INTRODUCTIE
In 1982 werd generaal Leopoldo Galtieri president van Argentinië. Vertrouwend op de afzijdigheid van de Verenigde Staten vanwege zijn goede persoonlijke contacten met het Pentagon en omdat de Amerikaanse president Ronald Reagan zijn regime beschouwde als een bolwerk tegen het communisme, gaf Galtieri het sein voor een al voorbereide invasie van de Falklandeilanden (Malvinas). Al sinds 1833 maakte Argentinië aanspraak op dit door Groot-Brittannië bestuurde overzeese territorium in het zuiden van de Atlantische Oceaan. | De Falklandeilanden zijn op 14 augustus 1592 ontdekt door de Britse zeevaarder John Davis aan boord van zijn schip 'HMS Desire'. Zijn bemanning moest duizenden pinguins doden om niet van de honger om te komen. Overigens menen sommige historici dat de Falklandeilanden al in 1522 zouden zijn ontdekt door Amerigo Vespucci; anderen denken dat Patagonische Indianen de eersten waren. Ook een Nederlander wordt aangewezen als ontdekker van de Falklands. De in Antwerpen geboren zeeman Sebald de Weerdt nam rond 1600 de eilandenreeks waar. |
|
De eilandengroep ter grootte van 12.000 km² ligt ± 650 km ten noordoosten van Kaap Hoorn – het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika. Het telt twee grote eilanden, West Falkland en East Falkland, en 778 kleinere. Op East Falkland ligt de hoofdstad van de Falklands, Stanley. De afstand van de hoofdstad, in het uiterste oosten, naar het uiterste westen (New Island) is ± 240 km. Op de archipel woonden in 1982 zo’n 1.900 mensen. Nu zijn dat er ± 4.500, inclusief een Britse garnizoen. Daarnaast leven er vele honderdduizenden schapen - het exportproduct van de Falklands. |
| Hoewel Galtieri’s actie binnen het Pentagon inderdaad op sympathisanten kon rekenen, kozen de VS toch de zijde van de Britten – hun belangrijkste Europese bondgenoot. Hierop had men in Buenos Aires niet gerekend. Na vergeefs diplomatieke druk en vruchteloze 'shuttle diplomacy' tussen Londen en Buenos Aires door de voormalige Amerikaanse Minister van Buitenlandse Zaken Alexander Haig zond de Britse premier Margaret ‘Iron Lady’ Thatcher een armada van dertig oorlogsbodems en 6.000 militairen uit om de eilandengroep te heroveren. De Argentijnen probeerden zich nog te beroepen op het Inter-American Treaty of Reciprocal Assistance uit 1947, omdat het werd aangevallen door een mogendheid buiten Latijns-Amerika. Maar de VS, die dit verdrag indertijd hadden ontworpen en gepropageerd (gericht tegen de Sovjet-Unie), wezen de Argentijnen aan als agressor en hielpen de Britten met militaire bevoorrading. |
Op 1 mei bombardeerde de eerste Avro Vulcan B2 van de Royal Air Force het vliegveld van Port Stanley; op 2 mei kelderde de Argentijnse kruiser ARA General Belgrano door toedoen van enkele torpedo's (waarbij 323 doden vielen). Na 74 dagen strijd dwongen de Britse militairen de Argentijnse bevelhebber op de Falklands tot de capitulatie. De Argentijnse strijdmacht had gehoopt via een succesvolle herovering van de eilanden een einde te maken aan de groeiende ontevredenheid met hun regime onder de bevolking. Na afloop van de Falklandoorlog werd de Argentijnse junta de rekening gepresenteerd. Galtieri moest vrijwel onmiddellijk aftreden; tezelfdertijd eiste de oppositie dat de militairen verantwoording aflegden voor de tienduizenden personen die als gevolg van de strijd tegen de stadsguerrilla uit de weg waren geruimd en als vermist waren opgegeven. De militaire nederlaag tegen de Britten bezegelde het lot van Argentinië. Het volgend jaar moest het Argentijnse militaire bewind het bestuur overdragen aan een gekozen burgerregering. De verbittering in Argentinië over het handelen van de VS was groot. De Falklandoorlog legde premier Thatcher geen windeieren. Het land verkeerde in een opperste patriottische stemming, die in juni 1983 leidde tot de meest belissende verkiezingsoverwinning voor haar Conservative Party sinds die van Labour in 1945. In 1983, een jaar na afloop van de Falklandoorlog, greep Reagan voor het eerst sinds bijna twintig jaar militair in Zuid-Amerika in: Amerikaanse troepen vielen de eilandrepubliek Grenada in de Caribische Zee binnen, waar het regime van Maurice Bishop al jaren een doorn in het oog van Washington was. Typisch is dat deze invasie onder andere werd bekritiseerd door… Groot-Brittannië. De Falklandeilanden zijn tot op de dag van vandaag betwist gebied.
Terug naar Boven TIJDBALK 6 maart 1982 | Op Stanley landt een Hercules van de Argentijnse maatschappij LADE (Líneas Aéreas del Estado). Het toestel, waarschijnlijk bezig aan een postroute naar of van Antarctica, claimt ten onrechte een brandstoflekkage. Aan boord zijn talloze Argentijnse officieren, die door de lokale LADE-commandant een tour krijgen door Stanley en omgeving.
|
19 maart |
De Argentijnse schroothandelaar Constantino Davidoff komt met ± 40 Argentijnen met het schip Bahia Buen Suceso aan op South Georgia, 1.400 km ten oosten van de Falklands. Onder de Argentijnse werklui bevindt zich een kikvorsteam (Los Lagartos) in burger o.l.v. luitenant Alfredo Astiz. De werklui (?) moeten verlaten walvisstations ontmantelen in Grytviken, Leith Harbour en Stromness Bay – een opdracht die dateert uit 1979 (!). De mannen vragen geen toestemming aan de British Antarctic Survey-basis in Grytviken en na aankomst wordt in het zicht de Argentijnse vlag gehesen. De eerste provocatie is een feit. De eilandbewoners sturen een formeel protest naar Londen, de Britten sturen de HMS Endurance en de Argentijnen reageren met het militair transportschip Bahia Parasio.
Bij zijn overgave pleegt Astiz een aantal oorlogsmisdaden waarvoor hij nooit zal worden berecht (o.a. mijnen leggen op een helipad).
|
20 maart |
Premier Thatcher zendt de HMS Endurance en 24 Royal Marines vanuit Stanley naar South Georgia.
|
24 maart |
HMS Endurance komt in Grytviken aan, maar eerdere instructies om de Argentijnen te verwijderen worden herroepen.
Het Argentijnse militair transportschip Bahia Paraiso brengt een grote hoeveelheid goederen aan land in Leith.
|
26 maart |
De Argentijnse regering zegt alle noodzakelijke bescherming te geven aan de werklui op South Georgia.
Britse inlichtingenbronnen in Buenos Aires waarschuwen date en Argentijnse invasie van de Falklandeilanden imminent maar Londen negeert de waarschuwing.
|
27 maart |
De Argentijnse korvetten ARA Drummons en ARA Granville varen zuidwaarts om zich bij de Bahia Paraiso te voegen.
|
28 maart |
Argentinië herhaalt zijn claim op de Falklandeilanden, geeft Londen aan date r over South Georgia niet te onderhandelen valt, annuleert de verloven van militair en diplomatiek personeel, zendt goederen naar de marinebases Puerto Belgrano en Comodoro Rivadavia en begin rondvluchten boven Stanley.
Vijf Argentijnse oorlogsbodems worden waargenomen in de buurt van South Georgia.
De UK begint haar contingency planning om een taskforce naar de eilanden te sturen.
|
29 maart |
Het Britse Joint Intelligence Committee rapporteert dat een invasie op handen is.
Premier Thatcher geeft opdracht aan drie nucleaire onderzeeërs om in de richting van de Falklands te varen; de HMS Spartan vertrekt vanaf Gibraltar.
|
30 maart |
De Defence Operations Executive constateert – ongewoon voor de tijd van het jaar – dat een Argentijnse marine taskforce, bestaande uit een vliegdekschip, vier destroyers en een amfibisch landingsschip, oefent op 1.400 km ten noorden van de Falklands.
|
31 maart |
De Argentijnse junta onder leiding van generaal Leopoldo Galtieri beslist om op 2 april te starten met de invasie van de Falklands (Operation Rosario).
Chief of Navy Staff admiraal Sir Henry Leach adviseert in crisisoverleg met premier Thatcher dat de UK een taskforce kan en moet sturen.
|
1 april |
De Britse onderzeeër HMS Splendid vertrekt vanuit Faslane.
Gouverneur Rex Hunt wordt om 15.30 uur lokale tijd geïnformeerd door Londen dat een invasie op handen is; om 19.15 uur waarschuwt hij de eilandbewoners in een radio-uitzending en mobiliseert hij de Royal Marines en Falkland Islands Defence Force (FIDF).
Admiraal Leach roept de negen schepen die meedoen aan de oefening ‘Springtrain’ in de Middellandse Zee op alvast naar het zuiden te varen. Het bevel van het flottielje is in handen van vice-admiraal John Woodward.
|
2 april |
Gouverneur Hunt kondigt om 03.25 uur een ‘state of emergency’ af.
Operation Rosario begint: rond 04.30 uur komen de eerste 150 troepen aan land bij Mullet Creek: Buzo Tactico (Special Forces). De kazerne in Moody Brook, 3 km ten westen van Stanley, wordt vernietigd. Meer troepen komen om 05.30 aan land bij Yorke Bay; om 06.00 uur zijn ze in gevecht met Royal Marines, waarbij 3 Argentijnen sneuvelen.
Om 08.00 uur hebben de Argentijnen de airstrip van Stanley in handen. Met zeven C-130 Hercules en tien Fokker F-27’s worden versterkingen ingevlogen. De toestellen bevatten de bulk van 25 Infantry Regiment – de eenheid die de verdediging van het eiland op zich neemt.
Bij zonsopkomst staan er zo’n 600 Argentijnen tegenover het gouvernementshuis van Rex Hunt. Majoor Mike Norman van de Royal Marines krijgt het commando over de Falklands-strijdkrachten: 68 militairen en 20 vrijwilligers (FIDF).
Om 09.25 uur ontmoet Hunt de Argentijnse admiraal Carlos Busser, die aangeeft dat er al 2.800 Argentijnen op het eiland zijn. Hunt geeft zich over en wordt samen met de gevangen genomen mariniers geëvacueerd naar Montevideo.
In de UK worden 3 Commando Brigade en D Squadron 22 SAS op notice to move gezet. 3 Cdo Bde is later, met 5 Infantry Brigade, één van de twee brigades die de eilanden heroveren.
De Britse VN-ambassadeur Sir Anthony Parsons maakt een ontwerpresolutie waarin hij de vijandelijkheden veroordeelt en vraagt om de onmiddellijke Argentijnse terugtrekking. De VN-Veiligheidsraad zal resolutie 502 aannemen. Argentinië wordt opgedragen zich terug te trekken, pas daarna mogen onderhandelingen worden gestart. China, Polen, Rusland en Spanje onthouden zich van stemming.
Brigadegeneraal Mario Menendez wordt aangewezen als de militaire gouverneur van de Islas Malvinas; Stanley wordt omgedoopt tot Puerto Argentino.
De Britse parlementsleden worden bijeengeroepen voor een speciale zaterdagbijeenkomst in het House of Commons; dit is voor het eerst sinds de Suez-crisis.
|
3 april |
Premier Thatcher maakt in het House of Commons bekend dat Argentijnse strijdkrachten de vorige dag de Falkland Islands hebben aangevallen en militaire controle uitoefenen over de eilanden.
Argentinië bezet South Georgia en de South Sandwich Islands.
De Britse Tweede Kamer (House of Commons) houdt spoedberaad over de Falklands. Premier Thatcher verklaart dat er een Task Force is samengesteld.
Samen met nog 21 Royal Marines probeert luitenant Keith Mills (Mill's Marauders) in Grytviken op South Georgia de Argentijnse invasie te weerstaan: met kleinkaliberwapens worden twee helikopters – een Puma en een Allouette – neergehaald.
52 schoolkinderen worden vanuit Stanley geëvacueerd in een konvooi van 18 Land Rovers.
|
4 april |
De Argentijnen hebben South Georgia, Darwin en Goose Green bezet.
3 Cdo Bde wordt versterkt met 3rd Battalion The Parachute Regiment (3 Para) en andere landmachteenheden.
De Britse onderzeeër HMS Conqueror vertrekt vanuit Faslane.
Vuurtorenwachter van Cape Pembroke – op het meest oostelijke puntje van East Falkland – en radioamateur Reg Silvey (roepnaam: ‘VP8’) maakt radiocontact met Bob North, in Rotherham, Yorkshire; tijdens de Argentijnse bezetting zal hij doorgaan met clandestien uitzenden, o.a. over vitale Argentijnse troepen- en wapenverplaatsingen.
|
5 april |
De eerste schepen van de Task Force verlaten Portsmouth: de vliegdekschepen HMS Hermes en HMS Invincible.
Onaangekondigd verlaten de tankschepen RFA Olmeda en RFA Pearleaf en het munitiebevoorradingsschip RFA Resource hun thuishavens.
Het eerste maritieme patrouillevliegtuig Nimrod arriveert op Wideawake Airfield op Ascension Island – halverwege de route naar de Falklands.
|
6 april |
De Amerikaanse Minister van Buitenlandse Zaken, Alexander Haig, begint ‘shuttle diplomacy’ tussen Buenos Aires, Londen en Washington.
Het aanvalsschip HMS Fearless verlaat Portsmouth, de landingsschepen Sir Galahad en Sir Geraint verlaten Plymouth, de Sir Tristram vertrekt uit Canada en de HMS Antelope gaat buitengaats in Devonport.
250.000 mensen stromen samen op het Plaza de Mayo tegenover het presidentieel paleis om Galtieri steun te betuigen aan de bezetting van de Falklands.
|
7 april |
De UK verklaart vanaf 12 april een 200 mijl exclusiezone (320 km) rondom de Falklands.
Het P&O-cruiseschip SS Canberra arriveert in Southampton voor modificaties, waarna troepen en voorraden worden ingescheept.
Groot-Brittannië bevriest 1,4 miljard dollar aan Argentijnse activa in Britse banken.
|
8 april |
HMs Broadsword (type 22-fregat) en HMS Yarmouth (Rothesay-klasse) vertrekken vanuit Gibraltar.
Luitenant-kolonel Nick Vaux, commandant van 42 Commando (onderdeel van 3 Commando Brigade van de Royal Marines) houdt op haar thuisbasis, Bickleigh Barracks in Devon, een parade, geeft het bevel “To the South Atlantic, quick, march!” en vertrekt naar Southhampton om in te schepen aan boord van de Canberra. M Company, 42 Commando wordt in isolatie gehouden: de 110 mannen van majoor Guy Sheridan.
|
9 april |
Vanuit Southampton vertrekken SS Canberra (ingescheept met 2.400 man: 40 en 42 Commando Royal Marines en 3 Para) en het roll-on-roll-off-schip MV Elk, met aan boord rantsoenen, voertuigen, voorraden en 2.000 ton munitie.
|
10 april |
De destroyer HMS Antrim arriveert op Ascension om te verkennen op de Falklands. De ‘Antrim Group’ bestaat uit M Company, D Squadron 22 SAS en SBS.
|
11 april |
De HMS Antrim vertrekt vanaf Ascension naar de Falklands. Later is de destroyer het vlaggenschip van Operation Paraquet, de herovering van South Georgia.
Vice-admiraal Woodward bereikt met zijn flottielje Ascension; het tankschip RFA Appleleaf voegt zich bij hen.
|
12 april |
De 200 mijl exclusiezone (Maritime Exclusion Zone) rondom de Falklands wordt operationeel.
De nucleaire aanvalsonderzeeër HMS Spartan is, buiten het patrouilleschip HMS Endurance, het eerste oorlogsschip dat in de MEZ aankomt.
|
14 april |
Britse inlichtingen schatten het aantal Argentijnen op de Falklands op 7.000.
Vanuit Ascension vertrekken HMS Alacrity (type 21-fregat), HMS Arrow (type 21-fregat), HMS Brilliant (type 22-fregat), HMS Broadsword (type 22-fregat), HMS Glamorgan (destroyer) en HMS Yarmouth (fregat) o.l.v. Rear Admiral John Woodward (‘Brilliant Group’), aangevuld met de type 42-destroyers HMS Coventry, HMS Glasgow en HMS Sheffield. De Task Force is onderweg, in eerste instantie voor een ontmoeting met de HMS Endurance.
De HMS Endurance gaat met de HMS Antrim naar South Georgia.
Een Argentijns vlootdeel vertrekt vanuit Puerto Belgrano.
|
15 april |
Argentinië stuurt 40 man naar South Georgia in de onderzeeër ARA Santa Fe.
|
16 april |
De vliegdekschepen HMS Hermes en HMS Invincible komen op Ascension aan.
Vice-admiraal Woodword vliegt naar het landing platform dock HMS Fearless voor besprekingen met commodore Michael Clapp (C- Amphibious Task Group) en brigadegeneraal Julian Thompson (C-3 Cdo Bde).
De HMS Spartan neemt waar dat het Argentijnse landingsschip ARA Cabo San Antonio mijnen legt in de haven van Stanley. Het Britse War Cabinet besloot dat het schip – hoewel binnen de MEZ- niet tot zinken mocht worden gebracht om de aanwezigheid van de onderzeeër niet te compromitteren. Daarop ontscheepte ze twintig amfibische aanvalsvoertuigen (LVTP7) in Yorke Bay.
Het Forward Repair Ship MSV Stenna Seaspread vertrekt vanuit Portsmouth.
|
17 april |
Opperbevelhebber van de Britse vloot, tevens commandant van de Task Force 317, admiraal John Fieldhouse, en generaal-majoor Jeremy Moore (C-Britse landstrijdkrachten) vliegen naar Ascension om Woodward, Clapp en Thompson te briefen.
|
18 april |
HMS Hermes vertrekt vanaf Ascension.
Zes RAF Handley Page Victor-tankervliegtuigen arriveren op Ascension.
Het Argentijnse vliegdekschip ARA Veinticenco de Mayo keert met motorproblemen terug naar haar thuishaven.
|
19 april |
Het (daarvoor aangepaste) hospitaalschip SS Uganda vertrekt vanuit Gibraltar. Het krijgt de roepnaam “Mother Hen”.
|
20 april |
SS Canberra komt op Ascension aan.
Het Britse War Cabinet beveelt de Falklandeilanden opnieuw in handen te krijgen.
Het hospitaalschip HM Hecla en de oceaanvaardige sleper Salvageman vertrekken vanuit Gibraltar.
|
21 april |
HMS Antrim komt op South Georgia aan en begint verkenningen.
|
22 april |
Twee Westland Wessex-helikopters crashen bij het afbreken van een landing in whiteout-condities bij het oppikken van SAS’ers van Fortuna Glacier op South Georgia.
Alle Special Forces worden in helse weersomstandigheden gered door Westland Wessex 3-helipiloot Ian Stanley van de HMS Antrim (later onderscheiden met de Distinguished Service Order voor zijn bijdrage aan de herovering van South Georgia).
Londen roept alle Britse ingezetenen op om Argentinië te verlaten.
De Britse Task Force komt in de wateren rond de Falklands aan.
De Argentijnse president Galtieri bezoekt de Falklands.
|
23 april |
Een Sea King HC4-helikopter van het vlaggenschip HMS Hermes crasht in zee bij een riskante, nachtelijke bevoorradingsprocedure; Petty Officer (sergeant-majoor) Kevin Casey van 846 Naval Air Squadron is het eerste Britse slachtoffer uit de Falklandoorlog.
De Britten waarschuwen de Argentijnen dat elk militair schip of vliegtuig dat een bedreiging voor de Task Force is, dienovereenkomstig zal worden gehandeld.
|
24 april |
Het RORO-schip SS Atlantic Conveyor ligt gereed in Devonport, o.a. om op het dek helikopters te vervoeren.
De HMS Brilliant voegt zich bij de HMS Antrim voor South Georgia.
De Argentijnse onderzeeër ARA Santa Fe komt bij South Georgia aan.
De hospitaalschepen Herald en Hydra verlaten Portsmouth.
|
25 april |
Grytviken op South Georgia wordt heroverd door Royal Marines en SAS. Premier
Thatcher reageert opgetogen vanuit Downing Street 10: “Just rejoice, rejoice, rejoice.”
De Argentijnse onderzeeër ARA Santa Fe wordt vernield door helikopteraanvallen vanuit South Georgia.
HMS Intrepid, SS Atlantic Conveyor en het bevoorradingsschip Europic Ferry vertrekken naar het zuiden van de Atlantische Oceaan. De Europic Ferry zal later ladingen ontschepen in San Carlos, waar de Britten hun initiële landingen uitvoeren.
|
26 april |
Premier Thatcher verklaart dat de tijd van diplomatie opraakt.
Ongeveer 1.000 Argentijnen bezetten Port Howard, de grootste nederzetting op West Falkland.
|
27 april |
Het RORO-schip SS Norland, met ingescheept 2 Para, en het logistieke landingsschip RFA Sir Bedivere vertrekken vanuit Groot-Brittannië.
De chefs van staven presenteren voorstellen voor landingen op San Carlos (Operation Sutton) aan het War Cabinet.
14 inwoners van Stanley, die door de Argentijnen worden gezien als potentiele herrieschoppers, worden naar Fox Bay – de op één na grootste nederzetting op West Falkland – gestuurd; ze staan onder huisarrest.
|
28 april |
De Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) steunt de Argentijnse soevereiniteitsclaim op de Falklandeilanden maar roept op tot vredesonderhandelingen.
|
29 april |
General-majoor Jeremy Moore vliegt naar Ascension om Clapp en Thompson te briefen.
Het hospitaalschip HM Uganda vertrekt vanaf Ascension.
Het Forward Repair Ship Stena Seaspread komt op Ascension aan, samen met HMS Ardent, HMS Argonaut, RFA Plumleaf en RFA Regent.
|
30 april |
Generaal Sir Jeremy Moore vliegt naar Ascension voor overleg met brigadegeneraal Thompson.
|
1 mei |
Elf RAF Avro Vulcan-bommenwerpers en twaalf Royal Navy Sea Harriers vallen de vliegvelden en Argentijnse installaties van Stanley en Goose Green aan; vanaf zee begint tegelijkertijd een artilleriebombardement op Stanley.
De ‘shuffle diplomacy’ van Haig faalt, maar president Reagan geeft Amerikaanse steun aan de Britten en voert sancties uit tegen de Argentijnen.
SAS en SBS komen aan op de Falklands.
De eerste air-to-air gevechten: drie Argentijnse toestellen worden neergehaald, twee beschadigd. Geen Britse verliezen.
De HMS Arrow raakt beschadigd.
114 inwoners van Goose Green worden voor de aankomende vier weken gevangen gezet in de lokale Recreation Club.
De HMS Invincible lanceert de eerste Combat Air Patrol (CAP) met Sea Harriers.
|
2 mei |
De Argentijnse kruiser ARA General Belgrano wordt buiten de MEZ getorpedeerd door de nucleaire onderzeeër HMS Conqueror en zinkt: 323 opvarenden komen om het leven. De overige Argentijnse schepen blijven voortaan uit de buurt, met uitzondering van de Argentijnse onderzeeërs.
In de wateren rond Ascension wordt een spionerende Russische trawler gesignaleerd.
De Argentijnse vlootcommandant, vice-admiraal J.J. Lombardo, creëert vier taskgroups om opeenvolgende aanvallen vanuit verschillende richtingen te kunnen uitvoeren.
|
3 mei |
Twee Westland Lynx-helikopters van de HMS Coventry en HMS Glasgow vallen twee patrouilleboten aan en beschadigen de brug van de ARA Alferez Sobral, die door de Argentijnen uit de vaart wordt genomen.
|
4 mei |
De HMS Sheffield wordt midscheeps zwaar beschadigd na een treffer door een Exocet air-to-sea raket die wordt gelanceerd vanaf een Argentijns Super Etendard-jachtvliegtuig. Er vallen 20 Britse slachtoffers.
De eerste Royal Navy Sea Harrier wordt neergeschoten bij een aanval op het vliegveld van Goose Green; de piloot, luitenant Nick Taylor, komt om het leven.
Britse troepen bestoken de Argentijnse stellingen rond Stanley.
|
5 mei |
Acht RAF Harriers van No. 1 (F) Squadron komen op Ascension aan. De toestellen zullen later opereren vanaf de HMS Hermes en grondaanvallen uitvoeren op Argentijnse doelen.
|
6 mei |
Twee Royal Navy Sea Harriers storten ‘s nachts in slecht weer in de oceaan. Beide piloten komen om het leven.
|
7 mei |
Een nieuw vredesinitiatief wordt gelanceerd door de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties, Javier Perez de Cuellar.
Groot-Brittannie breidt het oorlogsgebied uit tot 12 zeemijlen voor de Argentijnse kust.
De MV Norland (met 2 Para) komt op Ascension aan om zich bij de Amphibious Task Group te voegen.
|
8 mei |
In het zuiden van de Atlantische Oceaan vinden de eerste ‘long-range air supply drops’ voor de Task Force plaats.
|
9 mei |
De Narwal, een spionerende Argentijnse trawler, wordt door twee Royal Navy Sea Harriers tot zinken gebracht.
Militaire posities rond Stanley worden gebombardeerd vanaf Britse oorlogsschepen. Daarbij wordt een Argentijnse Puma-helikopter met een Sea Dart-raket neergehaald.
De RFA Sir Bedivere vertrekt vanaf Ascension.
HMS Broadsword and HMS Coventry bestoken Argentijnse posities rond Stanley; ‘s avonds laat worden de schepen afgelost door HMS Brilliant en HMS Glasgow.
|
10 mei |
Tijdens het afslepen naar een veilige ankerplaats in South Georgia zinkt de HMS Sheffield; haar bestemming is een oorlogsgraf op 53°04'S, 56°56' W.
De Task Force wordt gebriefd over de landingsplannen op San Carlos.
Argentinie verklaart het gehele zuiden van de Atlantische Oceaan tot oorlogsgebied.
HMS Glasgow bestookt Argentijnse posities in Moody Brook.
|
11 mei |
Hospitaalschip HM Uganda arriveert voor de Falklands en creeert een Rode Kruis-verzamelgebied met haar Argentijnse tegenpool, de ijsbreker Bahia Paraiso.
De HMS Alacrity brengt het bevoorradingsschip ARA Isla de Los Estados bij Swan Islands tot zinken met enkele voltreffers van haar 4,5 inch kanon; daarna gaat ze door met mijnenvegen in de Falkland Sound.
Een Argentijnse Puma-helikopter wordt neergeschoten.
|
12 mei |
5 Infantry Brigade vertrekt vanuit Southampton aan boord van het cruiseschip RMS Queen Elizabeth 2 (QE2). De brigade zal als follow-on-force fungeren voor 3 Commando Brigade met als subeeenheden 1st Battalion, 7th Duke of Edinburgh’s Own Gurkha Rifles, 1st Battalion Welsh Guards en 2nd Battalion Scots Guards.
Vier Argentijnse Douglas A-4C Skyhawk-bommenwerpers worden neergeschoten.
Een patrouillerende Nimrod krijgt een Argentijnse Boeing 707 in het vizier.
3 Commando Brigade ontvangt haar Operation Order voor de landing op de Falklands.
Hospitaalschip Uganda ontvangt haar eerste slachtoffers van een neergestorte Sea King-helikopter, de HMS Glasgow die wordt beschadigd door een niet-geëxplodeerde bom en de HMS Sheffield.
Eindelijk verbetert het weer: de HMS Hermes zendt de eerste Combat Air Patrol uit sinds 9 mei.
De destroyer HMS Cardiff, op patrouille in de Perzische Golf, verlaat Gibraltar richting de Falklands.
|
13 mei |
Vijf mijnenvegers vertrekken vanaf Ascension naar South Georgia.
|
14 mei |
Acht man van D Squadron 22 SAS vernietigen – geholpen door artillerie vanaf zee – elf Argentijnse vliegtuigen op Pebble Island, thuisbasis van de Argentijnse luchtmacht in het noordelijkste puntje van West Falkland: zes Pucara-gevechtsvliegtuigen, vier TMC Mentor-verkenningsvliegtuigen en een Sky Van-transportvliegtuig. Ook radarinstallaties, brandstof- en munitievoorraden worden opgeblazen.
Sir Anthony Parsons en Sir Nicholas Henderson, respectievelijk de Britse gezant bij de VN en ambassadeur in de VS, vliegen naar Londen voor overleg met premier Thatcher over vredesonderhandelingen.
Drie Argentijnse Skyhawks worden neergehaald door Royal Navy Sea Harriers.
Tien 1.000 ponders worden op het vliegveld van Stanley gedropt.
|
15 mei |
SBS komt in Grantham Sound – de baai die uitmondt in de Falkland Sound – aan land.
De Argentijnse marine verliest haar laatste Neptune-vliegtuig voor langeafstandsverkenningen.
|
16 mei |
De Britse diplomaten Parsons en Henderson keren terug naar de VS.
Twee Argentijnse bevoorradingsschepen in de Falkland Sound worden beschadigd door Sea Harriers; een derde schip, de vrachtvaarder ARA Rio Carcarana, wordt half tot zinken gebracht in Port King Bay.
De HMS Glamorgan vuurt 130 granaten af op doelen rond Stanley, Darwin en Fitzroy om de Argentijnen te laten geloven dat ten zuiden van Stanley Britse kustlandingen bezig zijn.
|
17 mei |
De Argentijnse luchtmachtcommandant brigadegeneraal Lami Dozo waarschuwt dat de Britse task force een “massive attack” krijgt als ze binnen bereik van Argentijnse wapens vaart.
Een van de Sea King 5-helikopters van de HMS Hermes stort neer door problemen met het instrumentenpaneel.
Een helikopter van de HMS Invincible brengt ’s nachts een SAS-team in Argentinie aan land; ze slagen er niet in militaire vliegtuigen te vernielen op het vliegveld van Rio Grande omdat drie bataljons mariniers het vliegveld beveiligen.
|
19 mei |
Het War Cabinet keurt de landingen op de Falklands goed.
Bij een nachtelijke landingspoging op de HMS Fearless stort een Sea King-helikopter in zee: 22 doden, van wie 18 SAS.
Bombardementen van militaire doelen ten zuiden van Stanley.
|
20 mei |
Premier Thatcher kondigt aan dat het vredesproces wat haar betreft is mislukt.
Een Royal Navy Sea King-helikopter van de HMS Invincible crasht op het strand bij Punta Arenas in Chili. De drie man sterke crew vernietigt het toestel.
Premier Thatcher beschuldigt Argentinie van “obduracy and delay, deception and bad faith”.
|
21 mei |
D-Day: vanaf 02.00 uur beginnen de amfibische landingen met duizenden militairen in de omgeving van ‘beachhead’ Port San Carlos (Operation Sutton): 40 Commando bij San Carlos, 45 Commando bij Ajax Bay, 2 Para in de Sussex Mountains, 3 Para bij Port San Carlos en 42 Commando in reserve. Tegelijkertijd vinden misleidingaanvallen plaats op Goose Green.
De schepen HMS Ardent en HMS Argonaut worden gebombardeerd, resp. 22 en 2 doden.
Twee Royal Marine Gazelles worden neergeschoten door kkw-vuur bij Port San Carlos: drie man komen om het leven.
Een RAF Harrier wordt neergeschoten door een surface-to-air raket; de piloot wordt krijgsgevangen gemaakt.
De Argentijnse luchtmacht lijdt zware verliezen: 17 vliegtuigen en 4 helikopters.
|
22 mei |
In een verlaten koelkastfabriek in Ajax Bay (San Carlos) word teen veldhospitaal gevestigd. Commandant is kapitein-chirurg Rick Jolly, die 90 mariniers en medics en 30 chirurgische specialisten tot zijn beschikking heeft – velen van Haslar Royal Naval Navy Hospital in Portsmouth. In 20 dagen ontvangen ze ± 550 gewonden, van wie er slechts drie overlijden.
Zie verder: The Red and Green Life Machine van Rick Jolly.
|
23 mei |
Bruggenhoofd geconsolideerd: 5.000 man zijn ingegraven.
HMS Antelope raakt zwaar beschadigd tijdens een luchtaanval in Falkland Sound (1 bemanningslid wordt gedood) door een weigeraar.
Een Royal Navy Sea Harrier crasht in zee na een nachtelijke take-off vanaf het vliegdekschip HMS Hermes.
Tien Argentijnse vliegtuigen worden neergehaald.
|
24 mei |
Nog eens negen Argentijnse vliegtuigen neergeschoten.
|
25 mei |
Argentinië viert Onafhankelijkheidsdag: de destroyer HMS Coventry wordt gebombardeerd, het containerschip Atlantic Conveyor geraakt door een Exocet-raket: respectievelijk 20 en 12 doden. Beide schepen zinken. De Atlantic Conveyor, geraakt door een Exocet-raket, wordt verlaten met drie intact Chinook-transporthelikopters aan boord
Acht Argentijnse toestellen worden neergehaald.
Een SAS-eenheid verkent Mount Kent.
|
26 mei |
De VN-Veiligheidsraad neemt resolutie 505 met vijftien stemmen vóór aan. Het besluit dringt er o.a. bij Argentinie en Groot-Brittannie op aan samen te werken met de Secretaris-Generaal om de vijandelijkheden rond de Falklands te beëindigen.
2 Para start de opmars naar Goose Green.
|
27 mei |
De 263 overlevenden van de HMS Sheffield komen in de UK aan.
Voor het eerst worden de kustfaciliteiten bij het bruggenhoofd in San Carlos aangevallen; twee niet-geëxplodeerde bommen belanden in Ajax Bay’s veldhospitaal.
Twee Argentijnse vliegtuigen neergehaald.
Acht Royal Marines sneuvelen.
Opmars Britse troepen: 45 Cdo en 3 Para naar Douglas en Teal Inlet, SAS naar Mount Kent.
|
28 mei |
De slag om Goose Green begint: 2 Para, 600 man sterk, valt de airstrip op Goose Green aan en de settlement Port Darwin.
Een Scout-verkenningshelikopter van de Royal Marines, ten dienste van 2 Para, wordt door twee Pucara’s neergeschoten.
|
29 mei |
De Argentijnen in Goose Green geven zich massaal over. Er worden ruim 1.300 krijgsgevangenen gemaakt. Hoewel de opmars naar Goose Green met minder dan 700 man wordt gedekt door drie 105 mm Light Guns, vallen er 67 gewonden: allen overleven en worden via Ajax Bay Field Hospital uitgevlogen naar het hospitaalschip Uganda. Ook vallen er 17 doden, onder wie de commandant van 2 Para, luitenant-kolonel Herbert ‘H’ Jones (die later postuum het Victoria Cross zal krijgen). Jones, de hoogste militair die sneuvelde in de Falklandoorlog, sneuvelde in een regen van machinegeweervuur bij een persoonlijke aanval op een vijandelijke loopgraaf.
Een Argentijnse Hercules C-130 dropt bommen op het tankerschip MV British Wye, ruim 600 km ten noorden van South Georgia: geen schade.
3 Para bereikt de nederzetting Teal Inlet aan de zuidkust van Salvator Water.
45 Cdo vertrekt naar de nederzetting Douglas aan de westkust van Salvator Water.
De Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) veroordeelt de Britse militaire actie en roept de VS op zich te onthouden van hulp aan de Britten; de VS, Chili, Colombia en Trinidad & Tobago onthouden zich van stemming.
Om 11.35 uur dringen twee Argentijnse vliegtuigen San Carlos Water binnen; ze worden aangegrepen door het Rapier-luchtverdedigingssysteem. Een Argentijnse Dagger A wordt neergehaald, de piloot komt om het leven.
|
30 mei |
Begrafenis van de doden van de slag om Goose Green en de bevrijding van Port Darwin op een heuvel boven Ajax Bay Field Hospital.
45 Cdo, dat Stanley nadert, neemt de nederzetting Douglas in; 3 Para neemt Teal Inlet in; 42 Cdo rukt op naar Mount Kent en Mount Challenger.
Generaal-majoor Jeremy Moore komt op San Carlos aan.
De Argentijnse luchtaanvallen op de Task Force gaan verder; een RAF Harrier wordt bij een aanval op Stanley door luchtafweer neergehaald en stort 50 km van de HMS Hermes in zee; de piloot wordt gered door een helikopter.
|
31 mei |
19 Royal Marines o.l.v. kapitein Rod Bell van het Arctic Warfare Cadre vallen 17 Argentijnse Special Forces (602 Commando Company) bij daglicht aan in een boerderij op Top Malo House, 8 km ten zuiden van Teal Inlet.
Mount Kent – op 20 km ten W van Stanley – wordt ingenomen door K Coy, 42 Cdo; ze trekken oostwaarts en omsingelen Stanley.
MV Atlantic Conveyor, op sleep na een verwoestende Exocet op 25 mei, zinkt.
Twee Skyhawk-vliegtuigen worden neergehaald.
|
1 juni |
3 Cdo Bde vestigt een vooruitgeschoven post in Teal Inlet.
Twee RAF Harriers vliegen direct vanaf Ascension naar de HMS Hermes bij de Falklands.
Royal Navy Sea Harrier neergeschoten bij Stanley; piloot gered door een RN Sea King-helikopter.
|
2 juni |
2 Para bereikt Fitzroy settlement en (via een airlift) Bluff Cove.
Friendly fire-incident tussen SBS- en SAS-patrouilles; één SBS’er killed in action.
Leaflets die oproepen tot overgave worden gedropt boven Stanley.
Premier Thatcher biedt Argentinië een laatste kans om terug te trekken.
SS Canberra komt in San Carlos Water aan, met het merendeel van de troepen van 5 Infantry Brigade; ontscheping in San Carlos.
|
3 juni |
Bij de opening van de top van Versailles (Parijs) geeft Reagan aan de Britten een vijfpuntenplan.
Bluff Cove en Fitzroy Settlement ingenomen door Britse troepen.
Een RAF Avro Vulcan-bommenwerper wijkt uit naar Brazilië met brandstofproblemen na een raid op Stanley airfield.
|
5 juni |
42 Cdo neemt Mount Challenger in.
Friendly fire-incident: een Gazelle-helikopter van 656 Sqn AAC wordt neergeschoten: 4 doden.
Het hospitaalschip HMS Hydra bezoekt Montevideo (Uruguay): 51 gewonden worden met RAF VC10’s teruggevlogen naar de UK.
|
6 juni |
2nd Battalion Scots Guards gaan ’s morgens vroeg bij Fitzroy aan land en vestigen een vooruitgeschoven post voor 5 Inf Bde.
De kustlandingen bij San Carlos zijn voltooid: de Britten hebben nu 8.000 man op East Falkland.
De Welsh Guards vertrekken ’s nachts uit San Carlos en schepen in aan boord van de HMS Fearless voor een verplaatsing naar Fitzroy.
|
7 juni |
Aan boord van de Sir Galahad gaan troepen voor Fitzroy Cove.
Boven San Carlos wordt een Argentijnse 2-motorige Learjet 35 (fotoverkenner) neergehaald door de HMS Exeter.
|
8 juni |
Terwijl de Welsh Guards bij Fitzroy wachten om van boord te kunnen bij Bluff Cove van de Sir Galahad, worden Sir Galahad en Sir Tristram gebombardeerd door Argentijnse Skyhawks: er vallen 51 doden, onder wie 38 man van 1st Battalion Welsh Guards, en 150 (!) gewonden, van wie 55 ernstig. Het War Cabinet vraagt om het aantal slachtoffers niet openbaar te maken.
In Falkland Sound wordt de HMS Plymouth geraakt door vier Argentijnse bommen die niet exploderen en zwaar beschadigd.
Vier Argentijnse Skyhawks vallen de landing craft Foxtrot 4 van de HMS Fearless aan in Choiseul Sound – een zee-engte die parallel loopt aan Eagle Passage. De landing craft zinkt en er vallen 6 Britse doden. Drie Argentijnse toestellen worden neergehaald door patrouillerende Sea Harriers.
Generaal-majoor Jeremy Moore vervolmaakt zijn gevechtsplan voor Stanley.
|
9 juni |
De niet-gewonde overlevenden van de twee compagnieën Welsh Guards worden teruggevlogen naar San Carlos; de ernstige brandwonden krijgen specialistische zorg op het hospitaalschip Uganda.
|
10 juni |
Door de Sea Harriers worden in één etmaal 44 CAP-sorties gevlogen.
Het fregat HMS Yarmouth bombardeert met haar 4,5 inch kanonnen Moody Brook (ten NW van Stanley), Mount Harriet, Mount William, Sapper Hill (ten zuiden van Stanley) en Two Sisters.
Peru stuurt Argentinië tien Mirage-gevechtsvliegtuigen om de verliezen aan te vullen.
Verkenningsparty (22 SAS) op West Falkland wordt aangevallen door Argentijnse troepen (1 dode). Het is de enige militaire actie op het westelijk eiland.
|
11 juni |
Aanval 42 Cdo op Mount Harriet en Goat Ridge (‘Katrina’), aanval 45 Cdo op Two Sisters (North Sister en South Sister) en aanval 3 Para op Mount Longdon, 10 km westelijk v an Stanley. Alle doelen zijn de volgende ochtend in Britse handen.
Aanval op het politiebureau van Stanley dat als Argentijns HQ wordt gebruikt. Één van de twee AS.12 air-to-ground raketten die worden afgevuurd door een Westland Wessex-helikopter, treft doel en veroorzaakt veel Argentijnse slachtoffers.
De Slag om Stanley begint: huizen aan de rand van Stanley krijgen voltreffers van granaten afgevuurd door de HMS Avenger. De dames Doreen Bonner, Mary Goodwin en Susan Whitley zijn de enige burgerslachtoffers van de Falklandoorlog.
Queen Elisabeth 2 keert terug in Southampton met 700 overlevenden van de gezonken schepen Antelope, Ardent en Coventry. Het schip krijgt een saluut van het fregat HMS Lowestoft in aanwezigheid van de Britse koningin Elizabeth in haar Koninklijke jacht Britannia.
RAF Harriers gooien clusterbommen op de Argentijnse posities op Moody Brook, Mount Harriet, Mount Longdon, Mount Tumbledown en Two Sisters.
|
11/12 juni |
De aanval van 42 Cdo op Mount Harriet kost 2 man het leven. Er vallen 13 gewonden en meer dan 400 Argentijnen worden krijgsgevangen gemaakt.
Bij de aanval van 3 Para op Mount Longdon ligt de heuvel 48 uur onder hevig Argentijns artillerievuur (23 doden); sergeant Ian McKay verdient postuum het Victoria Cross. Onder de Argentijnen vallen 50 doden.
De aanval van 45 Cdo op Two Sisters resulteert in 8 doden bij eigen troepen.
|
12 juni |
Terwijl de HMS Glamorgan zich terugtrekt naar volle zee, wordt het schip geraakt door een Exocet-raket: 13 doden.
De Norland levert 1.016 Argentijnse ´passagiers´ af in Montevideo.
|
13-14 juni |
Fase II van de aanval op Stanley: de aanvalsdoelen zijn Wireless Ridge (2 Para), Tumbledown Mountain (Scots Guards) en Mount William (Gurkha’s).
|
13 juni |
1st Battalion, 7th Duke of Edinburgh’s Own Gurkha Rifles gaat voorwaarts en is gereed voor de aanval op Mount William.
Aanval 2 Para op Wireless Ridge: 3 doden.
Aanval 2nd Bn Scots Guards op Tumbledown Mountain: 9 doden.
Zware Argentijnse beschietingen op Britse posities: 1 dode van 1st Bn Welsh Guards.
|
13/14 juni |
Mount William, Tumbledown Mountain en Wireless Ridge worden heroverd.
|
14 juni |
Stanley wordt bevrijd; om 11.30 is 2 Para als eerste Britse eenheid in Stanley, vroeg in de middag is de voltallige 3 Cdo Bde in de hoofdstad. 40 Cdo neemt Stanley waar vanaf Sapper Hill, met strikte orders om alleen in geval van zelfverdediging vuur uit te brengen.
Na korte onderhandelingen volgt de onvoorwaardelijke overgave van de Argentijnse bezettingstroepen o.l.v. brigadegeneraal Mario Menéndez aan de Britse heroveringstroepen o.l.v. generaal-majoor Jeremy Moore. Hoewel de overgave al om 21.00 uur plaatsvindt, wordt het document getekend om 23.59 uur.
9.800 Argentijnen leggen hun wapens neer.
Premier Thatcher informeert het House of Commons om 22.15 uur dat de Argentijnen zich hebben overgegeven.
|
15 juni |
Argentijnse krijgsgevangenen worden verzameld, in totaal 10.254.
|
16 juni |
Land Forces HQ vestigt zich in het Government House in Stanley.
|
17 juni |
Generaal Galtieri treedt af als president van Argentinië en opperbevelhebber van de strijdkrachten.
HMS Plymouth vaart als eerste Britse oorlogsbodem Stanley binnen.
HMS Yarmouth en RFA Olmeda pikken de mannen van M Coy, 42 Cdo op in South Georgia.
|
18 juni |
Canberra en Norland vertrekken naar de Argentijnse haven Puerto Madryn met aan boord meer dan 8.000 krijgsgevangenen.
|
19 juni |
HMS Endurance arriveert in Southern Thule.
|
20 juni |
Als de HMS Yarmouth met de overgebleven militairen van M Coy, 42 Cdo op Southern Thule aankomt, geven de Argentijnse troepen zich over. Hetzelfde geldt voor de Argentijnen op de South Sandwich Islands.
|
21 juni |
De nieuwe Argentijnse president, generaal Reynaldo Bignone, kondigt aan dat alle Argentijnse troepen zich zullen houden aan de wapenstilstand.
|
22 juni |
Canberra keert terug uit het Argentijnse Puerto Madryn en scheept 3 Cdo Bgd in voor de terugvaart naar de UK.
Met 2 Para en 3 Para ingescheept, vertrekt de Norland naar Ascension.
|
24 juni |
Bij het zuiveren van de Argentijnse loopgraven in Goose Green komt een Gurkha om het leven.
|
25 juni |
RFA Sir Galahad wordt met opzet afgezonken om te dienen als collectief zeemansgraf.
Gouverneur Rex Hunt keert terug in Stanley.
|
21 juli |
Met een heldenontvangst keert het vlaggenschip van de Royal Navy, HMS Hermes, terug in Portsmouth.
|
26 juli |
‘Ceremony of thanksgiving’ in Saint Paul’s Cathedral in Londen.
|
12 oktober |
In Londen wordt de parade gehouden ter gelegenheid van de overwinning op de Falklands. Er worden ruim 28.000 South Atlantic Medals uitgereikt.
|
18 januari 1983 |
In de UK verschijnt het ‘Falkland Islands Review’, het onderzoeksresultaat naar de diplomatieke en politieke beslissingen die aan de vooravond van de Falklandoorlog werden genomen. Het rapport is beter bekend als het ‘Franks Report’, genaamd naar de voorzitter van het Falkland Islands Review Committee, Lord Oliver Shewell Franks.
| Terug naar Boven AFSTANDEN IN KILOMETERS 12.500 km Londen - Stanley 11.000 km Londen - Buenos Aires 6.100 km Stanley - Ascension 2.600 km Buenos Aires - South Georgia 1.800 km Buenos Aires - Stanley |
| |
Terug naar Boven
thatcher versus de junta 
Bron: populairwetenschappelijk maandblad KIJK (december 2009), artikel 'Een zee vol eilandgedonder. Hoe kleine rotspunten voor grote onrust zorgen' door Menno Steketee. Terug naar Boven 2010 
3 februari 2010. Terug naar Boven GENEESKUNDIGE aspecten In de Falklandoorlog waren er aan Britse zijde 255 doden te betreuren; de meerderheid van hen overleed vóór aankomst in een chirurgische inrichting (role 2 of hoger). Slachtoffers die in een veldhospitaal aankwamen, hadden een overlevingskans van 99,5%. Terug naar Boven HET JUS AD BELLUM IN DE FALKLANDOORLOG VAN 1982 Roel van Engelen studeerde politieke wetenschappen aan de Universiteiten van Utrecht en Amsterdam. Zijn thesis heette ''Latin America's New Left: structural change or continued dependency? An analysis of the New Left's potential to challenge structural poverty and inequality'. In 2008 schreef hij onderstaande analyse: Terug naar Boven |
