 |
||
 |
 |
|
 |
||
 |
De Koude Oorlog was een episode van spanningen tussen het kapitalistische westen en het communistische oosten in de tweede helft van de 20ste eeuw (1945-1989).
Het kapitalistische westerse blok, met inbegrip van Nederland, werd aangevoerd door de Verenigde Staten en later ook de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO); het communistische blok stond onder leiding van de Sovjet-Unie(USSR) en later ook het Warschaupact. De VS en de USSR waren beiden de (morele) overwinnaars van de Tweede Wereldoorlog, maar er waren grote verschillen.
Zo was het grondgebied van de VS, op enkele incidenten na, totaal ongeschonden uit de strijd naar voren gekomen. De VS waren de bevrijders van het grootste deel van West-Europa en bonden hiermee alle bevrijde landen aan zich. De USSR had weliswaar Duitsland tot en met de hoofdstad Berlijn weten te bevrijden, maar was hiervoor door vele andere landen opgemarcheerd. Deze landen, in Oost-Europa, waren welbeschouwd veroverd en de USSR maakten geen aanstalten om te vertrekken.
Als het begin van de Koude Oorlog wordt de Conferentie van Jalta gezien, de bijeenkomst tussen Groot-Brittannië (Churchill), de Sovjet-Unie (Stalin) en Verenigde Staten (Roosevelt).
De intentie van de Conferentie van Jalta (februari 1945) was de naoorlogse reorganisatie van Europa. Deze hervorming zou echter een ongekend felle periode van ‘gewapende vrede’ inluiden. Voor zover er vrede was, ging die hoofdzakelijk gepaard met over en weer gepraat over hoe groot en sterk de krijgsmachten van beide machtsblokken wel niet waren en welke wapens zij al dan niet zouden kunnen gebruiken. Zo leidde de Koude Oorlog een ongekende wapenwedloop in, waarbij in het bijzonder de verspreiding en het mogelijke gebruik van massavernietigingswapens tot angst en onrust leidden, zowel op het vlak van de internationale betrekkingen tussen Oost en West, als in de publieke opinie.
Tijdens de Koude Oorlog werd de vrede enkele malen gevaarlijk verstoord, met als hoogte- en dieptepunten:
Griekse burgeroorlog (tot 1949) |
blokkade van Berlijn (1948-’49) |
oprichting NAVO (1949) |
Koreaoorlog (1950-’53) |
oprichting Warschaupact (1955) |
Hongaarse opstand (1956) |
bouw van de Berlijnse muur (1961) |
Varkensbaai-incident & Cubaanse raketcrisis (1961-‘62) |
Vietnamoorlog (1963-’75) |
Praagse lente (1968) |
Russische inval in Afghanistan (1979-’88) |
stakingen door Solidarność in Polen (1980-’81) |