BOEKJE PIENTER - 'The way of life' van een militair

Nostalgisch Protestants Militair Tehuis (PMT) in Bergen (Duitsland), geopend in 1964 en herbouwd in 2005. Het PMT ligt in de buurt van het voormalige concentratiekamp Bergen-Belsen, aan de rand van de Lüneburger Heide.

In het najaar van 1961 werd 121 Lichte Brigade in verband met de Berlijn-crisis aan de Panzerringstrasse van het NATO Truppenübungsplatz Bergen-Hohne gelegerd; onmiddellijk bereikten de Koninklijke Nederlandse Militaire Bond Pro Rege de eerste verzoeken om een PMT te bouwen. In de zomer van 1964 is dit uiteindelijk gebeurd, waarna het tehuis is geopend door de Commandant Nederlandse Troepen.

De naamgeving van Baan 41 is hieraan te danken dat de in Hohne gelegerde onderdelen waren voorzien van nummer 41: 41 Herstelcompagnie, 41 Pantsergeniecompagnie en 41 Tankbataljon Regiment Huzaren Prins Alexander.

Op 1 september 2005 is ‘Baan 41’ heropend door brigadegeneraal P.L.E.M. Everts, directeur Directie Operatiën van het Ministerie van Defensie. Voor de herbouw van Baan 41 – eerst van steen, nu van hout – zijn de voormalige ECHOS Homes uit Sipovo (Bosnië-Hercegovina, ‘The Beacon’) en Split (Kroatië, ‘The Haven’) hergebruikt.

Baan 41 telt nu een grote huiskamer met restaurant en spelfaciliteiten, een stiltecentrum en de Dutch Army Shop (DAS), die in 2007 en 2008 alleen geopend is tijdens oefeningen en schietseries van de Nederlandse krijgsmacht.

Voor precieze openingstijden en veel meer informatie, kijk op de website van Pro Rege.

Het maken van een prognose van de beschikbare tijd voor een gehele operatie. In het besluitvormingsproces wordt begonnen met het einddoel, van waaruit systematisch wordt teruggerekend in tijd om van elk essentieel deelaspect de gewenste start- en eindtijd dan wel –datum te verkrijgen.

Zo wordt bij air manoeuvre-operaties teruggeredeneerd vanaf het (begin van het) grondtactisch optreden; bij amfibische operaties vanaf de landing. In deze voorbeelden geven het grondtactisch optreden én de landing richting aan de (overige) deelaspecten van de operatie.

In het Duits: MKS-Formel. Ook genaamd: BAM-formule (breedte, afstand, mils). De B.A.D.-formule luidt:

Met behulp van bovenstaande formule kan een variabele worden berekend als de twee andere gegevens bekend zijn. Zo zal een gebouw, dat op 2 km afstand wordt waargenomen en op het richtmerk van een kijker een breedte van 40 mils telt, in werkelijkheid 80 meter breed zijn.

Hieruit kan de regel worden berekend dat wanneer de afstand tussen twee punten op het richtmerk van een kijker 1 mil bedraagt, dit op 1 km afstand gelijk is aan 1 meter.

De Baileybrug dankt zijn naam aan de ontwerper, Sir Donald Coleman Bailey (1901-1985), die als ambtenaar werkte bij het British War Office. Aan de basis voor zijn ontwerp ligt het Franse constructiespeelgoed Meccano met als achterliggende gedachte dat de brug kan worden gebouwd met uitsluitend gebruikmaking van menskracht. Tegenwoordig maakt de genie bij de bouw van een Baileybrug overigens ook gebruik van de Liebherr mobiele kraan FKM en de Werklust wiellaadschop Uniboma. In verband met de ARBO-wetgeving worden Baileybruggen tegenwoordig, indien mogelijk, zoveel mogelijk mechanisch geconstrueerd.

In 1941 werd de Baileybrug officieel als Standard Military Bridge in dienst gesteld bij het Corps of Royal Engineers waarna deze voor het eerst werd gebruikt in 1943 op Sicilië en daarna op het Italiaanse vasteland.

Vrachtauto’s brengen de onderdelen zo dicht mogelijk bij de oever op de plaats waar de brug wordt gelegd. Daarna wordt de Baileybrug in elkaar gezet door de genie: direct vanaf de oever of op rollende elementen.

De Baileybrug is een tijdelijk bedoelde vakwerkbrug die onder noodomstandigheden kan worden geconstrueerd uit geprefabriceerde elementen. De brug kan, afhankelijk van de grootte, in enkele uren tot dagen in elkaar worden gezet. Sommigen menen dat de Baileybrug één van de grootste uitvindingen van de Tweede Wereldoorlog was. In elk geval heeft de Baileybrug een hoofdrol voor zich opgeëist in de opmars van de geallieerden: van Normandië tot Berlijn werden méér dan 1.000 Baileybruggen gelegd.

Na artillerie-beschietingen en het leggen van rookgordijnen op de landingsplaats startte op 11 april 1945 de bouw van de Baileybrug; zes dagen later verplaatsten de eerste troepen zich westwaarts over het IJssel-bruggenhoofd.

Tijdens Peace Support Operations leggen landen meer dan eens Baileybruggen. Zo schonk Nederland tijdens UNMEE in 2001 een Baileybrug over de rivier Mereb op de grens van Eritrea en Ethiopië. Tijdens SFIR (2004) schonk Nederland een Baileybrug over het kanaal langs Al Warka in Irak.

In het Duits: Bajonett. In het Engels: bayonet. In het Frans: baïonnette. Vroeger ook banjonet genaamd. De naam is afgeleid van Bayonne, een stad in Frankrijk.

Hierop kan behalve de bajonet Buck M9 ook de adapter van de granaatwerper HK-AG36 worden geplaatst.

De bajonet, op het geweer geplaatst, heeft de piek en daarmee ook de piekenier vervangen. Het werd een verdedigend wapen tegen de cavalerie en een aanvallend wapen tegen de infanterie. Een aanval van een eenheid met geplaatste of opgestoken (“gevelde”) bajonetten, wordt een bajonetaanval genoemd. Zo’n aanval vindt in de regel in het laatste stadium van zowel aanval als verdediging plaats, wanneer man-tot-mangevechten (hand-to-hand combat) worden gevoerd. Zelden raakten de partijen met gevelde bajonetten slaags: het was veel meer de acute dreiging gespietst te worden door een bajonet die een gedemoraliseerde vijand deed vluchten. De bajonetaanval werd niet voor niets als laatste toevlucht voor de aanvallende infanterie gezien. Menigeen betreurt het dat bajonetschermen of –vechten geen deel meer uitmaken van de hedendaagse infanterieopleidingen.

De bajonet zelf – een zgn. blank wapen – is een puntig toelopend stalen mes, van origine over de gehele lengte voorzien van doorlopende uithollingen (“bloedgeulen”). Wanneer de bajonet niet is geplaatst, kan zij worden gedragen in een (lederen) bajonethouder of –schede aan de koppel.

Vooral tijdens de Eerste Wereldoorlogwas de bajonet van nut bij gevechten in én vanuit de loopgraaf; er werden zelfs grootschalige charges mee uitgevoerd. Tegenwoordig behoort de bajonet nog steeds tot de standaarduitrusting van een militair, maar wordt zij slechts zelden geplaatst en dan meestal ceremonieel. Het gebruik van bajonetten met weerhaken en/of zaagsnede mag niet meer worden toegepast.

Een strak, wollen kledingstuk dat zowel hoofd als nek bedekt, met uitzondering van delen van het gezicht: ogen, neus en/of mond.

Tijdens de Krimoorlog droegen de Britse militairen gebreide wollen kledingsstukken over het hoofd die beschermden tegen de bittere kou. De organieke balaclava kan worden opgerold tot een muts. Vooral infanteristen dragen tijdens koudweeromstandigheden een balaclava; om de identiteit geheim te houden dragen scherpschutters en sluipschutters ook een balaclava.

Behalve door militairen wordt de balaclava onder andere ook gedragen door autocoureurs, bergbeklimmers, motorrijders en skiërs.

Behalve van wol worden balaclava’s tegenwoordig gemaakt van vele soorten stof, zoals fleece, katoen of zijde en vaak bedekt met een coating van Kevlar, neopreen, Nomex of polypropyleen. Behalve als ideale bescherming onder koudweeromstandigheden, zijn veel hedendaagse balaclava’s ook geschikt als protectie tegen messteken en/of vuur.

In het ‘Woordenboek van Jan Soldaat’ (1980) schrijft Henk Salleveldt: “De Balkan noemde men de uitbouw aan het Academiegebouw, waarin zich de toiletten bevonden, zinspelend op de ideeën uitbouw, koude en rotzooi. Anderen zeggen, dat de latrine oorspronkelijk zo werd genoemd, omdat men daarop met zijn rug tegen de balk aan zat.” Hoewel de uitbouw van het Academiegebouw in 1948 is gesloopt, bleef de bijnaam levend. H.J. Wolf schrijft in het herinneringsboek ‘ 1828-1978. Honderdvijftig jaar Koninklijke Militaire Academie’ dat de bijnaam ‘balkan’ al dateert van vóór de Eerste Wereldoorlog, “omdat er op de Balkan altijd wel rommel was.”

Volgens taalkundige Ewoud Sanders (NRC Handelsblad, 15 februari 2002) dateert de Nederlandse tongval van ‘balkan’ al van 1882: “Een slechts gedurende het Cadetten-Kamp op de Teteringsche Heide gebruikelijke uitdrukking voor ‘latrine’. Waarschijnlijk heeft dit woord zijn oorsprong te danken aan den vorm: zijnde een aardrug en aan de smalle ingangen die aan passen doen denken: balkannen dit is het gebruik maken dier latrine.”

Roepnaam: Arnold. Geboren op 10 juni 1914 te Duisburg-Hochfeld, gesneuveld op 3 januari 1951 in de buurt van Chakyonni, Korea. Van Balkom wordt sinds 1987 op het Instituut Defensie Geneeskundige Opleidingen (IDGO) te Hilversum geëerd doordat het bureelgebouw (71) naar de sergeant-majoor ziekenverpleger is vernoemd.

Arnold van Balkom wordt opgeroepen voor militaire dienst en meldt zich in 1934 aan bij het Koninklijk Nederlands Indisch Leger. Eenmaal in Nederlands-Indië wordt hij geplaatst bij de Militaire Geneeskundige Dienst en hij ontpopt zich als een zeer getalenteerde verpleger. Zijn ‘Handgrepenboekje’ uit die jaren toont een brede ervaring met de verzorging van allerlei zieken en gewonden.

Na de Japanse invasie van Nederlands-Indië in 1942 zit hij drie jaar in krijgsgevangenschap, voor een deel als dwangarbeider aan de Pekanbaru-spoorlijn op Sumatra. Na het beeïndigen van de Tweede Wereldoorlog werkt hij in het begin als ziekenverpleger in het militair hospitaal in Batavia, maar in oktober 1948 wordt hij als sergeant-majoor ingedeeld bij het Korps Speciale Troepen (KST). Van Balkom is betrokken bij hevige gevechten rond Djokja, op Midden- en Oost-Java en op Sumatra. Wegens uitzonderlijke moed ontvangt hij eind 1949, na 16 tropenjaren eindelijk weer terug in Nederland, de Eremedaille verbonden aan de Orde van Oranje-Nassau.

Het noodlot treft Van Balkom als hij zich in zijn professionele gedrevenheid laat indelen bij de Stafcompagnie van het Regiment Van Heutsz. Hij komt als tweede militair tijdens de eerste inzet van het Nederlands Detachement Verenigde Naties (NDVN) in Korea om het leven.

Vanaf het oord Pondongni werd laat in de ochtend een verplaatsing te voet voortgezet langs een aan de rechteroever van de rivier Chonchon liggende bochtige weg langs vrij steile heuvels. Bij het bereiken van het oord Sangdongpyong wezen verse sporen in de sneeuw op vijandelijke aanwezigheid. Ten westen van Choyonni ontwaarden verkenners al een aantal mannen dat bezig was met het leggen van mijnen: mitrailleurvuur verraste de mijnenleggers volkomen.

In het oord Choyonni waren toen al drie gewonden: een groepscommandant en twee anderen. Waar de vijand precies zit is onduidelijk. De soldaat P.K. Smit, die aanbood om polshoogte te nemen, werd getroffen door een schot onder het hart; hij werd daarmee de eerste gesneuvelde van het NDVN. Omdat het Nederlandse bataljon was omsingeld, kroop de sergeant-majoor ziekenverpleger Van Balkom, ingedeeld bij de patrouille, met drie vrijwilligers naar het oord om de gewonden te helpen en op te halen. Ter plekke constateerde Van Balkom dat geneeskundige hulpverlening de zwaargewonde soldaat Smit niet meer zou baten. Nu moest de gewonde echter nog worden geborgen – zonder draagbaar of gewondentransportzeil. Op één van de dijkjes tussen de rijstvelden die hij onder zwaar en gericht vijandelijk vuur doorschreed, richtte de sergeant-majoor verpleger zich even op, waarna een schot in het hoofd hem bij het helpen van de derde gewonde fataal werd.

Van Balkom’s moedige optreden heeft ertoe bijgedragen dat de gewonden daarna alsnog in veiligheid konden worden gebracht. Hoewel geneeskundige hulp pas 8 uur later kon worden verleend bleven de nadelige gevolgen van de verwondingen beperkt dankzij zijn eerstehulpverlening. Zijn heldhaftig gedrag was een inspiratie voor zijn kameraden om moedig vol te houden en te voorkomen dat zij in handen van de vijand zouden vallen.

Bij de actie raakten verder sergeant K. Stoevelaar, sergeant G. van de Biggelaar, sergeant C.J. de Jong, sergeant D.A. Jansen en soldaat W.C. Spamer gewond, die allen na herstel in de gelederen van het Nederlandse bataljon terugkeerden. De naar Nederland gerepatrieerde gewonden waren soldaat J.H. van Oort, soldaat L.J van 't Zand en soldaat A.G. de Groot. Sergeant-majoor Van Balkom en soldaat Smit werden door de lokale bevolking begraven. Op 2 april 1951 zijn de stoffelijke resten van de twee Nederlanders door een Amerikaans-Nederlandse patrouille opgegraven en verplaatst naar het ereveld bij Pusan.

Voor zijn optreden bij deze eerste gevechtsactie van het NDVN werd de sergeant-majoor onder andere postuum onderscheiden met het Bronzen Kruis (Koninklijk Besluit nr. 23 d.d. 8 mei 1951) en de Amerikaanse Silver Star.

Ceremoniële handeling die is voorgeschreven wanneer een plechtige handeling in naam van de Koning(in) voor het front van de troepen plaatsheeft. Concreet vindt de ban plaats bij de beëdiging van officieren boven de rang van tweede luitenant én het uitreiken van standaarden en vaandels, beiden Koninklijk Besluiten die als eerste zijn ondertekend door de Koning(in).

De handeling wordt zowel geopend als gesloten door een signaal op klaroen, trom of trompet, respectievelijk het “openen van de ban” en het “sluiten van de ban”. Openen en sluiten samen wordt het “slaan van de ban” genoemd. Tussen het openen en sluiten van de ban mogen géén andere dan Koninklijke Besluiten worden voorgelezen en blijft het spelen van muziek achterwege. Tot slot van het ceremoniële protocol van de ban wordt het Wilhelmus gespeeld.

In vroeger tijden riep een leenheer zijn leenmannen op ten oorlog te trekken met behulp van een ban (bekendmaking); hetzelfde gold voor de dienstplichtigen van een schutterij.

BandVagn 206 (BV 206). Uitgesproken als "BieVie". Militair personeels- en vrachtvoertuig op rupsbanden dat bestaat uit twee geschakelde cabines. Het wordt geproduceerd door AB Hagglunds & Soner in Övik (Zweden).

De opvolger van de BandVagn 206, eveneens voor het Korps Marinier, is de Armoured All Terrain Vehicle Protected BSV10 Viking van de Zweedse fabrikant BAE Systems Hägglunds AB. Vanaf 2006 zijn 74 exemplaren van de BSV10 Viking ingestroomd bij het marine-korps.

De ± 11.000 kg wegende opvolger van de Bandvagen Hägglund met een lengte van 7 meter 60 en een breedte van 2 meter 20 , heeft te land een maximumsnelheid van 80 km per uur, kan zich uitstekend voortbewegen over alle soorten ondergrond en kan zelfs varen met een maximale vaarsnelheid van 5 km per uur. De BSV10 kan in totaal 12 militairen vervoeren.

De bangalore is in 1912 uitgevonden door de Britse officier Robert Lyle McClintock (1876-1943) van de Bengal, Bombay and Madras Sappers and Miners (Royal Engineers) in de stad Bangalore in India.

De ondergrond van het baretembleem van de Geneeskundige Dienst wordt, net als bij de overige Nederlandse baretemblemen, gevormd door de gothische letter “W". Deze letter “W” duidt op de naam van wijlen Koningin Wilhelmina. Ook de kroon, bovenop het baretembleem, geeft de verbondenheid aan met het Koninklijk Huis.

De staf op het baretembleem van de Geneeskundige Dienst, die van linksboven naar rechtsonder wordt afgebeeld, verwijst naar de bijbelse figuur van de barmhartige Samaritaan. De barmhartige Samaritaan komt voor in het Evangelie van Lucas (10:30-37) in het Nieuwe Testament. De Samaritaan ontfermt zich over een medemens zonder daartoe meer dan anderen geroepen te zijn. Het helpen van een medemens wordt binnen deze bijbelse context dan ook gezien als een gebod van God. Het helpen van een medemens, in casu van een collega binnen de krijgsmacht, heeft eerder te maken met de burger- en militaire plicht in het kader van de eerstehulpverlening die elke militair in zijn militaire opleiding krijgt aangeleerd.

Links het baretembleem van de Geneeskundige Dienst zoals dat wordt gedragen door de leden van het Regiment Geneeskundige Troepen; rechts een tekening daarvan

De slang, die om de staf is gekronkeld, is het symbool van de geneeskunde. De slang, die om de staf is gekronkeld, is het symbool van de geneeskunde en v erwijst naar de Griekse god van de geneeskunde Asklèpios. De oude Griekse geneeskunde had geen ander oogmerk dan de patiënt met de god Asklèpios in contact en daarna in het reine te brengen. Het esculaapteken – een staf met daaromheen een kronkelende slang – geldt internationaal tot op de dag van vandaag als het embleem van de medische beroepsgroep en wordt ook binnen de krijgsmacht met de Geneeskundige Dienst geassocieerd. Asklèpios heeft een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van de geneeskunde en de medische ethiek. De beroemde Eed van Hippocrates (uit Kos), die dateert uit ± 400 voor Christus, begint met de woorden: “Ik zweer bij Apollo de genezer, bij Asklèpios, Hygieia en Panakeia en neem alle goden en godinnen tot getuige […].” Hoewel wordt aangenomen dat de eed niet van Hippocrates zelf was, komt de eed goed overeen met de uitspraken over goed medisch handelen in teksten van Hippocrates.

\Een afgeleide van de Eed van Hippocrates is de Nederlandse artseneed, gepubliceerd in het Staatsblad op 25 december 1878. De artseneed was vastgelegd in de Wet op de Uitoefening van de Geneeskunst uit 1865, die in 1997 is vervangen door de Wet Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG). Sinds 27 augustus 2003 is de artseneed gemoderniseerd. Met het uitspreken van de artseneed, aan het einde van de studie geneeskunde, wordt toewijding beloofd aan de normen en waarden van het beroep van arts. De eed heeft echter géén juridische betekenis. Het uitspreken van de artseneed wordt gezien als een belangrijk moment van reflectie.

Op de linker- en rechterpoten van de letter “W” het devies van de Geneeskundige Dienst. Op de linker- en rechterpoten van de letter “W” staat het Latijnse devies van de Geneeskundige Dienst, dat luidt: “Eripiendo victoriae prosum”. Het betekent zoveel als “Door (de strijder aan de dood) te ontrukken, draag ik bij aan de overwinning.” Minder gekunsteld komt de wapenspreuk van de Geneeskundige Dienst vertaald neer op “Al helpende dien ik de overwinning”. De geneeskundig militair dient de overwinning van zijn krijgsmacht door de gewonden en de zieken die in de strijd zijn gevallen zo goed als mogelijk te helpen.

Tot slot is op het onderste deel van het baretembleem een krans aangebracht van lauwer- en eiketakken. De lauwertak symboliseert de overwinning; de eiketak het gezonde lichaam dat nodig is om de overwinning te behalen.

De ondergrond van het door Frans Smits sr. ontworpen baretembleem, het patje, is sinds de onderbrenging van de militairen van het Regiment Geneeskundige Troepen in het Dienstvak der Logistiek, okergeel. Voorheen was dit groen. In vroeger tijden was het ondergrondje bij officieren zelfs van fluweel, terwijl dit bij onderofficieren en manschappen 'gewoon' van vilt was. Tegenwoordig heeft iedereen een vilten patje onder het baretembleem van de Geneeskundige Dienst. Uitzondering op deze regel zijn hospikken die zijn ingedeeld bij 11 Luchtmobiele Brigade, die het baretembleem sec - dus zonder okergeel patje - op de rode baret dragen.

Het baretembleem is ingevoerd bij Ministeriële Beschikking van 30 januari 1951, nummer 1034. Met de invoering van het nieuwe baretembleem is het in 1946 geïntroduceerde baretembleem met een rood kruis op een wit veld vervallen.

De Boven Autorisatie Sterkte (BAS)-code is een status waarin een Kl-militair geplaatst kan worden, mits er aan de voorwaarden wordt voldaan. BAS-code 1 t/m 4, 6 en 7 zijn gangbaar:

1] Alleen wie de functie overneemt kan BAS-code 1 worden geplaatst. Als regel geldt hiervoor een periode van twee weken.

2] De militair die, uit organisatie-oogpunt, voor een onaanvaardbare periode een medische dan wel sociale indicatie heeft, wordt van zijn functie ontheven en BAS-code 2 gesteld bij de eenheid waartoe betrokkene behoort.

3] De militair die, door te noemen omstandigheden, géén functie bekleedt, kan voor een periode van in beginsel maximaal zes maanden BAS-code 3 worden geplaatst. In principe volgt zo'n plaatsing boven de organieke sterkte bij de eenheid waar de omstandigheden zijn ontstaan. De omstandigheden zijn:

4] De militair is een nog niet geformaliseerde functie dan wel een opleiding op afzienbare termijn toegewezen, waartoe een periode van enige maanden moet worden overbrugd. De omstandigheden zijn:

6] De militair vervult op grond van organisatie- en/of persoonlijk belang een functie waaraan een lagere rang is verbonden volgens artikel 30 van het Algemeen Militair Ambtenaren Reglement (AMAR). In beginsel is hierbij een functieduur van toepassing. Een militair kan ook als herplaatsingskandidaat 'neergeschud' gaan functioneren, d.w.z. betrokkene wordt geplaatst op een functie waaraan een lagere rang is gekoppeld met behoud van de huidige rang alsmede het daaraan gekoppelde salaris.

7] De militair heeft géén functie en is, volgens het gestelde in het Sociaal Plan Koninklijke Landmacht (SPKL), herplaatsingskandidaat. (De laatste versie van het SPKL, d.d. 30 juni 1998, had een looptijd tot 1 januari 2004.)

Afgekort: BHT. Opleiding van één week die wordt verzorgd door de School Grond Lucht Samenwerking (SGLS) te Schaarsbergen.

In de opleidingsweek – die deel uitmaakt van zowel de (Algemene Militaire Opleiding Luchtmobiel (AMOL) als de Voortgezette Algemene Kader Opleiding Luchtmobiel (VAKOL) – wordt de cursist bekend gemaakt met helikopteroptreden en alle daarbij behorende drills, verschillende in- en uitstijgprocedures (hooverjump, huddle) en veiligheidsprocedures voor de Chinook CH-47D, de Cougar Mk-II en eventueel ook de transporthelikopters van NAVO-lidstaten waarmee wordt gevlogen.

Daarnaast wordt er metterdaad met helikopters gevlogen om de theorie van leslokaal en mock-up in praktijk te brengen.

Internationale spelling meestal: bashi-bouzouk. Letterlijk: “Iemand van wie het hoofd slecht is” (Turks). Ottomaanse soldaat die in de 19de eeuw berucht was vanwege zijn brutaliteit, ongedisciplineerdheid, wreedheden èn gebrek aan leiderschap. De basji-bozoeks waren ruiters die zich, tijdens campagnes van het Ottomaanse leger, zonder betaling als huurling lieten rekruteren voor de cavalerie van de sultan: zij plaveiden brandstichtend en plunderend de weg voor de reguliere troepen.

Steeds wanneer gevaar voor de sultan te duchten was, stelde hij een legioen van basji-bozoeks samen om het gevaar af te wenden of de kop in te drukken. Vaak waren de basji-bozoeks gevaarlijker voor de sultan zelf dan voor diegenen die zij moesten bestrijden; daartoe uitgedaagd waren zij bijvoorbeeld gaarne bereid het reguliere Ottomaanse leger te bevechten.

Tijdens de Krimoorlog (1853-1856) onderscheidden 40.000 basji-bozoeks zich bijzonder negatief aan geallieerde zijde (samen met de Engelsen en Fransen), waaraan zelfs betaling van soldij niets veranderde. Naar het front gestuurd om tegen de Russen in Dobruca te vechten, overleed het merendeel aan de cholera. Tijdens de Bulgaarse opstand van 1876 richtten de basji-bozoeks opnieuw onnodige bloedbaden aan. De bloedige repressie van de plattelandsbevolking deed Rusland besluiten tussenbeide te komen; zij versloeg de Ottomaanse agressor.

Ezelsbruggetje – of zo de Belgen zeggen: “memotechnisch middel” – om gemakkelijker de basisprincipes van een goede camouflage te kunnen onthouden, opdat de militair kruipie-sluipie kan toepassen. Bastos is overigens eveneens een sigarettenmerk:

B	beweging
A	achtergrond
S	schaduw
T	tint
O	omgeving
S	schittering
G	geluid

Vergelijkbaar met BVWAKS.