Maak uw keuze uit de hierboven getoonde lijst

ZONDAG 31 OKTOBER 2004

60ste herdenking bevrijding Breda

In de Bredase Mariakerk hebben Koningin Beatrix en de Poolse president Aleksander Kwasniewski een kerkdienst bijgewoond ter gelegenheid van de 60^ste herdenking van de bevrijding van Breda. De dienst werd grotendeels in de Poolse taal voorgezeten door de Poolse priester Krzysztof Obiedziński. In de voorgedragen bijbelteksten werden gelovigen opgeroepen goed te zijn voor vreemdelingen.

Met het oplezen van veertig Nederlandse plaatsnamen waar Poolse strijders begraven liggen, werden de gevallen Polen herdacht. De koningin en de president hebben na de kerkdienst kransen gelegd op de Poolse erevelden aan de Vogelenzanglaan (Ginneken-Breda) en de Ettensebaan (Breda).

Op 29 oktober 1944 trok de 1^ste Poolse Pantser Divisie onder leiding van generaal Stanislaw Maczek (1892-1994) Breda in. Via Normandië en het westen van België stak de divisie begin oktober 1944 te zuiden van Breda de Nederlandse grens over en wist zij door tactisch handelen Breda onbeschadigd te bevrijden. De bevrijdingsroute van de 1^ste Poolse Pantser Divisie eindigde uiteindelijk in 1945 bij de Duitse stad Wilhelmshafen.

Terug naar Boven

VRIJDAG 29 OKTOBER 2004

Openbaar Ministerie in beroep in zaak Eric O.

Het Openbaar Ministerie (OM) gaat in beroep tegen de vrijspraak van de 43-jarige sergeant majoor der mariniers Eric O. De militaire kamer van de rechtbank in Arnhem sprak Eric O. twee weken geleden vrij. Volgens het OM had de marinier in Irak de geweldsinstructie overtreden door een waarschuwingsschot in de grond te lossen, terwijl er geen sprake zou zijn geweest van een dreigende situatie. Door de afgeketste kogel zou een Irakees zijn omgekomen.

Hoewel de officier van justitie zes maanden voorwaardelijke militaire detentie en een taakstraf van 240 uur tegen de marinier had geëist, oordeelde de rechtbank dat Eric O. wel degelijk volgens de voorschriften had gehandeld.

Volgens de Vakbond voor Defensiepersoneel VBM/NOV blijkt uit het hoger beroep – hoewel het ‘bewijs’ in deze zaak ontbreekt – dat het OM Eric O. ten onrechte als verdachte blijft zien en er een prestigezaak van heeft gemaakt. Volgens vakbondsvoorzitter Jean Debie gaat het hoger beroep ten koste van het vakbondslid Eric O.: “Bovendien verlamt het OM de operationele slagvaardigheid van onze militairen op gevaarlijke missies”. "Dit verbaast me", aldus voorzitter Jan Kleian van de ACOM, de CNV-bond van militairen: "Dit is buitengewoon triest voor Eric O."

Volgens advocaat Gert Jan Knoops voelt Eric O. zich steeds meer slachtoffer van het handelen van het OM.

Terug naar Boven

WOENSDAG 27 OKTOBER 2004

Brits detachement verplaatst naar Bagdad

Het Britse leger is begonnen met de omstreden verplaatsing van troepen van de relatief veilige basis in de Zuid-Iraakse stad Basra naar de zogenoemde “driehoek des doods” in de buurt van Bagdad.

De verplaatsing van de ± 850 militairen naar de explosieve regio heeft in Groot-Brittannië veel beroering veroorzaakt. Veel leden van Tony Blair’s Labourpartij zijn tegen de operatie. De risicovolle troepenverplaatsing wordt onder andere uitgelegd als een steunbetuiging aan de herverkiezing van de Amerikaanse president George Bush.

De Britse troepen worden vermoedelijk ten zuiden van Bagdad gelegerd. De daar gelegerde Amerikanen zouden dan de handen vrij krijgen voor operaties tegen de rebellen in Fallujah, 65 km ten westen van Bagdad. Volgens de Britse Minister van Defensie Geoffrey Hoon, die het besluit zes dagen geleden in het Lagerhuis bekendmaakte, duurt de stationering slechts enkele weken. Hij benadrukte overigens dat de troepen onder Brits commando blijven.

Terug naar Boven

MAANDAG 25 OKTOBER 2004

380.000 kg explosieven verdwenen in Irak

Sinds het beëindigen van de grote vijandigheden in Irak zijn van een voormalige militaire basis in Irak bijna 380.000 kilo explosieven verdwenen. De basis wordt niet meer door de Verenigde Staten beheerd. Afgelopen zaterdag is er nog geplunderd.

Volgens The New York Times heeft de Iraakse interim-regering de verdwijning al op 10 oktober jl. aan de Verenigde Staten en internationale wapeninspecteurs gemeld. Volgens de krant hebben functionarissen van het Witte Huis erkend dat de explosieven ergens na de Amerikaanse inval vorig jaar zijn verdwenen. De explosieven lagen opgeslagen op het complex Al-Qaqaa, ± 30 km zuidelijk van Bagdad, en waren krachtig genoeg om te worden gebruikt bij de ontsteking van kernwapens.

De nationale veiligheidsadviseur Condoleeza Rice zou pas de afgelopen maand op de hoogte zijn gebracht van de diefstal. Of president George Bush er ook van afweet, is onduidelijk. De IAEA, het Internationaal Atoomenergie Agentschap, heeft de diefstal bevestigd en zal de vermissing aan de VN-Veiligheidsraad rapporteren. De IAEA zou er bij de Amerikanen op hebben aangedrongen “de grootste vindplaats van explosieven in de moderne geschiedenis” te bewaken. 

De Amerikaanse inlichtingendienst CIA onderzoekt de zaak. John Kerry, de Democratische uitdager van president George Bush, noemt de verdwijning van de explosieven zorgwekkend en heeft het over een nieuwe blunder in de Amerikaanse aanpak van de Irak-crisis.

Terug naar Boven

ZATERDAG 23 OKTOBER 2004

NOVA over Nederlandse vredesmissies

In de actualiteitenrubriek NOVA op Nederland 3 gaat één van de onderwerpen over het Nederlandse leger dat steeds vaker wordt uitgezonden naar buitenlandse brandhaarden. Als het aan de Minister van Defensie Henk Kamp ligt, worden de militairen nog hoger in het geweldsspectrum ingezet, hetgeen zou betekenen dat Nederland bijvoorbeeld actiever deelneemt aan missies zoals die in Irak (SFIR). De hamvraag is of Nederland hier wel klaar voor is.

In het programma een debat hierover tussen generaal b.d. Hans Couzy, oud-Minister van Defensie Bram Stemerdink (onder de premiers Joop den Uyl en Dries van Agt), VVD-Tweede Kamerlid Hans van Baalen en luitenant-kolonel Richard van Harskamp, commandant van de militairen die onder de rotatie SFIR-3 in Irak hebben opgetreden.

Terug naar Boven

VRIJDAG 22 OKTOBER 2004

Chef Defensiestaf spreekt vlag- en opperofficieren toe

Tijdens een seminar over de toekomst van de krijgsmacht in een hotel aan het strand van Kijkduin, laat de Chef Defensiestaf (CDS), generaal Dick L. Berlijn, zijn gehoor weten dat het binnen de krijgsmacht afgelopen moet zijn met materieel hobbyisme en elitair gedrag van de afzonderlijke krijgsmachtonderdelen. Als dat niet gebeurt, verliest Defensie de concurrentie met andere belangrijke prioriteiten in de samenleving, zoals zorg en onderwijs. De toehoorders zijn de vlag- en opperofficieren (generaals, commodores en admiraals) van de krijgsmacht.Volgens de hoogste militaire adviseur van de Minister van Defensie nekt blinde beroepstrots de krijgsmacht.

Als Defensie de concurrentie met andere belangrijke prioriteiten in de samenleving verliest zal die samenleving géén geld over hebben om de krijgsmacht de beste spullen te bezorgen en de meest realistische trainingen te bieden om de uitzendtaken op het hoogste niveau te kunnen uitvoeren. Generaal Berlijn: “Defensie moet af van het imago dat de krijgsmachtsonderdelen rollebollend over straat ruziën. De samenleving moet Defensie zien als een hecht team.”

Overigens zullen vanaf 1 januari 2006 de stafraden van de Koninklijke Landmacht, Koninklijke Luchtmacht en Koninklijke Marine verdwijnen en zal er sprake voortaan sprake zijn van een gezamenlijke aansturing van de krijgsmachtdelen.

Boek over generaal Spoor gepresenteerd

In het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum Bronbeek is het eerste exemplaar van het boek ‘Achteraf kakelen de kippen’ van de weduwe Mans Poor-Dijkema aangeboden aan de Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht A.P.P.M. van Baal, luitenant-generaal van de Koninklijke Landmacht.

Met het boek over haar man, de legendarische ‘Indische legercommandant’ en “soldatengeneraal” Simon H. Spoor., waaraan de weduwe zes jaar lang heeft gewerkt, hoopt de weduwe onder meer voorgoed een einde te maken aan alle geruchten en mythes (vergiftiging, zelfmoord) die nog altijd over zijn dood de ronde doen. Ook omschrijft Mans Spoor hoe haar man de politionele acties op het slagveld won dankzij zijn briljante strategische inzicht, om in de vergaderzalen alsnog het onderspit te moeten delven na ingrijpen van de politiek.

Simon Spoor overleed op 25 mei 1949 aan een hartaanval en ligt begraven op het ereveld Menteng Pulo in Jakarta. Het boek ‘Achteraf kakelen de kippen’ (ISBN 9067075876, € 27,50) is verschenen bij de Amsterdamse uitgeverij De Bataafsche Leeuw.

Terug naar Boven

DINSDAG 19 OKTOBER 2004

Werkbezoek Minister van Defensie aan SFIR-4

Minister van Defensie Henk Kamp brengt een bezoek aan de Nederlandse militairen in Irak. Op Camp Smitty prijst hij tijdens het appèl de mannen en vrouwen van SFIR-4; hij spreekt zijn waardering en tevredenheid uit over het goede werk dat de militairen in Irak verrichten.

Later op de dag bezoekt de bewindsman de gouverneur van Al Muthanna - Mohammad Abbas Al Hassani - en de eenheden in Ar Rumaythah en Al Khidr. De boodschap aan de gouverneur is helder: nog éénmaal een hinderlaag en de Nederlanders trekken zich terug.

Terug naar Boven

MAANDAG 18 OKTOBER 2004

Sergeant-majoor der mariniers vrijgesproken

Voor de Arnhemse rechtbank is de sergeant-majoor der mariniers Eric O. wegens gebrek aan bewijs vrijgesproken. Het Openbaar Ministerie (OM) heeft na negen maanden niet aannemelijk kunnen maken dat de marinier in december 2003 ten onrechte een waarschuwingsschot loste waarbij een Irakees om het leven zou zijn gekomen. In het actualiteitenprogramma NOVA geeft Eric O. aan dat er een 'behoorlijke last' van zijn schouders is gevallen: "Voor mijzelf kon er maar één uitspraak zijn, dat is de uitspraak van vandaag".

De rechtbank gaan in het vonnis duidelijk mee in het verhaal van de marinier gekozen: Eric O. gaf tijdens de rechtzaak aan dat er wel degelijk sprake was van een levensbedreigende situatie en dat zijn mannen dreigden te worden overlopen door de plunderaars. Volgens de rechters: "Er was sprake van een situatie, waarvan verdachte kon en mocht menen dat deze dreiging inhield en dat de situatie zich in korte tijd zodanig kon ontwikkelen dat de veiligheid van de eenheid rechtstreeks in gevaar kwam".

Minister van Defensie Henk Kamp is opgelucht over de uitspraak en juicht het toe dat de geweldsinstructie voor de rechter overeind is gebleven. De Tweede Kamer heeft felle kritiek op de rol die de voorzitter van het College van Procureurs-Generaal, Joan de Wijkerslooth, heeft gespeeld. De grote politieke partijen vinden dat hij te hoog van de toren heeft geblazen en willen dat de kennis van het OM in militaire zaken wordt verbeterd.

Terug naar Boven

ZONDAG 17 OKTOBER 2004

Amerikanen in Irak weigeren dienstopdracht

Het Amerikaanse leger heeft een onderzoek ingesteld naar 19 reservisten die weigerden in Irak een lading brandstof af te leveren ten noorden van Bagdad, onder omstandigheden die volgens de reservisten onveilig waren.

The New York Times heeft hiervan melding gemaakt op basis van verklaringen van het Pentagon en familie van de militairen. De reservisten moesten naar een Amerikaanse legerbasis in Taji – 30 km ten noorden van Bagdad - rijden in vrachtwagens die naar hun zeggen niet waren onderhouden. Ook kregen de militairen géén konvooibegeleiding van gepantserde voertuigen.

Verschillende militairen noemden het een 'zelfmoordopdracht'. Amerikaanse konvooien waren de afgelopen maanden vaak doelwit van aanslagen. Verscheidene regionale Amerikaanse media berichtten de afgelopen weken al over dienstweigering onder Amerikaanse manschappen in Irak, vooral onder reservisten.

Terug naar Boven

VRIJDAG 15 OKTOBER 2004

Nieuwe tijdelijke leden VN-Veiligheidsraad gekozen

Argentinië, Denemarken, Griekenland, Japan en Tanzania zijn voor de komende twee jaar de nieuwe tijdelijke leden van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN). De Algemene Vergadering heeft de kandidatuur van deze landen met algemene goedkeuring zonder hoofdelijke stemming goedgekeurd.

De Veiligheidsraad, het hoogste orgaan van de VN, bestaat uit vijftien leden; vijf van deze leden zijn permanente leden, t.w.  Verenigde Staten, Rusland, China, Groot-Brittannië en Frankrijk. De overige tien landen worden volgens een regionale verdeelsleutel telkens voor de duur van twee jaar door alle leden van de VN gekozen - elk jaar vijf nieuwe landen.

De terugtredende tijdelijke leden van de VN-Veiligheidsraad zijn Angola, Chili, Duitsland, Pakistan en Spanje.

Terug naar Boven

ZONDAG 10 OKTOBER 2004

Verdachte genocide Srebrenica onderweg naar Den Haag

In Servië heeft een verdachte van de genocide in Srebrenica in 1995 zich overgegeven. Het gaat om de Bosnisch-Servische kolonel Ljubisa Beara. De Servische regering meldt dat hij onderweg is naar het International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY) in Den Haag.

Ljubisa Beara, geboren in Sarajevo op 14 juli 1939, was in 1995 chef veiligheid van de generale staf van het Bosnisch-Servische leger (VRS) van commandant Ratko Mladic. Hij wordt ervan verdacht samen met Mladic gevangen moslims te hebben vermoord. Zo nam Beara op 12 juli 1995 deel aan het onthoofden van 80 tot 100 moslimmannen in de plaats Potocari. Ook was Beara betrokken bij de gevangenneming van de duizenden moslimmannen die door de bossen naar veilig gebied probeerden te vluchten.

De naam ‘Beara’ werd indertijd veel genoemd in het proces tegen Radislav Krstic, bevelhebber van het Drina Korps, die op 19 april 2004 door het ICTY is veroordeeld tot 35 jaar celstraf.

Terug naar Boven

DINSDAG 5 OKTOBER 2004

Géén strafrechtelijke vervolging bij overtreden geweldsinstructie?

Volgens NRC Handelsblad heeft advocaat Geert-Jan Knoops, de verdediger van Eric O., gisteren in zijn eindpleidooi betoogd dat Nederlandse militairen die in Irak de zgn. geweldsinstructie overtreden, daarvoor niet strafrechtelijk kunnen worden vervolgd.

De geweldsinstructies, waarin wordt omschreven wanneer militairen mogen schieten, staan niet in het Wetboek voor Militair Strafrecht (WMS), maar worden voor iedere missie vastgesteld door het Ministerie van Defensie. Volgens het Openbaar Ministerie is de instructie echter een 'dienstvoorschrift', zoals is omschreven in artikel 135 van de WMS: "Onder dienstvoorschrift wordt verstaan een bij of krachtens algemene maatregel van Rijksbestuur of van bestuur dan wel een bij of krachtens landsverordening onderscheidenlijk landsbesluit gegeven schriftelijk besluit van algemene strekking dat enig militair dienstbelang betreft en een tot de militair gericht ge- of verbod bevat."

Op overtreding van een dienstvoorschrift staat een gevangenisstraf van ten hoogste vijf jaar. Volgens Knoops blijkt uit internationale jurisprudentie dat de Rules of Engagement (ROE), waar de geweldsinstructie deel van uitmaakt, géén vastomlijnde set van ge- en verboden zijn (zoals uit artikel 135 WMS zou blijken), maar eerder een algemene leidraad voor militair handelen: "Door de geweldsinstructie te omschrijven als een dienstvoorschrift ontneem je de militair elke discretionaire (aan eigen inzicht en beslissing overgelaten, webmaster) bevoegdheid".

Terug naar Boven

MAANDAG 4 OKTOBER 2004

Voorwaardelijke celstraf én werkstraf geëist tegen Eric O.

Het Openbaar Ministerie (OM) in Arnhem heeft tegen de sergeant-majoor der mariniers Eric O. een voorwaardelijke celstraf van zes maanden militaire detentie én een werkstraf van 240 uur geëist.

Eric O. zou op 27 december 2003 een Irakees hebben doodgeschoten. Volgens het OM overtrad hij de dienstvoorschriften (geweldsinstructie) door in een niet-bedreigende situatie gericht op een groep Irakezen te schieten. Het OM eist toch slechts een voorwaardelijke celstraf omdat Eric O. door de publiciteit rond zijn zaak al zwaar gestraft is.

Geen van de getuigen heeft verklaard dat er sprake was van een dreigende situatie. Van een (voorbereiding van een) aanval - in de geweldsinstructie omschreven als Hostile Act of Hostile Intent - die eventueel het gebruik van geweld zou rechtvaardigen, was volgens het OM géén sprake. Aangezien Eric O. bekend was met de geweldsinstructies heeft hij de dienstvoorschriften "opzettelijk" overtreden, aldus de Officier van Justitie.

Zijn advocaat, Geert-Jan Knoops, heeft gepleit voor het niet-ontvankelijk verklaren van het OM en eist vrijspraak voor zijn cliënt. Volgens Knoops zijn de rechten van zijn cliënt zodanig geschaad, dat het OM niet had mogen overgaan tot strafvervolging. Aanvankelijk werd Eric O. verdacht van moord of doodslag. Knoops stelt dat daar géén juridische gronden voor waren en dat de marinier daar niet voor had mogen worden vastgehouden.

De rechtbank doet over twee weken uitspraak.

Terug naar Boven

ZATERDAG 2 oktober 2004

Nederland levert onvoldoende personeel voor VN-missies

In een interview met NRC Handelsblad zegt Jean-Marie Guéhenno, onder-Secretaris-Generaal voor vredesmissies van de Verenigde Naties (VN), dat Nederland meer zou moeten bijdragen aan vredesmissies van de VN. De Fransman Guéhenno noemt de Nederlandse bijdrage aan de VN-missies, zestien manschappen, op dit moment niet voldoende.

Nederland staat nu 78^ste op de ranglijst van de honderd grootste VN-troepenleverende landen: vier personen voor de burgerpolitie van de United Nations Peacekeeping Force in Cyprus (UNFICYP) en twaalf militaire waarnemers voor de United Nations Truce Supervision Organization (UNTSO) in het Midden-Oosten. Had Nederland ooit een gemiddelde van ± 1.200 manschappen in de jarenlange VN-missie in Bosnië-Hercegovina, nu levert Nederland hoofdzakelijk troepen voor NAVO-missies, zoals die in Bosnië-Hercegovina en Irak. Volgens VN-cijfers is Pakistan met 8.652 manschappen op dit moment de grootste troepenleverancier.

Guéhenno oppert dat Nederland maritieme eenheden zou kunnen leveren voor de missie United Nations Organization Mission in the Democratic Republic of the Congo (MONUC) in Congo, voor patrouilles op de Grote Meren.

Terug naar Boven

De Volkskrant: SFIR omstreden missie

Volgens de Volkskrant is de uitzending van Nederlandse militairen naar Irak de meest omstreden militaire missie tot op heden: 41% van de bevolking is tegen, terwijl gewoonlijk nog geen kwart van de Nederlanders moeite heeft met deelname aan buitenlandse operaties. Zelfs de politionele acties in Nederlands-Indië en het optreden in Srebrenica wekken minder afkeer dan de huidige missie in Irak. Dat blijkt uit onderzoek van het Veteraneninstituut in Doorn. Overigens is er wel steun voor Nederlandse militairen in Irak: ± 70% van de bevolking heeft (zeer) veel waardering voor hun werk.

Sinds 2000 peilt het instituut jaarlijks de gevoelens van de bevolking over veteranen en (vredes-)missies. De inzet in Irak wordt in de onlangs onder bijna 1.100 mensen gehouden enquête door 44% gewaardeerd, 41% vindt de operatie onterecht. Uit de veteranenmonitor van vorig jaar kwamen vergelijkbare cijfers. De politionele acties in Indonesië (1945-1950) worden nu door bijna 23% van de bevolking afgewezen. De inzet in Srebrenica (1995) was onterecht naar de mening van bijna 24% van de ondervraagden.

Overigens kan de opinie van nu moeilijk vergeleken worden met de opinie die toen leefde over bijvoorbeeld de politionele acties in Indonesië of de inzet in Srebrenica, onder andere door het veranderde tijdsbeeld en de toegenomen mondigheid. Het vergelijken van dergelijke opinies geeft waarschijnlijk een vertekend beeld.

Terug naar Boven

Vrijdag 1 oktober 2004

Kabinet akkoord met deelname aan EU-operatie Althea in Bosnië

Het kabinet heeft besloten dat Nederland in 2005 militairen zal leveren voor een troepenmacht in Bosnië onder de vlag van de Europese Unie (EU), genaamd operatie Althea. Het betreft 530 militairen. Binnen operatie Althea maakt de EU gebruik van NAVO-structuren.

Al in juli jl. besliste de EU om het commando van de SFOR-vredesmacht in Bosnië over te nemen. Het is de bedoeling in totaal 6 à 7.000 manschappen te ontplooien ter vervanging van de NAVO-troepen die sinds december 1995 (IFOR) aanwezig zijn om toe te zien op de uitvoering van de Vredesakkoorden van Dayton. Momenteel zijn al zo’n 500 Nederlandse militairen in Bosnië actief onder bevel van de NAVO (SFOR). In de loop van 2005 zal de Nederlandse bijdrage geleidelijk worden ingekrompen; de militairen moeten voorkomen dat de vijandelijkheden op de Balkan worden hervat.

Na de aanzienlijk kleinere EU-missies in Macedonië (operatie Concordia) en in Bunia in het noordoosten van Congo (operatie Artemis) zou de operatie in Bosnië de tot nu toe grootste langdurige militaire inzet zijn onder zelfstandig Europees commando. De operatie, die formeel per 1 december a.s. wordt overgedragen aan de EU, wordt gezien als een krachtproef voor het gezamenlijke Europese veiligheids- en defensiebeleid. Op verzoek van de Verenigde Staten en tegen de uitdrukkelijke wil van Frankrijk blijft een NAVO-eenheid van 2 à 300 militairen in Bosnië achter met de opdracht de door het Internationale Tribunaal van Oorlogsmisdaden gezochte personen die verdacht worden van oorlogsmisdaden te zoeken en te arresteren.

Operatie Althea is genoemd naar een Griekse godin, die in verband wordt gebracht met genezen, helen en weldoenerij.

Terug naar Boven