 |
||
 |
Inhoudsopgave k |  |
 |
||
Maak uw keuze uit de hieronder getoonde lijst
Als voorbeeld het coördinaat 32 V LD 0716.8864. Om de juiste manier van het opzoeken van een coördinaat te onthouden, wordt het ezelsbruggetje "huisje in, trapje op" gebruikt. Bij het noteren van een coördinaat moeten dus eerst de getallen van de X-as en Y-as worden genoteerd; daarna de nauwkeurige plaats binnen het aangegeven kaartvierkant op de kaart.
Als voorbeeld nogmaals het coördinaat 32 V LD 0716.8864: De X-as is 07, de Y-as 88. Om het kaartcoördinaat – in dit geval een 8-cijfer-coördinaat – te kunnen vinden, moet het snijpunt van de X-as en de Y-as van de kaarthoekmeter op het kruispunt van de lijnen 07 en 88 worden gelegd. Ga nu vanaf de X-as 16/100 ste opzij naar rechts en 64/100 ste omhoog; het gevonden punt is de locatie van het 8-cijfer-coördinaat.Zie ook: K.A.K.O. / K.O.K.A., kruispeiling en terreinoriëntatie.
Zie ook: B.A.D.-formule, kaart & kompas, K.A.K.O./K.O.K.A., kompas ‘Wilkie' MK 9657, kruispeiling, mil (duizendste) en windroos.
Omdat een kaarthoek uitgaat van het kaartnoorden en een kompashoek van het magnetische noorden, dient er - gezien de jaarlijkse declinatie - een omrekening plaats te vinden voor een correcte navigatie en oriëntatie in het werken met kaart- respectievelijk kompashoeken. Gegevens in dit voorbeeld:
Overigens:
Rekenformule van kaarthoek naar kompashoek (KAKO) KAKO eindigt op de "O" van optellen. De kaarthoek op een stafkaart uit 1990 onder welke ik ga verplaatsen bedraagt 1.670 mils (94 graden); voor navigatie met behulp van een kompas dien ik de kaarthoek om te rekenen naar een kompashoek. De jaarlijkse declinatie bedraagt 2½ mils. In de omrekening moet het aantal jaren worden vermenigvuldigd met de jaarlijkse declinatie; om de juiste kompashoek te verkrijgen moet de uitkomst worden opgeteld bij de kaarthoek. In dit voorbeeld:
Rekenformule van kompashoek naar kaarthoek (KOKA) KOKA eindigt op de "A" van aftrekken. De kompashoek onder welke ik ga verplaatsen bedraagt 1.705 mils (96 graden); voor navigatie met behulp van een stafkaart dien ik de kompashoek om te rekenen naar een kaarthoek. De jaarlijkse declinatie bedraagt 2½ mils. In de omrekening moet het aantal jaren worden vermenigvuldigd met de jaarlijkse declinatie; om de juiste kaarthoek te verkrijgen moet de uitkomst worden afgetrokken van de kaarthoek. In dit voorbeeld:
Ten overvloede: bovenstaande rekenformule geldt alleen in Nederland! Zie ook: kruispeiling.
Afgekort: A.K. (Avtomat Kalasjnikov). Russisch (semi-)automatisch wapen met kaliber 7,62 millimeter, op 6 juli 1947 in de stad Izhevsk (hoofdstad van de republiek Oedmoertië) in produktie genomen en genaamd naar sgt¹ Michail Timofeyevitsj Kalasjnikov, geboren op 10 november 1919 als zeventiende kind in het gezin. Vandaar dat het meest bekende en meest geproduceerde model de AK-47 wordt genoemd.
Kalasjnikov kwam in 1938 in dienst van het Rode Leger; in oktober 1941 raakte de toenmalige tankcommandant op een T-34, tijdens een gevecht in de Slag om Brjansk aan het Oostfront zwaar gewond door een Duitse granaat. In het ziekenhuis overdacht hij de onvolkomenheden van de Russische enkelschots karabijnen. In 1943 viel zijn oog daarbij op een buitgemaakt Duits Sturmgewehr MP-44 (een verbetering van de Schmeisser-pistoolmitrailleur), dat gebruik maakte van lichte patroonhulzen met weinig kruit, waardoor er 30 patronen pasten in een (banaanvormig) magazijn. Bovendien was de terugslag niet al te hinderlijk en liep de mondingssnelheid van de kogel niet terug. Kalasjnikov’s uitvinding moest de prestaties van de Britse Stengun en de Amerikaanse Thompson overtreffen. Pas in 1950 nam het leger van de Sowjet-Unie de kalasjnikov zelf ook in gebruik. Na een periode van ballingschap in Siberië werd Kalasjnikov begin jaren ‘60 gerehabiliteerd, per direct tot kolonel bevorderd (later vervolgens tot generaal-majoor) en ereburger van Izhvesk.
Specificaties:
(Bron onder andere: de Onderofficier, serie ‘Wapens Wereldwijd’, aflevering 1, november 1993) Zie ook: heupvuur. Aanduiding voor de diameter van de loop van het wapen en dus ook van de patronen die met dat wapen worden verschoten. Het kaliber (Verenigde Staten: “caliber” , Groot-Brittannië: “calibre” ) kan worden weergegeven in millimeters of inch. Bij de weergave in inch gaat het om honderdsten of duizendsten van 1 inch (25,4 mm), waarbij 0,22 inch uitgeschreven hetzelfde is als .22. De kaliberaanduiding .223 is gelijk aan 5,56 mm, die van .308 gelijk aan 7,62 mm. De tweede cijferreeks bij het uitdrukken van een NAVO-standaardkaliber geeft de lengte van de patroon aan. Binnen de Koninklijke Landmacht zijn en waren de gebruikelijke kalibers de NAVO-standaardkalibers:
Kleinkaliberwapens (afgekort: KKW) zijn wapens die patronen verschieten met een kaliber gelijk aan of kleiner dan 20 mm.
Zie ook: kogel- en scherfwerend vest en ops-vest.
In het Duits: Kasematte. In het Engels: casemate. In het Frans: casemate. Het woord kazemat komt van het Spaanse “casa armata” (“bewapend huis”). Geheel of deels onder het maaiveld gelegen permanente militaire gevechtsdekking, met name van gewapend beton of stenen of anders van hout met een stevige gronddekking, die een zekere mate van bescherming bood tegen vijandelijk vuur. De kazemat is het schoolvoorbeeld van een afwachtingsdekking (slechts dienend ter verdediging) met een perfecte vuur- en zichtdekking.
Wanneer een kazemat een gevechtsfunctie had, was zij voorzien van één of meerdere schietgaten voor eigen geschut, kleinkaliberwapens of mitrailleurs. De schietgaten waren vaak gericht naar één zijde. Kazematten maakten veelvuldig deel uit van een verdedigingslinie (Atlantikwall, Grebbelinie, Maginotlinie), meestal strategisch gegroepeerd in een denkbeeldige lijn in het terrein. Een dergelijke lijnopstelling maakte in de regel deel uit van een geordend geheel van forten, inundatiewerken en kazematten. Functioneel dienden zij tevens als langdurige slaap- en/of verblijfplaats voor de militairen. Daarnaast werden kazematten gebruikt voor de opslag van voorraden levensmiddelen, munitie en wapens. Zie ook: ligsleuf, loopgraaf en schuttersput.
Betekenis: Keuken, Eetzaal en Kantine. Geheel van bij elkaar behorende ruimten op een vredeslocatie, waarin het personeel van Paresto – wat dienstverlening betreft – de spreekwoordelijke scepter zwaait. In de keuken worden de maaltijden bereid, in de eetzaal wordt gegeten en in de kantine gerelaxt.
KERNGEDRAGINGEN TIJDENS DE GEHELE LES
KERNGEDRAGINGEN AAN HET BEGIN VAN DE LES
KERNGEDRAGINGEN IN DE KERN BIJ ALLE WERKVORMEN
KERNGEDRAGINGEN IN DE KERN BIJ DE VOORDRACHTSVORM
KERNGEDRAGINGEN IN DE KERN BIJ DE GESPREKSVORM
KERNGEDRAGINGEN IN DE KERN BIJ DE OPDRACHTSVORM
KERNGEDRAGINGEN AAN HET EINDE VAN DE LES
Zie ook: Lead By Example en leidinggeven. Engelse afkorting: Killed In Action. De term wordt gebruikt voor militairen die zijn gesneuveld in een (militair) gevecht. Houdt dus in dat de betrokken militairen nooit meer deelnemen aan het gevecht. Volgens de maatstaf van de Algemene Verdedigingstaak zal een minderheid van het gevechtsverlies bestaan uit gesneuvelden, die normaal gesproken te allen tijde worden afgevoerd via het militaire gezondheidszorgsysteem. Volgens de BATLS UK zijn de belangrijkste oorzaken van KIA:
Zie ook: Died Of Wounds (DOW) en gevechtsverlies. Betekenis: “Kind kan de was doen”. Deze ontzettend stoere (uhum…) afkorting die met name wordt gebezigd om de kinderlijke eenvoud van iets aan te geven. Hoe gemakkelijk iets gaat dan wel hoe eenvoudig iets is om te doen, kan het best worden nagestreefd door middel van het ezelsbruggetje KISS (Keep It Stupidly Simple).
Gebouw dat wordt gebruikt om het bevrijden van gegijzelden én het zuiveren van gebouwen te beoefenen, al dan niet met gebruikmaking van scherpe munitie. De methodiek maakt deel uit van het trainen van Special Forces in antiterreur-technieken en Direct Action (offensief optreden). Het oefenprogramma vindt in de regel plaats in een speciaal daartoe geprepareerd gebouw dat is voorzien van de nodige apparatuur voor een optimale training. Tijdens de training kunnen collega’s worden gebruikt als de te bevrijden gegijzelden. Het bekendste killing house is ongetwijfeld van de Special Air Service (SAS), maar ook het Korps Commandotroepen (KCT) gebruikt een killing house op de voormalige Koningin Wilhelminakazerne te Ossendrecht (gemeente Woensdrecht).
De Amerikaan James J. Kilroy was in de Tweede Wereldoorlog een scheepsinspecteur op de Fore River Shipyard in Quincy, Massachusetts. Met zijn in geel krijt gekrabbelde "Kilroy was here" gaf hij aan dat een vaartuig zeevaardig was bevonden. Militairen die op een schip Kilroy's slogan ontdekten, ervoeren dat Kilroy steeds als eerste ergens was geweest en verspreidden de kreet vervolgens bij wijze van grap op de muren van oorden waar strijd werd geleverd, dus met name in Europa en Zuidoost-Azië. Doordat Kilroy iedere keer ergens als eerste bleek te zijn geweest, kreeg hij in de Amerikaanse krijgsmacht de mythisch-legendarische proporties van een Super-G.I. Naar verluidt is de kreet "Kilroy was here" zelfs te vinden op de top van de Mount Everest en het Newyorkse Statue of Liberty, aan de onderkant van de Parijse Arc de Triomphe en bovendien op de maan. Het ware verhaal achter Kilroy is te vinden op de BBC-website h2g2 .
Zie verder: non-kinetische oorlogvoering.
Ezelsbruggetje over de eenvoud zelve:
In het Nederlands: Houd het zo simpel mogelijk.
Ook genaamd: aasgiermokje; vouwmok.
In het Duits: Klappbecher. In het Engels: fold-a-cup. In het Frans: tasse en plastique. Gemakkelijk mee te nemen (broekzak, rugzak of smockjas) invouwbaar plastic mok met een doorsnede van 9 cm en een inhoud van 200 ml. Het ruimtebesparende en lichtgewicht (28 gram) mokje dat nooit lekt is in het begin van de jaren ’90 in de Zweedse krijgsmacht geïntroduceerd en is verkrijgbaar in alle mogelijke kleuren, inclusief olijfgroen.
Klasse I-, III- en V-goederen zijn verbruiksgoederen; klasse II- en IV-goederen zijn gebruiksgoederen. Het onderscheid tussen verbruiks- en gebruiksgoederen is de basis voor de verdeling van de logistieke activiteiten in twee afzonderlijke taakgebieden. De bevoorradingsdienst voorziet te troepen van verbruiksgoederen; de materieeldienst voorziet deze van gebruiksgoederen. Zie ook: H.A.C.C.P. KLEINE BEER
De beeldspraak van de grote en de kleine beer gevisualiseerd Zie ook Casseiopeia, Grote Beer en Poolster. Afgekort: KKW. Zie verder: kaliber. Zie ook: double-tap.
De Nederlandse militaire klewang is een licht gekromde sabel van 40 à 75 cm lengte, waarvan de kling naar de punt toe steeds breder uiteenloopt. Hierdoor ligt het zwaartepunt ver naar voren. Aan het uiteinde is de kling schuin afgesneden, terwijl handgreep en kling eenzelfde gekromde lijn vormen. De Nederlanders hebben de klewang gekopieerd van soortgelijke wapens die bij verschillende Indische volksstammen in gebruik zijn; daar worden zij voornamelijk gedragen en gebruikt als hak- of slagwerktuig.
De klewang is alleen woordtechnisch afgeleid van de Atjehse gliwang [*2]; mogelijk hebben daarentegen andere blanke wapens als de sikin en de peudeung wél als voorbeeld voor de Nederlandse militaire klewang gediend. De klewang is slechts een van de vele Indonesische blanke wapens, naast goloks, mandaus, pendangs en rentjongs, maar de klewang was denkelijk het meest berucht: “In de schijnbaar rustige remboe, daar voor u, lag de Atjeher rnet de gewette klewang klaar, om zich in het stille nachtelijk uur, begunstigd door een duisternis, die ons het voordeel der betere vuurwapens ontnam, als een tijger op zijn prooi op de door den slaap overweldigde arme bezetting te werpen” [*3]. Nadat in ± 1832 als eerste militair blank wapen een klewang werd ingevoerd voor de sappeurs van het KNIL, werd pas in 1898 de klewang één van de kenmerkendste uitrustingsstukken van het expeditionaire Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL). Dit is de zgn. Marechausseesabel, waarmee uiteindelijk iedereen van het op 26 mei 1890 opgerichte Korps Marechaussee te velde werd voorzien. Werden de eerste Nederlandse klewangs gefabriceerd in de smederijen van Tjikeroeh en Tjibatoe in het westen van Java, daarna week de productie uit naar achtereenvolgens Duitsland (Solingen), Nederland (Artillerie Inrichtingen Hembrug) en de VS (Milsco en Vince). Nadat de Atjeh-oorlogen de Nederlanders kennis lieten maken met de gliwang-aanvallen van de inlanders (die daarnaast gebruik maakten van krissen, lansen, pentongs (korte, dikke stokken), peudeungs, pieken, rentongs (dolkmessen) en sikins) bracht de vervanging van het lang geweer met bajonet door de klewang en de 3½ kg lichte karabijn het gewenste resultaat. De klewang was eerste keus, vooral om het gewelddadige karakter van het optreden te verminderen en ongewilde verliezen onder non-combattanten en eigen personeel te vermijden.
Juist ook in de zwaar beboste en bijna ondoordringbare jungle bleek de Marechausseesabel daarnaast een ideaal werktuig voor het doden van slangen, banen van paden, kappen van rond- en brandhout, graven van kuilen, vormen van taluds e.v.a. Ook zijn er gevallen bekend van ‘ondervragingen’ met een gloeiende klewang. Al met al werd de klewang gaandeweg een legendarisch wapen. Tot en met de Tweede Wereldoorlog hebben officieren binnen de landstrijdkrachten naast het pistool vaak een klewang als persoonlijk wapen gedragen; zeer effectief wapen in de jungle van Nederlands-Indië, was het ongeschikt voor de moderne oorlogvoering en veeleer een statussymbool.
Het naslagwerk over klewangs is: ‘Klewang. Catalogus van het Legermuseum. KNIL, Landmacht, Zeemacht, Marechaussee en Politie’ van Jan Piet Puype en Rob J. de Stürler Boekweit (2001, 344 pagina’s, ISBN 9051668368, Uitgeverij Eburon). *1] ‘Het oorlogsleven in 1827 op Java’ door L.H.W. baron van Aylva Rengers (1795-1866), in 1845 opgetekend in de Militaire Spectator. *2] Deze wetenschap is de verdienste van K.B.C. Görlitz en H.J. Janse die de tot dan toe heersende opvatting, als zou de militaire klewang zijn ontwikkeld uit de Atjehse gliwang, overtuigend hebben ontkracht in het artikel Het ontstaan van de militaire klewang: in vage legende gehuld, in dodelijke strijd geboren (Armamentaria 9, 1947, pagina 67-77). *3] Aldus ene Sprokkelaar in de Militaire Spectator.
Van het Engels: “click”.
Volledige benaming: klimaatbeheersingssysteem ZKB15/10 MFA. Het klimaatbeheersingsysteem, zoals dat binnen de Koninklijke Landmacht is ingevoerd bij onder andere de geneeskundige eenheden die deelnemen aan de NATO Response Force, is ontwikkeld door de firma Weiss Technik GmbH uit Duitsland en bestaat uit drie elementen die tezamen het complete systeem vormen. Het systeem is ontwikkeld om de volgende taken te kunnen uitvoeren: koelen, verwarmen, luchten en filteren van de lucht in tenten. In dit geval met name de Schall-tenten.
Foto-compilatie van het klimaatbeheersingssysteem ZKB15/10 MFA, zoals dat onder andere is ingevoerd bij de hulppostgroepen van 43 Geneeskundige Compagnie in Havelte Een compleet systeem is afdoende om één tent op temperatuur te kunnen houden onder bijna elke omstandigheid, en één tent onder Collective Protection (ColPro) te zetten bij inzet onder NBC-omstandigheden. Het complete systeem bestaat uit:
Het systeem is zelfdenkend door middel van een thermostaat die in de tent wordt gehangen en waarop de verschillende functies kunnen worden gekozen. Technische gegevens:
Betekenis VSAT: Very Small Aperture Terminal.
Links AIR-VSAT, rechts KL-VSAT op infrastructuur Militair satellietcommunicatiesysteem (MILSATCOM) met grote capaciteit dat via de satelliet de operationele verbindingen onderhoudt met diverse missiegebieden. De diameter van de antenneschotel is niet groter dan 2 meter (in de regel 1,2 tot 1,8 meter). Een terminal van de KL-VSAT bestaat verder uit een Outdoor Unit (ODU) en een Indoor Unit (IDU). KL-VSAT is voor zowel bevelvoering (“Zonder verbindingen geen bevelvoering”) als berichtgeving van groot belang, zeker als het operatiegebied in oorlogssituatie verkeert of de commandopost in onherbergzaam terrein is opgesteld. Het grondstation maakt via de satelliet contact met andere stations. Door de productie van een gebundelde straal verbindt KL-VSAT alle locaties en zorgt zij voor datatransport tussen deze locaties. Uitlopers van KL-VSAT worden door middel van een straalverbinding gekoppeld. KL-VSAT wordt met name gebruikt in gebieden waar géén infrastructuur beschikbaar is, zoals Bosnië-Hercegovina (UNPROFOR, IFOR en SFOR), Irak (SFIR) en Afghanistan (ISAF). De systemen KL-VSAT en AIR-VSAT zijn in 1995 aangekocht bij Xantic (Stratos). AIR-VSAT heeft met name dienst gedaan bij de Multi-National Division (Central) in Duitsland.
Nogmaals de AIR-VSAT (© 'Van telegraaf tot satelliet') Met KL-VSAT kan ook direct op het Militair Dienst Telefonie Netwerk (MDTN) worden ingebeld (*06) én wordt de welfare-telefonie naar het thuisfront gerealiseerd. Als back-up om bij uitval van de KL-VSAT nog beveiligd data te kunnen uitwisselen zijn locaties in de regel voorzien van een tactische korte golf-radio Harris HF7000.
Afgekort: KTS. Gerichte operaties. Een van de wijzen van optreden van westerse krijgsmachten, die als de ‘core business' van de dagelijkse gang van zaken van een Peace Support Operation worden gezien. De andere wijzen van optreden zijn CIMIC, IO en NFO:
Gerichte operaties worden uitgevoerd door eenheden die worden vrijgemaakt van NFO. Dergelijke operaties houden – zwart / wit - in dat bij verdachten wordt aangeklopt, een praatje aan de voordeur gemaakt, gevraagd of het huis doorzocht mag worden en betrokkenen indien nodig worden aangehouden. Gewone eenheden treden in het kader van KTS meestal op compagnies- of bataljonsniveau op. Doel van KTS door gewone eenheden is bijvoorbeeld actie:
KTS draagt bij aan een gunstige beeldvorming in het kader van hearts & minds. Zie ook: Normal Framework Operations (NFO).
De huidige kogel- en scherfwerende vesten werken dankzij kunstvezels: het vest kan zowel aan voor- als achterzijde worden voorzien van keramische (Kevlar®) of polyethylene (Dyneema®) pantserplaten. Het scherfwerend vest, zonder pantserplaten, is logischerwijs lichter dan het kogelwerend vest, biedt meer comfort maar ook minder ballistische bescherming. Ook de kraag van het vest biedt enige bescherming. Daarnaast is het vest voorzien van een uitklapbare kruisbescherming. Het vest beschermt in zijn algemeenheid tegen de uitwerking van kleinkaliberwapens. Een kogelwerend vest weert nadrukkelijk géén kogels af. In plaats daarvan vangen verschillende lagen van het materiaal de kogel op en verspreiden de kracht over een groter deel van het lichaam. Daardoor wordt de energie sneller geabsorbeerd, in de hoop dat de kogel wordt gestopt. Het werende effect veroorzaakt wél interne bloedingen, al dan niet zichtbaar door bloeduitstortingen. Normaliter wordt het vest gedragen in combinatie met scherfwerende bril, helm en persoonlijk wapen. Over het vest wordt het draagharnas niet gedragen, wél een ops-vest. Zie ook: kleinkaliberwapens en ops-vest.
Het gegeven dat de landmacht vroeger ("Vroegah was alles beter!" ) een heus Voorschrift 'Koken te velde' had (VS 10-104), bewijst A] dat vroeger sommige dingen zo niet beter dan wel uitgebreider waren en B] dat de summiere aandacht die in hoofdstuk 28 ( "Overleven" ) van het Handboek KL-militair aan het onderwerp wordt besteed ietwat aan de korte kant is.
Voordat wordt begonnen aan zoiets delicaats als het bereiden van eetbaars uit klasse I verdient het aanbeveling de bak- en braadkunst van topkoks als Pierre Wind te raadplegen. Daarnaast, en zeker in droge perioden, moet voordat met koken te velde wordt begonnen contact worden opgenomen met boswachter of terreinopzichter.De meest beoefende kookstelling binnen de KL is de veldoven (hoofdstuk 28, bladzijde 28-9, 5de Opgave van Wijziging).
Het vloeistofkompas ‘Wilkie’ MK 9657 wordt binnen de KL gebruikt als hulpmiddel bij de vuurleiding van artillerie en mortieren, maar ook bij basale kaartleesoefeningen en tijdens operationele inzet.
Kompas 'Wilkie'MK 9657, zoals afgebeeld in het Handboek KL-militair (VS 2-1351) De toegestane afwijking is ± 5 mils (duizendste). Kompaslezen vindt plaats met een toegestane afwijking van 20 mils. Om te kunnen kompaslezen moeten het te “schieten” object, de haarlijn in het transparante kompasdeksel én de verdeling op de kompasroos in één lijn zichtbaar zijn. Op 1.000 meter afstand geldt dat 1 mils gelijk is aan 1 meter. Het kompas moet niet worden gebruikt in de buurt van metalen voorwerpen, dit in verband met de magnetische afwijking:
Voor het opmeten van een kompashoek moet het kompas op ± 20 à 30 cm van het oog worden gebracht en gericht op het te “schieten” object. Draai vervolgens het glas totdat de noordpijl en de ‘N’ van het noorden samenvallen. Lees tot slot de kompashoek af onder de afleesnaald. Voor het verplaatsen op een opgegeven kompashoek moet het glas worden gedraaid totdat de te lopen kompashoek zich onder de afleesnaald bevindt. Omdat het Wilkiekompas een prisma heeft, moet het vlak tegen het oog worden aangehouden, als het ware tegen het gezicht aangedrukt. Draai nu uw lichaam zo dat de noordpijl en de ‘N’ van het noorden samenvallen. Zoek daarna in de looprichting een markant terreinkenmerk. Houd in het geval van duisternis of slecht zicht de neonlichtgevende punt tussen de twee stippen. Het werkwoord “konijniseren” (dat zoveel betekent als “kopiëren”) geeft al aan wat de kracht van het konijn is: zich vermenigvuldigen.
Het konijn – Latijnse benaming Oryctolagus cuniculus - behoort tot de haasachtigen en is van oorsprong een wild beest dat leefde op het Iberisch Schiereiland; het waren de Romeinen die in de gaten hadden dat konijnenvlees voedzaam en lekker was. De Romeinen brachten het konijn naar andere oorden in Europa. In moderner tijden wordt het konijn, ook door militairen, gezien als een smakelijke maaltijd in het kader van overleven (op het gevechtsveld) en koken te velde. Om het konijn te kunnen verorberen, moet het met behulp van een knuppel snel en zonder leed een zware slag in de nek worden toegebracht; van het bewusteloze konijn moet vervolgens de halsslagader (arteria carotis) worden doorgesneden, zodat het doodbloedt. Daarna kan het konijn worden geslacht, gevild, gekookt en opgegeten. Traditiegetrouw wordt tijdens de opleiding cq. gevechtscursus bij het Korps Commandotroepen geleerd hoe een kip of konijn moet worden geslacht.KONINKLIJKE MILITAIRE ACADEMIE De KMA bestaat sinds 29 mei 1826 bij Koninklijk Besluit nummer 27, toen koning Willem I de opheffing gelastte van de Artillerie- en Genieschool in Delft én de oprichting van de KMA. Hiermee was de KMA de eerste militaire inrichting in Europa waar de krijgskunst in haar gehele omvang en op wetenschappelijke grondslagen door de toekomstige officieren van alle wapens werd bestudeerd. Van oktober 1830 tot november 1836 werden, in verband met de Belgische omwenteling, de lessen geschorst, maar vervolgens volgde een periode waarin de KMA zelfs internationale faam verwierf. Ondanks het feit dat de lessen in 1870 (Frans-Duitse oorlog) en in de periode 1914-1918 (Eerste Wereldoorlog) eveneens tijdelijk werden geschorst, heeft de KMA tot eind 1939 een ononderbroken bestaan geleid. Onder druk van het begin van de Tweede Wereldoorlog werd de KMA opgeheven. Op 1 mei 1948 werd de KMA opnieuw geformeerd. In 2003 bestond de KMA dus 175 jaar. Pas in 2001 werd officieel erkend dat het onderwijs aan de KMA van universitair-wetenschappelijk niveau is.
De KMA, gelegen in het 14de-eeuwse Kasteel (Italiaanse architect Thomasso Vincidor da Bologna e.a.) aan het Kasteelplein in Breda, leidt officieren op voor de Nederlandse krijgsmacht, met name alle basale officiersopleidingen voor de Koninklijke Landmacht en Koninklijke Luchtmacht. Officieren in opleiding - cadetten genaamd - volgen hun opleiding dus niet bij een opleidingscentrum van het Opleidings- en Trainingscommando (OTCO). Wel krijgen officieren hun specialistische wapen- of dienstvaktechnische kennis aangereikt bij de opleidingscentra van het OTCO. Behalve een militaire training - Algemene Militaire Opleiding (AMO) waarin de militaire basisvaardigheden zoals schieten, exercitie en kaartlezen worden aangeleerd - zijn er vandaag de dag vijf bachelor-programma's (studierichtingen) aan de KMA:
Met een HAVO-diploma kies je voor het ‘korte model’: 1-jarige basisoffciersopleiding, gevolgd door ½ jaar vaktechnische opleiding. Met een VWO-diploma kies je voor het ‘lange model’: 4 jaar wetenschappelijke bachelor-programma’s. De opleiding duurt dus maximaal 4 jaar. Naast de bovengenoemde basisopleidingen, verzorgt de KMA ook opleidingen voor onderofficieren die officier worden, en diverse cursussen. Enkele van deze cursussen zijn:
Een officier is als vakman, leider en manager direct verantwoordelijk voor een groep militairen van ± 30 personen. Commandovoeringprocedures en bevelvoering staan centraal. Het devies van het Cadettencorps van de Koninklijke Militaire Academie is overigens hetzelfde als dat van het U.S. Marine Corps: “Semper Fidelis” (“Altijd Trouw”). Zie ook: Bon Soir, cadet, Cadettenlied, pettenceremonie en Ulterior Sit Iter. Afgekort: KMS. Walhalla van de onderofficier in het Noord-Limburgse Weert.
Het Koninklijk Huis heeft van oudsher een nauwe verbondenheid met de krijgsmacht. Deze band komt onder andere tot uiting in de volgende zaken:
De verjaardagen van de leden van het Koninklijk Huis zijn:
KONINKLIJK NEDERLANDSCH-INDISCH LEGER Afgekort: KNIL. Nederlands koloniaal leger dat officieel werd verzelfstandigd werd op 30 maart 1830 in Nederlands-Indië. Hoewel Koning Willem I het predicaat ‘Koninklijk’ al in 1836 aan het leger toekende, werd de benaming pas in 1933 op initiatief van Minister van Koloniën dr. Hendrik Colijn, zelf oud-KNIL-officier, definitief ingevoerd. In tegenstelling tot de Koninklijke Landmacht, die behoorde tot het Ministerie van Oorlog, viel het KNIL onder het Ministerie van Koloniën. Het bestond van meet af aan alleen uit beroepsmilitairen. In 1936 was grofweg driekwart van de KNIL’ers afkomstig van de Archipel (Ambon, Java, Menado, Soenda, Timor). De KNIL-militair woonde met zijn gezin op een tangsi (kazerne).Zes maanden na de soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië, op 26 juli 1950, wordt het KNIL opgeheven.
Aan het begin van de 19de eeuw waren de Engelsen korte tijd de baas in Nederlands-Indië. Toen zij in 1814 de archipel teruggaven aan Nederland was het in het bijzonder de Javaanse prins Dipo Negoro van het gebied Djokjakarta op het eiland Java (zoon van de sultan die zijn vader niet mocht opvolgen) die in opstand kwam. Op Java schitterde Nederland door wanbestuur, maar toen de Nederlanders zonder zijn toestemming een weg op zijn grondgebied aanlegden, liep de emmer helemaal over. De resident, A.H. Smissaert, dacht het brandje te kunnen blussen door Negoro gevangen te nemen, maar vanwege diens charisma en populariteit kon hij een groot leger op de been brengen. Daarmee trok hij in 1825 ten oorlog tegen de Nederlanders. De Java-oorlog duurde tot 1830, omdat Negoro’s manschappen toen de uitputting nabij waren. In de oorlog verloren tienduizenden Javanen het leven. Nu moest de prins onderhandelen. Na drie uur onderhandelen over wapenstilstand – in het residentshuis te Magelang op Java op 28 maart 1830 – nam luitenant-generaal H.M. Baron De Kock, commandant van het leger, Negoro gevangen, samen met zijn schoonzoon, majoor F.V.H.A. de Stuers. Negoro werd via Batavia van Java verbannen. Gedurende de Java-oorlog was gebleken dat de organisatiestructuur van het leger ongeschikt was voor de omstandigheden in Nederlands-Indië: er was geen sprake van onderlinge verbanden, laat staan van verbonden wapens. Een reorganisatie bood soelaas. Volgens het besluit ‘Algemene Orders voor het Nederlandsch-Oost-Indisch leger’ d.d. 4 december 1830 werd het leger in de Oost losgeweekt van het leger in Nederland. Het besluit kwam van gouverneur-generaal Johannes van den Bosch, bekend vanwege het Cultuurstelsel en zijn fortenstelsel op Java. De zelfstandige formatie van het Nederlandsch-Oost-Indisch leger bestond uit 8 mobiele korpsen, elk met een bataljon infanterie (genummerd 19 t/m 26), een compagnie cavalerie en vier stukken bergartillerie, in totaal ± 13.500 militairen. Van den Bosch’ gouvernementsbesluit werd bij Koninklijk Besluit van 10 maart 1832, nummers 93 en 94, bekrachtigd door koning Willem I. De eerste echte gevechtshandelingen waren echter pas anderhalf decennium later de expedities naar Bali. Volgens de Defensiegrondslagen 1927 had het KNIL twee taken. In dit document – dat concludeerde dat Nederlands-Indië in wezen niet te verdedigen was als de verdediging alleen afhing van (troepen uit) Nederland – waren de uitgangspunten voor de krijgsmacht in Nederlands-Indië tot in detail vastgelegd. De nota spitste zich voornamelijk toe op de bijdrage van de marine, een weinig op die van de landmacht en helemaal niet op de luchtmacht. De twee taken waren:
De marine zou de Buitengewesten verdedigen, op Java en in enkele havens geholpen door het KNIL. Pas in 1910 voltooide het KNIL haar taak om de Buitengewesten, vaak met harde hand, onder Nederlands gezag te brengen.
Aantal voertuigen dat zich georganiseerd over grotere afstanden verplaatst om goederen (cargo) en/of personeel (pax) te vervoeren van A naar B. Samenvoeging van de voertuigen vindt plaats om redenen van een gecoördineerde leiding én uitvoering van eenzelfde opdracht, maar ook uit veiligheidsoverwegingen. Vaak wordt een konvooi, afhankelijk van dreiging en beschikbaarheid, door een bewapend escorte beveiligd. De gebruikelijke formatieplaatsen voor zo'n escorte zijn vóór, in het midden en achter het konvooi.
Amerikaans konvooi Een konvooi, waarvan zowel grootte als samenstelling per opdracht kunnen variëren, kent behalve een grote verscheidenheid aan soorten lading ook een variatie aan terreinen waarover verplaatst kan worden: te velde (terrein), over het (civiel) wegennet of via een (deels) door de genie aangelegd provisorisch wegennet. Omdat konvooirijden bij de uitvoering meestal onzekere ruimte- en tijdfactoren kent, vermoeiend is voor het personeel én sterk afhankelijk is van de weersomstandigheden, vergt het een stringente discipline: zo heeft het rollend materieel het zwaar te verduren, wat onderhoud vóór, tijdens en na het rijden van het konvooi betekent. Niet te verwarren met een colonne. Zie ook: Convoy Support Center (CSC), Movement Control (MOVCON), Main Supply Route (MSR), Personal Role Radio (PRR) en Rest / Remain Over Night (RON).
Meeneemvorkheftruck, geproduceerd door (voorheen Kooi B.V. en nu) Moffett-Kooi in Oude Leije (Friesland), die voor militair gebruik zeer geschikt is als overslagmiddel in ruw terrein.
Deze vorkheftruck is in 1968 bedacht door de tulpenkweker Kooi. Hij bedacht de vorkheftruck die aan de achterzijde van een vrachtwagen kan worden meegenomen, doordat de vorken van de heftruck in kokerbalken van de vrachtwagen worden gestoken. De vorkheftruck tilt zichzelf omhoog. Ook kan de Kooi Aap op een flatrack of aanhangwagen worden vervoerd. Omdat de Kooi Aap niet, zoals gangbaar bij vorkheftrucks, beschikt over een contragewicht is deze lichter en kan beter worden gebruikt in ruw terrein.
Merknaam: Coleman Fuel®. In het Duits: Kocherbenzin; Reinbenzin; Spezialbenzin. In het Engels: bollingpoint petrol. In het Frans: mélange d'essence pour réchaud.
Bovendien laat kookpuntbenzine een minimum aan verontreiniging achter in de brander. Bij gebruik in een brander kan met 1 liter kookpuntbenzine ± 1½ uur worden gekookt. Kookpuntbenzine (Coleman Fuel®) is irriterend voor de huid; de dampen kunnen slaperigheid en duizeligheid veroorzaken.
Van het Spaanse “corneta” (ruitervaan, standaard). In het Duits: Fähnrich. In het Engels: cornet; color-sergeant; ensign. In het Frans: cornette. In de regel jonge aspirant-officier die tijdelijk in de hoogste onderofficiersrang verkeert. Een kornet is een vaandrig bij artillerie, cavalerie, luchtdoelartillerie (bereden wapens) en Koninklijke Marechaussee. De kornet/vaandrig is hiermee gelijkgesteld aan de rang van adjudant-onderofficier en heeft als rangonderscheidingsteken een gebombeerd knoopje (“stip”). Traditiegetrouw is de kornet/vaandrig de drager van de aan een lans bevestigde ruitervaan dan wel het vaandel van een compagnie/batterij. In vroeger tijden, toen de vaandrig nog te paard ging, was hij de traditionele drager van de regimentsstandaard bij de cavalerie.
Kornwerderzand ligt in de huidige gemeente Wûnseradiel in de provincie Friesland. Na veel tegenstand van het toenmalige Departement van Oorlog, werd in 1921 besloten tot de aanleg van de Afsluitdijk. Omdat het te gemakkelijk zou zijn om via de nieuwe dijk de Vesting Holland binnen te trekken, werd besloten om ter hoogte van Kornwerderzand en Den Oever verdedigingswerken te bouwen. Van 1931-‘34 werd aan de noordzijde van de Afsluitdijk, ± 4 km van de Friese kust, de stelling Kornwerderzand gebouwd. Het kazematten (of –bunker)complex, grotendeels gelegen onder de grond, bestaat uit 17 bunkers met een muurdikte van 2 tot 3 meter gewapend beton en staat via loopgraven in verbinding met het bunkercomplex bij Den Oever. In september en oktober 1938 gaf het Nederlandse leger voor het eerst het bevel tot verhoogde waakzaamheid: de belangrijkste posten op de stelling Kornwerderzand werden bemand. Maar op het moment van de mobilisatie op 29 augustus 1939 was in Kornwerderzand alleen een bewakingseenheid aanwezig. Na een week was de gehele stelling alsnog bezet met ± 220 militairen. In mei 1940 bewezen de kazematten hun waarde; terwijl in andere delen van Nederland de Duitsers doorstootten, werden zij bij Kornwerderzand tegengehouden. Veel Nederlandse troepen konden niet anders dan terugtrekken over de Afsluitdijk. Het overige deel werd door de Duitsers gevangengenomen. De stelling Kornwerderzand kwam nu in de frontlijn te liggen. De aanwezige militairen van het 1ste Bataljon van het 33ste Regiment Infanterie (33 R.I.)onder leiding van kapitein Christiaan Boers bewezen onder meer met behulp van eenentwintig 50 mm-mitrailleurs dat Kornwerderzand nut had. Onder bevel van generaal-majoor Kurt Feldt rukte de 15.000 man sterke 1 (GE) Kavallerie Division op naar de kop van de Afsluitdijk. Op 12 mei werden de eerste Duitse luchtaanvallen afgeslagen door efficiënt mitrailleursnelvuur. Vervolgens werden op 13 mei de kazematten voor het eerst vanaf de Friese kust met artilleriegranaten bestookt, maar de Duitsers lieten een directe aanval op de stelling vooralsnog achterwege. Op 14 mei assisteerde de kanonneerboot Johan Maurits de stelling succesvol met het bestoken van de Duitse artillerie en een dag later gingen Duitse JU-88 bommenwerpers in de aanval: de kazematten werden nu zwaar getroffen, maar gaven geen krimp. Generaal Henri Winkelman besloot op 15 mei tot de capitulatie. De succesvolle verdediging van Kornwerderzand – de enige plaats waar het Nederlandse verzet niet was gebroken - moest worden opgegeven. Echter, geen enkele Nederlandse militair is bij de gevechtshandelingen rondom Kornwerderzand gesneuveld. Kapitein Christiaan Boers, die zeer inspirerend voor zijn troepen was, werd vanwege spionage en verzet op 3 mei 1942 gefusilleerd in het concentratiekamp Sachsenhausen. Op 9 mei 1946 werd de commandant van de kazematten Kornwerderzand postuum begiftigd met het Bronzen Kruis. Van het Italiaanse “caporale”, afgeleid van “capo” (dat op zijn beurt is afgeleid van het Latijn “caput”, dat “hoofd” betekent). Bij de Koninklijke Landmacht de laagste graad (rang) boven de stand van soldaat der eerste klasse. De korporaal kan het gedelegeerde bevel voeren over een kleine afdeling soldaten, meestal een (deel van een) groep. Zo staat de korporaal zijn onderofficier bij in het leidinggeven, vervangt deze bij afwezigheid en houdt toezicht op de soldaten. Bij de Koninklijke Landmacht is een korporaal géén onderofficier. Bij de Koninklijke Marine (Korps Mariniers) daarentegen is het korporaalschap (of kwartiermeester) de laagste onderofficiersrang, direct onder de sergeant (bootsman). Korporaals hebben dan dezelfde bevoegdheden en verantwoordelijkheden als onderofficieren. Korporaals werden voorheen, evenals onderofficieren, ingedeeld in weekdiensten op de compagnie dan wel wachtdiensten, respectievelijk als ‘korporaal van de week’ en ‘korporaal van de wacht’ of ‘korporaal van aflossing’. Er is onderscheid in korporaals en korporaals der eerste klasse:
Vaak telt het aantal dienstjaren voor een bevordering van soldaat der tweede klasse naar korporaal of van korporaal naar korporaal der eerste klasse. In de tijd van het Staatse leger en de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) was de “lanspassaat” (“lanspezaat”, “lantspesaet” of “onderkorporaal”) – vergelijkbaar met de huidige Engelse lance corporal – een ervaren soldaat met een hoger soldij dan de soldaat. De lanspassaat stond in plaats van de korporaal tussen de manschappen en onderofficieren. Korporaal en korporaal der eerste klasse worden binnen de NAVO ingedeeld in de NATO rank codes 03 en 04 (STANAG 2116):
Zie ook: officier,onderofficier en Opleiding voor Leidinggevende Korporaals.
Afgeleid van het Latijn “corpus” (“lichaam”). In het Duits: Korps. In het Engels: corps. In het Frans: corps.
Afgekort: KCT. Het KCT heeft als de Special Forces-eenheid van de Koninklijke Landmacht (KL) de taak speciale operaties in het kader van bondgenootschappelijke verdedigings- en crisisbeheersingstaken voor te bereiden en uit te voeren. Een lid van het Korps Commandotroepen wordt in modern militair jargon Special Forces Operator genoemd.
Links erecommando Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Bernhard, in het midden de kraagspiegel van het KCT, rechts een commando in vol ornaat De elite-infanterist die zich na een zware opleiding commando mag noemen draagt de groene baret - niet te verwarren met de nieuwe KL-baret. Het baretembleem van het KCT bestaat uit een Gotische W van Koningin Wilhelmina, waar een dolk doorheen loopt. De handgranaat met de uiteenspattende vlam geeft de agressiviteit en het doorzettingsvermogen weer die een commando dient te hebben. De wapenspreuk is "Nunc aut Nunquam" ("Nu of Nooit"). De hoofdtaak van het KCT is veelzijdig. Speciale operaties worden uitgevoerd door kleine eenheden die met speciale uitrusting worden ingezet in vijandelijk gebied, bijvoorbeeld om:
Speciale operaties worden onderverdeeld in:
Een commando moet bij de uitvoering van de taken volledig op zichzelf kunnen staan. Ook verzorgt het KCT opleidingen voor het 1ste Duits-Nederlandse legerkorps (1GNC) en verlenen bijzondere militaire steun aan bondgenoten of aan eenheden van de Nederlandse landmacht, luchtmacht of marine.
Commando's aan het werk in Afghanistan
Download hier de advertorial over het Korps Commandotroepen (957 kB)
Legermuseum, tentoonstelling 'Special Forces' over het Korps Commandotroepen en de SF Korps Mariniers
Zie ook: AN/PRC-117F, Barrett M82-A1 snipergeweer, bloedgroepfout, Chinese parliament, Engelbrecht van Nassaukazerne, H.A.H.O. & H.A.L.O., killing house, long range reconnaissance patrol (LRRP), MBITR, medic, M49-observatietelescoop, Rigid Hull Inflatable Boat (RHIB), Special Forces, stormdolk, Vaarschool en wing.
Op 10 december 1946 verwierf het Korps Mariniers haar wapenspreuk Qua Patet Orbis van Koningin Wilhelmina. Dat was de lijfspreuk van opperbevelhebber Johan Maurits van Nassau, onder andere tijdens zijn campagnes naar Engeland. Pas op 2 december 1817 werd de naam Korps Mariniers officieel in Nederland ingevoerd. Oorspronkelijk was de marinier bedoeld voor het verrichten van dienst aan boord van schepen: het kostte simpelweg te veel tijd en moeite om steeds landsoldaten in te schepen die geen idee hadden van het werk aan boord en almaar zeeziek waren. Later kreeg de marinier een specialistische taakstelling bij amfibische operaties en andere krijgsverrichtingen op de grens van land en water en zeer zeker ook aan de wal. Modern amfibisch optreden betreft niet alleen het bevechten van een landingsplaats of het vanuit zee uitschakelen van één doel, maar ook beweeglijk optreden waarbij capaciteiten te land, ter zee en in de lucht in samenhang worden ingezet, bijvoorbeeld om een gebied binnen te dringen en tijdelijk te bezetten. Amfibische eenheden zijn weliswaar ‘licht’, maar moeten voldoende zelfbescherming (onder meer op het gebied van CBRN), vuurkracht en mobiliteit hebben. De hedendaagse marinier vervult een veelheid aan taken, in maritiem verband, combined, joint of zelfstandig.
Het Korps Mariniers is dus een eenheid lichte infanterie. Zoals haar wapenspreuk Qua Patet Orbis aangeeft, is zij overal ter wereld inzetbaar, in berg-, jungle-, koudweer- en woestijngebieden. Uiteraard nemen de amfibische operaties vandaag de dag nog steeds een prominente plaats in. Daartoe worden de mariniers met gespecialiseerde schepen (Landing Platform Docks) naar het landingsgebied vervoerd en met landingsvaartuigen (LCU of LCVP) en/of helikopters aan wal gezet. De troepentransportschepen Hr.Ms. Rotterdam en Hr.Ms. Johan de Witt kunnen een geëmbarkeerd bataljon mariniers (600 à 800 mariniers) op locatie brengen en landingsacties tot brigade- of divisieniveau coördineren. Hiermee is de snel inzetbare expeditionaire capaciteit afdoende gewaarborgd.
Op de Nederlandse Antillen, Aruba en het Caribische gebied dragen de mariniers – d.w.z. het 3de Mariniersbataljon – zorg voor de territoriale verdediging en verzorgen zij de opleiding van de toekomstige Antilliaanse en Arubaanse krijgsmacht. Daarnaast hebben zij sinds 1973 een taak in de beveiliging van de noordflank van het NAVO-verdragsterritoir (in het noorden van Noorwegen) met de United Kingdom/Netherlands Amphibious Force (UK/NL AF). Het Korps Mariniers is géén krijgsmachtdeel, maar een volwaardig onderdeel van de Koninklijke Marine. In de organisatie van het Commando Zeestrijdkrachten (Netherlands Maritime Force) zijn de vloot en de mariniers verregaand geïntegreerd. Voor operaties van het Korps Mariniers is de Koninklijke Marine in principe verantwoordelijk, tenzij de operatie van langere duur is en meer vergt dan de organieke externe logistieke capaciteiten van het krijgsmachtdeel. Het Korps Mariniers telt ± 3.500 militairen: voornamelijk mariniers, maar voor de gevechts(verzorgings)steun ook vlootpersoneel van de Koninklijke Marine. De operationele eenheden zijn ondergebracht in het Mariniers Trainings Commando (MTC) – voorheen GOEM (Groep Operationele Eenheden Mariniers) op de Van Braam Houckgeestkazerne in Doorn. Hiertoe behoren het 1ste en 2de Mariniersbataljon, een Gevechtssteunbataljon en een Logistiek bataljon.
Naast de reguliere militairen is in het Korps Mariniers ook een aanhoudings- en ondersteuningseenheid geïntegreerd: de Unit Interventie Mariniers (UIM) – voorheen Bijzondere Bijstand Eenheid (BBE). Deze Special Forces zijn bedoeld voor het aanhouden van vuurwapengevaarlijke verdachten, ongeacht eventuele banden met terroristische activiteiten, en onder meer gespecialiseerd in grootschalige, offensieve of complexe acties. Bij inzet valt de UIM onder aansturing van de Dienst Speciale Interventies (DSI). Terug naar BovenKORPS MOBIELE COLONNES
Tot 1963 was het KMC onder de naam Rijks Mobiele Colonnes (RMC) een zelfstandig (vierde) krijgsmachtdeel naast Koninklijke Landmacht, Luchtmacht en Marine, dat in oorlogsomstandigheden of bij grote rampen, via de nationale commandant van de BB, aan lokale autoriteiten steun kon verlenen. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken zorgde voor de financiering van het KMC. In de praktijk richtte een burgemeester een verzoek tot militaire steunverlening door het KMC aan de Commissaris van de Koningin in de betrokken provincie. Hieronder vielen brandbestrijding, redding, gewondentransport, geneeskundige hulpverlening, nooddrinkwater(leiding)voorzieningen en waterzuivering. Wanneer de Commissaris van de Koningin niet kon voldoen aan het burgemeestersverzoek, wendde hij zich tot de Minister van Binnenlandse Zaken.
De brandweer-, redding- en drinkwatervoorzieningeenheden van het Korps Mobiele Colonnes (KMC) konden op deze manier op provinciale en nationale schaal militaire steunverlening in geval van oorlog, oorlogsgevaar of andere buitengewone omstandigheden verzorgen. Deze hulpverlening in het openbaar belang moest niet worden verward met militaire bijstand (hulpverlening door de krijgsmacht ter handhaving van de openbare orde, ten behoeve van de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en ingeval van een ramp of van ernstige vrees voor het ontstaan daarvan) of bijzondere militaire bijstand (hulpverlening door de krijgsmacht aan justitiële autoriteiten in geval van terroristische acties of bijzondere militaire bijstand). In november/december 1966 deed zich een uitzonderlijke, buitenlandse inzet voor met Operatie Aqua Vita: vier waterzuiveringpelotons, onder andere afkomstig van het KMC, namen deel aan het lenigen van noden als gevolg van storm en zware regenval in de nabijheid van de Italiaanse stad Florence. Bij Ministeriele Beschikking van 5 februari 1967 kreeg het KMC een nieuw baretembleem, bestaande uit een staf van Asklepios (esculaap) op een gekruist zwaard en bijl. Het embleem symboliseert de geneeskundige- (Asklepiosstaf), opruiming- en redding- (bijl) en brandweercolonnes (vlam), welke colonnes deel uitmaken van het KMC. Door de inwerkingtreding van de Brandweerwet en de Rampenwet in 1985 vervielen de brandweertaken van het KMC aan de civiele brandweerkorpsen, waarna de KMC-brandweercolonnes werden afgestoten.
Het takenpakket en de werkwijze van het KMC werd tot de opheffing op 1 maart 1993 geregeld in de gemeenschappelijke beschikkingen van de ministers van Binnenlandse Zaken, Defensie en Volksgezondheid. In september 1991 werd beslist dat het Korps Mobiele Colonnes met ingang van 1 januari 1993 zou worden opgeheven. Redenen hiervoor waren het feit dat de taakstelling van het KMC niet meer aansloot bij de manier waarop de rampenbestrijding vanaf 1985 werd vormgegeven én de verminderde oorlogsdreiging uit het Oosten na het einde van de Koude Oorlog (incasseren van het vredesdividend). Na het stopzetten van het KMC bleef de behoefte aan militaire bijstand noodzakelijk in situaties waarbij de capaciteit van de civiele hulpverlening ontoereikend en/of noodzakelijk zou zijn voor de aanvulling of aflossing van de civiele eenheden. Het KMC werd opgevolgd door het Commando Rampbestrijding (CORAD), maar dat werd in 1995 ook opgeheven. Daarna werden de hulpverleningsketens van het CORAB organisatorisch ondergebracht bij de drie toenmalige Regionale Militaire Commando’s (RMC’s). Per RMC bleven er twee rampbestrijdingscompagnieën over bij de Nationale Reserve (NATRES) en één mobilisabel rampbestrijdingsbataljon. In totaal ging het dus om vijf rampenbestrijdingsbataljons met in totaal 4.000 redders en hospikken.
Het grote nadeel van grootschalige geneeskundige hulpverlening onder rijksverantwoordelijkheid, zoals die was geregeld bij de BB en het KMC, was dat het geen parate organisaties waren. Juist bij hulpverlening is direct optreden van levensbelang.
De afkorting K.O.S.S.O.K. betekent: “Klop op de schouder, schop onder de kont”. Heeft te maken met het gegeven dat een commandant, onder gelijke omstandigheden, evengoed moet belonen als straffen – of omgekeerd. Generaal Patrick Cammaert herinnert zich – in het artikel ‘Goedschiks of kwaadschiks’ (de Volkskrant, 24 september 2005) – de woorden van een docent aan het Koninklijk Instituut voor de Marine: “Aanmoediging en beloning, terechtwijzing en bestraffing, prijs op luide en corrigeer op milde toon.” Verzamelnaam voor letsels die kunnen optreden als gevolg van koude, zowel bij normale koudweeromstandigheden als in koudweergebieden. Koudeletsels kunnen worden onderverdeeld in:
Letsels zonder bevriezing:
Letsels met bevriezing:
Andere koudweerproblemen:
Het probleem bij koudeletsel is dat vele factoren eraan debet zijn dat het menselijk lichaam warmte verliest, met name onder winderige en/of natte weersomstandigheden. Deze facoren zijn weergegeven in onderstaande tekening:
Bij koude zorgt alcohol voor:
Bij koude zorgt roken voor:
Ter voorkoming van koudeletsels geldt dat goed moet worden gegeten, warme dranken moeten worden gedronken en oververhitting door transpiratie moet worden voorkomen. Verder geldt:
Specifiek met betrekking tot de handen geldt:
Specifiek met betrekking tot de voeten geldt:
Zie ook: C.O.L.D. F.E.E.T., L.O.R.D., meerlagensysteem, poeroet en reddingsdeken.
Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden er grote spanningen tussen de landen die bij het communistische Oostblok hoorden en die in het kapitalistische westen. De spanningen leidden onder andere tot een (atoom)wapenrace tussen de twee grootmachten, de Verenigde Staten en de Sowjet-Unie. Oost en west bekeken elkaar met argusogen; over en weer werd gespioneerd.
Koude Oorlog: reële dreiging en hoge paraatheid. In Berlijn werd zelfs een afscheidingsmuur gebouwd om te voorkomen dat inwoners van Oost-Duitsland (DDR) niet naar het westen konden overlopen.
Zie ook: fault line conflict, Fulda Gap en propaganda.
Tijdens koudweertrainingen staan het overleven en uitvoeren van diverse skills en drills onder koudweeromstandigheden centraal. Het uitvoeren van operaties onder (extreme) koudweeromstandigheden is moeilijk en tijdrovend: het overleven van de eenheid is vaak een groter probleem dan het afrekenen met de vijand. Koude en wind chill factor vragen veel energie van het lichaam en kunnen uitputting, depressie en dorst veroorzaken. De koude heeft door bevriezing vaak een negatieve invloed op de werking van het materieel.
Het voorkomen van de uitval van personeel als gevolg van niet-gevechtsverliezen (Diseases and Non-Battle Injuries) komt met name op het conto van het dragen en aanpassen van de juiste kleding (koudweerkledingpakket, thermische sokken en meerlagensysteem), hygiëne en preventieve gezondheidszorg (HPG) en (acclimatisatie tijdens) geografisch-klimatologische training. Dit laatste vindt voor de Nederlandse krijgsmacht met name plaats in Noorwegen, al dan niet boven de Poolcirkel, waarbij bijvoorbeeld wordt geoefend in navigeren, optreden en verplaatsen in sneeuwsituaties, overnachten te velde (iglo, sneeuwhol, tent), uitvoeren van schietoefeningen onder extreme kou, verplaatsten bij duisternis en voorkomen van en omgaan met koudeletsels. Specialisten op het gebied van optreden in koudweeromstandigheden zijn de Mountain Leaders (berg- en koudweerspecialisten) van het Korps Mariniers en de instructeurs Optreden Bergachtig Terrein (OBT) van het Korps Commandotroepen. Tips voor koudweertraining:
Terug naar BovenKRATERING
Dit is een (holle) lading die juist onder het maaiveld wordt geplaatst of in een met een grondboor gemaakt gat in een asfalt- of betonnen weg. Door het stellen van een kleine springlading (kraterlading, Trichtersprengladung, charge enterrée, cratering charge) zal een krater worden gevormd, waardoor de weg van binnenuit wordt vernield. Het aanbrengen van krateringen is uiterst effectief op (smalle) paden en wegen die dienen als vijandelijke naderingswegen. Daarbij geldt wel dat weerszijden van de krater hinderniswaarde hebben (steile helling, mijnenveld) én onder waarneming liggen. Krateringen op landingsbanen van vliegvelden kunnen gemakshalve worden gecreëerd door het afwerpen van bommen.
Volgens Van Dale Groot Woordenboek der Nederlandse Taal een militair die in de oorlog in handen van de vijand is gevallen. Artikel 4 van de '(Derde) Conventie van Genève met betrekking tot de behandeling van krijgsgevangenen', gedateerd 12 augustus 1949, is wat betreft de status van een krijsgevangene specifieker: ieder lid van de strijdkrachten van een partij in een gewapens conflict is een combattant en iedere combattant die wordt gevangengenomen door de tegenpartij is een krijgsgevangene. Onder een combattant wordt verstaan: iedereen die deel uitmaakt van de strijdkrachten van een partij in een gewapend conflict, en verder ongeorganiseerde strijdkrachten die:
Onder bepaalde omstandigheden kunnen ook burgers krijgsgevangen worden gemaakt. Te denken valt hier aan burgers die de strijdkrachten volgen zonder daarvan deel uit te maken (geaccrediteerde oorlogsverslaggevers, leveranciers e.d.). Het begin van krijgsgevangenschap kan kenbaar gemaakt worden door bijvoorbeeld het laten zien van een witte vlag: militairen die zich op deze manier overgeven moeten worden gevangengenomen, omdat het humanitair oorlogsrecht het "weigeren van kwartier" (genade) verbiedt. De hoofdregel uit zowel het humanitair oorlogsrecht als het Derde Verdrag van Genève is dat krijgsgevangenen altijd humaan moeten worden behandeld. Opzettelijk doden, verwonden of op een andere manier hevig lijden veroorzaken, is verboden. Alle krijgsgevangenen moeten gelijkelijk worden behandeld, maar uitzonderingen zijn toegestaan op grond van:
De Nederlandse militair moet zich houden aan de gedragsregels zoals die zijn omschreven in de ' Regeling gedragsregels voor de Nederlandse militair in krijgsgevangenschap'. Artikel 3 hierin geeft aan dat de krijgsgevangene bij ondervraging is gehouden de vijand en onderdanen van de gevangenhoudende mogendheid (ten behoeve van registratie over het krijgsgevangen maken) slechts mededeling te doen van naam, voornamen, geboortedatum, rang en registratienummer. Andere vragen mogen weliswaar worden gesteld, maar iedere vorm van druk, dwang of marteling om de krijgsgevangene te laten antwoorden is hierbij verboden. Artikel 5 hierin geeft aan dat, indien zich een geschikte gelegenheid voordoet, van de krijgsgevangene wordt verwacht dat deze zich aan de gevangenschap zal onttrekken om zich weer bij een eigen of bondgenootschappelijk krijgsmachtonderdeel te voegen. Ernstige inbreuken op zowel het humanitair oorlogsrecht als het Derde Verdrag van Genève zijn:
Zie ook O.F.S.S.L.A. en paragraaf 4 (De behandeling van krijgsgevangenen), hoofdstuk 9 (Inlichtingen en militaire veiligheid) van het Handboek KL-militair (VS 2-1352). Zie ook: combattant, detainee, huurling en non-combattant. In het Duits: Kriegslist. In het Engels: ruse of war. In het Frans: ruse de guerre. Elke handeling waardoor de vijand wordt misleid, die tevens zélf een militair voordeel oplevert. Een krijgslist tast de vijandelijke bereidheid tot vechten aan. Krijgslisten en misleiding zijn volgens het humanitair oorlogsrecht toegestaan, al is de scheidslijn tussenbeiden niet of nauwelijks te trekken. Voorbeelden van toegestane krijgslisten zijn:
Beroemde krijgslisten zijn die met het Paard van Troje en het Turfschip van Breda (4 maart 1590). Na deze laatste actie door Prins Maurits en de zijnen hebben de Spanjaarden tot tweemaal toe geprobeerd soortgelijke krijgslisten uit te halen:
In beide gevallen werd de misleiding op tijd doorzien. Een ander schoolvoorbeeld van een krijgslist vond plaats op 10 mei 1940: een indrukwekkende armada van de Duitse Luftwaffe bombardeerde bij verrassing Vliegveld Bergen in Noord-Holland door noordelijk van Nederland boven de Noordzee te vliegen en daarna een zwaai van 180 graden te maken. Bij de listige aanval werden 11 van de 12 Fokker G-1 Mercury jachtkruisers in één klap uitgeschakeld. Zie ook: misleiding en Turfschip van Breda. In het Duits: Kriegsgericht; Militärgericht; Militärtribunal. In het Engels: court-martial; military tribunal. In het Frans: conseil de guerre; tribunal militaire; cour martiale. Een uit militaire rechters (officier-juristen) bestaande militaire rechtbank die wordt bijeengeroepen om recht te spreken over een aan de militaire jurisdictie onderworpen persoon – in de regel een militair in werkelijke dienst van de krijgsmacht – die in staat van beschuldiging is gesteld voor het plegen van een strafbaar feit. Rechters van een krijgsraad bestaan dus niet uit leden van de civiel-rechterlijke macht. Van 1814 tot 1991 kende Nederland de krijgsraad. De rechtspraak vond, en vindt nog steeds, plaats op grond van de Wet Militair Tuchtrecht en de Wet Militair Strafrecht. In oorlogs- en daarmee gelijkgestelde omstandigheden wordt ook recht gesproken op grond van het internationaal oorlogsrecht. Tot 1991 kon de militair in Nederland in hoger beroep terecht bij het Hoog Militair Gerechtshof (HMG) – het hoogste militaire rechtscollege in Den Haag. Op 1 januari 1991 trad de Wet militaire strafrechtspraak (WMSR) in werking; tot dan toe was het militair strafprocesrecht geregeld in de 'Rechtspleging bij de landmacht en luchtmacht' en de 'Rechtspleging bij de zeemacht'. Met de inwerkingtreding van de WMSR kwam een einde aan de afzonderlijke militair-rechterlijke organisatie en kende Nederland geen krijgsraad meer. Samen met het opheffen van het HMG werden alle militaire strafrechtfuncties afgestaan: militaire zaken worden sindsdien in eerste aanleg behandeld door de militaire kantonrechter in Arnhem of – in hoger beroep dan wel bij complexe strafzaken – door de enkel- of meervoudige militaire kamer van de arrondissementsrechtbank in Arnhem. Er wordt rechtgesproken door twee leden van de civiel-rechterlijke macht én een lid van het Ministerie van Defensie (jurist-officier).
Tevens berust de verantwoordelijkheid voor het opsporings- en vervolgingsbeleid sindsdien bij het Openbaar Ministerie. Omdat de KMar voor haar opsporingstaak onder het gezag van de Minister van Justitie staat, heeft Defensie hier geen bemoeienis mee. Voorheen bepaalde Defensie zelf of een militair werd vervolgd, waardoor het risico bestond dat strafbare feiten in de doofpot werden gestopt. Een commandant die tegenwoordig een strafbaar feit constateert, is verplicht aangifte te doen bij de KMar of politie, die het procesverbaal rechtstreeks toestuurt aan de Officier van Justitie in Arnhem. In het Duits: taktisch wichtiger Geländeabschnitt; kritischer Punkt. In het Engels: critical point. In het Frans: point critique. Terreindeel dat de tegenstander bij verovering en de daaropvolgende beheersing beslist voordeel biedt.
Ook genaamd: indirect vuur.
Krombaangeschut is bedoeld voor het met een boog verschieten van projectielen. Indirect vuur wordt afgegeven op doelen die niet voor de schutter waarneembaar zijn óf door natuurlijke, kunstmatige of andersoortige hindernissen aan het zicht worden onttrokken. Zie ook: vlakbaanvuur.
Kazerne gelegen aan de Herculeslaan in Utrecht. Naamgever van de Kromhoutkazerne is officier van het wapen der genieJoachim Hendrik Kromhout (Latum, 1835 - Rheden, 1897). Op 17-jarige leeftijd ging hij naar de KMA; in 1856 werd hij benoemd tot tweede luitenant bij het Korps Ingenieurs, Mineurs en Sappeurs. Op 16 april 1873 volgde zijn bevordering tot majoor en was hij drie jaar lang commandant van het bataljon mineurs en sappeurs.
De oude Kromhoutkazerne. In 1867 werd Kromhout geplaatst bij de Generale Staf in Den Haag en gedetacheerd bij het Ministerie van Oorlog. In 1872 volgde een afvaardiging naar Engeland, waar hij manoeuvres bijwoonde; hij bleek een modelofficier. Een jaar later promoveerde hij tot majoor en werd commandant van het Korps Mineurs en Sappeurs – later Genietroepen geheten. Uiteindelijk werd Kromhout op 4 mei 1886 bevorderd tot luitenant-generaal als Inspecteur van het Wapen der Genie; op 25 februari 1893 volgde de bevordering tot luitenant-generaal, in welke rang hij inspecteur bleef. Ook schreef hij onder meer het ´Zakboekje voor den Nederlandschen pionier’ (1875), ´De genietroepen bij de Engelsche expeditie naar Coomassie’ (1880; over de Engelse expeditie naar Coomassie in het Ashanti Rijk in 1874) en ‘Vademecum voor officieren voor alle wapens’ (1883). Begin september 1913 werd de (oude) Kromhoutkazerne in Utrecht geopend en naar hem vernoemd. Halverwege de jaren ’40 vertrok de genie naar Vught. Vervolgens werd de kazerne gebruikt als Centrale Werkplaats van het Regiment Technische Troepen.
De nieuwe Kromhoutkazerne. Op 20 maart 2009 sloegen de Staatssecretaris van Defensie, Jack de Vries, en de Commandant Landstrijdkrachten, generaal Rob Bertholee, de eerste paal voor de nieuwbouw van de Kromhoutkazerne; op 1 oktober 2009 werd het hoogste punt van de nieuwe kazerne bereikt. Op de nieuwe Kromhoutkazerne worden vanaf medio 2010 onder andere de volgende eenheden geplaatst:
Zie ook: BASTOS-G en B.V.W.A.K.S.
Tent die onder andere wordt gebruikt bij de opbouw van geneeskundige inrichtingen. De kruistent (NSN: 8340-17-049-7195) meet 5,80 x 7,85 meter en heeft een grondoppervlakte van 45,5 m².
Benodigdheden voor de kruistent zijn:
De specificaties van de kruistent zijn:
De kruistent kan worden gekoppeld aan de boogtent , die op zijn beurt kan worden gekoppeld aan de vestibule . Met dank aan de website van de Stichting Bravo Compagnie (13 november 2002).
Daarna doet de Minister van Defensie een voorstel aan het staatshoofd. De Koningin bekrachtigt de toekenning van de onderscheiding met een Koninklijk Besluit. Het Kruis van Verdienste is een verguld bronzen kruis met vier armen, in totaal 35 mm in de breedte, dat is bevestigd aan 37 mm breed Nassaublauw, zijden lint met in het midden een verticale oranje streep van zes mm. In het midden van het kruis is een gekroonde ‘W’ geplaatst en over de armen van het kruis ligt een lauwerkrans. De achterkant van het kruis heeft in reliëf de Nederlandse Leeuw en het opschrift ‘Voor verdienste’. Sinds 1941 is het Kruis van Verdienste toegekend aan 2.083 personen, vooral aan Engelandvaarders en leden van de Binnenlandse Strijdkrachten in de Tweede Wereldoorlog. De meest recente toekenningen zijn:
Afkorting staat voor: Kommando Schnelle Einsatzkräfte Sanitätsdienst. De KSES - zoals de naam al aangeeft een Duitse geneeskundige paraplu-eenheid - is gelegerd op de Von-Lettow-Vorbeckkaserne, Papenburger Strasse 82, 26789 Leer (Ostfriesland). Taakstelling KSES:
Sinds 2004 gebruikt de Koninklijke Landmacht in plaats van de zwaar verouderde Moto Guzzi V50 de Oostenrijkse KTM 400 Low Seat (LS)-E / Militärisch. De ruim 1.200 in gebruik zijnde Moto Guzzi V50’s werden met name gebruikt voor het begeleiden van colonnes én voor assistentie bij verkeerscontroles. Met de vervanging was een investering gemoeid van ± € 800.000. In totaal 93 van de 115 motoren zijn in gebruik genomen door 11 Air Manoeuvre Brigade.
Verder heeft de motor hoge spatborden en geprofileerde banden. Specificaties:
Betekenis: kennisgeving van ontvangst. In het Duits: Inhaltsbestätigung. In het Engels: acknowledgement (of receipt). In het Frans: confirmation de contenu. Controlewijze van een ontvangen bevel of radiotelefoniebericht.
Na de analyse van de opdracht geeft de commandant het waarschuwingsbevel (wabvl) uit. Het wabev geeft een komende verandering van richting en/of beweging aan:
Zie ook: graad van gereedheid, graad van gevechtsvaardigheid en reactietijd.
Detachement dat in de voorbereiding van de daadwerkelijke missie in het operatiegebied – nadat inlichtingeneenheden een Fact Finding Mission hebben ondernomen en verkenningseenheden de mate van (militaire) dreiging hebben onderkend – op enige locatie een tijdelijke verblijfplaats kiest. De tijdelijke verblijfplaats kan bijvoorbeeld een afwachtingsgebied (Staging Area), bivak, compound, kampement of verzamelgebied (Assembly Area) zijn. Het is de eerste ontplooiing van eigen troepen na de inlichtingen- en verkenningseenheden, welke zorg draagt voor het (provisorisch) inrichten van één of meer locaties en ontwikkelen van logistieke lijnen. Het is de eerste ontplooiing van eigen troepen na de inlichtingen- en verkenningseenheden, welke zorg draagt voor het (provisorisch) inrichten van één of meer locaties en ontwikkelen van logistieke lijnen.
KWATTA, ALLER OGEN ZIJN GERICHT OP... De uitdrukking ”Aller ogen zijn gericht op Kwatta”, die pas in 1999 is opgenomen in Van Dale, heeft in veel opzichten een link met de krijgsmacht. Tegenwoordig staat de uitdrukking voor iemand die of iets wat specifiek in het middelpunt van de belangstelling staat.
Van oorsprong is de kwatta een slingeraapje (Ateles paniscus) dat onder meer in Suriname voorkomt; vervolgens ook een cacaoplantage in Suriname, gelegen tussen de rivieren Coppename en Suriname. De plantage was eind 19de eeuw gesticht door Joost G. van Emden. In 1893 werd in Breda, ook door Van Emden, de Cacao- en Chocoladefabriek Kwatta NV opgericht. Acht jaar later kwam in Nederland de eerste verpakte chocoladereep op de markt: de Kwatta-reep.
Met de Kwatta-soldaatjes kon de spaarlustige consument deelnemen aan een spaarzegelsysteem, in navolging van Verkade. Zo waren 10 soldaatjes afdoende voor een nieuwe chocoladereep en 100 soldaatjes voor een huishoudschaar. Met dank aan historicus Henk Muntjewerff (Breda).
Laatste update:07.06.2010 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
