OPERATION GERONIMO
Terug naar de homepage
 

Onderstaand relaas is een reconstructie van de operatie waarbij Al Qaida-leider Osama bin Laden werd gedood, op basis van kranten, tijdschriften en websites.

De eerste versie is gepubliceerd op 6 mei 2011.

Indien nieuwe feiten en/of details openbaar worden gemaakt, zal het relaas worden bijgewerkt.

Terug naar Boven

Op 1 mei 2011 voerden de Verenigde Staten een geheime militaire missie uit met als doel de gevangenneming (of executie) van Public Enemy No. 1, Osama bin Laden. De bliksemactie duurde 38 minuten.

In een operatie met de codenaam ‘GERONIMO’ werd het High Value Target (HVT), de leider van Al Qaida (De Basis), gedood in zijn schuilplaats in de Noordoost-Pakistaanse garnizoensstad Abbottabad, pakweg 50 km ten noorden van de hoofdstad Islamabad. De codenaam voor de aanval in zijn geheel is ‘NEPTUNE SPEAR’.

De actie werd uitgevoerd door Amerikaanse Special Forces: Navy SEALs. Een Amerikaanse elite-eenheid van ruim 2.000 man bij de U.S. Navy, opgericht onder president John F. Kennedy in 1962, die wordt beschouwd als de tegenhanger van de SFOD-D (Delta Force) bij de U.S. Army. Het neusje van de zalm.

Voor de speciale operatie was een onderdeel van de Navy SEALs getasked: de Naval Special Warfare Development Group (DEVGRU), die onder commando staat van het Joint Special Operations Command. Commandant is vice-admiraal William McRaven, hoofd van het Joint Special Operations Command (JSOC). Die zit op een basis in Jalalabad.

Codenaam 'GERONIMO’ verwijst naar de Indianenleider Goyahkla (1829-1909), die jarenlang tegen de bezetters van ‘zijn grondgebied’ vocht in wat nu de Amerikaanse staat New Mexico is. Goyahkla was medicijnman en opperhoofd van de Chiricahua-stam der Apaches.

In 1858 verloor Goyahkla zijn vrouw, moeder en drie kinderen bij een aanval van het Mexicaanse leger. Wraakzuchtig sloot hij zich aan bij Cochise, een andere legendarische leider der Apaches. Na talloze gevechten tegen Amerikaanse en Mexicaanse legers kreeg Goyahkla van de Mexicanen de bijnaam Geronimo.

Bij een befaamde confrontatie met het leger reed Geronimo te paard door een spervuur van kogels en sneed hij de Mexicanen één voor één de keel door. Uit angst riepen de Mexicanen de heilige Sint-Hiëronymus aan, in het Spaans “Jerónimo”.

Goyahkla / Jerónimo / Geronimo, ontsnapte verschillende keren uit een reservaat dat door de Amerikanen aan de Chiricahua-Apaches was toegewezen. Steeds weer werd hij door het Amerikaanse leger opgespoord, ten laatste door generaal Nelson Miles. Uiteindelijk gaf Geronimo zich op 4 september 1886 in de bergen van Sierra Madre aan Miles over, die met 5.000 soldaten tot dan toe tevergeefs 35 indianen achtervolgde.

Geronimo had een mythische status bereikt.

Terug naar Boven

Boven en onder: positiebepaling...

Al sinds de aanslagen van 11 september 2001 hebben de Navy SEALs op de kopstukken van Al Qaida en de Taliban gejaagd.

Om 01.30 uur lokale tijd in Abbottabad, op de 2de mei, begint de actie tegen de 1 meter 90 lange Al Qaida-leider. In Nederland is het drie uur vroeger (22.30 uur), in het Witte Huis negen uur eerder: ’s middags half vijf (Eastern Daylight Time). Zowel in de VS als Nederland is het nog 1 mei 2011.

Terug naar Boven

 

DE RAID ONTROLT ZICH

Vanaf Camp Alpha, een afgescheiden deel van Bagram Air Base in Afghanistan, wordt het team van 24 tot de tanden bewapende operators in twee helikopers over de Afghaans-Pakistaanse grens gevlogen. Aan het team is ook één hond toegevoegd, waarschijnlijk een Duitse of Mechelse herdershond, voor het opsporen van improvised explosive devices (IED’s).

De compound in Abbottabad waar Osama bin Laden en zijn familie zich ophielden.

Vlak voordat ze de grens passeren tanken de helikopters nog bij in de Oost-Afghaanse stad Jalalabad, 125 km ten oosten van Kabul en vlakbij de grens met Pakistan. Daarna vliegen ze onder dekking van de nacht en onder de radar door in formatie verder Pakistan in over de uitlopers van de Himalaya. De laatste tussenstop is Ghazi Air Base op Pakistaans grondgebied.

De twee helikopters zijn gemodificeerde UH-60 Black Hawks van het U.S. Army 160th Special Operations Aviation Regiment (‘Night Stalkers’), gestationeerd op Fort Campbell op de grens van Kentucky en Tennessee.

De heli’s zijn radarontwijkend (stealth) en, als gevolg van een veel lagere geluidsproductie, zelfs bijna fluisterstil als ze vliegen. Tot dan toe heeft niemand enig idee van het bestaan van dergelijke helikopters, laat staan dat iemand ooit een exemplaar heeft gezien.

Terug naar Boven

Boven en onder: de restanten van het helikopterwrak. Alleen het staartstuk van de gemodificeerde UH-60 Black Hawk is nog redelijk intact.

De Stealth Black Hawk zoals die later, op 31 mei 2011, werd getekend op de weblog van aviation journalist David Cenciotti.

Dit is 'm dan: de Sikorsky MH-60M. Bijnaam: "Mighty Mike". Gebaseerd op de UH-60M van de U.S. Army, maar met een krachtiger General Electric YT706-motor, meer communicatiemiddelen, betere situational awareness en overlevingsapparatuur, met inbegrip van de Silent Knight-radar van Raytheon. Bron: Defense Technology International/Aviation Week, juni 2011.

Terug naar Boven

Ook twee CH-47 Chinooks cirkelen als back-up in het Pakistaanse luchtruim, loaded met troepen die in geval van nood kunnen bijspringen. Één van deze Chinooks zal later in de compound landen nadat één van de Black Hawks niet langer operationeel inzetbaar blijkt.

De versterkte en zwaar bewaakte villa waar Osama bin Laden zich lange tijd heeft verstopt, is stukken groter dan de andere huizen in de woonwijk. Het huis heeft geen internet- of telefoonverbinding en ligt, nota bene vlakbij een militaire academie, in een op het oog idyllische vallei tussen lentegroene heuvels.

De man die een decennium eerder – naar het schijnt – uit de bergen van Tora Bora wist te ontsnappen, achtervolgd door Amerikaanse Special Forces, deze bijna mythische grot- en tunnelbewoner houdt zich op in een ommuurde compound in de stad, ver van de bergachtige stamgebieden waar de Pakistaanse overheid geen controle over heeft.

Terug naar Boven

 

DE RAID ZELF

Luide explosies klinken in de nacht: de naderende helikopters vuren raketten af. Vanaf het dak van het complex beschieten Bin Laden’s lijfwachten de heli’s met RPG’s, waarop één van de Black Hawks een harde crashlanding moet maken. Als gevolg van deze fog of war landen de operators niet met een heli-rappèl op het dak, maar zetten ze na de landing in de compoundtuin de aanval in.

Overzicht van de compound. Het grondoppervlak is ongeveer één hectare.

Terug naar Boven

De operators moeten nu voor de directe confrontatie gaan en dringen zich een weg naar binnen. In een kruisvuur op de begane grond doden de SEALs een koerier, diens vrouw en de broer van Bin laden. Osama is ondertussen gealarmeerd door het lawaai op de verdieping beneden hem. Na het vuurgevecht stormen de operators resoluut door naar de tweede en derde etage. Daar leeft Bin Laden’s familie.

Osama bin Laden staat ongewapend in de kamer. In dezelfde ruimte staat ook zijn AK-47. Hij geeft zich niet over. De Special Forces aarzelen geen moment en doden Bin Laden. De meest gezochte terroristenleider ter wereld overlijdt door twee met chirurgische precisie afgevuurde en gerichte schoten: double-tap. Één boven zijn linkeroog en één in de borststreek.

Beeld van CBS News van het bloedbad dat in de compound is aangericht.

Terug naar Boven

Ingenaaid in de kleren van Bin Laden worden twee telefoonnummers gevonden en bankbiljetten ter grootte van vijfhonderd euro (niet dollars) – blijkbaar voor het geval hij zich snel uit de voeten zou moeten maken.

De ontmoeting met Osama heeft enkele lange seconden geduurd. Ook een zoon van Bin Laden komt om het leven. Bin Laden is officieel “Enemy Killed In Action” (EKIA), militair jargon voor een opponent die gedood is.

Het meest gezochte en gehate doelwit van de Amerikanen is gedood. De Most Wanted Terrorist ter wereld, in verband met de aanslagen op de Amerikaanse ambassades in Dar es Salaam, Tanzania, en Nairobi, Kenia op 7 augustus 1998 en de zwartste dag uit de geschiedenis van de Verenigde Staten: 11 september 2001.

Uit de villa nemen de SEALs nog de harddrives van enkele computers, USB-sticks en kleine elektronische apparatuur mee. Razendsnel wordt de compound zo minutieus mogelijk gesweept, waarbij alle mogelijke cruciale informatie over Al Qaida wordt meegenomen.

Terug naar Boven

De Naval Special Warfare Development Group (DEVGRU) - gelegerd in Virginia Beach, Virginia - is de crème de la crème van de Navy SEALs. Tot 1987 heette de eenheid SEAL Team 6. Het neusje van de zalm uit de wereld van de Special Forces werd opgericht na de mislukte Operation Eagle Claw, waarmee Amerikaanse militairen in 1980 gijzelaars in de Amerikaanse ambassade in Teheran wilden bevrijden.

De eenheid rapporteert direct aan de Amerikaanse president, tevens Commander in Chief (opperbevelhebber) en opereert wereldwijd op basis van al dan niet door de wet voorgeschreven top secret presidentiële richtlijnen.

Sinds haar oprichting is de eenheid onder meer betrokken geweest bij de arrestatie van dictator Manuel Noriega in Panama in 1989 (Operation Just Cause), bij de arrestatie in het midden van de jaren ’90 van Servische oorlogsmisdadigers in voormalig Joegoslavië en bij de operaties rond de Global War on Terror in Afghanistan en Irak.

 

Nog in 2009 bevrijdde DEVGRU Richard Phillips, kapitein van het vrachtschip Maersk Alabama, uit handen van Somalische piraten in de Indische Oceaan.

Vervolgens proberen de Special Forces met explosieven de gecrashte helikopter op te blazen. Dat lukt deels: in de cockpit worden handgranaten gegooid, maar een groot deel van de helikopter overleeft de explosie, waaronder het staartstuk.

Na de raid maken ze dat ze wegkomen, met medeneming van het lichaam van Osama bin Laden. Na de extractie maken de Amerikaanse heli's nog een tussenstop op een Pakistaanse luchtmachtbasis. De non-combattanten – vrouwen en kinderen – worden vastgebonden met plastic tie-rips en achtergelaten voor de Pakistaanse overheidsdiensten die (officieel) nog geïnformeerd moeten worden.

Terug naar Boven

 

NA DE RAID

Pas als de Amerikanen zich hebben teruggetrokken uit de compound, wordt ‘gastland’ Pakistan geïnformeerd over wat er op hun grondgebied heeft plaatsgevonden. De Amerikaanse Chairman of the Joint Chiefs of Staff (voorzitter van de verenigde chefs van staven), admiraal Mike Mullen, belt met generaal Ashfaq Parvez Kayani, Chief of Army Staff van het Pakistaanse leger, dat de actie is afgerond.

Het vliegdekschip U.S.S. Carl Vinson.

Na aankomst op het vliegdekschip U.S.S. Carl Vinson, identificeert de CIA aan boord het lichaam aan de hand van DNA van diverse familieleden en foto-identificatietechnieken. Na een positive ID wordt het lichaam, volgens de islamitische tradities, gewassen en in witte doeken gewikkeld. Het stoffelijk overschot wordt verzwaard in een zak: Bin Laden krijgt een zeemansgraf in het noordelijk deel van de Arabische Zee. Door Bin Laden niet ter aarde te bestellen, wordt voorkomen dat ergens ter wereld bedevaartachtige sentimenten ontstaan op de begraafplaats van een islamitische martelaar.

Terug naar Boven

 

WASHINGTON

President Barack Obama en zijn directe staf volgen de operatie in real time dankzij een satellietverbinding die de kleine helmvideocamera’s van de operators en die van de helikopters verbindt met Washington D.C., ruim 7.000 mijl verderop.

In de Situation Room, in de kelder van het Witte Huis, is de situatie gespannen. Onwillekeurig denkt iedereen terug aan eerder mislukte operaties ‘Black Hawk Down’ (de straatgevechten in de Somalische hoofdstad Mogadishu in 1993) en Eagle Claw versus Desert One.

Obama vergezeld door onder andere Minister van Defensie Robert Gates, Minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton en admiraal Mike Mullen.

Na afloop feliciteren president Obama en admiraal Mullen elkaar met het behaalde resultaat.

Terug naar Boven

Obama wordt onder andere vergezeld door Thomas E. Donilon, de National Security Advisor in de regering; diens plaatsvervanger Denis R. McDonough; Minister van Defensie Robert Gates; Minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton; admiraal Mullen; vice-president Joe Biden; Director of National Intelligence James R. Clapper, en enkele andere hooggeplaatste functionarissen.

Op het hoofdkwartier in Langley, Virginia, volgt ook de directeur van de Central Intelligence Agency (CIA), Leon E. Panetta, de actie van minuut tot minuut. Als het codewoord ‘Geronimo EKIA’ heeft geklonken, complimenteert hij zijn personeel met het werk rond de eliminatie van Osama bin Laden. Maar tegelijkertijd weet hij ook dat Al Qaida de dood van Osama zal wreken; Amerika’s meest gezochte terrorist is van nu af aan Ayman al-Zawahiri.

Als de actie over is en de positieve identificatie van Osama bin Laden is bevestigd, richt Barack Obama zich vanuit de Green Room van het Witte Huis via de televisie tot de natie. Het nieuws verspreid zich razendsnel over de rest van de wereld. De gehele operatie, inclusief het in- en uitvliegen van de DEVGRU-operators, heeft maar vier uur geduurd.

Terug naar Boven

 

AUGUSTUS 2010 – 1 MEI 2011

In augustus 2010 kwam de zoektocht naar Osama bin Laden in een stroomversnelling. Acht maanden geleden leidde een tip van een koerier de geheime dienst CIA naar de vermoedelijke schuilplaats van Bin Laden. De terrorist-der-terroristen schuilde niet in een grot in het afgelegen, bergachtige grensgebied in Waziristan, maar in een Pakistaanse stad met zo’n 90.000 inwoners, in het hol van de leeuw. In Abbottabad.

Vanaf dat moment hielden de Amerikanen de villa in Abbottabad nauwlettend in de gaten met satelliettechnologie, unmanned aerial vehicles (UAV’s) en “boots on the ground”. Spionnen in een nabijgelegen safe house hielden nauwkeurig bij wie de compound in- en uitgingen en brachten onder meer op deze manier in kaart hoe het dagelijks leven van Bin Laden eruit zag. Door afluisterpraktijken kon worden vastgesteld waar de bewoners over spraken. De villa stond 24/7 onder toezicht; de CIA rapporteerde regelmatig dat een lange man voortdurend “prison yard walks” in de tuin van de compound liep.

Pas in februari van dit jaar stelde de CIA “met hoge waarschijnlijkheid” vast dat de bewoners van de villa Bin Laden en zijn familie betrof. Het terrein was intussen afdoende in kaart gebracht: het goed beveiligde complex heeft een omheining van zes meter hoog, met prikkeldraad. De bewoners laten hun vuilnis niet ophalen, maar verbranden het binnen de compoundmuren. Verder springt het kluizenaarsgedrag van alle bewoners in het oog.

Op onbekend terrein bouwden de Amerikanen een full-scale replica van de villa na, waarin de leden van DEVGRU vanaf april begonnen met rehearsals voor de bestorming. Vanaf begin april werden “trial runs” gehouden, want de goed voorbereide bliksemactie mocht onder geen beding mislukken.

Op 29 april 2011 gaf de Amerikaanse president Barack Obama een “go” voor de missie. En zondagavond 1 mei gingen de Amerikanen ten aanval: de weersomstandigheden waren prima, het was aardedonker en er bestond enige vrees dat het potentiële doelwit op het laatste moment zou verkassen naar een andere locatie.

Terug naar Boven

 

Op 10 mei 2011 verschijnt bij uitgeverij St. Martin’s Press het boek ‘SEAL Team Six. Memoirs of an Elite Navy SEAL Sniper’ van Howard E. Wasdin en Stephen Templin (ISBN 978-0-312-69945-1, 352 pagina’s).

Beide auteurs vervolmaakten de hardste en langste militaire training ter wereld: bij de Basic Underwater Demolition (BUD) van de Navy SEALs.

Wasdin diende in de Golfoorlog en werd na de Slag om Mogadishu (Operation Restore Hope, 1993) – waarin hij meedeed aan een poging om de Somalische warlord Aidid te doden – onderscheiden met de Silver Star. Navy SEAL/BUD Howard E. Wasdin ging na twaalf dienstjaren om medische redenen met pensioen.

Medeauteur en –BUD Stephen Templin was pistool- en geweerexpert. Tegenwoordig is hij hoogleraar aan de Meio University in Japan.

‘SEAL Team Six’ zal, na het doden van Osama bin Laden door Navy SEALs’ DEVGRU, als warme broodjes verkopen.

Recensie van ‘Seal Team Six’, zoals die verscheen in Defense Technology International (DTI), July/August 2011.

  

Bij uitgeverij Boekerij verscheen 'Seal Team Six' in de Nederlandse vertaling: het inside verhaal van het Navy SEAL's eliteteam dat Osama bin Laden uitschakelde.

Terug naar Boven