Militaire afkortingen zijn van oorsprong bedoeld om te gebruiken in het geschreven berichtenverkeer van commandanten te velde. De toepassing van afgekorte woorden leidde tot kort, zakelijk berichtenverkeer, vergelijkbaar met de radiotelefonieprocedure. Vandaag de dag worden veel van onderstaande afkortingen zowel in schrijf- als spreektaal min of meer dagelijks gebruikt. Houd er in het gebruik echter rekening mee dat burgers en personeel dat (nog) niet is ingevoerd in het juiste begrippenkader, afkortingen als jargon zien. Vermeld in voorkomend geval altijd eerst de uitgeschreven of –gesproken betekenis. Onderstaande lijst met afkortingen is gebaseerd op een groot aantal bronnen, onder welke de laatst geredigeerde maar niet gepubliceerde versie van het Militair Woordenboek (VS 2-7200) door zorg van kolonel der artillerie b.d. Leo J.J. Dorrestijn; het NATO Glossary of Abbreviations used in NATO Documents and Publications (Allied Administrative Publication 15); en het voorschrift Velddienst deel 2, Militaire tekens en afkortingen (VS 2-1120/2). Onderstaande lijst bevat specifiek militaire afkortingen, zowel formeel als informeel. Het gevolg hiervan is dat naast elkaar zijn terug te vinden rotota en GVA, thufla en VAKOL. Ook worden afkortingen aangehaald die in de Engelse taal of in het Angelsaksische taalgebied (Australië, Groot-Brittannië, Verenigde Staten) in gebruik zijn en/of in de loop der jaren zijn ingemilitaird binnen de Nederlandse krijgsmacht - onder andere dankzij de internationalisering en de vele buitenlandse missies. Maak uw keuze uit de hieronder getoonde lijst 1,2,3... | | | 1-IWK | Instructie Werk Kaart op het niveau eigen onderhoud; bijgenaamd Roze Lijst | | 1ste lijns | Persoonsgebonden uitrusting; worn equipment; kleding op de man (broek, smockjas, opsvest, chestrig), persoonlijk wapen, vechtmes en zaken om te kunnen overleven wanneer een militair er alleen voor staat en contact met eenheid of voertuig is verbroken; BGU gaat uit van persoonlijk wapen, NBC-masker en helm: aansteker/lucifers
bestek/spork
breaklights/hoofdlamp/zaklamp met filters
camouflagedoosje
contant geld
flashcard/visibilitycard
gevechts- en noodrantsoen
handdoek/tandenborstel
handschoenen/muts
isolatiedeken
kaart/kaarthoekmeter/kompas
klapmokje/veldfles opgetopt
naaigarnituur
noodverband
patroonhouders/handgranaten
poncho/poncholiner/spanhaken/spinnen
papier/potlood/schrijfgerei
seinspiegel
ondergoed/shirt/sokken
vechtmes/zakmes
wapenonderhoudsmiddelen
waterzuiveringstabletten/-pompje |
| 101 CBRN-Verdedigingscompagnie |
Eenheid voor het verkennen, detecteren en uitvoeren van ontsmettingen van personeel, materieel, voertuigen en terrein die per 1 januari 2011 is ondergebracht bij 11 Pantsergeniebataljon (43 Gemechaniseerde brigade) |
| 101 Gevstbrig |
101 Gevechtssteunbrigade; opvolger vh Divisie Gevechtssteun Commando (DGC) ; in 2009 samen met 1 Logistieke Brigade gefuseerd tot OOCL |
| 1 Logbrig |
1 Logistieke Brigade; opvolger van DLC; vervolgens samen met 101 Gevechtssteunbrigade in 2009 gefuseerd tot OOCL |
| 1 UP |
Één niveau hoger; one echelon up; missie en commander's intent vd commandant en hoe hij van plan is dit te bereiken (voor compagnie bataljonsniveau) |
| 2D |
Tweedimensionaal; zonder het luchtruim |
| 2de lijns |
Gedragen uitrusting; carried equipment; uitrustingsstukken die belangrijk zijn om het gevecht te kunnen voeren én essentieel om te kunnen overleven, zoals grabbag, radio en trauma medickit |
| 2E |
Role 2 Enhanced; vgl. Hospitaalcompagnie |
2IC | Second in command; plaatsvervanger |
| 2LM |
Role 2 Light Maneuver; vgl. MOGOScompagnie |
| 2 UP |
Twee niveaus hoger; two echelons up; missie en commander's intent vd commandant vd commandant en hoe hij van plan is dit te bereiken (voor compagnie brigadeniveau) |
| 3D |
Driedimensionaal; met in begrip van de derde dimensie (luchtruim) |
| 3D | Diplomacy (Diplomatie), Defense (Defensie), Development (Ontwikkeling) |
| 3de lijns |
Bepakking; packed equipment; luxere artikelen die in een noodsituatie het eerst worden achtergelaten; voorbeelden zijn 120-liter rugzak, matje en slaapzak |
| 3PL | 3th Party Logistics |
| 320 Matlogpel |
320 Materieellogistiek peloton; onderdeel van het OOCL, geloceerd op het militair complex Coevorden; verzorgt o.a. de degroupage van teruggekeerd materieel en beheert de landsvoorraad van Defensie |
| 4/10 |
Roger |
| 4 C's |
Confirm, Clear, Cordon, Control; veiligheidsmaatregelen |
| 41 Afdva |
41 Afdeling Veldartillerie |
| 4de lijns |
Verplaatsingsuitrusting; driven equipment; woodlandtas (wolata) |
| 5/20 |
5 meter en 20 meter check i.h.k.v. search |
| 5W's |
Wie, Wat, Wanneer, Waar, Waarom; Who, What, When, Where, Why |
| 7P | Prior Planning and Preparation Prevents a Pretty Poor Performance | |
|
| A400M |
Airbus A400 M; tactisch militair transportvliegtuig dat op termijn de C-130 Hercules zal vervangen |
A&A |
Advice & Assist; Advies & Assistentie |
AA |
Anti-Aircraft |
AA |
Assembly Area; verzamelgebied |
| AA |
Avenue of Approach; naderingsweg; naderingsroute |
| AAA |
Anti-Aircraft Artillery; luchtafweergeschut |
AAC |
Aanstellings- en Adviescommissie |
AAGD(V) |
Algemene Aanwijzingen Geneeskundige Dienst (Vredestijd) |
Aal |
Aalmoezenier |
| AAM |
Air-to-Air Missile |
| Aanv |
Aanvullen; aanvulling |
Aanwijzing CDS A-1103 |
Operationeel-juridische voorbereidingen op uitzendingen; geeft aan dat militairen altijd voldoende worden geïnformeerd over de context waarin ze opereren en de mogelijke juridische gevolgen van hun doen en laten |
Aanwijzing CDS A-700 |
Aanwijzing die bepaalt dat elke militair moet beschikken over negen vaardigheden: Ammunition awareness & Search, Brandbestrijding en –preventie, CBRN, HPG, Humanitair oorlogsrecht, Militaire veiligheid, Persoonlijke uitrusting, Schietvaardigheid en ZHKH |
Aanwijzing CDS A-700a |
Opleiding en training voor de individuele militair voor (vredes)operaties |
Aanwijzing CDS A-700b |
Training en oefening voor eenheden bij (vredes)operaties |
AAOT |
Algemene Adviezen Opleiding en Training |
| AAP |
Allied Administrative Publication; publicatie van de NAVO |
AAR |
After Action Report |
| AAR |
After Action Review; product van de O/T-organisatie; wanneer tijdens een oefening géén ruimte wordt ingeruimd voor (in)formele AAR’s, zullen géén O/T’s worden ingezet. |
AAR |
Air-to-Air Refuel(ling); bijtanken in de lucht |
AASLT |
Air Assault; luchtlandingsstorm(optreden) |
AAT |
Aan- en afvoertroepen; opgeheven op 20-10-2000, toen alle personeel overging naar het nieuw opgerichte Regiment Bevoorrading- en Transporttroepen |
| AAW |
Ammunition Awareness; zich bewust worden van de gevaren van munitie om de risico's op een ongeval te minimaliseren |
| ABA |
Afstandsbedieningsapparatuur; te plaatsen tot op 5.000 meter van de radio |
| ABNL |
Admiraliteit Benelux; Admiraal Benelux;
overkoepelende staf van de Belgische Marinecomponent en de Nederlandse Koninklijke Marine; staf gehuisvest in Den Helder |
| ABOHZIS |
Algemene fysieke toestand, Bovenste ledematen en nek, Onderste ledematen en rug, Horen, Zien, Intelligentie, Stabiliteit |
| A-bom |
Atoombom; kernwapen met een werking gebaseerd op kernsplijting |
| Abort criteria |
Afgelastingscriteria; criteria om een operatie af te gelasten, nadat deze is ingezet; in de regel komen abort criteria erop neer dat niet langer een
succesvolle uitvoering van de inzet is te verwachten, omdat de voorwaarden
voor succes onvoldoende zijn ingevuld; de voorwaarden kunnen betrekking hebben op veranderingen in de beschikbaarheid van troepen, de uitrusting of de veiligheid, voorbereidings- of repetitietijd (rehearsal), de vijand, het weer, (te verwachten) verliezen tijdens de uitvoering of een combinatie van het bovenstaande |
| Abn |
Airborne; parachuteerbaar |
ABOT |
Algemeen Beleid Opleiding en Training |
| AC |
Aanvulcentrum (i.h.k.v. FD); Forward Supply Centre |
| AC-130 Spectre |
Zwaarbewapend gevechtsvlieggtuig gebaseerd op de C-130 Hercules; enige gebruiker is de United States Air Force; ingezet voor close air support, onderschepping, luchtmissies, bomaanslagen en het verdedigen van manschappen |
| Acces |
Toegang die door een inundatie voert, in de
vorm van een hoog terreingedeelte, dijk,
kade, land-, spoor- of waterweg |
| Accespost |
Klein verdedigingswerk, aangelegd met als doel het doordringen van een aanvaller over
het acces te beletten |
| Acclostdet |
Acclimatimatiseringsondersteuningsdetachement |
ACE |
Allied Command Europe |
| ACE |
Ammunition, Casualties and Equipment |
| ACIV |
Afdeling Contra-Inlichtingen & Veiligheid vd MIVD |
| ACLANT |
Allied Command Atlantic |
| ACOM |
Algemeen Christelijke Organisatie van Militairen; militaire vakbond; maakt deel uit vh Christelijk Nationaal Vakverbond (CNV); in het SOD vertegenwoordigd door de Christelijke Centrale van Overheids- en Onderwijspersoneel (CCOOP) |
| ACOS |
Assistant Chief Of Staff |
ACT |
Algemene Crisis Toestand; general situation |
| ACT |
Allied Command Transformation (vd NAVO) |
| ACT |
Assess; Communicate; Triage; voorheen PAMAN |
| ACTORD |
Activation Order |
| ACTREQ |
Activation Request |
| ACTWARN |
Activation Warning |
| ADC |
Aide de Camp |
| ADD |
Audit Dienst Defensie; voorheen DEFAC |
| Adm(in) |
Administratie |
| ADMINCON |
Administrative Control; bevelsbevoegdheid; administratief onder bevel gesteld |
| ADR |
Accord européen au transport international des marchandises Dangereuses par Route |
| ADZ |
Afghan Development Zone; inktvlek; binnen een ADZ geniet de Afghaanse bevolking rust en veiligheid, waardoor de economie er tot bloei komt; safe haven van de Afghaanse oorlog |
| AED |
Automatische Externe Defibrillator |
| AF |
Afschermingsfactor |
| AFCENT |
Allied Force Central Europe; geallieerde strijdkrachten Midden-Europa (Brunssum) |
Afd |
Afdeling |
Afdra |
Afdeling rijdende artillerie |
Afdva |
Afdeling veldartillerie |
| AF |
Aangewezen functionaris |
| AFDOG |
Afdeling Overige Goederen; onderdeel vh AGB; verzorgt de fysieke
distributie van klasse II/IV-goederen met
NSN muv KPU-goederen en met inbegrip van militaire kaarten; locaties in Lettele en Steenwijk |
| AFG |
Afghanistan |
| Aflo |
Aflossen; aflossing |
| AFMP |
Algemene Federatie van Militair Personeel; militaire vakbond; maakt deel uit vd Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV); in het SOD vertegenwoordigd door de Algemene Centrale van Overheidspersoneel (ACOP) |
| AFNORTH |
Allied Forces Northern Europe; geallieerde strijdkrachten Noord-Europa (Kolsas, Noorwegen) |
| AFOR |
Albania Force; NAVO-missie in Albanië; vanaf 1999 i.h.k.v. operatie Allied Harbour |
| AFRICOM |
U.S. Africa Command; Amerikaans commando voor het Afrikaanse continent |
| AFSIS |
Advanced Fire Support Information
System; softwareapplicatie op BMS voor grondgebonden vuursteun (artillerie en mortieren); hiermee worden doelopsporing, doelverwerking, vuurleiding, commandovoering en doelbestrijding met elkaar verbonden in de vuursteunketen; geautomatiseerd vuurleidingssysteem
voor mortieren 81 en 120 mm én houwitser 155 mm; zie ook Gunzen |
| AFSOUTH |
Allied Forces Southern Europe; geallieerde strijdkrachten Zuid-Europa (Napels, Italië) |
Afst |
Afstand |
Afv |
Afvoer |
| AFV |
Armoured Fighting Vehicle |
Afwageb |
Afwachtingsgebied |
| AGB |
Algemeen Goederen Bedrijf; onderdeel van het LBB |
| AGL |
Automatic Grenade Launcher 40mm |
| AH |
Attack Helicopter |
Ahw |
Aanhangwagen |
| AI |
Area of Interest; gebied van belangstelling; directe operationele omgeving waarin activiteiten plaatsvinden |
| AIB |
Aanvullende Instructie Bekwaamheid |
| AIFV |
Armoured Infantry Fighting Vehicle |
| AIH |
Afdeling Individuele Hulpverlening |
| AIV |
Adviesraad Internationale Vraagstukken |
| AIV |
Armoured Infantry Vehicle; pantservoertuig |
AIVD |
Algemene Inlichtingen- en Veiligheids Dienst |
| AJP |
Allied Joint Publication |
AK-47 |
Avtomat Kalashnikova model 1947; Kalasjnikov; Russisch kleinkaliberwapen, munitie 7.62x39mm |
AKI |
Assistent Klimtoren Instructeur |
AKO |
Algemene Kader Opleiding |
| ALARA |
As Low As Reasonably Achievable; één van de beginselen uit de stralingsbescherming |
| Alfa |
Straling met zeer weinig doordringend vermogen |
| ALK |
Autolaadkraan; kan worden uitgevoerd op de vrachtauto 165 kN 8 x 8 WLS |
| ALO |
Air Liaison Officer |
| ALOO |
Aanvraag Logistieke Ondersteuning Oefeningen |
| ALT |
Air Loading Table; helikopterbeladingstabel; voor verplaatsingen door de lucht samen te stellen; tabel waarop de verdeling van pax en externe of interne cargo over de beschikbare helikopters staat vermeld; de basis voor de ALT is de AMT; zie ook: helicopter handling instructor |
| AM |
Aide-Mémoire; wordt indien nodig, zulks afhankelijk van de aard van de missie en de complexiteit van de voor de operatie geldende ROE, opgesteld door de CDS; bevat aanvullende informatie voor commandanten en biedt een handvat bij de uitleg van geweldsinstructies |
AMA |
Algemeen Militair Arts |
AMAR |
Algemeen Militair Ambtenaren Reglement |
AMB |
Air Manoeuvre Brigade; Airmobile Brigade |
| AMCC |
Allied Movement Coordination Centre; gevestigd in Bergen (Mons), België |
| AMET |
Aero Medical Evacuation Team |
| AMF |
ACE Mobile Forces (NAVO) |
Amf |
Amfibisch |
| AMIS |
African Union Mission Sudan |
AMO |
Algemene Militaire Opleiding |
AMOL |
Algemene Militaire Opleiding Luchtmobiel |
| AMR |
After Mission Report (debriefing) |
| AMR |
Air Request Message |
| AMRAAM |
Advanced Medium-Range Air-to-Air Missile |
| AMT |
Air Movement Table; luchtvervoerschema; brondocument dat aangeeft in welke volgorde, hoe laat en op welke wijze eenheden in de beschikbare transporthelikopters verplaatsen
bij een inzet; zie ook: helicopter handling instructor |
AMV |
Algemeen Militair Verpleegkundige |
| ANA |
Afghan National Army |
| ANFO |
Ammonium Nitrate (with) Fuel Oil; ammoniumnitraat met benzine, kerosine of een andere brandstof; explosief |
| ANP |
Afghan National Police |
| Antmil |
Antilliaanse militie |
| ANZAC |
Australian and New Zealand Army Corps; voor de eerste maal ontplooid in de strijd in Gallipoli, Turkije, op 25 april 1915 |
AO |
Area of Operations; operatiegebied |
| AOCS NM |
Air Operations Control Station Nieuw Milligen |
Aoo(i) |
Adjudant onderofficier (instructeur) |
| AOO |
Area of Operations |
AOR |
Area of Responsibility |
| AOR |
Auxiliary Oiler Replenesher; bevoorradingsschip; schip dat, evenals een fregat of mijnenbestrijdingsvaartuig, kan dienst doen als schip van de wacht ihkv ICMS |
| AOT |
Algemene Oorlogstoestand; ACT |
AP |
Anti-Personeel |
AP-mijn |
Antipersoneelsmijn |
| APC |
Armoured Personnel Carrier; pantservoertuig bedoeld om infanteristen tot bij het gevecht te brengen |
| Apo |
apotheek, apotheker |
APOD |
Air Point of Debarkation |
APOE |
Air Point of Embarkation |
| APP |
Allied Procedures Publication |
Apt |
Aanvangspunt |
| APZ |
Adjudant personeelszaken |
| ARBO |
Arbeidsomstandigheden |
ARCC |
ACE (Allied Command Europe) Rapid Reaction Corps |
Art |
Artillerie |
| AS |
Algemene Steun; General Support; volledige logistieke steun (bevo, gnk, hrst) aan een lager geëchelonneerde eenheid |
| AS |
Autorisatiestaat |
| AS-21 |
Onderhouds- en schoonmaakmiddelen |
| AS-32 |
Basis- of grijp(kast)voorraad (van Hrstpel en Matlogpel) |
| AS-80 |
Magazijnvoorraad; éénderde hiervan is in twee gelijke delen aanwezig bij 130 en 230 Clustercompagnie van het 100 en 200 B&T-bataljon |
| AS-84 |
Legeringsartikelen; toegewezen extra materiaal |
ASAP |
As Soon As Possible; zo snel mogelijk |
| ASCON |
Automatic Switched Communications Network |
| ASCOPE |
Ezelsbruggetje dat de civiele kenmerken tijdens een militaire operatie meeweegt: Area, Structures, Capabilities, Organizations, People, Events (gebied, structuren, mogelijkheden, organisaties, mensen en gebeurtenissen); i.h.k.v. IPB/IPE het onderkennen van de verbindingen tussen de fysieke omgeving en de mensen om wie het werkelijk gaat |
| ASG |
Afghan Security Guard; beveiliging van de buitenring van de bases in Deh Rawod en Tarin Kowt in Uruzgan |
ASIC |
All Sources Intelligence Cell; All Source Information Cell; inlichtingencel waar informatie uit verschillende bronnen wordt verzameld; valt direct onder 103 ISTAR-bataljon |
ASK |
Artillerie Schietkamp (Oldebroek) |
| Asl |
Aansluiten(d); aansluiting |
| Aslpt |
Aansluitingspunt |
| ASP |
Autorisatie Staat Publicaties |
| ASR |
Alternate Supply Route; deroutering van de MSR |
| Ass |
Assistent |
Assessment |
Beoordeling |
| AST |
Advanced Search Team; onderdeel van een geniebataljon of -compagnie; beschikt over geavanceerde apparatuur, zoals grondradar en röntgenapparatuur; getraind voor het doorzoeken van bijzondere objecten en omgevingen, zoals mijnenvelden, riolen, schepen, tunnels, vliegtuigen en infrastructurele objecten |
| AST |
Advanced Stinger Trainer; in gebruik genomen door Colua in 2008 |
| AT |
Adventurous Training; zie ook grensverleggende activiteiten (GVA) |
AT |
Anti-Tank |
| AT |
Arrestatieteam |
| AT |
Avondtenue |
| AT-4 |
Antitankwapen kaliber 84 mm (terugstootloze vuurmond) |
| Atalanta |
Militaire operatie onder commando vd Europese Unie die sinds 2008 wordt uitgevoerd onder coördinatie van het Commando Zeestrijdkrachten (CZSK) langs de kust van Somalië; bestaat uit het beschermen van voedseltransporten i.h.k.v. het World Food Programme, en andere humanitaire en kwetsbare schepen, alsmede het afschrikken van piraterij en gewapende overvallen op zee |
| ATB |
Aanvraag tot behoeftevervulling |
| ATC |
Air Traffic Control(ler) |
| ATF |
Air Task Force |
| Athena |
Ongeclassificeerd spreadsheetprogramma (Excel); wordt gebruikt als tool in het besluitvormingsproces; vervaardigd en beheerd door OTC Operatiën en C2SC; genoemd naar de Griekse godin Athena |
| ATK |
Attack; aanval |
| ATLAS |
STG ICT-infrastructuur vd MIVD |
| ATM |
All Terrain March; verplaatsing in wedstrijdvorm over ± 20 km door diverse soorten terrein (KMS, Weert) |
AT-mijn |
Antitankmijn |
| ATO |
Air Tasking Order |
| Atropine |
Medicatie in de vorm van een auto-injector die de gevolgen van een zenuwgas deels kan tenietdoen |
| ATS |
Amfibisch Transportschip; LDP |
| ATT |
At this time; op dit moment |
| Attritie |
Slijten; verzwakken van de vijand; (doen) verminderen van de gevechtskracht van de opponent |
| ATW |
Aanvraag toestemming weggebruik; moet worden aangevraagd bij verplaatsingen in colonneverband, verplaatsingen die niet in colonneverband plaatsvinden maar wel met tien of meer voertuigen, verplaatsingen van buitenprofiel voertuigen en vervoer van gevaarlijke stoffen. |
| AUSSAS |
Australian Special Air Service |
| AUW |
All Up Weight; totaalgewicht helikopter plus alle pax en cargo |
Av |
Aanval |
| AV-mijn |
Anti Vehicle-mijn |
| AVDD |
Audiovisuele Dienst Defensie (Amsterdam) |
| Avdl |
Aanvalsdoel |
| AVIB |
Artikel Veiligheids Informatie Blad |
| AVNM |
Algemene Vereniging Nederlandse Militairen; vakbond voor dienstplichtigen, opgericht in 1972 en ter ziele gegaan in 1996 |
| AVO |
Aanvraag Voeding bij Oefeningen |
AVT |
Algemene verdedigingstaak |
AWACS |
Airborne Warning and Control System |
| Awareness |
Bewustzijn |
| AWOL |
Absent without leave; afwezig zonder verlof; ongeoorloofd afwezig (OA) |
|
|
B&T |
Bevoorrading & Transport |
BA |
Bataljonsadjudant |
| BA |
Beveiligingsautoriteit |
| BAA |
Beobachtungs und Aufklärungs Ausstattung; speciale waarnemingsuitrusting van de Fennek; bevindt zich organiek onder pantser in het voertuig; kan elektrisch worden geëleveerd tot 1½ meter boven pantser of uitgestegen op driepootstatief worden geplaatst; hiermee kunnen doelen op grote afstand worden opgespoord en verwerkt |
| Backbrief |
Terugkoppeling (aan de commandant); onderverdeeld in Initial, Additional en Final Commander’s Back Brief; voorheen 1ste CT en 2de CT |
| Backfill |
Vullen van arbeidsplaatsen in Nederland door m.n. reservisten, die vrijkomen wanneer beroepsmilitairen worden uitgezonden of op een andere manier een functie waarnemen; zie ook Frontfill |
| BAOL |
Beleidskader Aansturing Operationele Logistiek |
| BAOR |
British Army Of the Rhine |
| BABT |
Behind Armor Blunt Trauma. Stomp trauma achter lichaamsbepantsering. De kinetische energie van een projectiel wordt via het scherfwerend vest overgedragen op het lichaam |
| BAP |
Bridge Adapter Pallet; flatrack op de vrachtauto 165 kN 8 x 8 WLS voor het vervoer van brugdelen van genie-eenheden; opvolger van de YGZ 2300; 48 stuks ingestroomd bij KL |
| BAPSC |
British Association of Private Security Companies |
| BARD |
Burger Ambtenarenreglement Defensie |
| BARV |
Beach Armoured Recovery Vehicle; voertuig op onderstel Leopard-1 van Korps Mariniers geschikt om tijdens amfibische operaties gestrande of vastgelopen voertuigen vlot te trekken |
| BAS |
Boven Autorisatie Sterkte; zie ook BAS-code |
| BaseCo |
Base Command |
Bat |
Bataljon |
| Bataljon |
Eenheid ter grootte van 600 à 800 militairen, in de regel geleid door een luitenant-kolonel |
| Batconet |
Bataljonscommandonet |
| BATLS |
Battlefield Advanced Trauma Life Support; kennis en vaardigheden op het gebied van spoedeisende traumatologische zorg
aan (groepen) militaire slachtoffers in nood- en rampomstandigheden |
| Batonneren |
Een mes met een stuk hout door een ander stuk hout slaan |
| Batterij |
Aantal stukken
geschut van gelijk type, samengevoegd in
één organisatie en onderling vuurverband;
vroeger ook genaamd "beukerij" |
| Battlefield tour |
Führerreise; reisje naar een krijgshistorische site dat beoogt te verduidelijken waarom eenheden en individuele militairen toentertijd op die wijze optraden; middel bij opleiden en trainen |
| Batvzgnet |
Bataljonsverzorgingsnet |
| BB |
Bescherming Burgerbevolking; civiele verdedigingsorganisatie die van 1952 tot 1985 (Koude Oorlog) een rol speelde bij het verlenen van steun aan de bevolking onder bijzonder omstandigheden, zoals bij de gevolgen van oorlogshandelingen en rampen; raakvlak met KMC |
BBE |
Bijzondere Bijstands Eenheid |
| BBIED |
Body-Borne Improvised Explosive Device; IED om een zelfmoordaanslag mee te plegen |
| BBR |
Bericht Beschouwing en Raad |
| BBS |
Bedrijfs Besturings Systeem |
BBT |
Beroepsmilitair voor Bepaalde Tijd; militair met een contract voor een tevoren vastgestelde periode, vaak 2½ jaar; tot de leeftijd van 26 jaar kon een contract worden aangegaan; na het uitdienen van het initiële contract bestond de mogelijkheid om de contractduur te verlengen; het onderscheid tussen BOT en BBT is afgeschaft m.i.v. de invoering van het FPS |
BC |
Bataljonscommandant |
| BCP |
Border Crossing Point |
BCT |
Bijzondere Crisis Toestand; crisis situation |
Bd |
Buiten dienst; militair die met functioneel leeftijdsontslag is |
| BDA |
Battle Damage Assessment |
| Bde |
Brigade (UK) |
| BDM |
Brandstofdistributiemiddel; DAF YF-4442 |
BDR |
Battle Damage Repair; essentiële herstellingen die geïmproviseerd mogen zijn en snel worden
uitgevoerd in een gevechtsomgeving om beschadigd dan wel onbruikbaar
materieel weer (gedeeltelijk) inzetbaar te maken |
| BDU |
Battle Dress Uniform |
| BEF |
British Expeditionary Force; Britse strijdmacht die in WO I naar het Western Front werd gestuurd |
| Bekap |
Beschrijvingskaart artilleriepunt; artilleriepunten voor militaire doelen die zijn vastgelegd |
| Belt of instability |
Letterlijk: keten van instabiliteit; gordel van chaotische en fragiele staten (failed states), die voor de wereld- en/of regionale vrede een bedreiging of gevaar zijn; in de regel bezitten deze staten (veel) schaarse grondstoffen en groeit de bevolking er spectaculair; voorbeelden van dergelijke landen zijn Afghanistan, Birma,
Democratische Republiek Congo, Ethiopië, Haïti, Irak, Jemen, Noord-Korea, Pakistan, Somalië en Soedan. |
| Bergen |
Grote rugzak met een capaciteit van meer dan 50 liter, m.n. in gebruik bij de Britse landmacht |
| BES-eilanden |
Bonaire, Sint Eustatius en Saba |
Besch |
Beschieting |
Besm |
Besmetting; neerslaan, opgenomen of gebonden worden van chemische, biologische, radiologische of nucleaire middelen op of door infrastructuur, materieel, personeel of terrein |
| Best |
Bestuurder |
| Bestrgeb |
Bestrijdingsgebied; engagement area |
| Bèta |
Straling met weinig doordringend vermogen |
Bev |
Beveiligen; beveiliging |
Bevo |
Bevoorrading; ontvangen, in voorraad houden, distribueren en ter beschikking
stellen van goederen |
Bew |
Bewaken; bewaking |
| BF |
Beveiligingsfunctionaris |
| BFBKL |
Beleidsregel Functietoewijzing en Bevordering Koninklijke Landmacht |
BFG |
British Forces in Germany |
BG |
Battle Group |
| Bgen |
Brigadegeneraal |
| BGGZ |
Bedrijfsgroep Gezondheidszorg |
| BGHW |
Buitengewoon geoefend handgranaatwerpen |
| Bgr |
Burger |
BGT |
Basis Gevechts Techniek |
BHP |
Bataljonshulppost |
| BHT |
Basis Helikopter Training |
| BICKL |
Banen Informatie Centrum KL; tegenwoordig banenwinkel |
| BIDKL |
Bergings- en Identificatiedienst Koninklijke Landmacht |
| BIG |
Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg; wet die o.a. van toepassing is op AMV |
| Big Five |
Model van vijf persoonlijkheidskenmerken: emotioneel stabiel (mate van enthousiast, kalm en zelfverzekerd versus depressief, nerveus en onzeker); extravert (mate van assertief, praatgraag en sociaal); inschikkelijk (mate van coöperatief, goed van vertrouwen en opgeruimd); open voor ervaringen (mate van artistiek, fantasierijk en intellectueel) en plichtsgetrouw (mate van betrouwbaar, verantwoordelijk en volhardend) |
BIMS |
Bureau Internationale Militaire Sport |
| BIU |
Bureau Individuele Uitzendingen |
| BIUPAMA |
Basiscursus Infectieziekten en Uitheemse Pathologie voor de AMA |
| BiZa |
Binnenlandse Zaken |
BLJ |
Bataljon Limburgse Jagers; operationeel in 42 Painfbat (Oirschot) |
BLS |
Bevelhebber der Landstrijdkrachten |
| Blue |
Vriendelijke troepen |
| BMB |
Bijzondere Medische Beoordelingen; Defensieorganisatie met expertise op arbeidsdeskundig, psychologisch, verzekeringsgeneeskundig en forensisch sociaal psychiatrisch gebied |
BMD |
Bedrijfs Maatschappelijke Dienst; voorheen Maatschappelijke Dienst Defensie |
| BMD |
Besluit Medezeggenschap Defensie |
BME |
Basis Medische Eenheid; hulppost (role-1) bij Koninklijke Marine of Korps Mariniers |
| BMP |
Bronevaja Masjina Pechoty; pantserrupsvoertuig van Russische makelij |
| BMR |
Bof, Mazelen, Rodehond |
BMS |
Battlefield Management System; systeem dat bestaat uit verschillende hardware (computers), software (AFSIS, OSIRIS) en communicatiemiddelen (fastnetradio, FM9000); informatiesysteem ter ondersteuning vd commandovoering en het volgen vh gevecht bij staven op bataljonsniveau en lager |
| BMW |
Bedrijfsmaatschappelijk Werk; voorheen MDD |
| Bn |
Bataljon (UK) |
| BND |
Bundesnachrichtendienst (Duitsland) |
| BNMO |
Bond van Nederlandse Militaire Oorlogs- en Dienstslachtoffers |
| BNMS |
Begin Nautische Morgen Schemering |
| Bocage |
Wallenlandschap.
Dichtbegroeid, door de mens gecreëerd coulisselandschap op het dunbevolkte Normandische platteland; bestaat uit bossen, velden en weilanden, doorsneden en omzoomd door legio hagen op brede aarden wallen, waar verzonken wegen tussendoor lopen; terrein bood de Duitse verdedigers veel dekking, waardoor het een sleutelrol vervulde in de eerste twee maanden na de geallieerde invasie (D-Day) |
BOCO |
Begeleidings Organisatie Civiele Opleidingen |
| BOI |
Beheer, Onderhoud en Inspectie |
| Bomvrij |
Door metselwerk, beton of grondlaag
bestand zijn van een verdedigingswerk tegen
vernieling door bommen; is
relatief en afhankelijk van het vermogen van
de bewapening in een bepaalde periode; ook gebruikt om aan te geven dat personeel zijn baret kan afzetten omdat het zich in een afgesloten ruimte bevindt |
| Boots on the ground |
Troepen op de grond; landstrijdkrachten |
BOS |
Brandstoffen, Oliën, Smeermiddelen |
BOSCO |
Brandstoffen, Oliën, Smeermiddelen, Chemicaliën, Onderhoudsmiddelen |
| BOSS |
Bond van Oud-Stoottroepers en Stoottroepers |
BOT |
Beroepsmilitair voor Onbepaalde Tijd; militair die, in principe, zijn gehele loopbaan aflegde binnen de Koninklijke Landmacht; het onderscheid tussen BOT en BBT is afgeschaft m.i.v. de invoering van het FPS |
| BOT |
Bijzondere Oorlogstoestand; BCT |
BOTA |
Bataljonsorder van tijdelijke aard; zie ook POTA, COTA en BROTA |
| BP |
Bezugspunkt |
| BPT |
Be prepared to; bereid zijn om |
| BPV |
Beroepspraktijkvorming; Loopbaanlint; MBO-2 en -3 opleidingen die deels op een ROC en deels bij een operationele eenheid worden gevolgd |
| Br |
Brug |
| BRA |
Barrier Restricted Area; gebied met hindernisbeperkingen, m.a.w. waarin géén hindernissen mogen worden gelegd; hierin mag dus niet worden gezorgd voor (contra-)mobiliteit |
| Bravo |
Terrorist, bekend of vermeend |
| BRD |
Brigade Recce Detachment van 11 Luchtmobiele Brigade Air Assault |
BRDM |
Boyevaya Razvedyvatelnaya Dozornaya Mashina
literally; Russisch pantserwielvoertuig t.b.v. patrouilles en verkenningen |
| Brdwpn |
Boordwapen |
| Breachen |
Binnendringen van ruimten met behulp van springstoffen teneinde openingen te forceren |
Brhfd |
Bruggenhoofd |
| BRIC-landen |
Brazilië, Rusland, India en China; landen die zich zeer snel economisch ontwikkelen |
Brig |
Brigade |
| Brigade |
Eenheid ter grootte van 2.500 à 3.500 militairen, in de regel geleid door een brigadegeneraal |
| BRIOP |
Bureau Registratie en Inlichtingen Ontslagen Personeel; tegenwoordig Semi-Statische Archiefdiensten (SSA); beschikt over de archieven van overleden militairen die na 1900 zijn geboren; gevestigd in Kerkrade |
| BROTA |
Brigadeorder van tijdelijke aard; zie ook POTA, COTA en BOTA |
| Brown out |
Stof opgeblazen door een landende of opstijgende helikopter |
| Bs |
Boordschutter |
BSB |
Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten (van de Koninklijke Marechaussee) |
| Bsm |
Beveiligende strijdmacht; covering force |
Bt |
Batterij |
| BTG |
Batalion Task Group |
| BTM |
Brandstoftransportmiddel; DAF YTV-2300 |
| BTR |
Pantserwielvoertuig van Russische makelij |
| BUFF |
Big Ugly Fat Fucker; bijnaam vd Boeing B-52 Stratofortress; sinds 1952 in dienst vd U.S. Air Force; blijft tot minimaal 2040 in dienst
|
| Bupapo |
Burgerpaspoort |
| BUPO |
Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten; ook afgekort als ICCPR (International Convenant on Civil and Political Rights) |
| BuZa |
Buitenlandse Zaken (Ministerie van) |
| BV |
Buitengewoon Verlof |
BVE |
Brigadeverkenningseskadron |
BVR |
Beyond visual range; buiten gezichtsbereik; op lange-afstand (m.b.t. luchtverdediging en gevechtsvliegtuigen) |
| BVT |
Beoordeling van toestand |
Bwst |
Bouwsteen |
|
|
| C |
Combined; General Staff System-indeling voor een hoofdkwartier dat/staf die door meerdere nationaliteiten wordt gerund; zie secties |
| C-130 |
C-130 Hercules tactisch militair transportvliegtuig |
| C-17 |
C-17 Globemaster III; strategisch militair transportvliegtuig voor grote en zware vrachten |
C2 |
Command and Control |
| C2SC |
Command & Control Support Center; gevestigd op de Bernhardkazerne in Amersfoort |
| C2OST |
Command & Control Ondersteuningselementen |
C2W |
Command and Control Warfare |
C3I |
Command, Control, Communications and Intelligence |
| C4 |
Composition 4; type uiterst brisant kneedbaar explosief, vooral gebruikt voor militaire demolitietoepassingen |
C4I |
Command, Control,
Communication, Computers & Informationsystems |
| C7(A1) |
Diemaco-geweer 5.56 mm x 45 mm NATO dat kan worden voorzien van een granaatwerper |
| C8(A1) |
Karabijnversie Diemaco-geweer 5.56 mm x 45 mm NATO met inschuifbare kolf dat kan worden voorzien van zowel geluidsdemper als granaatwerper |
| C/S |
Callsign; roepnaam |
CA |
Compagnies adjudant; hoogst gegradueerde adjudant binnen een eenheid |
| CA |
Comprehensive Approach |
| CAB |
Combat Action Badge |
| CAC |
Conduct After Capture; cursus in het omgaan met vijandelijke gevangenschap en gijzelingen; opvolger van de klassieke ondervraagoefeningen en lessen weerstand bieden tegen ondervragers |
| CAD |
Concealed Approach and Departure; gevrijwaard van vlakbaanvuur (b.v. landing point); zie ook security |
CaDi |
CantineDienst |
CAFT |
Commissie van Advies inzake Functietoewijzing |
| CALFEX |
Combined Arms Live Fire Exercise |
| Calhosp |
Calamiteitenhospitaal |
| CALL |
Center for Army Lessons Learned |
Cam |
Camouflage |
CAM |
Chemical Agent Monitor; apparaat waarmee de aanwezigheid van concentraties van dampen van blaartrekkende en zenuwblokkerende strijdmiddelen kunnen worden gedetecteerd |
| Camp Marmal |
Compound waar o.a. Nederlandse militairen verbleven in Mazar-e-Sharif, Afghanistan |
| Camp Warehouse |
Compound waar o.a. Nederlandse militairen verbleven in Kabul, Afghanistan |
| Camp Windmill |
Compound waar o.a. Nederlandse militairen verbleven in Kunduz-stad, Kunduz, Afghanistan |
| Canopy |
Dak van cockpit |
| CaO |
Calciumoxide; ongebluste kalk uit MRE |
| CAREN |
Computer Assisted Rehabilitation Environment; virtual reality-revalidatietrainer op het MRC in Doorn, met een meerwaarde boven conventionele therapieën |
CAS |
Close Air Support; actie vanuit de lucht tegen vijandelijke doelen die zich gevaarlijk dicht bij eigen troepen bevinden en waarvoor naar aanleiding van uitgebracht verplaatsing en/of vuur van de vijand geïntegreerde luchtsteunmissies vereist zijn; nabije luchtsteun op aanvraag van en ten voordele van grondtroepen |
CASEVAC |
Casualty Evacuation |
| CAT |
Combat Application Tourniquet (NSN 6515-01-521-7976) |
| CAT |
Combined Arms Team |
| CATK |
Counter-Attack; tegenaanval |
Cav |
Cavalerie |
| Cax |
Casualties; slachtoffers; doden en gewonden |
CAX |
Computer Assisted Exercise |
| CBO |
Cursus Bijscholing Onderofficieren, m.n. sergeanten-majoors en adjudanten |
| CBO |
Car Blocking Operation; offensieve actie waarbij een Tango die zich verplaatst in een auto door onderscheppend, op normale wijze uitstijgend helipersoneel wordt opgepakt; één of twee helikopters landen hierdie in front en in de rug van het voertuig; vgl. Heli Vehicle Intercept (fastroping dzv KCT) |
Cbops |
Crisisbeheersingsoperaties |
CBRN(e) |
Chemisch, Biologisch, Radiologisch, Nucleair, (high-yield explosives); chemical, biological, radiological or nuclear weapons |
| CBT |
|
CC |
Compagniescommandant |
| CC |
Convoy Commander |
| CCA |
Close Combat Attack; luchtsteun in noodsituaties |
| CCA |
Contamination Control Area; gewondenontsmettingsstation (GOS); onder CBRN-omstandigheden locatie waar procedures worden toegepast om personele chemische besmetting te verminderen ter verbetering van de gezondheidstoestand van patiënten; bestaat uit LHA, VHA en TFA |
| CCI |
Controlled Cryptographic Item; Controlled Comsec Item; beveiligd telecommunicatie- of informatiemateriaal of bijbehorend cryptografische component met een functie in het kader van verbindingsveiligheid |
| CCIR |
Commanders Critical Information Requirements |
| CCIRM |
Collection Coordination Intelligence Requirement Management; geheel van activiteiten dat zorgt voor het op effectieve en efficiënte wijze verzamelen van de noodzakelijke informatie; hierbij is CC het opstellen van het inlichtingenverzamelplan (ICP) en IRM het beheer van de totale informatiebehoefte |
| CCIRS |
Crypto Controlled Items Registratie Systeem |
| CCP |
Casualty Collecting Point; gewondennest |
CDC |
Commando Diensten Centra |
| CDE |
Collateral Damage Estimate |
| CDF |
Casualty Decontamination Facility; GOS; gewondenontsmettingsstation; MFT die hiervoor onder CBRN-omstandigheden wordt gebruikt. |
| CdK |
Commissaris van de Koningin |
| CDOS |
Centraal Documentatiesysteem |
| CDPO |
Centrale Dienst Personeel en Organisatie |
| Cdr |
Commandeur; laagste rang onder vlagofficieren bij Koninklijke Marine, tussen kapitein-ter-zee en schout-bij-nacht; komt overeen met commodore bij KLu en brigadegeneraal bij KL en Kmarns |
| Cdre |
Commodore; laagste rang onder vlagofficieren bij Koninklijke Luchtmacht; komt overeen met commandeur bij KM en brigadegeneraal bij KL en Kmarns |
CDS |
Commandant der Strijdkrachten |
CDS |
Chef Defensie Staf |
| Cdt |
Commandant |
| CEMG |
Coördinatiecentrum Expertise Militaire Gezondheidszorg |
CENTCOM |
U.S. Central Command; Amerikaans commando voor het Midden-Oosten en Zuidwest-Azië, o.a. ook Afghanistan en Irak; gevestigd in Tampa, Florida |
| Center mass |
Borst; thorax; grootste doelgebied van de tegenstander |
| CEPS |
Central Europe Pipeline System; zie ook EOP |
| CET/FIT |
Combat Enhancement
Training/Familiarisation In Training |
| CF |
Covering Force; beveiligende strijdmacht |
| CFE |
Conventional Forces Europe; CSE; verdrag |
CFF |
Call For Fire; vuuraanvraag |
| CFR |
Case Fatality Rate; percentage van de gewonden of zieken dat overlijdt; de ratio geeft de ernst van het gewond-raken of het ziek-zijn in een bepaald gebied onder een bepaalde bevolkingssamenstelling weer |
| CG |
Fosgeen (militaire code) |
| CGN |
Combattant met geneeskundige neventaak; Combat Life Saver en Medic |
Ch |
Chauffeur |
| Chalk |
Alle personeel en materieel dat met één helikopter wordt verplaatst; zie ook stick. |
Chem |
Chemisch |
| CHIPS |
Creating Havoc In People's Streets; “ravage scheppen in de straten”; m.n. in combinative met FISH (FISH & CHIPS); FIBUA; OVG |
Chir |
Chirurg, chirurgie, chirurgisch |
| CHOPS |
Chief Current Operations; hoofd van de huidige (ongoing) operaties in de Sectie 3 |
| CHU |
Container Handling Unit; kan worden uitgevoerd op de vrachtauto 165 kN 8 x 8 WLS |
| C-IED |
Counter - Improvised Explosive Device |
| CI |
Counter Intelligence; contra-inlichtingen |
| CIB |
Combat Infantry Badge |
| CID |
Combat Identification; proces om een accuraat identificatie van waargenomen eenheden te krijgen (vriend, vijand of neutraal/onbekend), zodat veilig tot de juiste actie kan worden besloten, inclusief de beslissing om al dan niet vuur uit te brengen |
Cie |
Compagnie |
| Cieconet |
Compagniescommandonet |
| CIED |
Counter Improvised Explosive Devices |
CIMIC |
Civil-Military Cooperation |
CinC |
Commander in Chief |
| CIOR |
Confédération Interalliée des Officiers de Réserve; Interallied Confederation of Reserve Officers; confederatie van reserve-officieren uit NAVO-, geassocieerde en gastlidstaten |
| CIP |
Casualty Insertion Plan; inbrengen van oefengewonden in een oefening |
CIS |
Communicatie- en Informatiesystemen |
| CISM |
Conseil International du Sport Militaire |
Civ |
Civiel |
| CivCas |
Civilian Casualties; burgerslachtoffers |
| CIVPOL |
Civiele Politie |
| Civrep |
Civilian Representative; civiel vertegenwoordiger, i.c. v/h Ministerie van Buitenlandse Zaken (in Uruzgan) om tweehoofdige leiding te bewerkstelligen |
| CJSOR |
Combined Joint Statement of Requirements; benodigde minimale militaire vereisten om militaire taken te kunnen uitvoeren, die voor elke operatie worden aangegeven |
CJSOTF |
Combined Joint Special Operations Task Force |
CJTF |
Combined Joint Task Force; gecombineerde gezamenlijke taakgroep; taakgroep die elementen van één of meer krijgsmachtdelen en één of meer landen telt |
| CKVF |
Combi
koel-/vriesflattrack |
| CL |
Contact Line; contactlijn; combinatie van FLOT en FLET; op het lineaire slagveld de lijn waar eigen troepen en vijand elkaar aangrijpen |
| Cl |
Cluster |
CLAS |
Commando der Landstrijdkrachten; Koninklijke Landmacht |
Class |
Classificatie |
| CLASSINT |
Classified Intelligence; gerubriceerde informatie, o.a. tbv analisten vd MIVD |
| CLS |
Combat Life Saver; gewondenhelper; niet-geneeskundig personeel dat in een nevenfunctie is opgeleid om onder operationele omstandigheden direct eerstehulpverlening toe te passen |
| CLSK |
Commando der Luchtstrijdkrachten; Koninklijke Luchtmacht; bestaat uit de hoofdwapensystemen commandovoering, jachtvliegtuigen, helikopters, luchttransport en geleide wapens |
| CMB |
Combat Medical Badge |
| CMBA |
Civiel-Militaire Bestuursafspraken |
CMH |
Chef Militair Huis; onderhoudt de niet-politieke contacten tussen Koninklijk Huis en Ministerie van Defensie |
CMH |
Centraal Militair Hospitaal (Utrecht) |
CMK |
Centrale Meldkamer |
| CMM |
Commandant Militaire Middelen; bij het leveren van militaire bijstand of steun door Defensie aangewezen commandant, die de aansturing over militairen overdraagt aan het civiel gezag; CMM bewaakt dat de militaire inzet binnen het gestelde mandaat plaatsvindt en fungeert hierbij als red card holder |
| CMP |
Civiel Medisch Personeel |
CMTC |
Combat Maneuver Training Center (Hohenfels) |
| CNR |
Combat Net Radio; FM9000 |
CO |
Centrale Organisatie |
| CO |
Commanding Officer; bevelvoerend officier, in de regel een luitenant-kolonel (overste) |
| CO |
Coördinerend OPCO; OPCO dat leidend is bij een ernstmissie |
Co |
Commando |
| COA |
Course of action; wijze van optreden |
Coax |
Coaxiaal geplaatste mitrailleur |
COBIP |
Comité Beleidsintegratie en Planning |
| COE |
Centre of Excellence (vh ACT vd NAVO); kenniscentrum |
| Cogp |
Commandogroep |
| Cognos |
Softwareapplicatie van IBM die via gestandaardiseerde rapportages de beschik- en inzetbaarheid van personeel en materieel inzichtelijk maakt; hierdoor kan de Defensieorganisaties haar financiële en operationele prestaties beter plannen, begrijpen en beheren. Cognos is o.a. geïmplementeerd in het personeelsdomein van PeopleSoft HumanResources. |
| COI |
Community Of Interest |
COIN |
Counter-insurgency |
| COKL |
Commando Opleidingen KL; opgericht in 1969; sinds 1 juni 2003 OTCO |
Col |
Colonne |
| Cold bore shot |
Eerste schot met een zojuist schoongemaakt vuurwapen, dat een minieme afwijking constateert |
| Collaborative tools |
Elektronische hulpmiddelen waarmee tegelijkertijd, over afstand, gezamenlijk aan een eindproduct kan worden gewerkt, zoals centrale database, schetsen, videoconferenties, whiteboardsessies e.d. |
ColPro |
Collective Protection; collectieve bescherming tegen nucleaire, biologische en chemische strijdmiddelen van onderkomens, waarin de lucht wordt gezuiverd en/of behandeld |
COLUA |
Commando Luchtdoelartillerie |
| COM |
Change of mission;
tijdelijk stilleggen van een door TROST ondersteunde oefening, waarna de oefenende troepen terug naar de uitgangspositie gaan |
| Combat jump |
Operationele inzetsprong per parachute |
Comcen |
Communications Centre; communicatiecentrum |
| COMEDS |
Committee of the Chiefs of the Military Medical Services |
| COMCJTF |
Commander Combined Joint Task Force |
| Communication Kill |
Volgens het MCTC van de O/T van de GTS: zenden van radioberichten is niet meer mogelijk, ontvangen wel; de radio dient uitgeluisterd te blijven worden |
| Compagnie |
Eenheid ter grootte van
100 à 200 militairen, geleid door een kapitein, majoor of luitenant-kolonel (afhankelijk van wapen of dienstvak) |
| COMPUSEC |
Computer Security |
| COMSEC |
Communications Security; communicatieveiligheid |
| Comspec |
Communications specialist; verbindelaar; individuele specialisatie bij het Korps Commandotroepen |
| Concgeb |
Concentratiegebied |
| CONOPS |
Concept of Operations; operatieconcept; ook genaamd commander’s concept; beknopte omschrijving van de
gekozen wijze van optreden door de commandant |
Cons |
Consolidatie; consolideren |
| Constant Tactical Factor |
Bepaalt dat elke verbetering in oorlogvoering wordt gevolgd door een tegenverbetering, elk nieuw wapen door een nieuwer wapen of maatregelen om dat wapen te neutraliseren; haasje-overeffect van de snelle technologische veranderingen, waardoor krijgsmachten almaar in- en externe omgevingsveranderingen moeten beantwoorden; hierdoor verschuiven de voor- en nadelen tussen de eigen troepen en de vijand voortdurend |
| Constr |
Constructie |
| CONTEST |
UK Counter-Terrorism Strategy |
CONTCO |
Contingentscommando |
| Contramobiliteit |
Één van de hoofdtaakstellingen van de genie; bestaat onder andere uit zelf gerealiseerde mijnenvelden en vernielingen, afgesloten wegen, hindernissen en waterkeringen |
| Controlled pair |
Schietdrill. Double-tap met elk een afzonderlijk richtbeeld; vnl. afgevuurd op 25 tot 50 meter afstand, gericht op de center mass
|
Coord |
Coördinaat; coördinatie |
| Coördinatielijn |
Lijn die een coördinatiemoment in een operatie aangeeft, waar bij overschrijding dezelfde eenheid dezelfde activiteit laat plaatsvinden; zie ook FASELIJN |
| COP |
Common Operational Picture; visueel gepresenteerde selectie van (centraal) beschikbare gegevens over eenheden, objecten en terreinkenmerken; bij ISIS en BMS; verschilt per informatiebehoefte (S2/3 voert andere selectie uit dan S4); doet de situatie in het operatiegebied en het gevecht volgen |
| COP |
Community Of Practice |
| COP |
Combat Outpost; vooruitgeschoven post; FOB |
| CORAD |
Commando Rampbestrijding (CORAD); indertijd opvolger van het KMC |
Corr |
Correctie; corrigeren |
| COS |
Chief of staff; chef-staf |
COS |
Commander on Scene; On-scene commander (OSC). Tevoren of ter plaatse aangewezen leidinggevende over een reddingsoperatie op locatie. Is ervoor verantwoordelijk is dat alles in goede banen wordt geleid, bewaart overzicht en onderhoudt contact met de Ops Room. Wordt geadviseerd door reddingsfunctionarissen ter plaatse, zoals genie- en geneeskundig personeel. Zie ook QRF |
| Cospecops |
Commando speciale operaties |
COT |
Compagnies Oefen Terrein; ongeveer 1.000 hectare; o.a. Marnewaard en Oirschot |
| COTA |
Compagniesorder van tijdelijke aard: zie ook POTA, BOTA en BROTA |
| Cotrcie |
Commandotroepencompagnie |
| COTS |
Commercial Off The Shelf; van de plank kopen van civiele producten; zie ook FTP en MOTS |
| Counter-RAM |
Counter Rocket, Artillery and Mortar; systeem tegen inkomende raketten, artillerie- en mortiergranaten |
| Coverstory |
Dekmantel |
Cov(o) |
Commandovoering |
| Coy |
Compagnie (UK, VS) |
CP |
Command Post; commandopost |
CP |
Close Protection |
| Cplx |
Complex; kazernecomplex |
| CPOK |
Commissie Positie Onderofficieren Krijgsmacht; volgens principes ‘oon leiden oon op’ en ‘oo naast de cdt’ |
CPUVOS |
Centraal Publicatie Voorzieningen Systeem |
CPX |
Command Post Exercise; oefening waarin de troepen worden gesimuleerd, opdat commandant, staf en onderlinge communicatie optimaal worden getraind |
CQB |
Close Quarter Battle |
| CR |
Combat Ready; FAC die geautoriseerd is zonder supervisie te werken |
CRC |
Crowd and Riot Control |
| CRE |
Casualty Rate Estimate |
| CREVAL |
Combat Readiness Evaluation; inzetbaarheidsevaluatie |
| CRO |
Crisis Response Operations |
| CROP |
Container Roll in and Out Platform; flatrack die in een 20-voet-container past |
| Crossover |
Oversteken |
| CS |
Combat Support; gevechtssteun |
| CS |
Traangas; chloorbenzylideen malonitril |
| CSAD |
Combat Search and Destroy |
| CSAF |
Combat Scene of Action Frequency; gevechtsveldnoodfrequentie |
CSAR |
Combat Search And Rescue |
| CSCATTT |
Command & Control; Safety; Communication; Assessment; Triage; Treatment; Transport |
| CSE |
CIMIC Support Elements |
| CSE |
Conventionele Strijdkrachten in Europa; CFE; verdrag |
| CSK |
Cavalerie Schietkamp (Vliehors) |
CSM |
Compagnies sergeant-majoor |
| CSS |
Combat Service Support; gevechtsverzorgingssteuneenheid |
| CSU |
Casualty Staging Unit; holding van (pre- en postoperatieve) patiënten die in staat is het aantal patiënten aan te houden dat gelijk is aan het equivalent voor de maximale vliegtuigbelading van patiënten in 24 uur; is in staat een klein aantal ICU-patiënten te houden; gecoloceerd met een MTF |
CT |
Ceremonieel Tenue |
CT |
Commandantenterugkoppeling |
| CT |
Contra-Terreur |
| CTK |
Cadetten Tamboer Korps ‘Prins Bernhard’ |
| CTOL |
Conventional Take Off and Landing; Nederland zal mettertijd deze variant van de Joint Stike Fighter aanschaffen |
CTR |
Close Target Recce; vroegtijdig observeren van locaties en het doen en laten van personen ter ondersteuning van een latere operatie |
| CUF |
Care Under Fire; fase in eerstehulpverlening waarin sprake is van effectief vijandelijk vuur |
| CVBKL |
Centraal Voorraad Beheersingssysteem Koninklijke Landmacht |
| CVV |
Centrum voor Vredesoperaties |
| CWA |
Chemical Warfare Agent; chemisch strijdmiddel |
| CWA |
Combat in Wooded Areas; gevecht in beboste gebieden |
| CWIED |
Command Wire IED; IED met een elektronische ontstekingskabel |
| CWINF |
Committee on Women in the NATO Forces |
| CWRS |
Centraal Wapen Registratie Systeem; krijgsmachtbreed wapenregistratiesysteem |
| CX |
Fosgeenoxim (militaire code) |
| CZSK |
Commando der Zeestrijdkrachten; Koninklijke Marine |
|
|
DA |
Direct Action |
| DAC |
Dangerous Air Cargo; stof die door de lucht wordt vervoerd en gevaar kan opleveren voor personeel en materieel |
| DAC |
Doctrine Advies Commissie |
| DACO |
Detectie- en Advies Commissie Onderofficieren; ten behoeve van de detectie, selectie en begeleiding van getalenteerde CLAS-onderofficieren naar de functie van stafadjudant |
| DAGR |
Defence Advanced GPS Receiver; voluit DAGR AN/PSN-13; positiebepalingssysteem van de Amerikaanse fabrikant Rockwell Collins |
| DAK |
Deutsches Afrikakorps; Duitse legereenheid die tijdens WO II in Noord-Afrika onder bevel stond van generaal Erwin Rommel; gaf zich in mei 1943 over aan de geallieerden |
| DAL |
Directe Aanvraag Levensmiddelen |
DARIC |
Dienst Archieven-, Registratie- en Informatiecentrum |
| DART |
Diver Attendant Recompression Transportable; transportabele decompressieruimte voor duiker en helper |
DART |
Disaster Assistance Response Team; noodhulpverkenningsteam |
| DAS |
Dutch Army Shop; vergelijkbaar met de Britse
NAAFI of de Amerikaanse PX |
| DAWN |
Demining Academy Wanroy Netherlands; particuliere stichting, gevestigd in vml. MOB-complex, die cursussen verzorgt en opleidingen geeft aan civiel en militair personeel in het opsporen van landmijnen en niet ontplofte munitie en het veilig verplaatsen door mijn- en munitiegevaarlijke gebieden (gemeente Sint Anthonis, Noord-Brabant) |
| Daypersrep |
Daily Personnel Report; dagelijkse rapportage op personeelsgebied (aan Sie 1) |
| DBB |
Defensie Beveiligingsbeleid |
| DBBO |
Defensie(brede) Bewaking en Beveiligingsorganisatie; opgericht in 2009 en operationeel gesteld per 1 januari 2011 |
| DC |
Dienstencentrum |
| DCBC |
Defensie Crisisbeheersingscentrum |
| DCBMW |
Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk; nieuwe naam voor MDD |
| DCDM |
Dienstencentrum Defensiemedia |
| DCEBD |
Dienstencentrum Externe Bemiddeling Defensiepersoneel |
| DCHR |
Dienstencentrum Human Resources (Enschede); centrale aanspreekpunt voor medewerkers, lijnmanagers en P&O-functionarissen voor vragen over regelgeving, processen en systemen op P&O-gebied |
| DCI |
Defence Capabilities Initiative; verbetering van de mogelijkheden van de NAVO om nieuwe bedreigingen te kunnen weerstaan; gelanceerd op de NAVO-topconferentie in Washington D.C. in april 1999 |
| DCP |
Defensie Conditieproef; Couzy-test |
| DCR |
Dienstencentrum Re-integratie |
| DCS |
Damage Control Surgery; levens- en ledemaatreddende chirurgiische capaciteit (MTF role-2) |
| DCS |
Disposition, Composition and Strength; dispositie, compositie en sterkte (van vijandelijke eenheden) |
| DCTOMPF |
Doctrine, Commandovoering, Training en Opleiding, Organisatie,
Materieel en Personeel; alle voorkomende operationele factoren aan de hand waarvan de krijgsmacht de inzet en verwerving van materiaal beziet aan de hand van beschikbare financiën, inclusief exploitatiekosten, verlies en slijtage; ook gebruikt ten behoeve van evaluaties en lessons learned |
| DCU |
Daily Commander's Update; morning-prayer; sectiehoofden lichten commandant in over de gang van zaken van de afgelopen 24 uur en de verwachting van de komende 24 uur |
| DCWS |
Dienstencentrum Werving en Selectie |
| DDD |
3D;
Diplomacy, Defence en Development |
| DDG |
Duik- en Demonteergroep (van de Koninklijke Marine); per 3 juni 2009 opgegaan in EODD |
DDR |
Disarmament, Demobilisation and Reintegration (Ontwapening, demobilisatie en reïntegratie) |
| DDS |
Drill Down Slide; oleaatbevel (opdracht) op één slide; wordt gehanteerd in de planningfase; verbeeldt grafisch het operatieconcept (b.v. routes en posities) en specificeert in tekst belangrijke informatie, zoals uitvoeringstijden, taakorganisatie, commandolijn, roepnamen, mission statement (wie, wat, waar, wanneer, hoe), manoeuvreschema gedurende opeenvolgende fases, logistieke ondersteuning, close air support, grondgebonden vuursteun en extern benodigde middelen (bron: ‘Analysing operational effects / Het analyseren van operationele effecten’, TNO Defence, Security and Safety, 2007) |
| Decisive operation |
Operatie waarin de beslissing wwordt 'geforceerd'; extern gericht; gehanteerd in asymmetrische oorlogvoering en irregulier optreden; vergelijkbaar met close (nabij) operation; zie ook SHAPING en SUSTAINING OPERATIONS |
| DEET |
Di-ethyl-toluamide; insectenwerende chemische stof om op huid of kleren aan te brengen ter bescherming tegen m.n. muggen en teken; in WO II ontwikkeld door U.S. Army |
| DEF |
Datum einde functie |
| DEFAC |
Defensie Accountantsdienst; nu ADD |
| DefCERT |
Defensie Computer Emergency Response Team |
| Del |
Delay; vertragen |
DELLIS |
Defensie Evaluaties Lessons Learned Informatie Systeem |
| Demspec |
Demolition specialist; specialist op het gebied van werken met springmiddelen en explosieven; individuele specialisatie bij het Korps Commandotroepen |
| Deplane |
Uitstijgen (helikopter, vliegtuig) |
| Deployex |
Ontplooiingsoefening; zoals in 2005 de NRF-oefening IRON SWORD in Noorwegen |
| Desdemona |
DESoriëntatie DEMONstrator Amst; simulator voor bewegingen en zintuiglijke waarneming; in staat situaties na te bootsen waarbij gevaren, gevlogen of gereden wordt; ontwikkeld door TNO i.s.m. het Oostenrijkse AMST Systemtechnik |
Det |
Detachement |
| Detco |
Detachementscommandant |
| DEVAD |
Project Development Advisor |
| DEW |
Directed Energy Warfare; oorlogvoering door gebruikmaking van wapens die zeer sterk gebundelde energie uitzenden, zoals laser en radiofrequenties |
Df |
Defensieformulier |
| Dfe100 |
Proces-verbaal van ongeval (PVO), zo spoedig mogelijk op te maken van elk ongeval dat aan een
militair in werkelijke dienst
tijdens de uitoefening van de
dienst is overkomen; volgens MP-bundel 31-109/1150 |
| DFF |
Digital Fixed Frequency; frequentiemodus FM9000 |
| DFTP |
Doorlopend functietoewijzingsproces |
| DGBS |
Defensiebedrijf Grondgebonden Systemen; samenvoeging van Algemeen Goederen Bedrijf (AGB), Instandhoudingsbedrijf Landsystemen (IBL) en Materieelbeproeving & Logistiek Advies (MBLA) |
| DGC |
Divisie Gevechtssteun Commando; voorloper van 101 Gevechtssteunbrigade (101 Gevstbrig) |
| DGIS |
Directoraat-Generaal Internationale Samenwerking |
DGKL |
Dienst Geografie Koninklijke Landmacht |
| DGPS |
Differential Global Positioning System; ingevoerd in 2006 |
DGW&T |
Dienst Gebouwen, Werken en Terreinen |
DHC |
Defensie Helikopter Commando |
DIAMOND |
Diplomatic and Military Operations in a Non-warfighting Domain |
| DIBEL |
Differentiatie in beloningen |
DICO |
Defensie Interservice Commando |
DICTU |
Defensie ICT Uitvoeringsorganisatie |
| DIDO |
Defensie Intranettoepassing Dienstreis Opdrachten |
| DIG |
Draaginsigne Gewonden; ingesteld 11 oktober 1990 voor alle Nederlandse actief dienende militairen, veteranen en vaarplichtige zeelieden die gewond zijn geraakt |
| DIP |
Defensie Investerings Plan |
| Dismounts |
Troops on foot; uitgestegen troepen |
| Dispatcher |
Militair para-instructeur; instructeur automatische opening/static line en vrije val; wie de opleiding met goed gevolg heeft voltooid, is gerechtigd tot het dragen van de dispatcherwing (“halve kip”) |
| Dispersal |
Betonnen plaat (op een vliegveld) |
| DISTAFF |
Directing Staff, Exercise Directing Staff; leider der oefening; LDO; oefenorganisatie die een oefening begeleidt om tot de gewenste oefenresultaten te komen |
| DISTEX |
Disaster Exercise; beoefenen van (humanitaire) hulpverlening
na een grootschalige ramp |
Div |
Divisie |
| DIVA |
Defensie Informatie Voorziening Architectuur; Defensie Integrale Verander Architectuur |
DIVI |
Defensie Inlichtingen- en Veiligheids Instituut; voorheen School Militaire Inlichtingendienst |
| Divisie |
Eenheid ter grootte van 10.000 à 15.000 militairen, in de regel geleid door een generaal-majoor |
| Divtr |
Divisietroepen |
| DJSE |
Deployable Joint Staff Element; twee stafelementen die Force Command Heidelberg (HQ FC Heidelberg) vd NAVO kan uitbrengen aan de JFC's |
DKWVV |
Dekken, kruipen, waarnemen in het voorterrein, vuurpositie kiezen, vuur uitbrengen |
DL |
Detaillijst |
| DLC |
Divisie Logistiek Commando; opgevolgd door 1 Logbrig |
DlL |
Doel |
| DM54 |
Artillerie- of kanonsimulator; oefenmunitie die wordt gebruikt om optisch (vlam) en akoestisch (explosie) het enkele schot van een Leopard-tank na te bootsen. Ook wordt de DM54 gebruikt voor het nabootsen van een granaatinslag of mijnexplosie in het veld |
| DMG |
Directie Militaire Gezondheidszorg; onderdeel van de Hoofddirectie Personeel |
| DMKL |
Directie Materieel Koninklijke Landmacht |
DMO |
Defensie Materieel Organisatie |
| DMP |
Defensie Materieelkeuze Proces; door Ministerie van Defensie voorgeschreven document, waarin een krijgsmachtdeel haar formele behoeftes stelt, zowel in kwantitatieve als kwalitatieve zin |
| DMP&D |
Dutch Military Pipes & Drums (DMP&D) 'The Blueguards' |
| DMZ |
De-Militarized Zone; gedemilitariseerde zone |
DNBI |
Diseases and Non-Battle Injuries |
| DO |
Des officiers; omdat iemand officier is; volgens de normen en waarden van het officierschap |
| DOA |
Desired Order of Arrival; plaats, tijd en volgorde van aankomst |
| DOA |
Dead on arrival; overleden bij aankomst bij een geneeskundige inrichting (MTF); de patiënt is onderweg naar de MTF overleden; gerelateerd aan het gegeven dat met een gewondentransportmiddel geen patiënten worden vervoerd |
DOC |
Defensie Operatie Centrum |
| DOD |
Department of Defense; Amerikaans Ministerie van Defensie |
Doorb |
Doorbreking; penetratie |
Doors |
Doorschrijding |
| DOP |
Drop-Off Point |
DOPS |
Directie Operatiën (van de Defensiestaf) |
DOS |
Days of supply |
| DOTMLPFI |
Doctrine, Organization, Training, Material, Leadership, Personnel, Facilities and Interoperability |
| Double-tap |
Schietdrill. Twee zeer snel achter elkaar afgevuurde schoten. Zie ook controlled pair en hammered pair |
| DPKO |
Department of Peacekeeping Operations (VN) |
DPM |
Disruptive Pattern Material (camouflage) |
| DPO |
Defensie Pijpleiding Organisatie (Noordwijk) |
DPRE |
Displaced Persons and Refugees |
| D-pt |
Deltapunt; punt dat wordt bemand door sgt distr of pers van een klasse I, II, III, IV en/of V ontvangende ehd |
| DR |
Deh Rawod; één van de hoofdlocaties in de Afghaanse provincie Uruzgan tijdens de missie ISAF-Stage III |
| DR |
Directe Ruil; DR-artikel kan, zodra het onbruikbaar is, zonder meer worden geruild tegen een exemplaar uit de ruilvoorraad van de verzorgende eenheid |
| DR-8 |
Drum t.b.v. ± 400 meter WD-1/TT voor veldtelefonie |
| Drado |
Dramadocent; professionele acteur of actrice die wordt ingezet t.b.v. opleiding en training (o.a. loopbaancursussen); o.a. in PV en SV ingezet ter ondersteuning van resp. begeleidings- en bemiddelingsgesprekken |
| Drakentandversperring |
Versperring tegen pantservoertuigen,
bestaande uit puntvormige betonblokken,
die veelal in lange stroken waren
samengevoegd |
| DRAMIDOL |
Draagbaar MijnDoorbraaksysteem Licht; t.b.v. 11LMB |
| DRAMIDOZ |
Draagbaar MijnDoorbraaksysteem Zwaar; t.b.v. KMarns |
| DRIMMS |
Defensie Register Inzake Mens- en Milieugevaarlijke Stoffen |
DROPS |
Demountable rack off loading and pickup system |
| Drw |
Daglicht-, richt- en waarnemingskijker |
| DS |
Directe steun; Direct Support; specifieke logistieke steun (bevo, gnk, hrst) aan een gebruikende eenheid |
| DS-2 |
Decontamination Solution-2 |
| DSA |
Daily Subsistence Allowance; dagvergoeding |
DSI |
Dienst Speciale Interventies |
| DSO |
Division Spezielle Operationen |
Dsp |
Doorschrijdingspunt |
DT |
Dagelijks Tenue |
DTF |
Deployement Task-Force; eenheid die in 2006 o.l.v. kolonel Henk Morsink voorbereidings- en opbouwwerkzaamheden heeft verricht voor de TFU |
DTG |
Datumtijdgroep |
| DTIC |
Defense Technical Information Center |
DTO |
Defensie Telematica Organisatie |
| DTO |
Dienstvaktechnische opleiding; vorm van VTO |
| DTP |
Difterie, Tetanus, Polio |
| DU |
Depleted Uranium; verarmd uranium |
| Dual Hatted |
Opgeleid voor de bediening van beide systemen, i.c. pantserhouwitser en mortier 120 mm (bij 14 Afdeling Veldartillerie na de bezuinigingen van Defensie d.d. 9 april 2011) |
| DUKW |
DUKW 353, 2½ ton, 6x6, Amphibious Troop/Cargo carrier; Amerikaans amfibisch transportvoertuig uit WOII, gebouwd door General Motors Company (GMC); kon aan land of op open water worden gebruikt omdat het ook (traag) kon varen; volgens generaal Dwight D. Eisenhower was de DUKW één vd wapens die bijdroegen aan het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog |
| DUO |
Defensie Uitleen Organisatie; tbv tijdelijk gebruiken van materieel
voor oefeningen en uitzendingen; vml. AS-84; locatie Stroe |
| Dustoff |
Engelstalige bijnaam voor een MEDEVAC-helikopter |
| DVC |
Directie Voorlichting
en Communicatie vh Ministerie van Defensie |
| DVD |
Dienst Vastgoed Defensie |
| Dvo |
Dienstverleningsovereenkomst |
| DVVO |
Defensie Verkeers- en Vervoers Organisatie |
DZ |
Drop Zone |
|
|
E&E |
Escape & Evasion; ontwijkplan |
| EA |
Engagement Area |
| EAF |
Entity Armed Forces; in vml. Joegoslavië |
EAP |
Eerste aanspreekpunt |
| EARS |
Engineering Advanced Reconnaissance and Search; peloton op het niveau Advance Search, operationeel gesteld bij 11 en 41 Pantsergeniebataljon en 11 Geniecompagnie Luchtmobiel |
| EATC |
European Air Transport Command |
| EBAO |
Effect Based Approach to Operations |
| EBD |
Externe Bemiddeling Defensie; ter ondersteuning van personeel dat de Defensieorganisatie verlaat, ter harmonisering van de arbeidsbemiddeling en t.b.v. optimale communicatie met de civiele werkgevers |
| EBM |
Ethisch Besluitvormings Model |
EBO |
Effects-based operation |
| ECAS |
Emergency Close Air Support; noodaanvraag i.h.k.v. CAS |
| ECCM |
Electronic Counter-Counter Measures; elektronische tegen-tegenmaatregelen; vorm van elektronische oorlogvoering |
Ech |
Echelon |
ECHO |
European Christian Home Organisations for the Services |
ECM |
Electronic Counter Measures; procedures om radiosignalen te verstoren |
| ECMM |
European Community Monitoring Mission |
ECO |
Elementaire Commando Opleiding |
| ECOA |
Enemy Course(s) of Action; wijze van optreden vd vijand/opponent |
| ECP |
Entry Control Point; poort van een militair kampement |
| ECW |
Electronische Centrale Werkplaats (Dongen) |
| EDM |
Effective Downwind Message; belangrijk voor NBC-kern |
| EEFI |
Essential Element of Friendly Information |
| EFP |
Explosive(ly) Formed Projectile; projectiel dat door de explosie zelf zijn vorm aanneemt |
| EHAF |
Eerste hulp aan het front |
| Ehd |
Eenheid |
| EIB |
Elementaire Instructie Bekwaamheid |
| EKIA |
Enemy Killed In Action; KIA |
| ELCO |
Elementair Codenummer (van een eenheid) |
ELINT |
Electronic Intelligence |
| ELL |
Eyes, Life and Limb(-saving); chirurgie die patiënten met lijf-, ledemaat- en gezichtsvermogenbedreigend letsel als eerste prioriteit behandelt |
| Elmnt |
Elektromonteur |
Elnt |
Eerste luitenant |
| ELO |
Expeditionaire Logistieke Ondersteuning; naar gelang de logistieke behoefte geformeerd uit eenheden die zich in de accentperiode
bevinden |
| ELOT |
End Life Of Type;
bij aankoop krijgt materieel een ELOT; afhankelijk van slijtage en/of marktontwikkelingen zal er, zodra de ELOT is bereikt, behoefte zijn aan vervangende capaciteit |
| EM |
Eigen Mogelijkheden |
| EMC |
Electro Magnectical Comptability; vermogen van elektronische apparatuur om onder operationele omstandigheden binnen bepaalde grenzen de normale functie te blijven vervullen bij elektronische beïnvloeding van buitenaf |
| EMCON |
Emission Control |
| EMI |
Electro Magnetical Interference; elektronische invloed van functionerende elektronische apparatuur op de omgeving, b.v. radiostoring |
| EMP |
Electro Magnetical Pulse; elektromagnetische puls; effect van een kernexplosie op elektronische apparatuur |
| Emplane |
Instijgen (helikopter, vliegtuig) |
| EMR |
Elektrische, mechanische en/of elektromagnetische straling |
| EMWO |
Eigen / Eerste Mogelijke Wijze van Optreden |
| Enabler |
Militairen en/of burgers die worden toegevoegd aan de organieke eenheid om optimale samenwerking te genereren, zoals EOD'ers, genisten, genezerikken, luchtsteun, tolken, verbindelaars en andere specialisten |
| ENAS |
Einde Nautische Avond Schemering |
Endex |
Einde van de oefening |
| ENGREP |
Engineer Report (IK 5-128); rapportage van genietechnische gegevens |
| Entry |
Ingang |
| EOC |
Essentiële Operationele Capaciteit |
EOCKL |
Explosieven Opruimings Commando Koninklijke Landmacht |
EOD |
Explosive Ordnance Disposal; Explosieven Opruimings Dienst |
| EODD |
Explosieven Opruimingsdienst Defensie; joint fusie van EOCKL, EOCKLU en DDG per 3 juli 2009 |
| EOP |
Emergency Offtake Point; noodafnamepunt vh pijpleidingsysteem; zie ook CEPS |
| EOT |
Eenheids Oefen Terrein; ongeveer 250 hectare; bedoeld voor onderdeelsvorming tot en met pelotonsniveau; o.a. De Haar (Assen), Havelte, Leusderheide (Leusden), Stroese Zand (Stroe) en Weerterheide (Weert) |
| EOT |
Eyes On Target |
EOV |
Elektronische oorlogsvoering |
| EP100 |
Oordoppen |
| ePortfolio |
Verzameling doelgericht en digitaal bijeengebrachte gegevens en documenten die worden beheerd door het individuele, lerende en werkende Defensiepersoneel, met als doel de ontwikkeling, competenties en resultaten te tonen aan anderen; ontwikkeld in het kader vh FPS; bestaat uit persoonlijke gegevens, werkervaring, opleidingen, persoonlijk profiel, doelen en showdossier |
Ept |
Eindpunt |
| EPW |
Enemy Prisoner of War; POW; krijgsgevangene |
ERA |
Explosive Reactive Armour |
ERV |
Emergency Rendez-Vous |
Esk |
Eskadron |
| ESR |
Enemy Spot Report |
ETA |
Estimated Time of Arrival; geschatte aankomsttijd |
ETD |
Estimated Time of Departure; geschatte vertrektijd |
| E-tool |
Excavation-tool; pio(niers)schop, m.n. bij het U.S. Marine Corps |
| EU |
European Union; Europese Unie; opgericht 1 november 1993 |
| EUBAM |
European Union Border Assistance Mission |
| EUBG |
EU Battle Group |
| EUCOM |
European Command (Stuttgart-Vaihingen) |
EUFOR |
European Union Force; Bosnië-Hercegovina |
| EUFOR RDC |
EUFOR RDC (République Démocratique du
Congo) |
| EULEX |
European Union Rule of Law Mission; in Kosovo |
| EUMM |
European Union Monitor Mission; in Georgië |
| EUPM |
European Union Police Mission; in Bosnië-Hercegovina |
| EUPOL |
European Union Police, o.a. in Afghanistan en Kinshasa, hoofdstad van de Democratische Republiek Congo |
| EVC |
Erkende (elders of eerder) Verworven Competenties |
EVDB |
Europees Veiligheids- en Defensie Beleid |
| Event-driven |
Zich almaar ontwikkelende omstandigheden in een oefenscensario (die afhankelijk zijn van doen en laten van de oefenende troepen) laten prevaleren boven de factor tijd; tegenoversgestelde is time-driven |
| Every soldier a spokesman |
Iedere militair een woordvoerder; elke militair, als vertegenwoordiger van de krijgsmacht, kan verduidelijken waarom de werkzaamheden van Defensie belangrijk zijn |
| EVO |
Elementaire Vakopleiding; opleiding tot marinier |
| EW |
Early Warning; tijdig waarschuwen; radar- en satellietsystemen die de omgeving in 3D scannen; naderende aanvallen kunnen in een vroegtijdig stadium worden gedetecteerd en potentiële conflicten geïdentificeerd |
| EWABM |
Elevatie, Windcorrectie, Aanduiden, Bevestigen, Moment van vuren |
| EWI |
Elektronica, Wapens, Instrumenten; interne inspectie door eenheden; vergelijk GEWI |
| EWR |
Expected Weapon Release |
EWS |
Enclosed Weapon System |
| EXCON |
Exercise Control; oefenleiding |
| Exfil |
Exfiltratie; exfiltreren;
heimelijke verpl binnen vij geb, die erop gericht is het geb te
verlaten en contact met andere eigen trn te maken of in een bevriend land te geraken |
| Exit |
Uitgang |
| Exoporder |
Exercise operational order |
| EXSUP |
Exercise Support; oefenondersteuningsorganisatie |
| Extended Readiness |
Eenheden en/of onderdelen van de strijdkrachten die niet onmiddellijk kunnen worden ontplooid |
| EZB |
Elektronische zelfbeschermingsmiddelen |
| EZB |
Enkel Zij Band; soort radio |
|
|
| F&F |
Fire and Forget (missile); raket die vanaf de lancering zelf zijn weg naar het doel volgt |
FAC |
Forward Air Controller |
| FADEC |
Full Authority Digital Engine Control; systeem bij de Chinook dat ervoor zorgt dat de motor geen limieten overschrijdt |
| Failed state |
Mislukte staat; staat waarin de centrale overheid praktisch geen tot weinig controle heeft over het eigen grondgebied; jaarlijkse ranking wordt opgesteld door The Fund For Peace |
| Failure to stop drill |
Schietdrill, die eruit bestaat dat eerst twee schoten op de borst worden afgevuurd en beoordeeld, waara – indien het doel niet is uitgeschakeld – een gericht schot op het hoofd (driehoek tussen neus en ogen) wordt afgevuurd |
FAL |
Fusil Automatique Légère |
| FAM |
Field Alarm Module; afstandsbediening voor waarschuwing tegen chemische strijdmiddelen |
| FAP |
Facilitair Aanspreek Punt |
| Farm |
Farmacie, farmaceutisch |
| FARC |
Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia; Colombiaans Revolutionair Leger; linkse verzetsbeweging die terroristische methoden hanteert |
FARP |
Forward Arming and Refuelling Point |
| Fase, koude |
Beleidsvorming |
| Fase, lauwe |
Besluitvorming; fase tussen beleidsvorming en daadwerkelijke inzet |
| Fase, warme |
Daadwerkelijke inzet |
| Faselijn |
Lijn die een fasering in een operatie aangeeft, waar bij overschrijding andere eenheden opereren en/of een andere activiteit plaatsvindt; zie ook COÖRDINATIELIJN |
| FATS |
Fire Arms Training System; kleinkaliberwapens-simulator |
| FAV |
Foto, Audio, Video |
| FBD |
Facilitair Bedrijf Defensie; samenvoeging vd facilitaire organisaties vd OPCO's; sinds1-6-2011; levert facilitaire ondersteuning aan de
krijgsmacht en de ondersteunende diensten |
| FC |
Force Commander |
| FCS |
Free Channel Search; frequentiemodus FM9000; tweede keus; kiest alleen de vrije kanalen |
FCP |
Forward Command Post |
| FD |
Fysieke Distributie; gericht op een effectieve en efficiënte voortstuwing van goederen- en informatiestromen tussen logistieke installaties (of lokale leveranciers) en gebruikende eenheden, zodanig dat de goederen op de juiste plaats, op het juiste tijdstip en in de juiste kwaliteit aanwezig zijn bij de gebruikende eenheden |
FDS |
Field Dressing Station; verbandplaats bij Koninklijke Marine of Korps Mariniers |
| FE |
Formerende eenheid |
| FEBA |
Forward Edge of the Battle Area; voorste rand weerstandsgebied; voorste begrenzing van het weerstandsgebied |
| FEL |
Fysisch en Elektronisch Laboratorium (TNO) |
| Fellow-traveller |
Meereiziger; meeloper; vh Russische “popoettsjik”; iemand die sympathiseert met, dan wel de dogma’s, politieke ideeën en/of het programma voorstaat van, een georganiseerde groep, zonder daar (betaald) lid van te zijn; bekendste voorbeeld is de Communistische Partij in de (voormalige) Sovjet-Unie; term werd m.n. onder Stalin gebruikt tussen begin jaren ’30 en begin jaren ’50, waarna de term tijdens de Koude Oorlog ook in de VS met een ongunstige betekenis in de mode raakte |
| FELPATH |
FEL Planning Aid for Transport Helicopters; tool voor het plannen van helikopteroperaties |
| FER |
Final Exercise Report; soort AAR |
| Feuerstellung |
Vuurpositie van een tank |
| FFA |
Fixed Frequency Analogue; frequentiemodus FM9000; enige digitale modus waarvoor géén Fill-Gun benodigd is; kan gemakkelijk worden uitgeluisterd/gepeild |
| FFIR |
Friendly Force Information Requirement |
| FFP |
Final Firing Position |
| FFR |
Fitted For Radio;
voorzieningen waardoor een voertuig kan worden voorzien van een radio, zoals antenne- en stuurkabels en bevestigingspunten voor antenne en radiorek; hiermee verandert het voertuig in een radiodragend voertuig |
| FG |
Force Generation |
| FGA |
Functie Geschiktheids Advies; IGO voor burgerambtenaren bij Defensie, uitgevoerd op grond vh BARD; doel is beoordeling vd functiegeschiktheid |
| FGBADS |
Future Ground Based Air Defence System |
| FGO |
Formeren, Gereedstellen en Opwerken ihkv een ernstmissie |
| F-HOP |
Frequency Hopping; frequentiemodus FM9000; eerste keus; meest veilig; hopt 300 maal per seconde |
| FHT |
Field HUMINT Team |
FIBUA |
Fighting in built-up areas; OVG |
| Fieldlab |
Medewerker per brigade, die zich als vooruitgeschoven post en contactpersoon van de TGTF bezighoudt met onderzoek naar de inzetbaarheid van militairen |
| FINAD |
Financieel Administratiesysteem |
| Finex |
Final exercise |
FIR |
First Impression Report; soort AAR |
| FISH |
Fighting In Someone’s House; “vechten in iemands huis”; m.n. in combinatie met CHIPS (FISH & CHIPS); FIBUA; OVG |
| FIST |
Fire Support Team; voorwaartse waarnemers t.b.v. vuursteun; maakt deel uit van elke luchtmobiele compagnie |
FIT |
Fysieke Inzetbaarheids Test |
| Five Eyes |
Inlichtingengemeenschap van de Ministeries van Defensie van Australië, Canada, Nieuw-Zeeland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten |
Fl |
Flank |
Fl |
Flare; magnesiumfakkels die door helikopters/vliegtuigen worden uitgeworpen om hittezoekende raketten af te leiden |
| FKCU |
Frequency Key Copying Unit; kopieereenheid voor de fillgun |
| FKKL |
Fanfare Korps Koninklijke Landmacht |
| FLANCON |
Flank Control; niveau van eenheden dat op hetzelfde niveau zit als de te oefenen eenheid |
| FLET |
Forward line of Enemy Troops; FEBA vanuit het perspectief van de vijand |
| Flintlock |
Letterlijk: vuursteen (Engels); oefenprogramma dat wordt voorbereid door AFRICOM en uitgevoerd door SOCAFRICA; onderdeel vh door het Amerikaanse State Department ontwikkelde TSCTP; activiteiten van Nederlandse militairen in het kader van Flintlock betreffen een oefening en geen operationele inzet |
FLIR |
Forward-Looking Infra-Red; naar voren gericht infrarood zoek- en richtsysteem dat het identificeren van doelen bij duisternis mogelijk maakt |
FLO |
Functioneel Leeftijdsontslag; militaire vorm van vervroegde uittreding (VUT); zie ook UGM en UKW |
| FLOT |
Forward Line of Own Troops; voorste lijn eigen troepen (VLET) |
| FLR |
Forces of Lower Readiness |
| FLSB |
Forward Logistic Support Base |
| FM |
Field Manual; voorschrift |
| FM-12 |
CBRN-masker; voorheen NBC-masker |
| FM 3-24 |
Field Manual vd Amerikaanse krijgsmacht, getiteld ‘Counterinsurgency’ (COIN); gefocust op de bevolking en niet op de opponent; hieraan hebben onder andere David Petraeus, John Nagle en David Kilcullen meegeschreven |
| FMB |
Forward Mounting Base |
| FMMF |
Forward Mobile Medical Facility |
FOB |
Forward Operating Base; patrouillebasis waar vanuit eigen troepen worden naar een vooruitgeschoven deel van het operatiegebied worden gestuurd |
FOC |
Full Operational Capability |
| FOD |
Foreign Object Damage; alle losliggende voorwerpen die op of in de omgeving van een vliegdek of -strip liggen en schade kan veroorzaken aan en een gevaar vormen voor vliegtuigen/ helikopters |
| FOFA |
Follow-On Forces Attack |
| FOFE |
Functie-omschrijving en functie-eisen |
| FOFOR |
Follow-On Forces |
| FOI2000 |
Forward Observer Instrument 2000; laserafstandsmeter |
| FOL |
Forward Operating Location |
FOM |
Freedom of Movement; bewegingsvrijheid |
| FOO |
Forward Observation Officer; officier waarnemer |
FP |
Force Protection; ondersteuning vh vredesproces en veiligheid, primair tbv het eigen personeel |
| FPDA |
Five Powers Defence Agreement; overeenkomst op Defensiegebied tussen Australië, Canada, Nieuw-Zeeland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten |
FPS |
Flexibel Personeels Systeem; up or out-systeem |
| FRAGO |
Fragmentation Order; aanvullende order; partieel bevel; bevel dat opdrachten bevat van onmiddellijk belang voor één of meerdere ondercommandanten en waarin elementen van volledige bevelen achterwege
blijven |
| Free run |
Militaire verplaatsing waarbij de ‘Ontheffingsregeling Begeleiding Militaire Verplaatsingen’ van kracht is en de verplaatsing derhalve niet wordt begeleid door de Koninklijke Marechaussee |
| FRISC |
Fast Raiding Interception and Special Forces; klein, snel vaartuig dat in gebruik is bij de Koninklijke Marine, o.a. ten behoeve van amfibische operaties |
| FRONTEX |
FRONTière Extérieures. HQ: Warschau. Opgericht door de Europese ministerraad in 2004. FRONTEX promoot een pan-Europees model van geintegreerde grensveiligheid, waarbij haar belangrijkste taak bestaat in het versterken van de controles aan de Europese buitengrenzen, zoals het detecteren, volgen en rapporteren van bootjes met illegale migranten op de Middellandse Zee. |
| Frontfill |
Vullen van arbeidsplaatsen bij uitgezonden eenheden in missiegebieden door m.n. reservisten, waarbij die eenheid gebruikmaakt van de (civiele) specialistische kennis; zie ook Backfill
|
FRV |
Final rendez-vous; laatste gedekte opstelling (lgo) |
| FS |
Functional Specialist; functioneel specialisten in Agriculture (FSA), Health (FSH), Infrastructure (FSI) en Justice (FSJ), m.n. in Uruzgan |
| FST |
Forward Surgical Team; additionele, vooruitgeschoven chirurgische capaciteit om binnen een acceptabele tijdsspanne DCS te kunnen verrichten. Zie ook: ‘Surgical Team-concept nodig voor adequate ondersteuning toekomstige missies’ door lkol-arts J. de Graaf (Carré, 2004) en ‘Forward Surgical Teams in de Nederlandse krijgsmacht? Een onderzoek naar de toegevoegde waarde van licht chirurgische elementen voor het operationeel gezondheidszorgsysteem’ door C. Varkevisser (NLDA, 2007) |
FT |
Fysieke Training |
| FTAC |
Forward Observer
Tactical Computer |
| FTE |
Fulltime equivalent;
voltijds equivalent; rekeneenheid waarmee de omvang van functie of personeelssterkte kan worden uitgedrukt; 1 FTE is een volledige werkweek |
| FTP |
Fast Track Procurement; wijze om snel operationeel noodzakelijk materieel aan te schaffen binnen bestaande verwervingsprocedures en -processen; risico's van FTP kunnen grotendeels worden ondervangen door zoveel mogelijk gebruik te maken van COTS- en MOTS-producten |
FTX |
Field Training Exercise; manoeuvre |
| FUBAR |
Fucked Up Beyond All Repair; Fucked Up Beyond All Recognition; Totaal verneukt |
| Fuco |
Functiecontrole |
FULLCOM |
Full Command; bevelsbevoegdheid |
| FUWADEF |
Functiewaarderingssysteem Defensie |
| FX |
Simulatiemunitie Field Exercise; (oefen)markeerpatronen |
| FYROM |
Former Yugoslavian Republic of Macedonia; eufemistische benaming voor Macedonië vanwege geschil tussen Servië en Griekenland |
|
|
| G8 |
Group of Eight; groep van 's werelds leidende industriële landen: Canada, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, Rusland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten |
| G |
Ground/General; General Staff System-indeling voor een hoofdkwartier dat/staf die door landstrijdkrachten of mariniers vanaf het niveau van een divisie en hoger wordt gerund; zie secties |
| GAAI |
Ground Assisted Air Interdiction. Luchtaanval op een high value target, waarin S(O)F-eenheden in de diepte assisteren met het geven van nauwkeurige doelinformatie en/of -geleiding in de laatste fase van de aanval |
| Gabion |
Gevlochten staaldraad zak; vol stenen te gebruiken als beveiligingsmuur of damwand; vergelijkbaar met hesco |
| Gamma |
Straling met groot doordringend vermogen |
| GBADS |
Ground Based Air Defence System |
| GBVB |
Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid |
| GDBK |
Geneeskundige Database Krijgsmacht; voorloper GIDS |
| Gdl |
Grendel(opstelling) |
Gdn |
Goederen |
| GDP |
Good Distribution Practice; norm voor goede distributiepraktijken m.b.t. de distributie van geneesmiddelen |
| GE |
Gebruikende eenheid |
Geb |
Gebied |
Gegs |
Gegevens |
| Gen |
Generaal |
| Genm |
Generaal-majoor |
| GEOINT |
Geospatial Intelligence |
| GETL |
Generieke Essentiële Taken Lijst; Generic Essential Task List; generiek programma voor opleiding en training, waardoor een eenheid op een flexibele manier kan worden gereedgesteld en ingezet; zie ook METL |
Gev |
Gevecht |
| Gevo |
Geestelijke Vorming |
| Gevops |
Gevechtsoperaties; operaties waarbij (tactische) gevechten moeten worden gevoerd om
de doelstelling te bereiken |
| Gevost |
Gevechtsondersteuning |
| Gevran |
Gevechtsrantsoen |
Gevstbrig |
Gevechtssteunbrigade |
Gevvld |
Gevechtsveld |
| Gew |
Geweer |
| GEWI |
Geneeskundige artikelen, Elektronica, Wapens, Instrumenten; interne inspectie dzv eenheden; vergelijk EWI |
GFPI |
Garderegiment Fuseliers Prinses Irene; opgericht in Congleton, Cheshire, Engeland, op 11-01-1941, als Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene |
GGJ |
Garderegiment Grenadiers en Jagers |
| GGO |
Grond Gebonden Optreden |
GGP |
Generiek Gereedheids Plan |
GGVESK |
Grondgebonden verkenningseskadron |
GGW |
Groep Geleide Wapens; vml. eenheid van de Koninklijke Luchtmacht die opereert met elektronisch gestuurde wapens |
| GHNH |
Geneeskundige
humanitaire- of noodhulp |
| GHOR |
Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio; voorheen Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen |
| GHS |
Document Grondslagen, Hoofdlijnen en Systeemeisen voor de operationele militaire gezondheidszorg |
| Gurkha-mars |
Mars waarbij een instructeur vooropgaat met een licht rugzakje en de cursisten/leerlingen met volledige bepakking op armlengte van hun voorganger moeten volgen |
| GI |
Government Issue; Rijkseigendom; bijnaam voor de Amerikaanse militair; vergelijkbaar met Jan Soldaat; ook wel aangeduid als "Gods Infantry" |
GI |
Gevechtsinlichtingen |
| GIDS |
Geneeskundig Informatiesysteem DefenSie; opvolger GDBK |
| GIFKOM |
Geneeskundig
Informatiesysteem Koninklijke Marine; voorloper GIDS |
| Gipt |
Gewonden inlaadpunt |
| GIS |
Geografisch Informatiesysteem; onderdeel van ISIS |
| GIT |
Geneeskundig Instrumentarium Technicus; tegenwoordig Medisch Instrumentatie Technicus |
GLA |
Geweer Lange Afstand |
| GLOW |
Green Laser Optical Warner; vd firma Thales |
| GLT |
Gelegenheidstenue |
| GLTD |
Ground Laser Target Indicator |
| GMZ |
Geoefend Militair Zwemmen |
Gn |
Genie |
GNC |
German Netherlands Corps; 1 (GE/NL) Corps |
Gnk |
Geneeskundig |
| Gnkcie |
Geneeskundige compagnie |
| Gnkd |
Geneeskundige Dienst |
| Gnkdgdn |
Geneeskundige dienstgoederen; medical supplies; klasse VIII |
| GO |
Geneeskundig onderzoek |
| GO |
Geoefendheid |
| GO |
Groepsoudste |
| GOA |
Geïntegreerde Operatie Analyse; bepaalt onder andere de interacties tussen eigen en vijandelijke mogelijkheden |
| GOBS |
Gevechts Opleiding Buddy Systeem |
| GOCA |
Geautomatiseerde Ondersteuning Compagnies Administratie |
| GOEM |
Groep Operationele Eenheden Mariniers
|
| GOLAMA |
Gezondheidszorg in Ontwikkelingslanden voor de AMA |
GOLM |
Geavanceerd Onderwijsleermiddel |
| Go/no go-criteria |
Startcriteria die de commandant voorafgaand aan een operatie geeft; startcriteria geven aan onder welke omstandigheden de operatie niet wordt ingezet; deze criteria hebben vooral betrekking
op de weersomstandigheden en de mate waarin de vijandelijke luchtverdediging wordt onderdrukt |
GOS |
Gewonden Ontsmettings Station; CCA; CDF |
| Gouden Kroon |
Niveau II-test met het daarbij behorende vuursteunembleem, vastgesteld door de BLS in 1988, t.b.v. stuks- en vuurmondbemanningen |
Gp |
Groep |
| GP |
Groupagepunt (i.h.k.v. FD) |
GPC |
Groepscommandant |
| GPMG |
General Purpose Machine Gun; "Gympie"; MAG 7,62 mm |
GPS |
Global Positioning System; belangrijk instrument voor geodesie, kaartvervaardiging, navigatie en telecommunicatie |
| Grd |
Gravendienst |
| Groep |
Eenheid ter grootte van
4 à 10 militairen, bestaande uit meerdere ploegen, in de regel geleid door een sergeant |
| Grop |
Grondoptreden |
| GSK |
Generaal Spoorkazerne |
| GSW |
Gunshot wound; ballistisch trauma veroorzaakt door een vuurwapen |
GT |
Gala Tenue |
| GTA |
Grafenwöhr Training Area; militair oefengebied in zuidoosten Duitsland ter grootte van 14 bij 22 km met o.a. 51 schietbanen |
| GTK |
Gepantzertes Transport Kraftfahrzeug; MRAV; pantserwielvoertuig |
| GTS |
Gevechtstrainingschool; onderdeel van het OTC Manoeuvre op de Bernhardkazerne (Amersfoort) |
| GUP |
Gevechtsuitputting; guppen |
| Gupt |
Gewonden uitlaadpunt |
GV |
Geestelijke Verzorging |
GVA |
Grensverleggende activiteit(en) |
| Gvcr |
Gevechtsveldcontroleradar |
| GVDB |
Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid |
GVT |
Gevechtstenue |
| Gw |
Gewonde |
| Gwhlp |
Gewondenhelper; Nederlandse benaming voor Combat Life Saver (CLS' er) |
Gwnest |
Gewondennest |
| Gwsb |
Grondwapensysteembestrijding |
| GWT |
Gewondentransport |
| Gy |
Gray; eenheid van hoeveelheid geabsorbeerde ioniserende straling |
| Gympie |
GPMG; General Purpose Machine Gun; licht tot middelzwaar machinegeweer |
Gzhcen |
Gezondheidscentrum; inrichting die in een regionaal begrensd gebied is belast met eerstelijns geneeskundige, farmaceutische-, fysiotherapeutische- en tandheelkundige verzorging |
|
|
| H&S Company |
Headquarters & Supply company; staf- en stafverzorgingscompagnie |
| H²IOT |
Herziene Herinrichting Integrale Opleidings- en Trainingstrajecten; houdt in dat de operationele eenheden zelf de verantwoording wordt gegeven over het opleiden en trainen van de niveaus I t/m III; dat de opleidings- en trainingscentra binnen de KL aparte taken en verantwoordelijkheden wordt gegeven t.a.v. opleiden en trainen; en dat de initiële opleidingen aan KMS en KMA worden uitgebreid of in elk geval bezien |
| H-beurt |
Halfjaarlijkse onderhoudsbeurt (hrst) |
| H-bom |
Waterstofbom; kernwapen met een werking gebaseerd op kernfusie |
| HAARP |
High Frequency Active Auroral Research Program |
| HACCP |
Hazard Analysis Critical Control Points |
| Hadex |
Drinkwaterdesinfectiemiddel, o.a. gebruikt voor de waterwagens van Defensie |
HAHO |
High altitude, high opening |
| HALE UAV |
High Altitude Long Endurance UAV; soort Unmanned Aerial Vehicle (UAV) |
| HAL Mobile Team Trainer |
simulatiepatiënt van fabrikant Gaumard |
HALO |
High altitude, low opening |
HAMIL |
Handboek KL-militair |
| Hammered pair |
Schietdrill. Double-tap met hetzelfde richtbeeld, vnl. afgevuurd op afstanden kleiner dan 25 meter, gericht op de center mass
|
HARC |
Helicopter Abseil and Roping Course |
Haw |
Hoofdaanvoerweg |
HB |
Handboek |
| HBF |
Heeresbergführer; militaire berggids |
| HDP |
Hoofd Directie Personeel; maakt deel uit van de Bestuursstaf Defensie |
HE |
High Explosive; munitie met een hoogexplosieve lading, waarbij de nadruk ligt op schade door de detonatie in plaats van penetratie van pantser |
| Heads-up |
Overleg; de koppen bij elkaar steken |
HEAT |
High Explosive Anti-Tank |
| Helack |
Helicopter acknowledged; helikopter toegewezen |
| Healthy work effect |
Effect dat gezondheidsklachten bij Defensiepersoneel op missie minder zullen voorkomen omdat alleen gezonde militairen worden uitgezonden |
| Helquest |
Helicopter requested; helikopter aangevraagd |
Hepla |
Herkenningsplaatje |
| HEROS |
C2-applicatie die bij HRFHQ én Communication and Information Systems (CIS) Battalion 1GNC én LCC in gebruik is als stafinformatiesysteem; variant op ISIS |
| Hesco |
|
| HEW |
Horizontaal Effect Wapen; met ontsteker op afstand bedienbaar systeem waarvan de uitwerking – het m.b.v. een springstoflading verschieten van 923 loden schrootdeeltjes – beperkt is tot een bepaalde sector in de schootsrichting; doel is uitschakelen van tegenstanders die in de sector naderen; opvolger van de claymore-mijn; effect is blast |
| HF-7000 |
HF-EZB radio t.b.v. tactische data- en spraakverbindingen over
afstanden van maximaal 400 km en 20 Watt; manpack radio KLPRC7110; producent Harris; ingevoerd vanaf 1998 |
| HF-EZB |
High Frequency, Enkel-Zijband (radio) |
| HFR |
Handsfree (radio) |
| HGIS |
Homogene Groep Internationale Samenwerking |
Hgr |
Handgranaat |
| HHH-vragen |
Hebben we bereikt wat we wilden bereiken; Hebben we gedaan wat we dachten te doen; Heeft het gekost wat we dachten (vragen die centraal staan bij VBTB) |
| HHI |
Hand Held Imagery |
HHI |
Helicopter Handling Instructor |
Hiba |
Hindernisbaan |
| HICON |
Higher Control; hogere controle; naasthogere niveau van de te oefenen eenheid die de staf van die eenheid voorziet van opdrachten volgens een vooraf vastgesteld script |
| HID |
Hoofd Inwendige/Interne Dienst |
| HIG |
Helikopter Instructiegroep; tegenwoordig Instructiegroep Rotary Wing van de SGLS |
Hind |
Hindernis |
HKL |
Herstructurering Koninklijke Landmacht |
HL |
Holle lading |
| HL |
Mosterdgas (militaire code) |
| HLG |
Hailing General; frequentiemodus FM900; analoge gevechtsveldnoodfrequentie |
| HLS |
Helicopter Landing Site; landingsplaats voor helikopters |
| HLZ |
Helicopter Landing Zone; landingzone voor helikopters |
HMA |
Hoogste Medische Autoriteit |
| HMD |
Head Mounted Display |
| HME |
Home Made Explosive; zelfgemaakte springlading |
| HMG |
Heavy Machine Gun; zware mitrailleur |
| HMI |
Home Made Incendiary; zelfgemaakte brandlading |
| HMT |
Humanistisch Militair Tehuis |
| HMV |
Hogere Militaire Vorming |
| HN |
Stikstofmosterd (militaire code) |
| HN |
Host Nation; gastland; land dat de strijdkrachten en/of voorraden van coalitie- of geallieerde landen ontvangt om die een locatie toe te wijzen, te doen optreden of te doen verplaatsen over haar grondgebied |
| HNBWV |
Hindernissen, Naderingsmogelijkheden, Belangrijke en essentiële gebieden, Waarnemingsmogelijkheden en schootvelden, Vuur- en zichtdekking |
HNS |
Host Nation Support |
| Hoax |
Neptuig; wapentuig dat uiterlijk dan wel na vluchtig onderzoek alle elementen bevat van een IED, maar na grondig onderzoek of neutralisatie geen. Hoewel er geen schade ontstaat, zorgt ‘vals’ wapentuig voor overlast en kan ertoe leiden dat echte IED’s minder serieus worden genomen |
| Höckerhindernisse |
Tankversperring bestaande uit betonnen
piramides; Drachenzähne; drakentandversperring |
| HOGAWEDIVAWA |
Hoe gaan we dit varkentje wassen? |
| Hoist |
Lier |
| HOLK |
Hals, Oksels, Liezen, Knieholten (bloedingen) |
| HOOS |
Hogere Onderofficiers School; secundaire vorming (Weert) |
| HOOV |
Hogere Onderofficiers Vorming; secundaire vorming (Weert) |
HOP |
Huid Ontsmettings Poeder; persoonlijke ontsmetting voor chemische strijdmiddelen |
HOR |
Humanitair Oorlogsrecht |
Hosp |
Hospitaal |
| HOSTAC |
Helicopter Operations from Ships other than Aircraftcarriers |
HOT |
Haut-subsonique Optiquement Téléguidé; High-subsonic Optically Teleguided; anti-tankraket van Franse makelij |
HOTO |
Hand Over/Take Over; overgave/overname; overdragen van het materieel van de zittende eenheid én de opgedane kennis en ervaring |
HP |
Hulppost |
HPG |
Hygiëne en Preventieve Gezondheidszorg; doel is het verbeteren en waarborgen van de gezondheid van de mens |
| HPM |
High Power(ed) Microwave; non-lethal weapon (NLW), zoals VMADS; stoot eenmalig een krachtige puls microgolven uit |
| HPMK |
Hypothermia Prevention and
Management Kit (NSN 6515-01-532-8056) |
| HPS |
Human Patient Simulator; fantoompatiënt |
| HPT |
High Pay-Off Target |
| Hpvu |
Heupvuur; sproeivuur |
HQ |
Head Quarters; hoofdkwartier |
HRF |
High Readiness Forces |
| HRF(L)HQ |
High Readiness Forces (Land) Headquarters |
| HRKL |
High Readiness Koninklijke Landmacht; hoge staat van inzetbare en goed gevulde parate eenheden binnen de KL |
Hrst |
Herstel |
| Hrstcie |
Herstelcompagnie |
| HSI |
Hoofdschietinstructeur |
| HTM |
Handtelemicrofoon |
HTR |
Halftrack; voertuig met wielen voor en rupstrack achter |
HUD |
Head-Up Display; systeem waarbij gegevens voor de piloot op een glazen display in het gezichtsveld worden geprojecteerd |
HUMINT |
Human Intelligence; inlichtingen die worden verkregen uit informatie verzameld of verstrekt door menselijke bronnen |
| HUSLE |
Helicopter Underslung and Loading Equipment; materiaal dat gebruikt wordt om ladingen voor te bereiden voor transport onder een helikopter |
HV |
Helderheidsversterker |
| HVCKL |
Hulpverleningscentrum Koninklijke Landmacht (Ede), o.a. Opplan 13 |
| HVT |
High Value Target |
Hw |
Houwitser |
| HWIC |
Helicopter Weapons Instructor Course |
|
|
| I/c |
In command (of); in charge (of) |
| IA |
Invoer- en afvoerinstructie |
| IAW |
In accordance with; in overeenstemming met |
| IBCT |
Infectieziekten Bestrijdings- en Coördinatie Team |
| IBL |
Instandhoudings Bedrijf Landsystemen (Leusden); houdt zich bezig met 4de echelons groot onderhoud en modificaties aan materieel, zoals het herstellen, modificeren, onderhouden, reviseren en testen van achterassen, motoren, transmissies en talloze andere componenten |
| Ibo |
Inspectie binnenkant oogleden |
| ICBM |
Inter-Continental Ballistic Missile; intercontinentale ballistische raket; In 2002 tekenden Rusland en de Verenigde Staten en Rusland het SORT om de voorraad ICBM's te verminderen |
ICMS |
Intensivering Civiel-Militaire Samenwerking |
| ICP |
Incident Control Point; plaats binnen een het veiligheidskordon van waaruit de operatie gecoördineerd wordt door de militaire en/of civiele autoriteiten |
| ICP |
Intel Collection Plan; inlichtingenverzamelplan; vertaling van de essentiële inlichtingenbehoefte; antwoord op de PIR van de commandant; in dit deel van de inlichtingencyclus wordt de prioriteitsstelling, afstemming en inzet van alle beschikbare inlichtingenmiddelen gerealiseerd, waarbij uit alle beschikbare bronnen binnen een vastgestelde termijn relevante informatie wordt verzameld |
| ICRC |
International Committee of the Red Cross; Rode Kruis |
| ICTY |
International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia; opgericht in 1993; rechtsprekend orgaan van de Verenigde Naties, gericht op de berechting van oorlogsmisdaden die zijn gepleegd tijdens de oorlogen op de Balkan in de jaren ’90 van de 20ste eeuw |
| ICU |
Intensive Care Unit |
| IDA-kit |
Individual Dynamic Absorption-kit; samenstelling: 40% permethrine en 60% licht aromatische nafta (petroleum); om klamboes, kleding, schoenen, slaapzakken, tentzeil e.d. te impregneren (tegen malaria); NSN 6840-01-345-0237 |
IDEA |
Integrated Development of Entrepreneural Activities |
| IDF |
Indirect Fire; indirect vuur |
IDGO |
Instituut Defensie Geneeskundige Opleidingen |
IDL |
Instituut Defensie Leergangen (Den Haag) |
| IDP |
Internally Displaced Person;
iemand die door de omstandigheden wordt gedongen zijn of haar huis te ontvluchten maar binnen de grenzen van zijn of haar land blijft |
| IDR |
Instituut samenwerking Defensie en Relatieziekenhuizen |
| IDT&T |
Interim Defensie Tracking & Tracing |
| IDU |
Instroom, Doorstroom en Uitstroom (van personeel) |
| IEBL |
Inter-Ethnic Boundary Line (in Bosnië-Hercegovina) |
IED |
Improvised Explosive Device; zelfgemaakte springlading. De meest eenvoudige IED's bevatten een springstoflading met een pyrotechnische ontsteker/slagpijpje en lont |
IEF |
Initial Entry Force |
| IFC |
Intelligence Fusion Center; in Molesworth (GB), opgericht in 2007 ter ondersteuning van NAVO-operaties; genereert strategische, operationele en tactische inlichtingenproducten |
IFF |
Identification Friend or Foe; vaststelling van vriend of vijand door uitgezonden en ontvangen radiosignalen |
IFO |
Initiële Functie Opleiding |
IFOR |
Implementation Force; NAVO-vredesmacht in Bosnië-Hercegovina als opvolger van UNPROFOR |
| IG |
Instructiegroep |
| IG |
Inzetgereed |
| IGDKL |
Inspectie Geneeskundige Dienst Koninklijke Landmacht |
IGK |
Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht; geloceerd op De Zwaluwenberg (Hollandsche Rading) |
| IGLW |
Instructiegroep Lichte Wapens; gevestigd op de Generaal Winkelmankazerne in Harskamp; verzorgd o.a. de cursussen tot schietinstructeur
(SI) of hoofd-schietinstructeur (HSI) waarvan de certificatie per 01-01-2007 verplicht is |
| IGO |
Incidenteel Geneeskundig Onderzoek; wordt gehouden wanneer wordt getwijfeld aan de dienstgeschiktheid van een militair; doel is te bezien of er een vermoeden van dienstongeschiktheid bij de militair bestaat |
| IGO |
Intergovernmental organisation. Voorbeelden: EU, IMF, NAVO en OSCE |
| IGSIM |
Instructie Groep Simulatie |
| IGV |
Infanterie Gevechts Voertuig |
| IGVU |
Interim Gas Verkennings Uitrusting |
| IJskast |
tijdelijk stilleggen van een oefening, waarna de oefenende troepen verdergaan vanaf het punt waarop de oefening was stilgelegd |
IK |
Instructiekaart |
IKS |
Instituut Keuring en Selectie (Amsterdam) |
| IKZ |
Integrale Kwaliteits Zorg |
| ILL |
Illuminating ammunition; lichtmunitie; niet explosieve munitie ontworpen om één enkele bron van
intens licht voort te brengen om een
gebied te verlichten |
| ILMO |
Instituut voor Leiderschap en Maganement Opleiding (Breda); tegenwoordig School voor Leidinggeven en Opleidingskunde (Budel) |
| IMA |
Integrale Veiligheidszorg, Materieel-Logistiek en Arbo & Milieu |
| Imagery |
Beeld |
| IMF |
Intern Mutatie Formulier (LF 15551) |
IMG |
Inspecteur Militaire Gezondheidszorg; geloceerd op De Zwaluwenberg (Hollandsche Rading) |
| IMINT |
Imagery Intelligence; analyse van georuimtelijke (satelliet)informatie en luchtfoto's |
| Imm |
Immuniseren, immunisatie |
IMO |
Initiële Militaire Opleiding |
| IMPP |
Integrated Mission Planning Process; besluitvormingsmodel van de Verenigde Naties |
| INDAS |
Individueel aanvullingssysteem; fillersysteem |
Inf |
Infanterie |
| Infbat |
Infanteriebataljon |
Infil |
Infiltratie; infiltreren; tac verpl te voet, bereden, door de lucht of over het water in vij geb |
| INFOOP |
Informatiebulletin op personeelsgebied |
Inln |
Inlichtingen |
Inr |
Inrichten; inrichting |
| INS |
Insurgents; opstandelingen |
| INS |
Inertial Navigation System; inertiële navigatie; techniek die gebruik maakt van gyroscopen en daarmee afwijkingen kan meten die afkomstig zijn van de kracht en versnellingen als gevolg van het bewegen van de aarde |
| Instr |
Instructeur; instructie |
| Int |
Intendance |
| Intent/Effects Schematic |
Schematische en zo mogelijk (geo)grafische weergave vh oogmerk en de te bereiken effecten |
| Interventie |
Militaire ontplooiing op korte termijn en met een hoge impact |
| INTREP |
Intelligence Report; inlichtingenrapport |
| INTRO |
Interest, Need, Time, Respond, Objective |
| INTSUM |
Intelligence Summary; inlichtingenrapportage; samenvatting van belangrijke informatie die niet tijdkritisch is en op een vast tijdstip per dag wordt verstuurd |
| IO |
Information Operation |
| IO |
International Organisation |
| IOC |
Initial Operational Capability;
tijdstip waarop een eenheid beschikbaar is voor de uitvoering van hoofdtaken |
IOT |
Initieel Oorlogs Traumatoloog |
| IOT |
In order to; om; ten einde |
| IPB |
Intelligence Preparation of the Battlefield (FM 34-130); Sie 2; evaluatie van vijanddreiging, weer en terrein; IPB-proces produceert 'situation overlay' en 'event overlay'; zie ook OCOKA |
| IPE |
Intelligence Preparation of the Environment; evaluatie van het weer, het terrein
en de dreiging |
| IPTF |
International Police Task Force; in Bosnië-Hercegovina |
IR |
Infrarood(-apparatuur) |
ISAF |
International Security Assistance Force; NAVO-geleide vredesmacht in Afghanistan, geïnstalleerd na de initiële operatie Enduring Freedom; onder Amerikaanse militairen doet de grap de rond dat ISAF staat voor "I saw Americans fight(ing)" |
| ISD |
Infra Support Detachement (van de genie) tijdens missies; o.a. ten behoeve van (afval)waterzuivering, bouwwerkzaamheden, elektra (aggregaten, airconditioning, brandmelders, verlichting, verwarming e.d.), natte groepen en onderhoud aan wegen en airstrips |
ISIS |
Integrated Staff Information System; informatiesysteem ter ondersteuning vd commandovoering en het volgen vh gevecht bij staven op bataljonsniveau en hoger |
ISK |
Infanterie Schietkamp (Harskamp) |
ISTAR |
Intelligence, Surveillance, Target Acquisition
and Reconnaissance |
| ITT |
In-Theatre Training; opleidings- en trainingsactiviteiten in het operatiegebied |
| IV&C |
Informatie Voorziening en Commandovoering |
| IVAN |
Inlichtingen & Veiligheid Administratie en Naslag; geautomatiseerd systeem waarin alle militairen en burgers die bij het Ministerie van Defensie werkzaam zijn met een VF vermeld staan |
| IVENT |
Informatievoorziening en Telematica; Informatievoorziening en Technologie |
| IVO |
Inlichtingenvoorbereiding (op een operatie) |
| IVO |
Informatiebundel Vredesondersteunende Operaties |
| IVO |
Initiële Vorming Onderofficieren; vervanger van INI-1 en INI-2 |
| IVZ |
Integrale Veiligheidszorg |
| IWAB |
Ik Weet Alles Beter |
| Iwd |
In werkelijke dienst |
IWK |
Inspectiewerkkaart; zie 1-IWK |
|
|
| J |
Joint; General Staff System-indeling voor een hoofdkwartier dat/staf die door meerdere krijgsmachtdelen wordt gerund; zie secties |
| J-beurt |
Jaarlijkse onderhoudsbeurt (hrst) |
| JADC |
Joint Air Defence Centre (De Peel) |
| Jäger |
Duits equivalent van lichte infanterie of chasseurs |
| JCI |
Joint, Combined & Interagency |
| JCP |
Joint Command Post |
| JDAM |
Joint Direct Attack Munition; satellietgestuurde bom |
| Jed |
Lid van een Jedburgh in WOII |
| Jedburgh |
Amerikaanse, Britse en Franse teams van drie man (twee officieren en een onderofficier die werkte als marconist/radiotelegrafist), die vóór, tijdens en na D-Day werden geparachuteerd achter de vijandelijke linies in m.n. België, Frankrijk en Nederland om Europa te helpen bevrijden van het Duitse juk; taak vd Jedburghs, speciaal getrainde teams die door de Amerikaanse OSS, Britse SOE en Franse Bureau Central de Renseignements et d'Action (BRCA) in het Schotse oord Jedburgh werden opgeleid, was het trainen en adviseren van verzetsgroepen; na een stoomcursus door SOE/OSS werden de Jedburghs direct ondergeschikt aan het SHAEF en haar commandant, generaal Dwight D. Eisenhower; onder de Nederlanders die met een Jedburgh in bezet gebied werden gedropt waren Abraham du Bois, Arie Dirk Bestebreurtje, Carel Ruijsch van Dugteren, Henk Brinkgreve, Jacob Groenewoud, Jacob Staal en Maarten Jan Knottenbelt |
| JEMM |
Joint Exercise Management Module; gerubriceerd (Stg GEHEIM) stand alone-trainingsnetwerk vd NAVO voor het genereren van scripts ihkv MEL/MIL tbv oefeningen |
| JFC |
Joint Fires Cell; tactische vuurleidingscel op bataljons- en brigadeniveau. |
| JFC |
Joint Force Command; drie NAVO-commando's op operationeel niveau, resp. in Brunssum (NLD), Napels (ITA) en Lissabon (PRT) |
JISTARC |
Joint Intelligence Surveillance Target Acquisition Reconnaisance Commando; opgericht op 19-10-2011 op de Legerplaats bij Oldebroek |
| JIT |
Just-In-Time; logistieke methode waardoor, door leveringen precies op tijd te laten plaatsvinden, nauwelijks tot geen voorraden
nodig zijn |
| JKC |
Joint Kenniscentrum |
| JKCNBC |
Joint Kenniscentrum NBC (Vught) |
| JMIC |
Joint Modular Intermodal Container; mini-container ter grootte van 137 x 112 x 107 cm, waarvan 16 stuks passen in een 20-voet container |
| JMRC |
Joint Multinational Readiness Centre; gevestigd in Hohenfels, Duitsland |
| JNA |
Jugoslovenska Narodna Armija; volksleger van voormalig Joegoslavië |
| JNTD |
Joint Netherlands Training Detachment; gevestigd in Fort Hood (Texas, VS0; maakt sinds 2012 deel uit vh DHC |
JOP |
Jaar Oefen Programma; Jaar Oefen Plan |
| JOT |
Job Oriented Training; werkplekopleiden; training on the job; onderwijsvorm waarbij een taak wordt aangeleerd door deze te trainen in een authentieke werksituatie, waarbij relevante feedback wordt gegenereerd |
| JP |
Joint Publication |
| JPK |
Johannes Postkazerne (Darp) |
| JSD |
Joint Support Detachement; in Afghanistan zelfstandige Nederlandse logistieke eenheid geplaatst op Kandahar Airfield (KAF) en Kabul International Airport (KIAI) |
| JSF |
Joint Strike Fighter |
| JSTARS |
Joint Surveillance and Target Attack Radar System |
| JTAV |
Joint Total Asset Visibility; inzicht in de beschikbaarheid van belangrijke/essentiële middelen, waardoor de logistiek binnen de krijgsmacht in staat is om gebruikers te voorzien van (near) real-time informatie over de identiteit, plaats, toestand, verplaatsingsrichting e.d. van eenheden, personeel, uitrustingen en voorraad |
| JTRS |
Joint Tactical Radio System; initiatief van DOD t.b.v. een nieuwe generatie interoperabel communicatieplatform voor data, spraak en video dat alle golfbreedten tussen 2 MHz en 55 GHz kan hanteren |
| Junior leader |
Groepscommandant en opvolgend pelotonscommandant (OPC) |
| JWC |
Jungle Warfare Course |
JWF |
Johan Willem Friso (kapel, kazerne Assen) |
|
|
Kal |
Kaliber; kalibratie |
Kap |
Kapitein |
| Kazemat |
Tegen vijandelijk
vuur gedekte en van een schietgat voorziene
ruimte voor de opstelling van een vuurwapen; aanvankelijk deel uitmakend
van een vestingwerk, later vrijstaand; soms
een gedekte ruimte voor legering of
materieelopslag |
| KB |
Koninklijk Besluit; besluit van de regering (gezamenlijke ministers) dat kan worden uitgevaardigd zonder medewerking van het parlement (Eerste en Tweede Kamer) |
| KBR |
Kellogg, Brown and Root |
| KC3D |
Kenniscentrum 3de Dimensie |
| KCMOX |
Kenniscentrum Militair Optreden onder eXtreme omstandigheden |
KCT |
Korps Commandotroepen; Engelbrecht van Nassaukazerne (Roosendaal) |
| KCV |
Kort Contract voor Vrouwen |
KEK |
Keuken- en kantinecomplex |
| KFOR |
Kosovo Force; NAVO-missie in Kosovo vanaf 1999 |
| KGB |
Komitet Gosudarstvennoe Bezopasnosti; Comité voor Staatsveiligheid; Russische geheime dienst |
Kgv |
Krijgsgevangene |
Kh |
Kaarthoek |
KIA |
Killed in action |
| Kikadewado |
Kind kan de was doen |
| KIM |
Keep In Mind; geheugentraining |
| KISS |
Keep It Stupidly Simple |
| KKM |
Kleinkalibermunitie; munitie kleiner dan 20 mm |
| Kkn |
Keuken |
KKW |
Kleinkaliberwapens |
| Kl |
Klasse |
KL |
Koninklijke Landmacht |
| Klasse I |
Voeding (eten en drinken), inclusief gevechtsrantsoenen |
| Klasse II |
PGU, persoonlijke wapens, reservedelen en gereedschappen |
| Klasse III |
BOSCO |
| Klasse IV |
Goederen niet behorend tot de eenheid, zoals: bouwmaterialen, bulkmateriaal, gereedschappen en instrumenten, kantoorartikelen, kazerneringsgoederen, legeringsgoederen, LO/Sport-artikelen, onderwijsleermiddelen en veldversterkingsmiddelen (incl. draadhindernissen en mijnen) |
| Klasse V |
Munitie, inclusief nucleaire, biologische, chemische en specialistische strijdmiddelen (explosieven en chemicaliën) |
| KLD |
Korps Luchtwachtdienst; reserve-MILVA's; letters werden geïnterpreteerd als "kijken, luisteren, doorgeven" |
| KLE |
Key Leader Engagement; beïnvloeding vd belangrijkste (lokale) leiders ter ondersteuning vd operatie; non-kinetische activiteit, evenals opbouw en reconstructie; door de NAVO geïntroduceerd tijdens de missie in Irak op basis van lessons learned van operaties
waaruit bleek dat het essentieel is om een robuust liaisonnetwerk op te bouwen met de belangrijkste
autoriteiten en organisaties inclusief hun belangrijkste vertegenwoordigers en leidinggevenden die in het
conflict en mogelijk de wederopbouw een belangrijke rol spelen |
| Klin |
Kliniek, klinisch |
KLU |
Koninklijke Luchtmacht |
KM |
Koninklijke Marine |
KMA |
Koninklijke Militaire Academie (Breda) |
KMAR |
Koninklijke Marechaussee |
KMARNS |
Korps Mariniers |
| KMC |
Korps Mobiele Colonnes; opgeheven 1 januari 1993 en opgegaan in Bureau Rampenbestrijding) |
| KMCGS |
Korps Militaire Controleurs Gevaarlijke Stoffen |
| KMD |
Krijgsmachtdeel |
| KMK (JWF) |
Koninklijke
Militaire Kapel (Johan Willem Friso) |
KMS |
Koninklijke Militaire School; sinds 1 september 1961 geloceerd op Van Hornekazerne (Weert) |
| KMT |
Katholiek Militair Tehuis |
KNIL |
Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger |
KNLWM |
Koninklijke Nederlands Leger- en Wapenmuseum (Delft); bijgenaamd 'Generaal Hoefer' |
| Knt |
Kantoor |
| Knt |
Kornet |
| KNVOL |
Koninklijke Nederlandse Vereniging Ons Leger; uitgever van Defensiemagazine Armex |
Kol |
Kolonel |
Kph |
Kompashoek |
Kpl(1) |
Korporaal (der eerste klasse) |
| KPU |
Kleding en Persoonsgebonden Uitrusting |
| KRT |
Kompasrichttoestel |
| KTL |
Kader Training Luchtmobiel |
| KTO |
Kennismaking Toekomstig Onderdeel |
KTOMM |
Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum (Bronbeek, Arnhem) |
| KTS |
Kaart-Terrein Studie |
| KTS |
Knock, Talk, Search |
| Kübelwagen |
Kübelsitzwagen; iets grotere en zwaardere Duitse tegenhanger van de jeep (1/4-ton 4x4), gebouwd door Volkswagen in Wolfsburg; als personenvoertuig tijdens WOII in gebruik bij Waffen SS en Wehrmacht |
| KVBK |
Koninklijke Vereniging ter Beoefening van de Krijgswetenschap |
KVO |
Kennisgeving van ontvangst |
| KVPOR |
Komende actie, Voorbereidingen en verplaatsingen, Plaats en tijd bevelsuitgifte, Onderbevelstellingen, Reactietijd; waarschuwingsbevel |
| Kvt |
Kaartvierkant |
KVV |
Kort Verband Vrijwilliger; militair met een dienstverband voor bepaalde tijd |
| Kwm |
Kwartiermaker |
| KWS |
Kampfwertsteigerung; gevechtswaardeverbetering van de Leopard gevechtstank |
| KWS |
Korporaal wordt sergeant; traject waarin de al dan niet OLK-opgeleide korporaal versneld de opleiding tot onderofficier krijgt |
| KY-9724 |
Fillgun t.b.v. FM9000 |
|
|
| L |
Lewisiet (militaire code) |
| LAGO |
Logistieke Aanwijzing Grondgebonden Operaties |
| LAM |
Laserafstandsmeter |
| LAM |
Leidraad Air Manoeuvre |
| LAMAT |
Landmachtattaché |
| LAN |
Local Area Network; zie ook WAN |
| LANDCENT |
Land Forces Central Europe |
| Landser |
Duits equivalent van het Amerikaanse GI of Britse squaddie; afgeleid van "Landsknecht"; m.n. in gebruik tijdens WOII |
| Lao |
Landmachtorder |
| LaRo |
LandRover; Britse terreinwagen waarvan de jongste uitvoering - ongepantserde Land Rover Defender 110XD WW - sinds 2001 in gebruik is bij Korps Mariniers |
LAS |
Landmachtstaf |
| Lat/Long |
Latitude/Longitude; wijze om met behulp van breedte- en lengtegraden een coördinaat te bepalen; wordt o.a. door Belgische militairen mee gewerkt |
| LAV |
Lange Afstands Verkenners; commando's |
| LAW |
Light Antitank Weapon; M-72; draagbaar en éénschots antitankwapen van Amerikaanse makelij |
| LBAT |
Leichter Bewegliche Arzttruppe; MB 270-CDI gewondentransportmiddel t.b.v. één patiënt tijdens o.a. Medevac Coy NRF-4 |
LBB |
Landelijk Bevoorradings Bedrijf; hiervan maakt bijvoorbeeld het AGB deel uit |
| LBL |
Loopbaanlint; projectverband tussen de ministeries van Defensie, Onderwijs, Cultuur & Wetenschappen (OC&W) en Sociale Zaken & Werkgelegenheid (SZ&W) dat moet leiden tot een betere personele instroom en behoud van vulling bij CLAS tegen lagere kosten; door LBL zal o.a. de arbeidsmobiliteit toenemen, het opleidingsverloop worden teruggedrongen en NBOF afnemen; CLAS is hierin zowel behoeftesteller als leerbedrijf |
| LBO |
Legerplaats bij Oldebroek |
| LCC |
Land Component Command |
| LCR |
Limited Combat Ready; FAC die nog gedeeltelijk in opleiding is en geen missie mag leiden zonder supervisie van een ervaren, current collega |
LD |
Leidraad |
| LDO |
Leider der oefening |
| Leercirkel |
Voordoen, terugkijken, vooruitkijken, theorie en zelf doen |
| LEGAD |
Legal Advisor; adviseur van de Juridische Afdeling |
| Legerkorps |
Eenheid ter grootte van
40.000 à 60.000 militairen, in de regel geleid door een luitenant-generaal |
| Legerluchtwaarnemer |
Officier-waarnemer van de KL die bij de uitvoering van zijn taak gebruik maakt van een helikopter |
| Lerende organisatie |
Organisatie die het vermogen heeft om zich continue te vernieuwen, vanuit de variëteit aan kennis, ervaring en vaardigheden van individuen (competenties), binnen een cultuur die aanmoedigt om elkaar te
bevragen en uitdagen rondom een gedeeld doel of visie |
Lf |
Legerformulier |
| Lf 14417 |
Geleidebewijs |
| Lf 14640 |
IMF; Intern Mutatie Formulier |
| Lf 15130 |
Tevredenheidsbetuiging |
| Lf 15296 |
PWO |
| Lf 15333 |
VRA |
| Lf 15430 |
SOXMIS meldingen |
| Lf 16273 |
Verslag van gehouden telling; wordt periodiek en bij HOTO per bouwsteen opgemaakt, met inbegrip van vermissingen en overbevindingen |
| Lf 17327 |
Registratieformulier conditieproefscores |
| Lf 3775 |
Herleidingstabel graden-duizendsten |
| Lf 4004 |
Registratiekaart |
LFD |
Lokaal Facilitaire Dienst |
| Lfgd |
Legerformulier geneeskundige dienst |
Lfgd 7653 |
Gewondenkaart in gebruik bij de Koninklijke Landmacht |
| Lform |
Legerformulier |
LFX |
Live Firing Exercise; Live Fire Exercise |
| Lgen |
Luitenant-generaal |
| Lgo |
Laatste gedekte opstelling; final rendez-vous |
| LHA |
Liquid Hazard Area; onderdeel CCA (GOS); eerste deel |
| Ll |
Leerling |
| LI |
Lessons Identified |
LIB |
Light Infantry Battalion |
| Liboza |
Linkerbovenzak (van de gevechtsjas); hierin behoren milpapo en hepla te zitten |
LIC |
Low-Intensity Conflict |
| Linie |
Min of meer lineair stelsel van doorgaande,
aaneengeschakelde of anderszins
samenhangende verdedigingswerken, in de regel
voorzien van hindernissen zoals grachten, inundaties, mijnenvelden, prikkeldraadversperringen en/of tankhindernissen |
Lk |
Legerkorps |
| LKBP |
Legerkorpsberichtenprotocol |
Lkol |
Luitenant-kolonel |
| LL |
Lessons Learned |
| LLWS |
Legerluchtwaarnemersschool; voorheen gevestigd in Schaarsbergen als kleinste opleidingscentrum binnen het Artillerie Opleidingscentrum |
LMB |
11 Luchtmobiele brigade |
| LMG |
Light Machine Gun; lichte mitrailleur |
| LN |
Local National; local; iemand die leeft en werkt in een land |
| LO |
Laser Operator; duidt doelen aan voor vliegtuigen i.h.k.v. CAS; opvolger van de LTMO |
LO/S |
Lichamelijke Oefening en Sport |
| LOA |
Letter of Offer and Acceptance |
| LOAC |
Laws of Armed Conflict |
| Loadmaster |
Bemanningslid van een transporthelikopter die het laden en lossen van cargo en het in- en uitstijgen van personeel begeleidt |
| LOAW |
Licht Ondersteunend Automatisch Wapen |
LOC |
Lines of communications; aanvoerlijnen; route waarlangs troepen en voorraden worden verplaatst; kan een hoofdaanvoerweg (haw) of main supply route (MSR) zijn |
| LOCC |
Landelijk Operationeel Coördinatie Centrum; vh Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties |
| LOCON |
Lower Control Cell; lagere controle; niveau onder dat van de te oefenen eenheid |
| LOER |
Ezelsbruggetje om een rondombeveiliging, in het bijzonder tijdens een gemotoriseerde verplaatsing, consequent hetzelfde uit te voeren: Links, Oneven, Even, Rechts. Personeel van het eerste, derde, vijfde enz. voertuig beveiligt aan de linkerzijde van het voertuig, personeel van het tweede, vierde, zesde enz. voertuig beveiligt aan de rechterzijde. |
| LOC (L of C) |
Lines of Communication; routes over land, water of door de lucht die een opererende strijdmacht verbindt met een logistieke lijn die personeel en materieel kan in- en uitvoeren |
Log |
Logistiek |
Logbrig |
Logistieke brigade |
| LOGCON |
Logistic Control; bevelsbevoegdheid |
| Logement |
Positie die door aanvallende infanterie nabij of in een bres (doorbraak) wordt ingenomen; elke loopgraaf of batterij die op een vestingwerk van een belegerde vesting wordt opgericht, doorgaans door het plaatsen van steenkorven (vgl. hesco’s) die direct worden opgevuld |
| Logops |
Logistiek-operationeel |
| Logsitrep |
Logistical situation report |
| LOK |
Lichamelijk Onverklaarbare Klachten |
| LOKKMAR |
Landelijke Opleidings- en Kenniscentrum vd Koninklijke Marechaussee |
| LOM |
Laadoefentoestel mortieren |
| Lopro |
Loopbaanprognose |
LOR |
Landoorlogreglement |
| LORAN |
LOnge RAnge Navigation; voorloper van het Global Positioning System |
| LOS |
Line-of-Sight;
zichtlijn; direct of vrij zicht; zowel tussen afvuursysteem en doel als tussen zender en ontvanger |
| LOSC |
Land Operations Support Command;
Operationeel Ondersteunings Commando Land (OOCL) |
LOT |
Liaison and Observation Team; voorheen Monitoring, Observation, Surveillance and Targeting |
LOT |
Leidraad Opleiding en Training; Leidraad O&T |
| LOTUS |
Landelijke Opleiding Tot Uitbeelding van Slachtoffers |
| LP |
Landing Point; valt onder verantwoording van pel en/of cie |
LPC |
Landing Point Commander |
| LPD |
Landing Platform Dock;
schip met zowel vliegdek als dok, bestemd voor het
transporteren en aan land zetten van troepen bij amfibische operaties; amfibisch transportschip van de Koninklijke Marine; in dienst gesteld zijn Hr.Ms. Rotterdam (1998) en Hr.Ms. Johan de Witt (2007) |
LPD |
Landmacht Doctrine Publicatie |
| LPF |
Landing Point Finder |
| Lpl |
Legerplaats |
| LRF |
Laser Range Finder; laserafstandsmeter |
LRRP |
Long Range Reconnaissance Patrol |
| LS |
Landing Site; valt onder verantwoording van cie en/of bat |
| LSB |
Logistic Support Base |
LSD |
Lopende en staande dienst (Vrij van...) |
LSO |
Liaison Officer |
| LST |
Laser Spot Tracker; systeem dat onder een vliegtuig is gemonteerd en de reflectie vd laser moet opsporen |
LSV |
Luchtmobiel Speciaal Voertuig; Light Strike Vehicle |
| LSW |
Light Support Weapon |
Lt |
Licht |
LTBF |
Long Term Build-up Forces |
| LTD |
Laser Target Designator; laserdoelaanwijzer. Door een waarnemer met een onzichtbare infrarood lichtbundel t.b.v. een gevechtsvlieger aanstralen van een doel of geleiden van een lasergestuurde bom/raket op het doel |
| LTM |
Laser Target Marker; grondlaser die wordt bediend door de LTMO om doelen aan te duiden voor de vlieger; toestel en laser moeten beiden op dezelfde frequentie zitten |
| LTMO |
Laser Target Marker Operator; voorloper van de LO; bedienaar vd LTM |
LTV |
Leiderschapstraining en –vorming |
Lua |
Luchtafweer |
| Lumbl |
Luchtmobiel |
Lumblbrig |
Luchtmobiele brigade |
Lunabev |
Luchtnabijbeveiliging |
LUP |
Lying-up position |
Lupa |
Lunchpakket |
| Lutra |
Luchtgewondentransport |
| LUVA |
Luchtmacht Vrouwenafdeling; vml. onderdeel vd Koninklijke Luchtmacht; opgericht in 1951; opgeheven in 1982 |
| Luverd |
Luchtverdediging |
LVB |
Licht Verkennings- en Bewakingsvoertuig; Fennek |
| LVC |
Lead Vehicle Commander; commandant voorste voertuig i.h.k.v. voertuigoperaties |
| Lvm |
Levensmiddelen |
| LZ |
Landing Zone; valt onder verantwoording van bat en/of brig |
|
|
| M109 |
Houwitser 155 mm |
| M113 |
Amfibisch pantserrupsvoertuig, o.a. in een C&V-uitvoering |
| M2000 |
NBC-pak, gemaakt van koolstofbevattend en luchtdoorlatend materiaal, dat sinds 2001 in gebruik is bij de Nederlandse krijgsmacht ter vervanging van de M78- en M82-kleding uit de jaren ‘80 |
| M22 |
Oefenmunitie die wordt gebruikt voor het optisch en akoestisch nabootsen van een TOW, Dragon en Carl-Gustav TLV. Hierbij moet de nabootser in de Missile Simulator Round (MSR, simulator) worden geplaatst |
| M577 |
Amfibisch pantserrupsvoertuig, o.a. als rijdend commando- en vuurleidingcentrum |
| MA |
Military Assistance |
| MA |
Marshalling Area; opstelplaats (bij een POD of POE) |
| MAC |
Militair Actiecentrum; coördineert militaire ondersteuning |
| MACE |
Militair Acute Concussie Evaluatie;
onderzoek onder Nederlandse militairen die in Afghanistan in de nabijheid van een explosie (blast) zijn geweest dan wel een harde klap tegen het hoofd hebben gehad en daarbij niet direct herkenbaar gewond zijn geraakt; niet direct herkenbare effecten van explosies kunnen Traumatic Brain Injury (TBI, traumatisch hersenletsel) tot gevolg hebben |
| MADI |
(Bureau) Maatschappelijke Dienstverlening |
MAG |
Mitrailleuse à gaz; ook Mitrailleuse d'Appui General |
| Main body |
Hoofdmacht |
Maj |
Majoor |
| MALE UAV |
Medium Altitude Long Endurance UAV; soort Unmanned Aerial Vehicle (UAV) |
| MAM |
Military-aged man; man die in staat is om te lopen en een geweer vast te houden??? |
Man |
Manoeuvre |
| MANPAD |
Man Portable Air Defence |
| MAOT |
Mobile Air Operations Team |
MAPEX |
Map Exercise |
| MARCH |
Massive bleeding, Airway, Resuscitation, Circulation, Hypothermia |
| Marnsbat |
Mariniersbataljon |
| MARVA |
Marine Vrouwenafdeling; vml. onderdeel vd Koninklijke Marine; opgericht in 1944; opgeheven in 1982 |
| MarVer |
Marechaussee Vereniging |
| MASCAL |
Mass Casualty |
Mat |
Materieel |
Matlog |
Materieellogistiek |
| Matlogpel |
Materieellogistiek peloton |
| MAW |
Militaire Ambtenarenwet; dateert van 19-12-1931 |
MB |
Mercedes-Benz; militair terreinvoertuig, foutief vaak "jeep" genoemd |
| MB |
Militaire Bijstand |
| MB |
Ministeriële Beschikking; besluit van een minister ter invoering en nadere uitwerking van een wet of algemene maatregel van bestuur |
| MBB |
Militaire bloedbank |
| MBE |
Militaire Basiseisen; |
| MBITR |
Multi-Band Intra Team Radio; b.v. AN/PRC 148 die in gebruik is bij SF |
| MBLA |
Materieel Beproevingen & Logistiek Advies (Huijbergen) |
| MBT |
Main Battle Tank;
zeer manoeuvreerbare gevechtstank met zwaar pantser en hoog niveau van vuurkracht |
| MBV |
Militaire Basis Vaardigheden; minimumeisen die van toepassing zijn op elke militair, ongeacht rang/stand of Defensieonderdeel, zoals vastgesteld in CDS-aanwijzing A-700 |
| MBW |
Militair Basis Wegennet; wegenstelsel dat is samengesteld uit de in vredestijd beschikbare verkeersinfrastructuur; aanduiding van wegen als MBW legt eerst dan beperkingen op aan de civiele weggebruiker als de staat van beleg of oorlog is afgekondigd en het militair gezag militaire gezagsverordeningen heeft afgekondigd. |
| MC |
Magazijnencomplex; mobilisatiecomplex |
MC |
Militair Comité; Military Committee; hoogste militaire autoriteit van de NAVO, bestaande uit de militaire vertegenwoordigers van alle lidstaten (m.u.v. IJsland); voorziet de besluitvormende civiele lichamen van de NAVO (NAR, Defence Planning Committee en Nuclear Planning Group) van advies over militaire aangelegenheden; vergaderingen in de regel op donderdag; vergadert daarnaast regelmatig op het niveau van de chefs van staven van de lidstaten |
| MCAM |
Militaire Commissie voor Automobiel-
& Motorwedstrijden |
| MCC |
Movement Coordination Centre (Utrecht) |
| MCCD |
Mobile Counter Concentration Defence; NAVO-concept |
| MCCE |
Movement Coordination Centre Europe; coördinatiecentrum voor het strategisch lucht- en zeevervoer; gevestigd op de Vliegbasis Eindhoven |
MCP |
Mobile Check Point |
| MCTC |
Mobile Combat Training Centre (Saab Training Systems; Amersfoort); systeem bestaande uit een laser op ieders wapen en een vest met detectiesensoren op iedere militair, dat aangeeft wanneer iemand een treffer maakt dan wel zelf wordt getroffen; gefabriceerd door SAAB Training Systems in Huskvarna, Zweden |
| MCW |
Mechanisch Centrale Werkplaats (Leusden) |
| MD |
Management Development |
| MDECOA |
Most dangerous enemy course of action; meest gevaarlijke vijandelijke wijze van optreden |
| MDI |
Mobiele Drinkwater Installatie |
| MDMP |
Military Decision-Making Process; format dat wordt gebruikt tijdens de gezamenlijke planningsfase vd missie (isolatie); hierin krijgt iedereen een specifieke taak toebedeeld om de opdracht te analyseren |
| MDTN |
Militaire Dienst Telefoon Net |
| MDV |
Middelbare Defensie Vorming; 13 weken durende carrièrecursus voor officieren (kapiteins en majoors); leerdoel is het functioneren in middelbare beleidsuitvoerende en beleidsvoorbereidende functies; nadruk ligt op bedrijfs- en bestuurswetenschappen, internationale veiligheidstudies, managementvaardigheden, militair operationele wetenschappen, militair recht en militaire ethiek |
Mech |
Gemechaniseerd |
Mechbrig |
Gemechaniseerde brigade; 13X (Oirschot) en 43X (Havelte) |
| Med |
Medisch |
| MEDASSESSREP |
Medical Assessment Report |
| MEDCAP |
Medical Civil Action Project; Medical Civil Affairs Program; Medical Civil Affairs Patrol; patrouille die medische bijstand biedt aan de lokale bevolking, vooral wanneer die dat op een andere manier niet kan krijgen |
| MEDCAP |
Medical Civil Affairs Programme; vergelijk met VETCAP |
| Medcaps |
Medical Capacity |
| MEDCEL |
Medische planningscel |
MEDEVAC |
Medical Evacuation |
| Medic |
Gewondenhelper binnen een team van militairen, m.n. bij Special Forces |
| MEDINCREP |
Medical Incident Report |
MEDINTEL |
Medical Intelligence |
MEDPUP |
Medical Pick-Up Point |
| MEDSITREP |
Medical Situation Report |
| MEL |
Main Event List |
| MEL/MIL |
Combinatie van MEL en MIL |
MENTEX |
Mental Exercise; mental training |
MEO |
Materieel Evaluatie Orgaan |
| METHANE |
My callsign, Exact location of incident, Type of incident, Hazards at the scene, Access to the scene, Number of casualties, Emergencies on scene |
| METL |
Missie Essentiële Taken Lijst; Mission Essential Task List; missiegerelateerd programma voor opleiding en training; komt voort uit GETL en specifieke (taken voor een) missie; zie ook GETL |
| MFO |
Multinational Forces and Observers (Sinaï); Nederland nam hieraan deel van 6-3-1982 tot 1-5-1995; hierbij viel één Nederlands slachtoffer te betreuren: wachtmeester der eerste klasse Jacob Westendorp (8-12-1994) vd KMar tgv een auto-ongeval |
MFSC |
Multi-functionele smartcard; Defensiepas |
| MG |
Machine Gun; machinegeweer |
| MG |
Militair Gezag |
MGFB |
Militair Geneeskundig Facilitair Bedrijf |
MGGZ |
Militaire geestelijke gezondheidszorg |
MGI |
Missiegerichte instructie; MGO; Mission Oriented Instruction |
MGLC |
Militair Geneeskundig Logistiek Centrum (Heerenveen) |
| Mgm |
Multifunctioneel Gevechts Mes |
| MGO |
Militair Geneeskundig Onderzoek |
| MGO |
Missiegerichte opleiding; MGI; opleiding/instructie waarin de militair wordt opgeleid voor de periodes voor, tijdens en na de uitzending om zelfstandig of m.b.v. een buddy de voor een uitzending specifieke situaties het hoofd te kunnen bieden |
| MGRS |
Military Grid Reference System |
| Mgv |
Multifunctioneel Gevechts Vest; ops-vest |
| MHAM |
Militair Hospitaal Dr. Anton Matthijsen; naamgeving van het Utrechtse militair hospitaal van 24 maart 1964 tot 30 augustus 1991; naamgever is als legerarts uitvinder van het (kalk)gipsverband (1852), waarvoor hij internationale erkenning kreeg;
voorloper CMH |
| MHNE |
Militaire humanitaire noodhulpeenheid |
MIA |
Missing in action |
| MIB |
Medium Inflatable Boat |
| MIC |
Military Intelligence Committee; hoogste besluitvormend orgaan op inlichtingengebied vd NAVO dat tweemaal per jaar bijeenkomt |
| MIDOB |
Materieel Identificatie Database Open Bron |
| MIDQT |
Materiel Inventory Diagnostic Quartermaster Team; vooruitgeschoven post van de RDTF naar Uruzgan; inventariseert in april, mei en juni 2010 al het aanwezige kenmerkdragend materieel, incl. de inhoud van alle containers, op de (patrol)bases in Chora, Deh Rawod en Tarin Kowt |
| MIL |
Main Incident List |
| MILAD |
Militair Adviseur |
| MILAN |
Missile Infantry Light Anti-Tank |
| MILATCC |
Military Air Traffic Control Centre (Nieuw Milligen) |
| MILES |
Multiple Integrated Laser Engagement System |
Milpapo |
Militair paspoort |
Milsatcom |
Militaire satelliet communicatie |
| MILVA |
Militaire Vrouwenafdeling; vml. onderdeel vd Koninklijke Landmacht; opgericht op 25-04-1944 als (Vrijwillig) Vrouwen Hulpkorps; opgeheven in 1982 |
| MIMMS |
Major Incident Medical Management and Support |
| MINDEF |
Minister van Defensie; Ministerie van Defensie |
| MINURCAT |
United Nations Mission in Central African Republic and Chad; VN-missie waaraan het Korps Mariniers heeft deelgenomen, met als locatie Goz Beida in het zuidoosten van Tsjaad |
| MIO |
Materieel Inspectie Orgaan; voorloper vh MEO |
| MIP |
Militair Invaliditeitspensioen |
| MIPSS |
Military Peacetime Security System |
| MIR |
Materieel Inzetbaarheid Rapportage |
| MIRC |
Chatbox-systeem zoals dat o.a. wordt gehanteerd door MEDCEL/RC-SOUTH (ISAF Stage III) |
Misl |
Misleiding |
| MIST |
Mechanism of injury, Injury of illness sustained, Symptoms and vital science,
Treatment given |
Mitr |
Mitrailleur |
MIVD |
Militaire Inlichtingen- en Veiligheids Dienst |
| MIX |
Frequentiemodus FM900; combinatie van F-HOP en FCS; wordt vaak gebruikt |
| MKSO |
Ministeriële Kerngroep Speciale Operaties; bestaat uit minister-president, vice-minister-president, Minister van Buitenlandse Zaken en Minister van Defensie; neemt besluiten over bijzondere militaire operaties die worden gekenmerkt door politiek-militaire risico’s en een noodzaak tot geheimhouding, zoals evacuaties van landgenoten |
| ML |
Mountain Leader; lid van het Mountain Leader-verkenningspeloton van het Korps Mariniers; specialist in optreden in bergachtig terrein |
| MLC |
Military Load Classification |
| MLECOA |
Most likely enemy course of action; meest waarschijnlijke vijandelijke wijze van optreden |
| MLM |
Militair Logistiek Magazine; periodiek vd Vereniging van Officieren Logistieke Diensten (VOLD) |
MLRS |
Multiple Launched Rocket System; elke raket bevat 644 stuks M77 submunitie |
| MLU |
Mid-Life Upgrade |
MLV |
Militair Lichamelijke Vaardigheid(sproef) |
| MMI |
Military Medical Intelligence |
MMR |
Minimum Military Requirements; minimale militaire vereisten; deze zijn gedefinieerd in de CJSOR |
| MINB |
Multi-nationale brigade |
| MND(C) |
Multi National Division (Central); snelle reactiemacht van de NAVO; telde 4 brigades, waaronder 11 LMB, met in totaal 20.000 militairen; HQ in Rheindalen (Duitsland) |
| MOAB |
Massive Ordnance Air Blast; krachtige conventionele bom; "Mother Of All Bombs" |
| MOB |
Main Operating Base |
Mob |
Mobilisatie, mobilisabel, mobiliseren |
| Mobiliteit |
Één van de hoofdtaakstellingen van de genie; bestaat onder andere uit brugslag, opengestelde wegen, doorwaadbare plaatsen, tunnels e.d. |
| Mobility Kill |
Volgens het MCTC van de O/T van de GTS: verder verplaatsen met het voertuig is niet meer mogelijk; het voertuig moet worden geborgen; het personeel trekt zich terug |
| MOD |
Manoefendagen;
prestatiegegeven (output) van het Ministerie van Defensie (evenals vaardagen en vlieguren) benodigd om de gewenste operationele gereedheid te leveren; afname van het aantal manoefendagen uit zich in verminderde deelname aan oefeningen en een afname van de graad van geoefendheid |
| MOD |
Ministry of Defence; Brits Ministerie van Defensie |
| MOG |
Mallen Onveilig Gebied; omschreven in VS 9-842 |
MOGOS |
Mobiel Operationeel Geneeskundig Operatiekamer Systeem |
| MOLT |
Military Observation and Liaison Team |
| Monkey-run |
Op handen en knieën voortbewegen |
| MONUC |
Mission de l’Organisation des Nations Unies en Republique Democratique du Congo |
| MOOE |
Materiaal Overleg Operationele Eenheden (i.h.k.v. Parate KL 2007) |
| MOOSEMUSS |
Maneuver, Objective, Offensive, Surprise, Economy of force, Mass, Unity of command, Simplicity en Security |
| MOP |
Mobile Observation Point |
| MOPP |
Mission Oriented Protective Posture; CBRN-kleding |
MOR |
Maskeroefenruimte |
MOR |
Mortieropsporingsradar |
| Morbt |
Mortieropsporingsradarbatterij |
| MOST |
Monitoring, Observation, Surveillance and Targeting; sinds 2004 LOT |
| MOTS |
Military Off The Shelf; van de plank kopen van militaire producten; zie ook COTS en FTP |
MOU |
Memorandum of Understanding |
| MOUT |
Military Operations in Urbanized Terrain; OVG |
MOVCON |
Movement Control; militaire verkeersleiding; (route)planning, uitvoering en controle van strategische en tactische verplaatsingen van personeel en materieel over alle aanvoerlijnen |
| MOW |
Middelbaar Ondersteunend Wapen; bijvoorbeeld MAG |
| MP |
Machinepistool |
MP |
Military Police; militaire politie |
| MPC |
Militaire Postcode |
| MPC |
Militair Penitentiair Centrum; tot 1999 in Nieuwersluis, daarna in Stroe (Majoor Mulderkazerne) |
| MPO |
Militaire Post Organisatie |
| MPPV |
Multi Purpose Protected Vehicle |
Mr |
Mortier |
MRAT |
Medium Range Anti-Tank(weapon); bijvoorbeeld de Gill, inzetbaar tot 2.000 meter |
| MRAV |
GTK; pantserwielvoertuig |
MRC |
Militair Revalidatie Centrum (Doorn) |
MRE |
Meal Ready to Eat; "Meal Rejected by Ethiopians" |
| MROE |
Medical Rules of Eligibility; toepassingsregels die voor militaire en gemilitariseerde zorgverleners bepalen of - en zo ja: onder welke voorwaarden - een persoon in aanmerking komt voor militair-geneeskundige zorg; hierbij is het o.a. van belang dat voldoende capaciteit is gegarandeerd voor de behandeling van eigen troepen; wanneer bepaalde kritieke capaciteit (IC-bed, MEDEVAC-heli) in het geding komt, kan op grond van een beslissingsmatrix de (nood)hulp tijdelijk worden stopgezet; één vd meest ingrijpende besluiten die is voorbehouden aan de commandant van de geneeskundige inrichting; ingevoerd binnen de NAVO-missie ISAF in Afghanistan, om te beschrijven in hoeverre militair geneeskundige systemen verantwoordelijk zijn voor de behandeling van patiënten anders dan militairen van de coalitiegroepen; hierop promoveerde op 18-12-2009 cadet-vaandrig Bernice den Bak |
| MRRS |
Mobile Radio Relay System; straalzendersysteem |
| MRX |
Mission Readiness Exercise |
| MS |
Militaire Steunverlening |
| MSF |
Médecins Sans Frontières; Artsen zonder Grenzen |
| MSFA |
Missie, Systeem, Functie Analyse; taken van ieder niveau (IV t/m I) met de daaraan gekoppelde eindeisen, zoals vastgelegd in een PTE; zie ook PTE |
| Msg |
Message |
| Msg Ack |
Message Acknowledged; "bericht begrepen" |
| MSK |
Mobiele satellietkeuken |
| MSLI |
Missie Specifieke Logistieke Instructie |
MSR |
Main Supply Route; hoofdaanvoerroute; hoofdaanvoerweg (haw) |
| MSVSN |
Mobiel Straalverbindingsstation |
MT |
Mentale training |
| MTF |
Medical Task Force |
| MTF |
Medical Treatment Facility; geneeskundige inrichting; role 1, 2LM (light manoeuvrable), 2E (2 enhanced) of 3 |
| MTV |
Mobiel Toezicht Veiligheid; één vd taken vd KMar; controle op binnenkomende vluchten vanuit Schengenlanden op Schiphol en de vijf regionale vliegvelden (Eelde, Eindhoven, Enschede, Maastricht en Rotterdam) |
MULAN |
Meer Uitgebreid Local Area Network; Mijn Uniforme Logische Aansluiting op het Net |
| Multi-Role Brigade |
Nieuw geformeerde brigade (in 2020) volgens de Strategic Defence
and Security Review ('Securing Britain in an
Age of Uncertainty') vh MOD eind 2010; telt ± 6.500 man, heeft vele mogelijkheden en kan opereren in vele scenario's |
Mun |
Munitie |
| MUNIS |
Munitie Informatie Systeem; online geautomatiseerd systeem voor de logistieke informatievoorziening over voorraden klasse V-goederen; registereert opslag en verplaatsing klasse V |
| MUNOS |
Multiple Use Night Observation and Aiming Sight; soort helderheidsversterker |
| MVK |
Militaire Vijfkamp |
| MVK |
Mobiele veldkeuken |
| MVP |
Mobiel Verkoop Punt; ca(ntine)di(enst)wagen |
| MVP |
Mobiliteits- en Voortzettingspakket; SMP |
| MVS |
Materieel Verwervings Systeem |
| Mvth |
Meeneemvorkheftruck; i.c. Kooi-Aap |
MWO |
Militaire Willems-Orde; hoogste Nederlandse dapperheidsonderscheiding voor moed, beleid en trouw |
| MX-991/U |
Zaklamp |
| MZT |
Medisch Zorgteam; geïntegreerde zorgmodel van de militaire gezondheidszorg per 25 februari 2010 van eerstelijns AMA’s en huisartsen van het Gzhc en de bedrijfsgeneeskundige artsen van de Arbodienst KL; vanaf deze datum worden alle gegevens voor zowel behandeling als verzuimbegeleiding, re-integratie en advisering in één dossier vastgelegd. |
| MZV |
Militaire Zelfverdediging |
|
|
NA5CRO |
Non-article 5 crisis response operation; non-artikel 5-operatie |
| Nabijbev |
Nabijbeveiliging |
| NAC |
North Atlantic Council |
| NAEW |
NATO Early Warning |
| NAFIN |
Netherlands Armed Forces Integrated Network; netwerk van glasvezelverbindingen dat is aangelegd door Defensie |
| NAI |
Named Area of Interest; tactisch belangrijk gebied; gebied of punt langs een LOC (haw, MSR), waarvan wordt vermoed dat daar vijandelijke strijdkrachten over verplaatsen; geografisch gebied waar informatie kan worden verzameld die aan een specifieke informatievereiste beantwoord; NAI worden in de regel gekozen om aanwijzingen vast te stellen van ECOA; zie ook TAI |
| NAMSA |
NATO Maintenance and Supply Agency; NAVO-agentschap voor onderhoud en bevoorrading; contracteert bedrijven voor het leveren van diensten en producten in operatiegebieden |
NAPO |
NATO (Army) Post Office |
| NAR |
Noord-Atlantische Raad; North Atlantic Council (NAC); hoogste orgaan van de NAVO, bestaande uit de permanente vertegenwoordigers van alle lidstaten; komt tenminste éénmaal per week bijeen, op woensdag |
| NASAG |
Netherlands Armed Forces Support Agency Germany; National Support Agency Germany |
| NATD |
Netherlands Apache Traíning Detachment; gelegerd op Fort Hood, Texas, VS |
| NATO |
North Atlantic Treaty Organization; NAVO |
| NATO-pallet |
Pallet met grondmaten 100 x 120 cm |
| NATOPS |
Nationale Operaties |
NATRES |
Nationale Reserve |
NAVO |
Noordatlantische verdragsorganisatie; opgericht 4 april 1949, HQ in Brussel (België) |
| NAW |
Naam, adres, woonplaats |
NBC |
Nucleair, Biologisch, Chemisch |
| NBOF |
Niet Beschikbaarheid Op Functie; personeel dat door opleidingen of anderszins, bijvoorbeeld ziekte, niet op de organieke functie werkzaam is; hierdoor vallen er gaten bij de operationele eenheden |
| NC |
Naam- en Codelijst |
| NCO |
Non-commissioned officer; onderofficier |
NCS |
Net Control Station; Netcontrolestation |
| NCTB |
Nationaal Coordinator Terrorismebestrijding |
| NCW |
Network Centric Warfare; naadloze koppeling van alle sensor-, informatie-, command en control- en wapensystemen van alle krijgsmachtdelen; hierdoor is er volledig (near) real-time inzicht in eigen troepen, eigen mogelijkheden, vijandposities, bedreigingen e.d. |
NDD |
Nederlandse Defensie Doctrine |
| NDMC |
Nationale Datalink Management Cel |
| NDOC |
Netherlands Defence Orientation Course; opleiding aan het Instituut Defensie Leergangen; heeft tot doel het overbrengen van kennis over en inzicht in de taakstelling en het optreden van de Nederlandse krijgsmacht |
NDVN |
Nederlands Detachement Verenigde Naties |
| Near real time |
Met vertraging van seconden of minuten na het moment; enige tijd na het ogenblik; zie ook REAL TIME |
| NEAT |
North European Aerospace Test range; 24.000 km² grote testsite in het noorden van Zweden, waar oefeningen en testen worden gedaan met drones, gevechtsvliegtuigen, helikopters en raketten (first flights en beproevingen); grootste testsite van Europa; in 2009 organiseerde de NATO Response Force hier een grootschalige oefening |
| NEC |
Network Enabled Capabilities;
vermogen om grotere militaire effecten te bereiken door beter gebruik te maken van
informatiesystemen; doel is de juiste informatie te verkrijgen, op de juiste plaats, op de
juiste tijd, voor een efficiënt gebruik van de schaarse middelen |
| NEFIS |
Netherlands Forces Intelligence Service |
| NEO |
Non-combatant Evacuation Operation |
| NET |
Not Earlier Than; ten vroegste; op zijn vroegst; niet vroeger dan |
| NEUS |
Nauwkeurige Elektrodetector Uitstromende Strijdgassen |
| Neutron(en) |
Straling met zeer groot doordringend vermogen |
| NFI |
No further information; geen verdere informatie; zie ook NFTR en NSTR |
| NFL |
No Fire Line; veiligheidslijn (vln); vuursteuncoördinatiemaatregel (die in de voorbereidingsfase voor het gehele gevecht wordt gepland en tijdens de uitvoering waar nodig wordt geactiveerd en zo nodig bijgesteld en/of vernieuwd); lijn waarvan aan de eigen zijde alleen indirect vuur mag worden uitgebracht met toestemming van de commandant die de lijn heeft vastgesteld; volgens STANAG 2934 (Artillery Procedures) |
NFO |
Normal Framework Operations |
NFTR |
Nothing further to report; verder niets te rapporteren/melden; zie ook NFI en NSTR |
NGO |
Non-Governmental Organisation; non-gouvernementele organisatie |
NHVT |
Noodhulpverkenningsteam; Disaster Assistance Response Team |
| NIC |
National Intelligence Cell |
| NIDV |
Nederlandse Industrie Defensie en Veiligheid |
NIMH |
Nederlands Instituut voor Militaire Historie |
| NLD |
Nederland |
NLDA |
Nederlandse Defensie Academie |
NL EYES ONLY |
Informatie die alleen voor Nederland bestemd is |
| NLR |
National Liaison Representative bij HQ Supreme Allied Commander for Transformation (SACT) in Norfolk, Virginia, VS |
| NLT |
Not Later Than; ten laatste; op zijn laatst; niet later dan |
| NLW |
Non-Lethal Weapons; niet-lethale wapens |
| NMK speedmars |
Wedstrijd speedmars (snelmars) over een afstand van 5 km, gehouden op de KMA, waarbij teams bestaande uit acht personen met 7 Diemaco’s en 1 MAG |
| NMR |
National Military Representative bij HQ Supreme Allied Commander for Operations (SACO) in Mons (België) |
| NMRH |
NATO Military Relief Hospital; voluit 1 (NLD) NATO Military Relief Hospital geheten; ontplooid in de Pakistaanse stad Bagh tussen 9-11-2005 en 10-1-2006 |
NONEX |
non-exercise; niet-oefenend |
| NORTHAG |
Northern Army Group |
| NOV |
Nederlandse Officieren Vereniging; uitgever van het blad Carré |
NRF |
NATO Response Force |
| NSA |
NATO Small Arms; kleinkaliberwapens met kaliber conform NAVO |
| NSC |
Nationaal Search Centrum (Reek) |
NSE |
National Support Element; nationaal verzorgingselement |
| NSFS |
Naval Surface Fire Support; vuursteun van oppervlakteschepen van zeestrijdkrachten |
| NSHQ |
NATO Special Operations Headquarters; website mbt landen, cursussen, oefeningen en faciliteiten van Special Forces-eenheden binnen de NAVO |
| NSK |
Nieuw Salarissysteem Krijgsmacht |
NSN |
NATO Stock Number |
| NSO |
Nationale SIGINT Organisatie; Nationale Signaalinterceptie Organisatie; dienst die o.a. gegevens onderschept uit draadloze telecommunicatie en expeditionaire capaciteiten voor het fysiek ondersteunen van o.a. crisisbeheersingsoperaties in stand houdt |
| NSS |
National Security Strategy; Amerikaanse grand strategy; veiligheidsbeleid dat politieke, diplomatieke, economische, sociaal-culturele, humanitaire en militaire activiteiten omvat |
| NSTR |
Nothing significant to report; niets van betekenis te rapporteren/melden; zie ook NFI en NFTR |
| NSWAN |
NATO Secure Wide Area Network |
| NTE |
Notice To Employ;
tijd die gegeven is aan een eenheid om gereed te zijn voor employment (inzet), met inbegrip van de tactische verplaatsing |
NTM |
Notice to move |
| NTM-A |
NATO Training Mission Afghanistan |
| NTM-I |
NATO Training Mission Iraq |
| NTR |
Nothing To Report |
| Numerus fixus |
Saneringsmethode die bepaalt hoeveel functies er in een bepaalde rang mogen zijn |
| NVG |
Night Vision Goggles; HV-bril voor vlieger; visueel hulpmiddel om bij nacht te kunnen opereren en het mogelijk maakt om met infrarood aangestraalde objecten te identificeren |
|
|
| O/N |
Oud tegen nieuw; niet-organieke procedure voor het ruilen van een verouderd tegen een nieuw, gelijkwaardig artikel op IMF |
| O=P=F |
Organisatie = Personele vulling = Benodigde financiële middelen |
O&I |
Operaties & Inlichtingen |
| O&O |
Ontwikkeling & Ontspanning |
| O&O |
Opname & Ontslag (module role 3) |
O&T |
Opleiden & Trainen; Opleiding & Training |
O/T |
Observer/Trainer |
OA |
Ongeoorloofd afwezig; AWOL |
| OAD |
Operationele Aanpassing Diemaco |
| OAE |
Organisatie van Afrikaanse Eenheid; alle Afrikaanse staten m.u.v. Zuid-Afrika; African Union (AU); Union Africaine (UA) |
| OATDOEM |
Oriëntatie opdracht; Analyse Opdracht; Terrein & weer; Dreiging & Vijandanalyse; Overige (f)actoren; Eigen middelen; Mogelijkheden |
Ob |
Onder bevel |
| OBD |
Onderhoud, Diagnose en Berging |
| Obj |
Object |
| Obom |
Officier belast met optrekken mist |
OBP |
Operationeel besluitvormingsproces |
| OBT |
Optreden in Bergachtig Terrein |
| OBUA |
Operations in Built Up Areas |
OC |
Opleidingscentrum |
| OCD |
Obstacle Clearing Detachment; EOD- of genie-eenheid toegevoegd aan konvooi |
| OCDML |
Opleidingscentrum Didactiek en Militair Leiderschap (Grave en Breda); tegenwoordig School voor Leidinggeven en Opleidingskunde (Budel) |
OCIO |
Opleidingscentrum Initiële Opleidingen; sinds 1 januari 1999; telt schoolbataljons in Assen (AMO), Oirschot (AMO) en Schaarsbergen (AMOL); verzorgt de basistraining van toekomstige soldaten en korporaals |
| OCOKA |
Observation & Fields of Fire (waarnemingsmogelijkheden en schootsvelden), Cover & Concealment (vuur- en zichtdekking), Obstacles (hindernissen), Key or Decisive Terrain (belangrijke en essentiële gebieden), Avenues of Approach (naderingsmogelijkheden); zie ook IPB |
| OCV |
Ondercommandantenvergadering; b.v. BC met CC’n; commander's update |
| OD |
Operationele Debriefing |
| ODB |
Onderhoudsdiagnose en -behandelgroep; SMOD |
Odl |
Onderdeel |
| OEF |
Operation Enduring Freedom |
| OEF TS |
Operation Enduring Freedom Trans-Sahara; door de Verenigde Staten aangeduid militaire deel vh TSCTP; behelst verschillende militaire activiteiten, zoals het inzetten van joint planning assistance teams, mobile training teams en civil-military support elements, het uitvoeren van international military education training en senior leader engagement, en het oefenprogramma Flintlock |
Oef |
Oefening |
| OEG |
Op eigen gelegenheid, in het bijzonder verplaatsen |
| OEVER |
Optimalisatie en Verplaatsen Equipment Rooms |
Off |
Officier |
| Off station |
No longer able to provide support (tactisch); niet meer in staat om steun te verlenen; zie ook 'on station' |
| OFGA |
Opening, feitelijke situatie, gewenste situatie en afsluiting; evaluatiestappen |
| OFSSLA |
Ontwapenen, Fouilleren, Scheiden, Stilte en discipline handhaven, Labelen, Afvoeren |
| OG |
Operationeel gereed |
OGC |
Opdrachtgerichte commandovoering |
| OGO |
Opdrachtgeversorganisatie; operationeel sinds 01-07-2011; onderdeel vd staf van 13 of 43 Mechbrig of 11 Lumblbrig na de opheffing vd RMC’s, waarin alle overgebleven taken zijn ondergebracht |
| OGRV |
Object Grondverdediging |
OGS |
Operationele Gereedheids Status; operationele gereedheidstelling |
| OIF |
Operation Iraqi Freedom |
| OIG |
Opleidings- en Inpassings Gesprek |
| OIV |
Operationele informatievoorziening |
OJKL |
Oriëntatie Jaar Koninklijke Landmacht |
| OK |
Onderhoudskaart |
| OK |
Operatiekamer |
| OK |
Oranjekazerne |
| OKE |
Optreden Kleine Eenheden; onderzoeksprogramma van TNO |
OKP |
Officier van kazernepiket |
| OLA |
Opleiding Logistiek Algemeen; 7-weekse opleiding aan het OTCLOG in Soesterberg ter voorbereiding van AMV'ers op plaatsing bij een operationele eenheid |
| OLB |
Oefenterrein voor de Luchtmobiele Brigade; ongeveer 1.000 hectare; o.a. Arnhemse Heide & Deelen en Eder- en Ginkelse Heide |
| OLC |
Onafhankelijk lastdrager concept; voorbeelden zijn flatrack en WLS |
OLK |
Opleiding voor Leidinggevende Korporaals |
| OLK |
Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten |
OLM |
Onderwijsleermiddelen |
| OM |
Onward Movement; vergelijk RSOM(I) |
| Omb |
Op mijn bevel |
OMF |
Opposing Militant Forces |
OMLT |
Operational Mentoring and Liaison Team |
Omtr |
Omtrekking |
Omva |
Omvatting |
| OMW |
Oplegger Met Werkruimte; bureaushelter |
| ONDAS |
Onderdeelsaanvullingssysteem |
Onh |
Onderhoud; alle activiteiten die erop gericht zijn het (wapen)systeem
in de vereiste staat van bruikbaarheid te houden of te brengen |
| On station |
In position to support (tactisch); in positie om steun te verlenen; zie ook 'off station' |
Ontpl |
Ontplooiing |
Ontsm |
Ontsmetting |
Oo |
Onderofficier |
| OOCD |
Onderofficier van Compagniesdienst |
| OOCL |
Operationeel Ondersteuningscommando Land; samenvoeging van 1 Logistieke Brigade en 101 Gevechtssteunbrigade; officiële oprichtingsceremonie 05-02-2009 |
OOCD |
Onderofficier van compagniesdienst |
| OODA-loop |
Observe (observeren), Orient (oriënteren), Decide (besluiten), Act (handelen); cyclisch commando- en bevelvoeringsproces |
| Oogmerk |
Waarom; korte, krachtige uitdrukking van het doel van de operatie, de gewenste effecten om een bepaalde end-state te bereiken én de manier waarop en de reden waarom de uitvoering zich dient te ontwikkelen om dit te bereiken; gebaseerd op het door de naasthogere commandant geformuleerde oogmerk |
| OOO |
Onderdeelsoverlegorgaan |
| OOR |
Opname- en Ontslag Register (geneeskundige inrichting) |
| OOR |
Onderdeels Onderhouds Rapportage |
| OOS |
Onderofficiersschool; bestond van 1951 tot 1961; vanaf dan Koninklijke Militaire School |
| OOT |
Overige Operationele Taken |
| OOTO |
Omscholing/Opleiding Onderofficier Tot Officier |
OOTW |
Operations Other Than War |
OP |
Observation Post: observatiepost |
Op |
Operatie; operationeel |
OPC |
Opvolgend pelotonscommandant |
OPCO |
Operationeel Commando; sinds 1 januari 2004 |
OPCOM |
Operational Command; bevelsbevoegdheid |
OPCON |
Operational Control; bevelsbevoegdheid |
| OPCW |
Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons |
| Opdr |
Opdracht |
OPEVAL |
Operational Evaluation |
OPFOR |
Opposing Force |
Opl |
Opleiden; opleiding |
| OPPA |
Overzicht publicaties per afnemer; officiële tellijst van boekwerken binnen een bwst |
Opplan |
Operatieplan |
OPSEC |
Operational Security; operationele veiligheid; militaire veiligheid |
| OPSEM |
Operationeel Seminar; jaarlijkse oefening van kolonels en brigadegeneraals van hun skills en drills, georganiseerd door het Opleidings- en Trainingscentrum Operatiën; de doelgroep moet in syndicaatverband diverse taskers uitwerken en aan de andere deelnemers presenteren; in 2007 was het scenario binnenlandse veiligheid (nationaal optreden); in 2008 Afrika, toegespitst op Darfur; in 2009 een redeployement van een Nederlandse task force uit het buitenland |
Opsroom |
Operations-room; operatiecentrum |
| Opst |
Opstellen; opstelling |
| Optr |
Optreden |
| OPZ |
Operationele Personeelszaken |
| ORBAT |
Order of Battle; slagorde; organogram |
| ORD |
Orde, Rust en Discipline; regeling per 1 juli 2004 |
Org |
Organiek |
| ORP |
Operational Ration Pack; b.v. een Meal Ready to Eat (MRE) |
| ORS |
Oral Rehydration Salts; orale rehydratiezouten |
| ORT |
Oefenrampenterrein |
| ORT |
Operational Readiness Test |
| ORT |
Outbreak Response Team; kan snel inspringen bij ziekte-explosies tijdens binnen- en buitenlandse missies; team bestaat uit arts, verpleegkundige en HPG'er; dragen zorg voor bron– en contactopsporing, epidemiologisch onderzoek, alle medische aspecten van de beheersing van de infectieziekte en verslaglegging |
| OS |
Ontwikkelingssamenwerking |
| OSAD |
Ontwikkelingssamenwerkings Adviseur; ontwikkelingsadviseur |
| OSC |
On-scene commander; commander on scene |
| Oscar Mike |
OM, on the move; en route; onderweg; vertrokken |
| OSCE |
Organization for Security and Co-operation in Europe; OVSE |
| OSINT |
Open Source Intelligence; inlichtingen verkregen uit open bronnen |
| OSIRIS |
Softwareapplicatie op BMS; geografisch informatiesysteem waarbij een digitale
stafkaart van het operatiegebied zichtbaar is; hiermee werkt de tactische gebruiker vanaf niveau II t/m V |
| OSKLM |
Oefen- en Schietkamp Lauwersmeer |
| OSS |
Office of Strategic Services; Amerikaanse tegenhanger vd Britse SOE; eerste onafhankelijk opererende buitenlandse inlichtingendienst vd VS, opgericht in 1942 door Franklin D. Roosevelt; voorloper vd in 1947 opgerichte CIA
|
| Ostdet |
Ondersteuningsdetachement |
| O/T |
Observer/trainer |
| OT&E |
Operational Test & Evaluation |
OTAS |
Organisatie Tabel en Autorisatie Staat; operationele samenstelling van personele en materiële middelen van een eenheid; tegenwoordig TOMA |
| OTB |
Opleidings- en Trainingsbegeleider |
| OTC |
Opleidings- en Trainingscentrum |
| OTCGN |
Opleidings- en Trainingscentrum Genie (Vught) |
| OTCLOG |
Opleidings- en Trainingscentrum Logistiek (Soesterberg) |
| OTCMAN |
Opleidings- en Trainingscentrum Manoeuvre (Amersfoort) |
OTCO |
Opleidings- en Trainingscommando; sinds 1 juni 2003, voorheen COKL |
| OTCOPN |
Opleidings- en Trainingscentrum Operatiën (Amersfoort) |
| OTCRIJ |
Opleidings- en Trainingscentrum Rijden (Oirschot) |
| OTCSO |
Opleidings- en Trainingscompagnie Speciale Operaties (vh Korps Commandotroepen) |
| OTCVUST |
Opleidings- en Trainingscentrum Vuursteun ('t Harde/Oldebroek) |
| OTK |
Opleiding, Training & Kennisproductie |
| OTP |
Opleidings- en Trainingsplan; zie ook TSP |
OTVOEM |
Opdracht, Terrein en weer, Vijand, Overige groeperingen, Eigen middelen, eigen Mogelijkheden |
| Ouwe |
- Eenheidscommandant, m.n. gebezigd op bataljonsniveau en hoger. De term drukt genegenheid en respect uit
|
| OVD |
Officier van Dienst |
| Overtollig materiaal |
Materiaal dat niet meer is benodigd voor de militaire organisatie; overtolligheid kan worden veroorzaakt door verandering van de geplande hoeveelheden (b.v. afstoting van mobilisabele eenheden) of introductie van nieuw materiaal, waardoor verouderd materiaal wordt afgestoten |
| Overwatch |
Hoger gelegen terreindeel vanwaaruit de omgeving kan worden waargenomen ("overwatched") en beveiligd |
OVG |
Optreden in Verstedelijkte Gebieden |
| OVIC |
Operationeel Verbindings- en Inlichtingen Centrum; gevestigd in Eibergen |
Ovnln |
Overnamelijn |
| OVO |
Operationele Verbindings Order |
| OVR |
Officier Veiligheids Regio; militair adviseur van een veiligheidsregio namens C-RMC; treedt op als liaison tussen het bestuur van de veiligheidsregio en Defensie; stemt de personele en materiële aard van de gevraagde bijstand af met de veiligheidsregio |
| OVSE |
Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa; OSCE |
| Ow(i) |
Opperwachtmeester(-instructeur) |
| OVW |
Oorlogsvrijwilliger |
| OWG |
Optreden in Waterrijke Gebieden |
|
|
| P5 |
Permanente vijf leden van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties: China, Frankrijk, Rusland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten |
| P5 |
Proper Preparation Produces Perfect Performance |
P&O |
Personeel & Organisatie |
Pa |
Pantser |
| PAA |
Position Artillery Area; gebied van waaruit een artilleriestuk/houwitser/vuurmond vuur uitbregt |
| PAG |
Pantserafweergeschut |
| Pagnbat |
Pantsergeniebataljon |
| Pagncie |
Pantsergeniecompagnie |
Painfbat |
Pantserinfanteriebataljon; 17 II (Oirschot), 42 II (Oirschot), 44 II (Havelte) en 45 II (Ermelo) |
| Paluabt |
Pantserluchtafweerbatterij |
PAMAN |
Persoonlijke veiligheid, Andermans veiligheid, Markeren, Alarmeren, Noodzakelijke hulp |
| PAO |
Public Affairs Officer |
PARESTO |
Paarse Restaurant Organisatie; Paarse Restauratieve Organisatie |
| PASGT |
Personal Armor Systems Ground Troops |
| Passenger's Manifest |
Lijst met naam, rang, registratienummer en eenheid van de leden van een chalk |
Patr |
Patrouille |
| Patrol search |
Vorm van basic search die wordt uitgevoerd gedurende openlijke (sociale) patrouilles; controles worden uitgevoerd in het terrein, op kwetsbare locaties, op routes en tijdens stilstand (konvooi) om vast te stellen dat geen gevaar aanwezig is |
Pau |
Personenauto |
| PAX |
Personnel Assigned to Exercise; één pax = één persoon |
PBM |
Persoonlijke beschermingsmiddelen |
PC |
Pelotonscommandant |
| PDCA |
Plan, Do, Check, Act;
4-stappencyclus voor het ononderbroken uitvoeren van verbeteringen |
| PECC |
Patient Evacuation Coordination Cell; 24/7 bemenste module van een MTF die voorziet in capaciteit voor de uitvoering van een calamiteitenplan (‘blue light’), coördinatie van grondgebonden patiëntenevacuatie en (forward, tactische en strategische) medevac, coördinatie met andere functionarissen (genie, marechaussee e.a.) en patient tracking and tracing |
Pel |
Peloton |
| Pelconet |
Pelotonscommandonet |
| Peloton |
Eenheid ter grootte van
20 à 40 militairen, in de regel geleid door een luitenant |
| PEPA |
Personal Equipment Preparation Area |
PERBA |
Plaats- En Richting Bepalende Apparatuur |
Persco |
Personeelscommando |
| PF |
Pathfinder |
PfP |
Partnership for Peace |
| PG |
Personele gereedheid |
PGU |
Persoonsgebonden uitrusting; Persoonlijke gevechtsuitrusting |
| PHPD |
Pijntje hier, pijntje daar |
| PHTLS |
Pre-Hospital Trauma Life Support |
| PI |
Point of Impact |
| PIB |
Pantserinfanteriebataljon |
| PICTURE |
Werkbelevingsonderzoek vh Ministerie van Defensie (Dienstencentrum Gedragswetenschappen) |
| PID |
Positive Identification |
| PIFWC |
Person Indicted For War Crimes; persoon die is aangeklaagd wegens oorlogsmisdaden |
| PIGS-landen |
Portugal, Italië, Griekenland en Spanje; Europese landen met een relatief hoge staatsschuld |
| PIO |
Press Information Officer |
PIOFAH |
Personeel, Informatie, Organisatie, Financiën, Aanschaf en Huisvesting; ondersteunende in plaats van primaire bedrijfsvoeringsprocessen |
| PIR |
Priority Intelligence Requirements; essentiële inlichtingenbehoefte; deel vd inlichtingenbehoefte, waarvan de commandant heeft aangegeven dat de beantwoording van doorslaggevend belang is voor de planning |
| PIROC |
Pantserinfanterierijopleidingscentrum |
| PJK |
Prinses Juliana Kazerne (Den Haag) |
| PLANELM |
Planning Element; brigadekernstaf |
| PLC |
Personeels Logistiek Commando; opvolger van Persco |
| Plein 4 |
Locatie van de Bestuursstaf van het Ministerie van Defensie; Plein 4, 2511 CR Den Haag; MPC 58 B, Postbus 20701, 2500 ES Den Haag; in 1746 gebouwde aristocratische patriciërswoning; sinds 1820 het onderkomen van het toenmalige Departement van Oorlog; tegenwoordig het hoofdgebouw van het ministeriële complex dat is gevestigd tussen het Plein en de Kalvermarkt |
| Plg |
Ploeg |
| Plgc |
Ploegcommandant |
| PLGR +96 |
Precision Lightweight GPS Receiver; uitgegesproken als "Plugger"; GPS |
Pluba |
Plunjebaal |
Plv |
Plaatsvervangend commandant |
PMC |
Private Military Company (huurling) |
| PMK |
Prinses Margrietkazerne |
| PMR |
Patient Movement Request |
| PMT |
Police Mentoring Team |
| PMT |
Protestants Militair Tehuis |
| POC |
Point of Contact; Person of Contact; contactpersoon |
POD |
Point of Debarkation; locatie waar vracht wordt gelost/ontscheept; kan een Air, Rail of Sea POD zijn, respectievelijk voor lucht-, spoor- of zeevervoer; t.b.v. een verplaatsing in het
kader van strategische mobiliteit; laatste overslagpunt in logistieke keten |
POE |
Point of Embarkation; locatie waar vracht wordt geladen/ingescheept; kan een Air, Rail of Sea POE zijn, respectievelijk voor lucht-, spoor- of zeevervoer; t.b.v. een verplaatsing in het kader van strategische mobiliteit; eerste overslagpunt in logistieke keten |
| POI |
Point of impact; trefpunt (bij wapengebruik); plaats van inslag |
| POI |
Point of injury; plaats van ongeval; ongevalslocatie |
| POL |
Petrol, Oil and Lubricants; Brandstoffen, Oliën, Smeermiddelen; klasse III |
POLAD |
Political Advisor; politiek adviseur; beleidsadviseur |
| POMLT |
Police Observing Mentoring Liaison Team |
POMS |
Prepositioned Organizational Material Sets; laatste locaties waren Brunssum, Coevorden, Eygelshoven (HQ), Ter Apel en Vriezenveen |
| POON |
Polyvalente Onderkomens; tenten e.d. |
| POP |
Persoonlijk Ontwikkelings Plan |
| POR |
Personeelsontspanningsruimte |
| POS |
Positiebepalend Ondersteunend Systeem; systeem dat innovatief en slim de beschikbare informatie van GPS, INS en onderlinge afstandsmetingen combineert tot een continuee positieaanduiding |
| POTA |
Pelotonsorder van tijdelijke aard; zie ook COTA, BOTA en BROTA |
| POTLOOD |
Pijn bestrijden, Onrust bestrijden, Temperatuur reguleren, Ligging, Onder ongunstige omstandigheden, Drinkbeleid toepassen |
| POTOM |
Praktische Opleiding tot Officier der Mariniers |
POW |
Prisoner of war; krijgsgevangene |
| PPP |
Presence, Posture and Profile; aanwezigheid, uitstraling en profilering |
PRAT |
Pantser Rups Anti-Tank |
PRB |
Pantser Rups Berging |
PRGWT |
Pantser Rups Gewondentransport |
PRI |
Pantser Rups Infanterie |
| Principle-based |
Werken en het gewenste gedrag bevorderen vanuit relevante principes, waarbij het gaat om het denken en handelen naar de geest van wet- en regelgeving; is daarmee meer gekoppeld aan de praktijk; zie ook rule based |
| PRISMA |
Periodieke Rapportage Imago, Satisfactie en Maatschappelijke Acceptatie; onderzoek van de afdeling Gedragswetenschappen |
| PRM |
Personeelsrisicomanagement |
| Projo |
Projectofficier |
| PROTO |
Projectgroep terugdringen opkomst- en opleidingsverloop |
| PRR |
Personal Role Radio; H4855 van Selex Communications; radiotool waarbij alle militairen van een team, groep of peloton via een headset met elkaar kunnen communiceren |
PRT |
Provincial Reconstruction Team |
PRTL |
Pantser Rups Tegen Luchtdoelen |
| PS |
Chloorpicrine (militaire code) |
| PSE |
Psychological Support Element. |
PSO |
Peace Support Operations |
Psyops |
Psychological Operations |
| PT |
Physical Training; fysieke training |
| PTA |
Primary Training Audience; te oefenen/trainen functionaris of eenheid; niveau wat dient te worden geoefend/getraind |
| PTE |
Programma van Taken en Eindeisen; per functionaris/eenheid worden hierin alle door die functionaris/eenheid uit
te voeren taken weergegeven; bevat voor alle CLAS-eenheden de operationele taken voor de niveaus II t/m VI, waaraan per taak en omstandigheid (klimaat, omgeving) de eisen (fysiek, mentaal, technisch) zijn gekoppeld; vormt het uitgangspunt van O&T; zie ook MSFA |
| Ptl |
Pistool |
| PTOW |
Plan, Taken, Organisatie, Werkwijze |
PTSS |
Posttraumatisch stresssyndroom |
| PTW |
Praktische tewerkstelling |
| PUC |
Person Under Control |
| Pull Load |
Principe volgens FD; herbevoorrading van goedern vindt plaats op grond van logistieke aanvraag n.a.v. daadwerkelijk gebruik van de vragende ehd |
PUP |
Pick-Up Point |
| Pursuit |
Achtervolging |
| Push load |
Principe volgens FD; herbevoorrading van goederen vindt plaats op grond van planningsgetallen die zijn gegenereerd uit het gemiddeld verbruik van een ehd |
| PV |
Primaire Vorming; loopbaancursus voor sergeanten en wachtmeesters der eerste klasse |
PVA |
Plan van aanpak |
PVE |
Programma van eisen |
| PVO |
Proces-verbaal van ongeval; zie ook Dfe100 |
| PWO |
Paklijst waarde-opgaven |
PX |
Post Exchange |
| PX-10 |
Wapenreiningingsmiddel dat van de jaren '70 tot 1989 in gebruik was bij MinDef; bevatte benzeen |
| PZH 2000 |
Panzerhaubitze 2000; pantserhouwitser 2000 |
|
|
| QCB |
Quick Change Barrel (.50 M2HB) |
QIP |
Quick Impact Project |
| QM |
Quartermaster; sergeant distributie |
| QPO |
Qua Patet Orbis; devies én lijfblad Korps Mariniers |
| QPQ |
Quid Pro Quo; principe "voor wat, hoort wat" |
| QRA |
Quick Reaction Alert; inzet van twee bewapende F16´s onder verantwoordelijkheid vd Minister van Justitie wanneer een civiel vliegtuig is aangemerkt als een terroristische dreiging vanuit de lucht; vorm van militaire bijstandsverlening |
QRF |
Quick Reaction Force; zeer mobiel en zwaar bewapende reactieve eenheid |
| QVP |
Quick Visability Project |
|
|
R&D |
Research & Development |
R&R |
Rest & Relaxation |
| R&S |
Reconnaissance & Surveillance |
R/M |
Rigger/Marshaller |
RA |
Regimentscommandant |
RA |
Reparatieaanvraag |
| Radar |
Radio Detection And Ranging; systeem waarmee de aanwezigheid van een object kan worden vastgesteld door meting van een uitgezonden radiogolf die weerkaatst tegen dat object |
| RADUSA |
Richting, Afstand, Doel, Uitrusting, Sterkte, Actie |
| RAF |
Royal Air Force; luchtstrijdkrachten van Groot-Brittannië |
| Raid |
Actie waarbij een eenheid, vaak bij nacht, snel wordt ingezet, teneinde een actie op de grond uit te voeren en zich terug te trekken |
| RAKA |
Regiments- en Korps Adjudanten |
| RAMC |
Royal Army Medical Corps; Geneeskundige Dienst van de Britse krijgsmacht |
Ran |
Rantsoen |
| RAO |
Risico Analyse Operationele Opdracht |
| Ratlines |
Ontsnappings- of vluchtroute; over deze routes transporteert de OMF drugs en wapens |
Rbli |
Rookbuslanceerinrichting |
RC |
Regimentscommandant |
| RCC |
Route Clearance Concept |
| RCH |
Red Card Holder |
| RCIED |
Radio Controlled IED; IED die via een radioverbinding tot detonatie wordt gebracht |
RCP |
Rear Command Post |
| RC(S) |
Regional Command (South); zuidelijk commando van ISAF over de provincies Helmand, Kandahar, Uruzgan en Zabul in het zuiden van Afghanistan |
| RCWS |
Remote Controlled Weapons System; onbemand wapenstation |
| RCZ |
Rear Combat Zone; operatie-achtergebied; achtergebiedsoperatie |
Rd |
Radio |
| RDO |
Rapid Decisive Operation |
Rdr |
Radar |
| RDTF |
Redeployment Taskforce; eenheid die vanaf 1 juli 2010 vanuit Uruzgan zorgdraagt voor de redeployment van alle materieel (voertuigen en containers) naar het degroupagepunt in Coevorden (Complex Coevorden, 320 Materieellogistiek peloton, OOCL) |
| REACT |
Reactie Aanhouding en Controle Technieken |
| Real time |
Actueel; instant; analoog aan het moment zelf; op het ogenblik zelf; zie ook NEAR REAL TIME |
| Rear Echelon |
Deel van de eenheden die niet actief deelnemen aan het gevecht, m.n. geneeskundige, inlichtingen-, logistieke en opleidingseenheden |
| Red |
Vijandelijke troepen |
| REDCON |
Readiness condition; NTM |
Redostdet |
Redeploymentondersteuningsdetachment |
| Reg |
Regiment |
| Rem |
Remedial |
| REME |
Royal Electrical and Mechanical Engineersl Technische Dienst van de Britse krijgsmacht |
| Remote |
Verwijderd vh bevelvoerende centrum vd organisatie; vergelijk COMBINED en JOINT |
Rempel |
Remedial peloton |
| REP |
Recognized Environmental Picture; totaalbeeld vd omgeving |
Repat |
Repatriëring |
Res |
Reserve |
| RESEVAC |
Évacuation des ressortissants; Franse afkorting voor NEO |
| Retreat |
Terugtrekken |
| REX |
Radio Exercise; oefening voor de verbindingen |
| RFID |
Radio Frequency Identification; technologie om m.b.v. radiofrequenties wereldwijd lading te kunnen volgen; leidt tot grotere, real-time informatiestromen en dus een grotere situational awareness |
| RFL |
Restricted Fire Line; vuurcoördinatielijn; vuursteuncoördinatiemaatregel (die in de voorbereidingsfase voor het gehele gevecht wordt gepland en tijdens de uitvoering waar nodig wordt geactiveerd en zo nodig bijgesteld en/of vernieuwd); lijn waarvan aan de eigen zijde geen vuur mag worden uitgebracht; volgens STANAG 2934 (Artillery Procedures) |
Rg |
Richting |
| RHIB |
Rigid Hull Inflatable Boat; opblaasbare motorboot |
RI&E |
Risico Inventarisatie & Evaluatie (volgens Arbowet); sinds 01-01-1994 is iedere werkgever verplicht deze te laten uitvoeren; het werkgeverschap is gedelegeerd naar het niveau van commandanten van eenheden waar een onderdeelsoverlegorgaan aanwezig is |
| RIB |
Rigid Inflatable Boat; opblaasbare boot met een vaste bodem en dikke, met lucht gevulde randen |
| RICE |
Rest (rust), Ice (koelen), Compression (drukverband) en Elevation (hoogleggen) |
| RICKL |
Regionaal Informatie Centrum Koninklijke Landmacht |
| RIDKL |
Reglement Inwendige Dienst Koninklijke Landmacht; VS 2-1500 |
| RIM |
Regeling Immunisatie Militairen |
| RIM |
Regeling Inkomsten Militairen |
| RIMI |
Reparatie-inrichting en materieelinspectie; o.a. de werkplaats bij Hembrug |
| RIP |
Replace In Progress; wisselen van personeel op een buitenpost |
| Ritm |
Ritmeester |
| Rkg |
Rookhandgranaat |
| RM |
Royal Marines; mariniers van de Britse krijgsmacht |
RM |
Rekening Man; beslissing dat een defect of vermist artikel door betrokkene zelf moet worden vergoed |
| RMA |
Rapportage van Medische Aangelegenheden; rapportage vh effect van een dienstongeval waarbij geen sprake is van een ongeval maar waarbij toch letsel is opgetreden; hierbij kan ook dienstverband aan de orde komen |
| RMC |
Regionaal Militair Commandant; na de opheffing vd RMC's in 2011 een brigadestaffunctionaris met een brugfunctie naar de maatschappij |
RMC |
Regionaal Militair Commando |
| RMC Noord |
Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel, Flevoland en Gelderland |
| RMC West |
Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht |
| RMC Zuid |
Noord-Brabant, Zeeland en Limburg |
| RMT |
Reservist Militaire Taken; specialist met nationaal takenpakket |
| RNLAF |
Royal Netherlands Air Force; Koninklijke Luchtmacht |
| RNLMC |
Royal Netherlands Marine Corps; Korps Mariniers |
| ROA |
Risico Analyse Operatie |
| Roadmap |
Route van IST naar SOLL |
| ROAG |
Reserve-Officier Academisch Gevormd; via een verkorte opleiding dienstplichtig vaandrig geworden; in de wandelgangen ‘couveuse-vaandrigs’ genoemd |
ROE |
Rules of Engagement; brondocument i.h.k.v. geweldtoepassing |
| ROLAD |
Rule of Law-advisor/adviseur |
| Role 2E |
Role 2 Enhanced; role 2 geneeskundige inrichting die geldt als statisch en capaciteit heeft op het gebied van Primary Surgery (algemene chirurgie) |
| Role 2LM |
Role 2 Light Manoeuvre; role 2 geneeskundige inrichting die geldt als mobiel en capaciteit heeft op het gebied van DCS |
| ROM |
Rapport Ondeugdelijk Materieel |
| ROM |
Restrictions of Movement; beperkte bewegingsvrijheid |
RON |
Rest Over Night; Remain Over Night |
| ROND |
Reorganisatieondersteuningsteam |
| ROOT |
Rotatie Ondersteuningsteam; team van extra logistieke functionarissen dat tijdelijk, in Uruzgan vanaf 2006, een ordelijke overdracht van materieel ondersteunt bij de rotatie van eenheden, in het bijzonder de materieeladministratie |
| Roro |
Roll on,
roll off-schip |
| ROSWOZ |
Reveille, Ochtendsport, Scheren, Wassen, Ontbijten, Ziekenrapport |
ROTA |
Release Other Than Attack; omgeving CBRN-middelenvoorkomen op een enige andere wijze dan door het gebruik van CBRN-wapens |
Rotota |
Ronnie Tober-tasje |
Rowili |
Rood-wit lint (om dixi of wawa) |
| RPD |
Regionale Personeels Dienst |
RPG |
Ruchnoy Protivotankoviy Granatomet; draagbare antitankgranaatwerper; raketwerper; Rocket-Propelled Grenade |
| Rpsvtg |
Rupsvoertuig |
RPV |
Remotely Piloted Vehicle; bijvoorbeeld Sperwer |
RR |
Rekening Rijk; beslissing dat een defect of vermist artikel door het Rijk wordt vergoed |
| RRF |
Rapid Reaction Forces (van de NAVO) |
| RSD |
Reservisten Specifieke Deskundigheid; functioneel specialisten, zoals CMP; wordt vnl. ingezet bij Cbops |
| RSDL |
Reactive Skin Decontamination Lotion |
| RSM |
Regimental Sergeant-Major; regimentssergeant-majoor; in Nederland Korps- of Regimentsadjudant |
RSOM(I) |
Reception, Staging, Onward Movement (and Integration); ontvangst, tijdelijk verblijf, voorwaartse verplaatsing (en integratie) |
| RSP |
Render Safe Procedure; procedure van EOD'ers om een onaanvaardbare detonatie van ongeëxplodeerde munitie te voorkomen, waarbij indien mogelijk manueel de ontsteking wordt verwijderd |
RSPB |
Regiment Stoottroepen Prins Bernhard |
| RT |
Receiver-Transmitter; radio |
| RT9100 |
Handheld radio FM9000 |
| RT9200 |
Manpack radio FM9000 |
| RT9500 |
Voertuigradio FM9000 |
| RTA |
Road Traffic Accident; verkeersongeval |
| RTB |
Return(ed) To Base |
| RTF |
Radio Telefonie Procedures; vaste procedures in radioverkeer bij alle soorten operaties |
| RTFM |
Read The Fucking Manual |
RTM |
Ready to move |
RTT |
Routetijdtabel |
| RUD |
Regeling Uitrusting Defensie; regelt dat per 01-01-2009 kleding en persoonsgebonden uitrusting overwegend in bruikleen wordt gegeven; alles is hiermee te ruilen, niets is nog eigendom |
| Rule-based |
Werken en het gewenste gedrag bevorderen vanuit wet- en regelgeving; is daarmee meer gekoppeld aan de theorie; zie ook principle-based |
| Rummage |
Grondige (gebieds)doorzoeking, m.n. door gespecialiseerd personeel met bijzonder materieel, b.v. een zeeschip, bij verdenking op drugs- en/of wapensmokkel of illegale migratie |
Ruza |
Rugzak |
RV |
Rendez-vous; verzamelpunt |
| RVD |
Rijksvoorlichtingsdienst |
RVE |
Resultaat Verantwoordelijke Eenheid |
| RW |
Rotary Wing; helikopters |
| RWRM |
Regeling Werk- en Rusttijden Militairen; ministeriële beschikking die op 1-1-1981 in werking is getreden |
| RX |
Radiostilte; zelfde als de stand op de CNR FM9000; organieke radio- en telegrafieafkorting voor ontvanger of ontvangst |
|
|
| S |
Staff; General Staff System-indeling voor een hoofdkwartier dat/staf die vanaf het niveau van een brigade of lager wordt gerund; in NLD bij een brigade o.l.v. een kolonel (chef-staf); zie secties |
| S5 |
Shape (vorm), Shine (glans & schittering), Shadow (schaduw), Silhouette (aftekening tegen de achtergrond), Spacing (tussenruimte) m.b.t. camouflage |
| S5 |
Size (afmeting), Surface (bodemgesteldheid), Slope (hellingshoek), Shoot (invlieghoek), Security (veiligheid) m.b.t. landing point |
| S/A |
Selective Availability (van GPS) |
SA |
Situational Awareness; beleving van de werkelijkheid |
| SA |
Staging Area; gebied waarin troepen worden ondergebracht om zich voor te bereiden
op een komende operatie |
| SAA |
Small Arms Ammunition; munitie voor kleinkaliberwapens |
Sab |
Sabotage |
| SABA |
Self Aid Buddy Aid; Zelfhulp en Kameradenhulp |
| SAC |
Strategic Airlift Capability |
| SAC C-17 |
Strategic Airlift Capability (van de NAVO); op 27 juli 2009 werd de eerste van drie Boeing C-17 Globemaster-III's gestationeerd op Pápa Airbase in Hongarije. De deelnemende landen aan SAC zijn de NAVO-lidstaten Bulgarije, Estland, Hongarije, Litouwen, Nederland Noorwegen, Polen, Roemenië, Slovenië en de Verenigde Staten en de Partnership for Peace-landen Finland en Zweden |
SACEUR |
Supreme Allied Commander Europe |
| SAF |
Small Arms Fire; vuur van kleinkaliberwapens |
| SALT |
Strategic Arms Limitation Talks |
| SALTUR |
Size, Activity, Location, Time, Unit, Response; vergelijk SALTA en SALUTE |
| SALUTE |
Size, Activity, Location, Unit, Time, Equipment |
SAM |
Surface to Air Missile; luchtdoelraket; van de grond afgevuurde raket om helikopters en vliegtuigen uit de lucht te schieten |
| SAMSON |
Structurele Afbouw Matrixorganisatie Staven Op Nieuwe Leest; projectorganisatie sinds 2003 |
| Sangin / Musa Qala / Kajaki |
Driehoek van gevaarlijke oorden in het noorden van de Zuid-Afghaanse provincie Helmand |
| SAP |
Systeme, Anwendungen und Produkten |
SAR |
Search And Rescue; dienstverlening ihkv hulpverlening en redding |
| SARBE |
Search And Rescue Beacon; radiobaken dat behoort tot de nooduitrusting van helikopter- en vliegtuigbemanningen |
SAS |
Special Air Service |
Satcom |
Satellite Communications; satellietcommunicatie |
| Sau |
Struikeldraadalarmuitrusting; struikeldraadlichtsein |
| Sbat |
Schoolbataljon |
| SBD |
Stralingsbeschermingsdienst Defensie |
| SBK |
Sociaal Beleid Kader |
| Sbn |
Schout-bij-nacht |
SBOT |
Specifiek Beleid Opleiding en Trainen |
| SBT |
Scenario Based Training; methodiek waarbij op basis van vooraf
gedefinieerde trainingsdoelen scenario's en omstandigheden worden gekozen die het
beste bijdragen aan het bereiken van die doelstellingen |
| SCAME |
Ezelsbruggetje van PsyOps: Source, Content, Audience, Media en Effects; hulpmiddel om verzamelde propaganda te analyseren dzv de Information Operations-officier (bron FM 33-1-1, Psychological Operations Techniques And Procedures) |
| Sch |
Schutter |
| Sch/min |
Schoten per minuut |
| Schip van de wacht |
Schip waarmee, bij verhoogde dreiging, taken ihkv ICMS kunnen worden uitgevoerd, t.w. detecteren en ruimen van zeemijnen, onderscheppen en boarden van zeeschepen en onderscheppen van kleine vaartuigen |
| Scoop and run |
Gewondenbehandeling onder ideale omstandigheden |
| Script |
Draaiboek van een oefening, met inbegrip van events, incidents en injections |
Sct |
Sector |
| SDA |
Soldier
Digital Assistant |
| SDDC |
Military Surface Deployment and Distribution Command; Amerikaanse eenheid die verantwoordelijk is voor transport en havenoverslag van Amerikaans materieel en goederen in Europa, Afrika en Zuidwest Azië; van 1983 tot 2011 gevestigd in Capelle aan den IJssel |
| SDI |
Strategic Defense Initiative |
| SE |
Security Element; beveiligende eenheid i.h.k.v. voertuigoperaties; escorte |
SEAD |
Suppression of Enemy Air Defence |
| Search |
Organiseren, leiden en toepassen van systematische procedures met daarvoor geschikte uitrustingsstukken om als steun aan militaire operaties specifieke doelen te lokaliseren die door de tegenstander worden aangewend (informatie, materiële middelen en personen) |
| Search aware |
Basisniveau van search t.b.v. elke individuele militair, zoals 4 C’s, 5/20, person search en vehicle search |
| Second |
Plaatsvervangend (compagnies)commandant |
| SEL |
Security Element Leader; commandant beveiligende eenheid i.h.k.v. voertuigoperaties |
| SERE |
Survival, Evasion, Resistance and Escape; Amerikaanse opleiding in (omgaan met) martelingen, achter de vijandelijke linies aan de vijand ontkomen, achtervolgd worden, met weinig middelen overleven in de wildernis en ondervragingen onder alle mogelijke omstandigheden; aanvankelijk bedoeld voor Amerikaanse troepen om de slechte behandeling in communistische Goelag-strafkampen te kunnen weerstaan |
SF |
Special Forces |
SFIR |
Stabilization Force Iraq |
SFO |
Special Forces Operator |
SFOR |
Stabilization Force (voormalig Joegoslavië) |
SGLS |
School Grond-Luchtsamenwerking (Schaarsbergen); voortgekomen uit de Leger Luchtwaarnemings School (1954) |
Sgt(1) |
Sergeant (der eerste klasse) |
| SHAEF |
Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force; HQ vd opperbevelhebber vd geallieerde troepen in Noordwest-Europa; bestond van eind 1943 tot aan het einde van WOII; enige bevelhebber was generaal Dwight D. Eisenhower |
SHAPE |
Supreme Headquarters Allied Powers Europe; HQ geallieerde strijdkrachten Europa in Casteau bij Bergen (Mons) in België |
| Shaping operation |
Operatie waarin de voorwaarden voor succes worden gecreëerd; extern gericht;
gehanteerd in asymmetrische oorlogvoering en irregulier optreden; vergelijkbaar met deep (diepe) operation; zie ook DECISIVE en SUSTAINING OPERATION |
| SHIRBRIG |
Multinational Stand-By High Readiness Brigade for United Nations Operations |
SHORAD |
Short Range Air Defence |
| Showstopper |
Wat implementatie effectief onbruikbaar of onmogelijk maakt |
| SHURATEX |
Shura; Radio; Test; Execute; model waarin de werkwijze van psychologische operaties in vier fasen wordt beschreven |
| SI |
Schietinstructeur |
SICT |
Schiet Instructie en Controle Team (Nieuw-Milligen) |
Sie |
Sectie |
| Sie 1 |
Sectie Personeel, inbegrepen personeelszaken en personeelszorg (tot en met brigadeniveau) |
| Sie 2 |
Sectie Inlichtingen & Veiligheid (tot en met brigadeniveau) |
| Sie 3 |
Sectie Opleidingen & Operatiën (tot en met brigadeniveau) |
| Sie 4 |
Sectie Logistiek (tot en met brigadeniveau) |
| Sie 5 |
Sectie Plannen (vanaf divisie- en legerkorpsniveau); wordt op lagere niveaus beheerd door Sie 3 |
| Sie 6 |
Sectie C4I (tot en met brigadeniveau) |
| Sie 7 |
Sectie Opleiding en Training (vanaf divisie- en legerkorpsniveau); wordt op lagere niveaus beheerd door Sie 3 |
| Sie 8 |
Sectie Financiën & Control (vanaf divisie- en legerkorpsniveau) |
| Sie 9 |
Sectie CIMIC |
| Sierra |
Gijzelaar |
| SIGINT |
Signal Intelligence; interceptie en technische analyse van telecommunicatie; niet alleen hoogfrequent radioverkeer en satellietsignalen, ook radio, telefoon, computers en andere elektronische apparatuur |
SIH |
Sectie Individuele Hulpverlening |
| SimCas |
Simulation Casualty; oefengewonde |
| SimCen Land |
Simulatiecentrum Landoptreden; onderdeel van het OTCOPN |
SIM-KKW |
Simulator kleinkaliberwapens |
| SimMan |
Geavanceerde patiëntsimulator van fabrikant Laerdal ($ 27.000), waarop ziektebeelden in allerlei natuurgetrouwe scenario’s kunnen worden behandeld; hiermee kunnen artsen en verpleegkundigen klinische en besluitvormingsvaardigheden testen |
| SIMS |
Smart Incident Command System |
Sit |
Situatie |
Sitrep |
Situation Report; situatierapport |
| SIVO |
School Initiële Vorming Onderofficieren; samenvoeging Bcie en Cie van de Koninklijke Militaire School per 01-03-2011 |
| SJP |
Specifiek Jaarplan |
| SK |
Smeerkaart |
| SKL |
Snelle kraterlading |
SLA |
Schutter lange afstand |
Slaza |
Slaapzak |
Sld |
Soldaat |
Sld2 |
Soldaat der tweede klasse |
Sld3 |
Soldaat der derde klasse |
| Slijten |
Attritie; verzwakken van de vijand; (doen) verminderen van de gevechtskracht van de opponent |
| Slimme Streupers/Stubborn |
Gecombineerde oefening vh KCT; voor het eerst in 1978; speelt zich af in het Duitse Hürtgenwald (Eifel); in de regel twee weken; oefening in overleven op het gevechtsveld, die traditiegetrouw eindigt met een oefening in escape and evasion |
Slo |
Slagorde |
| SLO |
School voor Leidinggeven en Opleidingskunde (Budel) |
| SLP |
Standard Language Profile; STANAG 6001 m.b.t. taalniveau, uitgedrukt in de vaardigheden Listening (luisteren), Speaking (spreken), Reading (lezen) and Writing (schrijven) |
| SLS |
Stinger Launching System; lanceersysteem vd Stinger op de luchtverdedigingsversie vd Fennek |
Sm |
Sergeant-majoor |
SMA |
Sergeant-majoor der administratie |
| SMART |
Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realiseerbaar (Realistisch), Tijdgebonden (In tijd begrensd); eisen die kunnen worden gesteld aan een opdracht of taak |
| SMAT |
Sport-Medisch Advies Team |
SMEV |
Sport, Marsen, Exercitie, Velddienst (Vrij van...) |
| SMI |
Sergeant-majoor instructie |
SMIKL |
Systeem Milieuzorg Koninklijke Landmacht |
| SMK |
Rookmunitie |
SMO |
Sergeant-majoor opleidingen |
SMO |
Senior Medical Officer; taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden vd SMO worden beschreven in DMG-aanwijzing 055 |
SMOD |
Sergeant-majoor Onderhouds Diagnostiek |
| SMOO |
Sergeant-majoor Operatiën & Opleidingen |
SMP |
Soldier Modernisation Programme |
| SMPL |
School Materiële en Personele Logistiek; opgericht op 12-4-2007; gevestigd in Soesterberg (Du Moulinkazerne); voortgekomen uit School Bevoorrading & Transport en School Personeel & Financiën; verzorgt logistieke opleidingen voor alle krijgsmachtdelen; logo is een achtspakig wiel, doorkruist door een sleutel en een ganzenveer, op een paarse ondergrond |
| SMR |
Schademeldingsrapport (DF 11/1) |
| SMR |
Sport Medische Revalidatie; per 2010 opvolger van SMAT |
SMT |
Sociaal Medisch Team |
| SNIC |
Snow and Ice Clearance; indien aanwezig zijn deze middelen ingedeeld bij de genie |
| SNO |
Senior National Officer; hoogste Nederlandse officier |
| SNO |
Senior Nursing Officer; officier stafverpleegkundige |
SNR |
Senior National Representative; hoogste vertegenwoordiger van de Nederlandse krijgsmacht bij internationale staven en organisaties |
| SNS |
Stinger Night Sight |
SO |
Special Operations; speciale operaties |
| SOB/SOMS |
Schiet Oefeningen Bergen/Schiet Oefeningen Munster-Süd |
| SOCAFRICA |
Special Operations Command Africa |
| SOCCE |
Special Operations Command and Control Element |
| SOD |
Sector Overleg Defensie |
| SOE |
Special Operations Executive; Britse tegenhanger vd Amerikaanse OSS; opgericht tijdens WOII |
| Soemba |
voormalig Rijksvaartuig 50; gebruikt door duikers van genie-eenheden |
| SOF |
Special Operations Forces; speciale eenheden die geen SF zijn. In Nederland: 11 Luchtmobiele Brigade |
SOFA |
Status Of Forces Agreement |
| SOI |
Standing Operating Instruction; document dat richting en richtlijnen geeft aan het personeel van een eenheid in relatie tot taken, verantwoordelijkheden en andere functionaliteiten |
SOP |
Standing Operational Procedure (Vaste Order) |
| SORT |
Strategic Offensive Reductions Treaty; op 24-05-2002 door de Amerikaanse president George W. Bush en de Russische president Vladimir Poetin gesloten verdrag waarin beide landen toezeggen de voorraad ICBM's te reduceren; ook Verdrag van Moskou genoemd |
| SOR/T |
Tactische dosismeter voor meting van gamma- en neutronenstraling; meet zowel pieken als doses |
| SOS |
Save Our Souls; internationale noodkreet, vaak in morse |
| SOSTAR |
Stand-Off Surveillance Target Acquisition Radar (Equipment) |
| SOTG |
Special Operations Task Group; samenwerkingsverband tussen KCT (Cotrcie) en 11 LMB (infanteriepeloton) |
| SOUT |
Special Operations in Urban Terrain |
| SOXMIS |
Soviet Exercise Mission; Soviet Military Mission; militaire missie van de Sovjet-Unie in de Bondsrepubliek Duitsland ten tijde van Koude Oorlog |
| Spandau M.25 |
Duits machinegeweer met kaliber 7.92 mm en bandaanvoer voor 250 patronen; Maschinengewehr 08; MG.08; tijdens WOI ingezet; in meidagen 1940 waren ± 900 Spandau mitrailleurs in de Nederlandse bewapening t.b.v. luchtafweer |
| SPEAR |
Small arms, Personel, Equipment, Ammunition, Radios |
Spec |
Specialist |
| SPEER |
Strategic Process and ERP (Enterprise Resource Planning) Enabled Reengineering |
| SPIE |
Special Patrol Insertion/Extraction; SPIE-riggen |
SPOD |
Sea Point of Debarkation |
SPOE |
Sea Point of Embarkation |
| SPOK |
Sharing the Power of Knowledge; kracht van het delen van gezamenlijke kennis |
| SPOT |
Standaardiseren van Processen rond Opleiden en Trainen |
| Sqn |
Squadron |
SRAT |
Short Range Anti-Tank(weapon); bijvoorbeeld de Panzerfaust-3, inzetbaar tot 600 meter |
| SRI |
Senior Instructeur |
| Srim |
Snelrichtmiddel |
| Srol |
Rol concertina |
| SRWS |
(Electro Optic Systems) Stabilised Remote Weapon Station |
| SSA |
Shared Situational Awareness; gedeelde SA door krijgsmachtbrede interoperabiliteit in (inter)nationaal verband; veranderingsproces – bij de NAVO transformatie (zie ook ATC) – waarvan de eindsituatie wordt gekenmerkt door een hoge mate van SSA: iedereen heeft voldoende begrip van de situatie) en zelfsynchronisatie (zelfstandig beslissingen nemen wanneer sturing niet mogelijk of wenselijk is, conform OGC); zie ook: Common Operational Picture (COP) |
| SSM |
Single Service Management; een joint eenheid is in SSM binnen één operationeel commando ondergebracht, die de eenheid aanstuurt. Voorbeeld: EODD binnen CLAS |
| SSM |
Surface-to-Surface Missile |
SSR |
Security Sector Reform; hervorming van de veiligheidssector |
| SSS |
Single Source of Service (i.h.k.v. FD);
gedeelte in de operationele FD-keten van voorraadcentrum, aanvulcentrum en klant |
SSVOST |
Staf- en Stafverzorging- en Ondersteuning |
St |
Staf |
STANAG |
Standardization Agreement; standaardisatie-overeenkomst; bevat standaardeisen voor bepaald materieel |
Startex |
Start van de oefening |
| Stas(def) |
Staatssecretaris van Defensie |
| Stau |
Steenauto (genie) |
| Stay and play |
Gewondenbehandeling onder ongunstige of primitieve omstandigheden |
| Stg |
Staatsgeheim;
bijzondere informatie waarvan de geheimhouding door het belang van de Staat of zijn bondgenoten wordt ontboden, omdat kennisname door niet-gerechtigden kan leiden tot schade aan de Nederlandse Staat of zijnBondgenoten; gerubriceerd (van laag naar hoog): STG CONFIDENTIEEL, STG GEHEIM en STG ZEER GEHEIM (VS 2-1111) |
Stg |
Stelling |
| STG Confidentieel |
Één vd drie rubriceringsniveaus van staatsgeheime informatie |
| STG Geheim |
Één vd drie rubriceringsniveaus van staatsgeheime informatie |
| STG Zeer geheim |
Één vd drie rubriceringsniveaus van staatsgeheime informatie |
| Stick |
Deel van een chalk dat aan één zijde van een helikopter wordt vervoerd; zie ook chalk |
| STO |
Survive To Operate; force protection; organisatie die verantwoordelijk is voor wat binnen de NAVO wordt gedefinieerd als force protection |
| STOL |
Short take-off and landing |
| STOM |
Ship To Objective Manoeuvre; operatie waarbij geëmbarkeerde gevechtseenheden (mariniers of landstrijdkrachten), met behulp van snelle amfibische landingsvoertuigen en, vooral, helikopters, vanaf de sea-base (schip) naar het verder landinwaarts gelegen doel worden verplaats; hiermee is het belang van landingsstranden verminderd |
| STOP |
STandaardisatie OPleidingsprocessen |
| STOVL |
Short take-off and vertical landing |
Strat |
Strategie; strategisch |
| STRATEVAC |
Strategic Evacuation |
| Strkrn |
Strijdkrachten |
| Strongpoint |
Steunpunt; punt dat in eigen handen dient te blijven en daarom extra personele en/of materiële middelen toegewezen heeft gekregen |
| Stützpunkt |
Steunpunt; strongpoint |
| SUA |
Smallest Unit of Action; peloton+; peloton met toegevoegde eenheden, zoals EOD en genie |
| SUPINTREP |
Supplementary Intelligence Report |
| Sure fire |
Schieten m.b.v. tactische verlichting die op een vuurwapen is gemonteerd |
| Sustaining operation |
Operatie waarin ervoor wordt gezorgd dat de gegenereerde gevechtskracht kan worden voortgezet; intern gericht; gehanteerd in asymmetrische oorlogvoering en irregulier optreden; vergelijkbaar met rear (achtergebied) operation; zie ook DECISIVE en SHAPING OPERATION |
| SV |
Secundaire Vorming; loopbaancursus voor sergeanten-majoors en opperwachtmeesters |
| SVBIED |
Suicide Vehicle-Borne Improvised Explosive Device; bom of IED in (vracht)auto |
| Svr |
Storingsvoorraad; operational stock |
SVV |
School Voor Vredesoperaties; voorheen School voor Vredesmissies (Amersfoort) |
| Swarovski |
Kijker Swarovski AT(S)80 |
| SWERM |
Systematische Waarneming en Registratie Materieelgebruik |
| Sword-to-shield ratio |
Slagkracht versus bescherming; hoeveel gevechtskracht wenst een strijdmacht te reserveren voor bescherming, o.a. vd logistiek |
| SWOT |
Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats |
| SWPL |
Stinger Weapon Lanceer Platform Light; lanceerplatform voor Stinger op MB of gebouw |
| Sync |
Synchroniseren van radio's (o.a. FM9000); ook figuurlijk gebruikt |
| SYOTOS |
See You On The Other Side |
| SZVK |
Stichting Ziektekosten Verzekering Krijgsmacht; sinds 1 januari 1995; maakt deel uit van Univé |
|
|
| TA |
Territorial Army; Nationale Reserve van de landstrijdkrachten van Groot-Brittannië; bijgenaamd "Weekend Warriors" |
| TAA |
Tactical Assembly Area; tactisch verzamelgebied |
| TAB |
Tactical Advance to Battle |
Tac |
Tactiek; tactisch |
| TACBE |
Tactical Beacon |
| TACEVAL |
Tactical evaluation |
| TACOM |
Tactical Command; bevelsbevoegdheid |
| TACON |
Tactical Control; bevelsbevoegdheid |
| TACP |
Tactical Air Control Party; team voor aanvraag en coördinatie van luchtsteun (CAS) op de grond; bestaat bij een mechbrig uit een FAC, LO en ch/radiotelefonist |
| Tacsat |
Tactical Satellite; portable satellietradio die cryptobeveiligd is |
| Tactical Airlift |
Luchttransportmiddelen die kunnen worden gebruikt in het inzetgebied (theatre of operations), m.n. tactische transportvliegtuigen en transporthelikopters |
TACTIS |
Tactische Indoor Simulatie |
| TAF |
Tijdstip Aanvang Fall-out |
| TAI |
Target Area of Interest; tactisch essentieel gebied; geografisch gebied waar high value targets (HVT) kunnen worden aangegrepen door eigen troepen; niet alle TAI maken deel uit van de eigen COA; alleen TAI die in verband kunnen worden gebracht met HVT zijn voor een staf belangwekkend; zie ook NAI |
| TALO |
Tactical Air Landing Operation; stormlanding |
| TAOR |
Tactical Area of Responsibility |
| TB |
Taliban |
| TBC |
To Be Confirmed; nog te bevestigen |
| TBD |
To Be Determined; nog te bepalen |
| TBM |
Te Beëdigen Militairen |
| TBMD |
Theater Ballistic Missile Defence (System) |
TBPC |
Ter beschikking van de pelotonscommandant |
TCBU |
Tijdelijke Commissie Besluitvorming Uitzendingen; Commissie-Bakker |
| TCCC |
Tactical Combat Casualty Care |
| TCKL |
Traditiecommissie Koninklijke Landmacht; houdt zich samen met wapentraditieraden artillerie, cavalerie en infanterie, korpsen en regimenten bezig met zaken in het kader van traditiehandhaving |
| TCN |
Troop Contributing Nation |
| TD |
Technische Dienst |
Tda |
Tandarts |
| TDP |
Touch Down Point |
| TDT |
Tactical Data Terminal |
| TDT |
Train de trainer |
| TE-33 |
Tool Equipment 33; lijnwerkerstang |
| TEAM |
Together Everyone Achieves More |
| Tegenverkenningsmaatregelen |
Maatregelen te nemen tegen verkenners vd opponent, zoals camouflage, patrouillegang, radiostilte, spreiding en WLP |
| Terdoc |
Terreindocumentatiecentrum; voorheen gevestigd in Wezep |
TEWT |
Tactical Exercise Without Troops; Tactische oefening zonder troepen |
TF |
Task Force; taakgroep; formatie van eenheden, inclusief staf- en logistieke elementen, die is samengesteld om aan een eenduidig gedefinieerde taak te werken |
| TFA |
Thuis Front Afdeling |
| TFA |
Toxic Free Area; onderdeel CCA (GOS); derde deel |
| TFC |
Tactical Field Care; fase in eerstehulpverlening die begintwanneer geen sprake meer is van effectief vijandelijk vuur en duurt tot het moment van evacuatie van het slachtoffer |
| TFE |
Task Force Eenheden |
| TFU |
Task Force Uruzgan |
| TGT |
Target; doel |
| TGTF |
Trainingsgeneeskunde en Trainingsfysiologie (Utrecht); kenniscentrum op het gebied van (militaire) sportgeneeskunde en trainingsfysiologie |
| TH |
Technische Handleiding |
| Themis |
Militair berichtensysteem dat vergelijkbaar is met e-mail (Outlook); applicatie van TITAAN; binnen de KL in gebruik op bataljons- en brigadeniveau |
| THG |
Tactische Helicopter Groep; opgegaan in DHC |
Thufla |
Thunderflash; simulatiegranaat |
| Thuisfrontcomité |
Overkoepelende organisatie van vrijwilligers die, ondersteund door KL personeel, die verantwoordelijk is
voor het beleid en de afstemming van thuisfrontactiviteiten in het kader van de thuisfrontzorg |
| Thuraya |
Merk satelliettelefoon |
| TIC |
Team Intelligence Cell |
| TIC |
Toxic Industrial Chemicals; conform o.a. IGVU; zie ook TIM |
TIC |
Troops in contact |
| TIM |
Toxic Industrial Materials; giftig industrieel afval; ROTA: zie ook TIC; de militair neemt , conform de persoonlijke reactiedrill, beschermende maatregelen tegen de gevolgen van TIM of preventieve maatregelen bij de dreiging van TIM |
| Time-driven |
Factor tijd in een oefenscenario laten prevaleren boven de zich almaar ontwikkelende omstandigheden in een oefenscenario (die afhankelijk zijn van doen en laten van de oefenende troepen); tegenovergestelde is event-driven |
TITAAN |
Theatre Independent Tactical Army and
Airforce Network; Titaan Rood is de gerubriceerde variant (beveiligd tot en met de rubricering Stg SECRET), Titaan Zwart de ongerubriceerde |
| TK |
Tarin Kowt; één van de hoofdlocaties in de Afghaanse provincie Uruzgan tijdens de missie ISAF-Stage III; provinciehoofdstad |
Tk |
Tank |
| Tkbat |
Tankbataljon |
Tlnt |
Tweede luitenant |
TLV |
Terugstootloze Vuurmond |
| TMD |
Terreinmeetdienst |
| TMED |
Telemedicine |
| TMK |
Technisch middenkader; nieuwe personeelscategorie sinds 1986, bestaande uit wapensysteemtechnici en elektronisch monteurs verbindingsdienst (elektronisch technicus) |
| TMPT |
Tweedaagse Militaire Prestatie Tocht |
| TMS |
Tactical Messaging System; volledig geautomatiseerd systeem voor formeel gerubriceerd militair berichtenverkeer |
| TMT |
Toestand, Melden, Triage; begrip dat medio 2011 PAMAN in ZHKH heeft vervangen, omdat is onderkend dat in bepaalde
situaties één hulpverlener voor meerdere
gewonden moet zorgen; er dient dan een
handvat (triage) te zijn om een behandelvolgorde te bepalen |
| TNO |
Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk
onderzoek; werkt veel mee aan Defensieonderzoek |
| TNT |
Trinitrotolueen; zwaar explosief met een detonatiesnelheid van 6.900 meter per seconde |
| TOA |
Transfer of Authority |
| TOD |
Toelage Onregelmatige Dienst |
| Toeg |
Toegevoegd |
| TOJ |
Training on the job |
TOMA |
Tijdelijke Oplossing Materieel Autorisatie |
TOOK |
Tactische oefening op de kaart |
| Total Kill |
Volgens het MCTC van de O/T van de GTS: zowel voertuig als personeel zijn uitgeschakeld, waarbij het wapen(systeem) op zes uur wordt gedraaid en omhoog gericht |
TOW |
Tube launched, Optically tracked, Wire guided missile |
| Tox |
Toxines; (i.t.t. bacteriën en virussen) levenloze materialen die zich niet vermenigvuldigen maar wel vaak worden geproduceerd door bacteriën en planten; extreem giftig |
TOZT |
Tactische oefening zonder troepen |
| TPT |
Tactical Psyops Team |
| TPT |
Target Practice Tracer; oefenmunitie; oefenbrisantgranaatpatroon-lichtspoor die de ballistiek simuleert van scherpe munitie |
| TPU |
Time Power Unit; geheel van elektrische ontstekers/slagpijpjes, batterijen en schakelaars voor een IED |
| TRANSEC |
Transmission Security |
| TRIBAD |
Tribal Advisor; adviseur inzake stammenaangelegenheden tijdens de missie in Uruzgan |
| Triggerman |
Persoon die (op afstand) een (VB)IED bedient |
| TRIS |
Troepenmacht in Suriname |
| TRML |
Telefunken Radar Mobil Luftraumuberwachung; radarsysteem vd GBADS |
Trn |
Troepen |
Tropco |
Trekker-opleggercombinatie |
| TROST |
Trainingsondersteuning |
| TROSTELEM |
Trainingsondersteuningselement |
| Trutta |
Voluit: Trutta Base Scenario Package; in 2009 aangekocht van het Canadese Pearson Peacekeeping Centre (PPC); generiek trainingsscenario dat van origine deel uitmaakt van het Salmo Base Scenario Package; Trutta behelst het scenario van een PSO in de host nation Trutta (Poplar Republik Trutani); in werkelijkheid de Canadese provincie New Brunswick; in Trutta is een compleet scenario beschreven met een scala aan actoren, met inbegrip van NGO's en lokale bevolking |
TS |
Taakspecialisatie |
| TSCTP |
Trans-Sahara Counter Terrorism Partnership; beoogt terrorisme in de Trans-Saharalanden tegen te gaan; betreft partnerschap van Algerije, Burkina Faso, Marokko, Mali, Mauritanië, Niger, Nigeria, Senegal, Tunesië, Tsjaad en de Verenigde Staten |
| TSP |
Training Support
Package; afgebakend trainingspakket in een gestandaardiseerd
format waarin alle informatie is opgenomen die nodig is
om één enkele training (waarin verschillende taken worden
getraind) op de juiste wijze te kunnen voorbereiden,
uitvoeren en evalueren; zie ook OTP |
Tsto |
Tegenstoot |
| TTM |
Technische toestand materieel |
TTP's |
Techniques, Tacticts & Procedures (Technieken, Tactieken & Procedures) |
| TUAV |
Tactical Unmanned Aerial Vehicles; soort Unmanned Aerial Vehicle (UAV) |
| TV |
Tertiaire Vorming; loopbaancursus voor adjudanten die stafadjudant worden |
| TVAL |
Tarif Vertrag Allierte
Streitkräfte; met name Nederlands personeel dat indertijd was aangenomen
met een Duits arbeidscontract en werkzaam was bij de DAS, Gemeentezaken en NSU Seedorf op de voormalige legerplaats Seedorf; had niet de
rechtspositie vd Nederlandse Defensieambtenaar |
Tvo |
Tijd van ontvangst (bericht) |
| Tvz |
Tijd van verzending (bericht) |
|
|
| U/S |
Unserviceable; defect |
UAV |
Unmanned Aerial Vehicle |
| UCAV |
Unmanned Combat Aerial Vehicle |
| UE & OO |
Unit Expertise & Operationele Ondersteuning vd DSI; hierin zijn de scherpschutters ondergebracht |
| UGL 40 mm |
Underslung Grenade Launcher; underslung granaatwerper HK-AG36 t.b.v. een 40 mm-granaat, o.a. voor onder het geweer Diemaco |
| UGM |
Uitkeringswet Gewezen Militairen; overbruggingsuitkering tussen FLO en de pensioengerechtigde leeftijd |
| UGR |
Uitgebreide Gereedheids Rapportage; vindt tweemaal per jaar plaats |
UGV |
Uiterste Grens van Verkenning |
| UH |
Utility Helicopter |
| UI |
Unit Interventie |
| UI |
Uruzgan Integration; eindoefening voor missie in de Afghaanse provincie Uruzgan, 2006-2010 |
| UIM |
Unit Interventie Mariniers; bijzondere bijstandseenheid van het Korps Mariniers die o.a. is gespecialiseerd in grootschalige, offensieve of complexe acties; inzet is geregeld in artikel 60 van de Politiewet 1993; bij inzet wordt de UIM aangestuurd door de DSI |
Uitg |
Uitgestegen |
| Uitv |
Uitvoeren; uitvoering |
| UKW |
Uitkeringswet gewezen militairen; formeel UGM; overbruggingsuitkering tussen FLO en de pensioengerechtigde leeftijd |
| UN |
United Nations; Verenigde Naties; Handvest ondertekend op 26 juni 1945 in San Francisco, officiële oprichtingsdatum 24 oktober 1945 |
| UNAMA |
United Nations Assistance Mission Afghanistan |
| UNAMID |
African Union/United Nations Hybrid operation in Darfur |
| Unclass |
Unclassified; ongeclassificeerd |
| UNFICYP |
United Nations Peace-keeping Force in Cyprus |
| UNIFIL |
United Nations Interim Force In Lebanon |
| UNMIL |
United Nations Mission in Liberia |
| UNMIS |
United Nations Mission In Sudan |
| UNMO |
United Nations Military Observer; ogen en oren van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties |
UNPROFOR |
United Nations Protection Force; troepenmacht van de VN in Bosnië-Hercegovina waarvan de taken later zijn overgenomen door achtereenvolgens IFOR, SFOR en EUFOR |
| UNSCR |
United Nations Security Council Resolution; resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties |
| UNTAC |
United Nations Transitional Authority in Cambodia; van maart 1992 tot november 1993 hebben hieraan drie achtereenvolgende bataljons van het Korps Mariniers deelgenomen (Cambo I, II en III) o.l.v. resp. De mariniersbataljons Cambo-I, -II en –III stonden respectievelijk de oversten Herman Dukers, Patrick Cammaert en Frederik Hoogeland |
| UNTSO |
United Nations Truce and Supervision
Organization (sinds 1948); eerste vredesmissie uit de geschiedenis; mandaatgebied Egypte, Israël, Jordanië, Libanon en Syrië |
| UP |
Uitrustingspakket |
| UPH |
Uit pure hufterigheid |
| USAID |
United States
Agency for International Development |
| USAR |
Urban Search and Rescue; ressorteert onder het Ministerie van Binnenlandse Zaken; wordt ingezet bij (inter)nationale rampen en bestaat uit militairen, ambulancepersoneel, brandweerlieden en politieagenten |
| USASMA |
United States Army Sergeants Major Academy; gevestigd in Fort Bliss, El Paso, Texas, VS; in juli 1991 slaagde Class #37 met hierin de eerste Nederlander ooit, sergeant-majoor Willem M. Tanis; Tanis was van 8 mei 1998 tot 2001 de eerste Landmachtadjudant en van 2001 tot 2005 krijgsmachtsadjudant |
| USJFCOM |
United States Joint Forces Command, gevestigd in Suffolk, Virginia, VS |
| USL |
UnderSlung Load; externe lading; lading onder een helikopter |
| USLC |
UnderSlung Load Clearance; formulier met foto's en/of tekeningen waarop afgebeeld en omschreven staat op welke manier een USL moet worden gerigged (geprepareerd). |
| USSOCOM |
United States Special Operations Command, gevestigd op MacDill Air Force Base in Florida, VS |
| UT2000 |
Rescue litter; stretcher
met lengte 180 cm, breedte 44 cm, gewicht 7 kg, laadgewicht 140 kg (NSN
6530-17-114-5818) |
| UTM |
Universele Transversale Mercatorprojectie; coördinatensysteem voor plaatsbepaling |
| UVIED |
Under Vehicle IED; IED dat onder het koetswerk van een voertuig wordt geplaatst en in de regel detoneert door een beweging van het voertuig; plakbom |
| UXB |
Unexploded Bomb |
| UXO |
Unexploded Explosive Ordnance; Unidentified Explosive Ordnance |
|
|
| V&V |
Vrede & Veiligheid |
| Vafamil |
Vakantiefaciliteiten voor militairen |
VAKOL |
Voortgezette Algemene Kader Opleiding Luchtmobiel |
| Van der Meerkamp |
Tentenkam vh KCT op de Rucphense Heide, opgericht in 1951; in 1985 uit waardering voor de inspanningen van vml. C-KCT, lkol J.P.H. van der Meer (op 90-jarige leeftijd overleden op 30-12-2007), omgedoopt tot Van der Meerkamp |
Vau |
Vrachtauto |
Vbd |
Verbindingen |
| Vbdd |
Verbindingsdienst |
VBIED |
Vehicle Bourne Improvised Explosive Device; IED in voertuig |
Vbpl |
Verbandplaats |
| VBTB |
Van Beleidsbegroting Tot Beleidsverantwoording; vindt plaats a.d.h.v. WWW- en HHH-vragen die centraal staan |
| VC |
Voorraadcentrum (i.h.k.v. FD); Supply Centre |
| VCO |
Voortgezette Commando Opleiding |
VCP |
Vooruitgeschoven commandopost; FOB |
VCP |
Vehicle Check Point |
Vdg |
Vaandrig |
Vdpl |
Verdeelplaats; inrichting waar geneeskundigege- en verbruiksartikelen (klasse VIII) worden ontvangen en gedistribueerd aan gebruikende eenheden |
| VEB |
Vergoeding voor Extra Beslaglegging |
| VEITONO |
Vijand, Eigen troepen, Terreinsector, Opstelling, Nevenopstellingen, Opstelling van de wacht |
Verd |
Verdediging |
Verk |
Verkenning |
| Verkesk |
Verkenningseskadron |
| Verkpel |
Verkenningspeloton |
Vern |
Vernieling |
Verpl |
Verplaatsing |
| Vertical Envelopment |
Gebruik van vliegtuigen, in de regel helikopters, om troepen naar het posities aan de zijkant van het gevechtsveld te verplaatsen |
Vertr |
Vertragend |
| VETCAP |
Veterinarian Civil Affairs Programme; vergelijk met MEDCAP |
| VeVa |
Veiligheid & Vakmanschap; MBO-opleiding op niveau 2 of 3 die voorbereidt op een baan bij Defensie |
| VF |
Vertrouwensfunctie |
| VFB |
Vaststellen Fysieke Belastbaarheid; Voorspelbaarheid Fysieke Belastbaarheid |
| VGB |
Verklaring van Geen Bezwaar |
| VHA |
Vapor Hazard Area; onderdeel CCA (GOS); tweede deel |
| VI |
Verzorgings Instructie |
| VI |
Veteraneninstituut |
| Vigilans et paratus |
"Waakzaam en paraat"; devies van 13 Gemechaniseerde Brigade |
Vij |
Vijand |
| VIK |
(Bureau) Vorderingen, inhoudingen en verrekeningen |
| VIO |
Vereniging van Infanterie Officieren |
Vk |
Verkeer |
| VKAM |
Veiligheid, Kwaliteit, Arbo en Milieu |
| VK-KNIL |
Vrouwenkorps KNIL; vml. onderdeel vh Koninklijk Nederlands-Indisch Leger; opgericht in 1944 |
| VLAGES |
Very Low Altitude Gravity Extraction System |
| VLAST |
Video-based Live-Aircraft Stinger Trainer |
Vlb |
Vliegbasis |
| VLC |
Vuurleidingcentrum |
VLET |
Voorste lijn eigen troepen |
| Vln |
Veiligheidslijn; No Fire Line (NFL) |
| VMADS |
Vehicle Mounted Active Denial System; Vehicle Mounted Area Denial System; HPM bedoeld om personen toegang tot een gebied te ontzeggen of uit te verdrijven |
| VMO |
Village Medical Outreach; burgerbevolking in (afgelegen) dorpen van medicijnen en medisch advies voorzien |
VMO |
Voortgezette Militaire Opleiding |
| VNVR |
VN-Veiligheidsraad; Veiligheidsraad van de Verenigde Naties |
| VOIB |
Verplaatsing op interval-basis; snelmars |
| VOKS |
Vereniging Oud-Korea Strijders |
Voorb |
Voorbereid |
| Voorb besch |
Voorbereidende beschieting; inleidende beschieting; fase vóór de feitelijke aanval |
VOPS |
Vredesoperaties |
| Vorming |
Verdere ontwikkeling van instelling, houding en gedrag die noodzakelijk is voor de taakuitvoering in de Koninklijke Landmacht, die wordt verkregen uit militaire opvoeding en scholing |
| VOSS |
Verbeterd Operationeel Soldaat Systeem; onderdeel van het SMP; project van DMO, gestart in 2007 |
VOV |
Vaste Order Vredestijd |
| VPD |
Vessel Protection Detachement; voor het eerst samengesteld ihkv de piraterijbestrijding in de wateren bij de
Hoorn van Afrika |
Vplk |
Verpleegkundige |
| VPTL |
Voorschrift voor de uitoefening van de Politiek-Politionele Taak van het Leger |
VRA |
Legerformulier (lf) 15333, waarmee onder opgaaf van redenen aan de commandant of arts een verzoek, rapport of aanvraag kan worden gedaan |
| VRC |
Vuurregelingscentrum |
Vrd |
Voorraad |
| VROB |
Regeling vergoeding voor overwerk, onregelmatigheid, beschikbaarheid en bereikbaarheid; volgens MP-bundel 31-107 |
| VRS |
Veteranen Registratie Systeem |
Vrv |
Vervoer |
VRW |
Voorste rand weerstandsgebied |
VS |
Voorschrift |
| VS-17/GVX |
Marker panel; gronddoek |
| VSAT |
Very Small Aperture Terminal; zie KL-VSAT |
| VSCC |
Vuursteuncoördinator |
| VSO |
Vuursteunofficier; fire support officer |
Vspt |
Verspreidingspunt |
| VSRAT |
Very Short Range Anti Tank |
| VTE |
Voltijds equivalent; rekeneenheid waarmee de omvang van functie of personeelssterkte kan worden uitgedrukt; 1 VTE is een volledige werkweek |
| Vtg |
Voertuig |
| VTO |
Vaktechnische opleiding; DTO of WTO |
| VTV |
Verplaatsing te voet |
| Vubasis |
Vuurbasis |
VUIST |
Vuursteun Informatie Systeem |
Vupo |
Vuurpositie |
| Vust |
Vuursteun |
| Vuurcoördinatielijn |
Restricted Fire Line (RFL) |
| VVDM |
Vereniging van Dienstplichtige Militairen; vakbond voor dienstplichtigen, opgericht in 1966 en ter ziele gegaan in 1996 |
VVHO |
Regeling Voorzieningen bij Vredes- en Humanitaire Operaties; regeling die van toepassing is op een militair die is ingezet in het kader van een operatie |
VVNOV |
Vakantieverlof niet op verzoek |
VVOV |
Vakantieverlof op verzoek |
| Vz |
Verzamelen; verzameling |
Vzg |
Verzorgende |
| Vzgco |
Verzorgingscommando |
Vzgeb |
Verzamelgebied |
Vzl |
Verzendlijst |
| Vzpt |
Verzamelpunt |
|
|
W/D |
Wheels down; aircraft has landed; helicopter of vliegtuig geland |
W/U |
Wheels up; aircraft has taken off; helicopter of vliegtuig opgestegen |
Wabev |
Waarschuwingsbevel; wordt door een commandant in de vorm van een K.V.P.O.R. uitgegeven na de analyse van een opdracht |
| WAMIL |
Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening militairen; wet van 7 juni 1972 die voorzieningen regelt ten behoeve van dienstplichtige militairen en daarmede gelijkgestelden tegen geldelijke gevolgen van arbeidsongeschiktheid |
| WAN |
Wide Area Network; zie ook LAN |
Wavasti |
Watervaste stift |
Wawa |
Waterwagen |
Wb |
Warmtebeeld(apparatuur) |
| WBGT |
Wet Bulb Global Temperature; index van temperatuur, luchtvochtigheid, windsnelheid en zonnestralingskracht; bepaald door HPG' er |
| WCP |
Weapon Collection Pointt; verzamelpunt voor wapens van strijdende partijen en/of burgers |
| WD-1/TT |
Wire Double 1 Time Twisted; kabel voor veldtelefonie |
| Weapon Kill |
Volgens het MCTC van de O/T van de GTS: het wapen(systeem) is niet meer inzetbaar en kan dus niet meer vuren |
| Weather abort criteria |
Afgelastingscriteria van meteorologische aard; in de regel het grondzicht (ground visibility) en de wolkenbasis (cloud base) |
| WEN-vakken |
Wiskunde, Engels en Nederlands |
| WGS84 |
World Geodetic System 1984; referentie(coördinaten)systeem voor plaatsbepaling dat is bepaald door het Amerikaanse Defense Maping Agency (DMA) en overgenomen door de NAVO; standaard gebruikt door o.a. GPS |
| WHAM |
Winning hearts and minds |
| White Fleet |
Niet-militaire voertuigen in een konvooi die voorzien kunnen zijn van beschermingsmiddelen (pantser, wapenopstellingen); veelal in gebruik om VIP's te verplaatsen |
| White out |
Sneeuw opgeblazen door een landende of opstijgende helikopter |
| WI |
Weapons Intelligence; informatie omtrent vijandelijke bewapening, het gebruik en de beschikbaarheid ervan |
WIA |
Wounded in action |
WILCO |
Will comply |
| WIT |
Weapon Intelligence Team |
| Withdrawal |
Afbreken |
| WIV |
Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten |
WLP |
Waarnemings- en luisterpost |
| WLR |
Wapen Locatie Radar; waarmee ballistische schoten te identificeren en te herleiden zijn (waar kwamen ze vandaan en waar kwamen ze terecht) |
WLS |
Wissellaadsysteem; voertuig dat geschikt is voor het vervoer van flatracks en/of containers en is voorzien van een eigen laad- en losinrichting |
| WMD |
Weapons of Mass Destruction; massavernietigingswapens |
Wmk |
Waarmerking |
Wmr(1) |
Wachtmeester (der eerste klasse) |
WMT |
Wet Militair Tuchtrecht |
| WOL-cyclus |
Cyclus van klasse I gedurende één etmaal, bestaande uit achtereenvolgens warme maaltijd, ontbijt en lunch |
| WOPS |
Bureau Woordvoering Operaties vd Directie Voorlichting
en Communicatie (DVC) vh Ministerie van Defensie; stelt de lijn van woordvoering over een grote verscheidenheid aan onderwerpen vast
|
| WOUCS |
Water Onderzoeks Uitrusting Chemische Strijdmiddelen; bevond zich voorheen in de uitrusting van de hulppost |
| WP |
Wandplaat |
| WP |
Waarnemingspost |
| WP |
White Phosphor; witte fosfor; brandstichtend chemisch middel waarbij de rookontwikkeling
kan worden gebruikt voor maskering; bijgenaamd 'Willy Pete' |
| WPC |
War Pensions Committee |
Wrn |
Waarnemen; waarneming; waarnemer |
| WTF |
Whiskey Tango Foxtrot; What The Fuck |
| WTO |
Wapentechnische opleiding; vorm van VTO |
| WTRI |
Wapen Traditie Raad Infanterie; hierin zijn alle Regimentscommandanten van de infanterie vertegenwoordigd |
| WUP |
Waarnemingsuitputting; wuppen |
| WvMS |
Wetboek van Militair Strafrecht |
| WVO |
Wet Veiligheidsonderzoeken |
| Wvtg |
Wielvoertuig |
| WWW-vragen |
Wat willen we bereiken; Wat moeten we daarvoor doen; Wat mag dat kosten (vragen die centraal staan bij VBTB) |
|
|
| X |
Crossing; kruising, m.n. van (spoor- en water-)wegen |
| X-FLOT |
Cross-FLOT Operatie |
| XM84 |
Flashbanggranaat; Amerikaanse non-lethale granaat bedoeld om vijandelijk personeel tijdelijk te desoriënteren |
| XO |
Exchange Officer; uitwisselingsofficier |
| XOM/T |
Uitlees- en registratieapparaat voor de tactische dosismeter SOR/T |
|
|
YAD |
Vrachtwagen Algemene Dienst (4-tonner) |
| YAP |
YAP-4442; vrachtwagen toegerust voor personenvervoer; bijgenaamd Walibi |
YPR |
Pantserrupsvoertuig |
|
|
ZACV(EM) |
Zelfstandig, Actief, Creatief, Verantwoordelijkheidsbewust; soms aangevuld met Ethisch verantwoord en/of Milieubewust |
Zau |
Ziekenauto |
ZHKH |
Zelfhulp en Kameradenhulp |
| ZMV |
Zware Militaire Vaardigheidsproeven; sinds 2005 Militaire Vijfkamp; onderdelen zijn schieten, hindernisbaan, handgranaatwerpen, zwemmen met hindernissen en cross |
Zw |
Zwaar |
| Zwpt |
Zwaartepunt |
| ZZF |
Zaterdag, Zon- en Feestdagen |
|
Terug naar Boven
|
|
