 |
||
 |
inhoudsopgave L |  |
 |
||
Maak uw keuze uit de hieronder getoonde lijst
Dit is mede te danken aan de hit ‘Brief uit La Courtine’ (1963) van Rijk de Gooijer’s, geschreven door Eli Asser en geïnspireerd door het Nederlandse militaire verblijf in La Courtine, met de openingszin: “Beste ouders, lieve Ine, ik schrijf dit uit La Courtine”. Niet alleen de parate divisies, ook de dienstplichtigen op herhaling van de Koninklijke Landmacht, oefenden van 1959 tot ‘64 met als uitvalsbasis het Camp de la Courtine, al dan niet gezamenlijk met andere NAVO-landen. Alleen tijdens de Berlijn-crisis van 1961 werden de oefeningen tijdelijk opgeschort.
Er waren twee redenen waarom de Nederlandse regering in 1959 met Frankrijk een contract sloot over het gebruik van het oefengebied bij La Courtine: de uitbreiding van het 1 Legerkorps (1 LK) naar twee parate divisies (1ste en 4de, beiden met zware artillerie), waardoor de KL op zoek moest naar een nieuw, grootschalig oefenterrein, en het vrijkomen van de Franse legerplaats doordat de Franse troepen waren vertrokken naar Algerije. De Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog van 1954 tot ’62 eiste inzet van veel Franse troepen.
Het oefenterrein telt ± 70 km². Lichte vliegtuigen die voor onmiddellijke steun aan de oefenende troepen werden ingezet, konden worden gestationeerd op airstrips bij Les Fagettes en Clairavaux of het nabijgelegen vliegveld Ussel-Thalamy.
Hoewel er in 1970 en 1987 nog incidenteel oefeningen plaatsvonden in La Courtine, werd de legendarische naam consequent verbonden aan de oefenperiode van 1959 tot 1964. Het VPRO-radioprogramma ‘OVT’ zond hierover op 18 en 25 februari en 4 maart 2001 een driedelige serie uit onder de naam ‘Spoor terug: La Courtine’.
Tijdens de oefeningen van 1 Divisie “7 December” in La Courtine, stelde de Sectie Voorlichting elke dag voor de oefenende troep het nieuwsbulletin L’Emère samen. De naam hiervan was een afgeleide van het Frans gemaakte EM’er van de afkorting EM (Expeditionaire Macht).
Afkorting: LP. Duits: Landepunkt. Frans: point d’atterrissage. Nederlands: landingsplaats.
Een landingspunt, zo mogelijk binnen een landing site (LS), waar één helikopter kan landen cq. opstijgen. Het landingspunt hoeft niet op een organieke landingsbaan te liggen. Het LP is dus een locatie waar één helikopter kan landen cq. opstijgen of een externe helikopterlading (Under Slung Load, USL) kan oppikken cq. neerzetten. Voor het vastzetten van een USL wordt gebruik gemaakt van de Helicopter Underslung Load Equipment (HUSLE). De volgende vier LP’s worden onderscheiden:
Zie ook: chalk, flashcard, hot LZ, marshaller, pathfinder en riggen.
De nadruk ligt op het externe vervoer van cargo door middel van een under slung load (USL), waarbij niets mag loszitten of kunnen losraken tijdens de vlucht. De LPC, die onder de verantwoording van een Heli Handling Instructor (HHI) werkt, krijgt zijn opleiding aan de School Grond Lucht Samenwerking (SGLS) – de Landing Point Commander Course - en dient jaarlijks een Currency Check af te leggen om zijn gecertificeerdheid te behouden.
Afgekort: LPF. Daartoe opgeleid en gecertificeerd militair die verantwoordelijk is voor het verkennen, uitzetten en inrichten van een veilig landing point ten behoeve van personeel en interne belading van een chalk; zodra er under slung load (USL) aan de helikopter wordt gekoppeld, wordt de LPC verantwoordelijk.
De LPF mag bij dag een landing point verkennen voor gebruik bij dag en bij nacht. Daarnaast behoren tot zijn taken:
Hiertoe heeft hij onder andere een clinometer, kaarthoekmeter en kompas ter beschikking – beide laatsten in graden in plaats van mils (de luchtmacht werkt met graden).
Hoogst gegradueerde onderofficier, tevens stafadjudant, van de Koninklijke Landmacht (KL), die alle militairen beneden de rang van tweede luitenant vertegenwoordigt. Ook genaamd: CLAS-adjudant. Vóór 5 september 2005 was de landmachtadjudant geplaatst in de staf van de Bevelhebber der Landstrijdkrachten (BLS), na 5 september 2005 geplaatst in de staf van de Commandant Landstrijdkrachten (CLAS).
De Landmachtadjudant is ingevoerd in 1998 onder de toenmalige Bevelhebber der Landstrijdkrachten, luitenant-generaal Maarten Schouten: op 8 mei 1998 werd adjudant Willem Tanis op de Van Hornekazerne in Weert geïnstalleerd als eerste Landmachtadjudant - een mijlpaal in de geschiedenis van het onderofficierskorps.
Zie ook: stafadjudant.
Munitie die is ontworpen om op, onder of boven het maaiveld te plaatsen en tot ontploffing te komen bij de aanwezig- of nabijheid van of bij contact met personen en/of voertuigen. In de nieuwe generatie landmijnen zitten mechanismen ingebouwd die reageren op licht, warmte, verplaatsing of magnetisme. Landmijnen zijn traditioneel gemaakt van hout, metaal, plastic of een combinatie hiervan.
Download hier de slideshow over landmijnen (1,07 MB) Het explosief dat het meest in landmijnen wordt gebruikt is TNT (Tri-Nitro-Tolueen). Momenteel zijn er wereldwijd tussen 340 en 400 soorten landmijnen. Niettegenstaande de desastreuze uitwerking van landmijnen, kunnen zij bij oorlogvoering en Peace Support Operations niet worden gemist, vanwege:
Er wordt onderscheid gemaakt tussen antipersoneelsmijnen (AP-mijnen, APM) en antivoertuigmijnen (AV-mijnen, AVM) – welke voorheen antitankmijnen (AT-mijnen, ATM) werden genoemd. Jaarlijks vallen wereldwijd 20 à 30.000 slachtoffers als gevolg van mijnen die achterblijven na een gewapend conflict. De verwondingen variëren van blindheid en brandwonden tot amputatie- en scherfwonden. Met name de AP-mijnen zijn in oorlogvoering geduchte wapens: betaalbaar voor de allerarmste facties, milities en guerrillabewegingen, eenvoudig in gebruik en daardoor erg populair. Grote hoeveelheden eenmaal gelegde landmijnen en niet-geëxplodeerde munitie bemoeilijken de hulpverlening aan de (arme) ontwikkelingslanden en zorgen ervoor dat complete landbouwgebieden onbenut moeten blijven.
De landen die het Verdrag van Ottawa niet hebben geratificeerd, hebben gezamenlijk nog ± 200 miljoen AP-mijnen in gebruik en opslag. In naar schatting 70 landen liggen nog ± 140 miljoen ongeëxplodeerde landmijnen. Landen met de grootste aanwezigheid van landmijnen zijn:
Na de Eerste Wereldoorlog kwam het gebruik van landmijnen in zwang. In de Tweede Wereldoorlog en Vietnam deed de Bouncing Betty zijn intrede, in Vietnam vervolgens de claymore. Tijdens en na de Koude Oorlog bleken landmijnen met name in regionale, inter- en intrastatelijke conflicten ideale wapens. Zo telden de Falkland-eilanden 20 jaar na de Falkland-oorlog 101 mijnenvelden met 16.600 in kaart gebrachte mijnen op een oppervlakte van slechts 20 km². Tegenwoordig worden landmijnen, om het ruimen ervan in mijnenvelden gemakkelijker te maken, voorzien van:
Nederland beschikt wél over zgn. horizontaal-effect-wapens (HEW's), explosieven die vanaf een afstand tot ontploffing gebracht kunnen worden en uitermate geschikt zijn voor rondomverdediging. Zie ook: ammunition awareness, AP-23, B.M.W., Bouncing Betty, claymore en Explosieven Opruimingscommando KL
LANDOLT, HEINRICH MATHIAS FRIEDRICH
In 1859 vertaalde hij een boek van de Belgische generaal Bruno J.B.J. Renard (1804-1879): ‘Beschouwingen over de tactiek der infanterie in Europa’. Van 1861 tot 1 januari 1964 was hij hoofdredacteur van het tijdschrift Militaire Spectator. Van 1865 tot ’70 publiceerde hij tot slot een viertalig (Nederlands, Frans, Duits en Engels) polyglottisch militair woordenboek in vijf delen onder de titel ‘Dictionnaire polyglotte de termes techniques militaires et de marine’. Wa oorspronkelijkheid betreft vergelijkbaar met ‘Beknopt overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen uit de Nederlandsche krijgsgeschiedenis van 1568 tot heden' (1935) van de eerste luitenant I.L. Uijterschout. Zie ook: detachement, insubordinatie, militaire geschiedenis, ontplooiing en pistool.
Afgekort: LaRo. Organieke benaming: vrachtauto, algemene dienst, ½ ton of ¾ ton, 4x4, 24V. Sinds 30 april 1948 in Solihull (Groot-Brittannië) vervaardigd 4x4 terreinvaardig voertuig, met vele militaire varianten. De Nederlandse krijgsmacht wilde begin jaren ’70 de jeeps Nekaf en Willys uit de jaren vijftig vervangen. Hoewel de Toyota Landcruiser de beste optie voor militair gebruik leek, werd gekozen voor de LandRover, onder andere omdat de Nederlandse DAF YA-66 niet geschikt werd bevonden. Andere geteste en ongeschikt kandidaten waren een AMC-jeep en een Renault.
Op 7 juli 1975 tekende de toenmalige Staatssecretaris van Defensie Cees van Lent en de voorzitter van de Raad van Bestuur van British Leyland een order voor de leverantie van 2.625 LandRovers uit de serie 3. Op basis van de wensen van de British Army, RAF en Royal Marines was deze serie ontworpen in nauwe samenwerking met het British Military Vehicles and Engineering Establishment (MVEE). In de daarop volgende jaren volgden nabestellingen van de types ½ ton en ¾ ton tot ± 5.000 stuks:
Bij de KL zijn in gebruik geweest de 88" Algemene Dienst (AD) en de 109" AD, gewondentransport (GWT) en Commando & Verkenning (C&V).
De KL heeft onder andere gebruikgemaakt van de ziekenauto LandRover 7,5 kN (109”) met de carrosserieopbouw van Marshall en, zoals alle LaRo’s, 2¼-liter 4-cilinder dieselmotoren (2.286 cc) en een maximumsnelheid van 105 km per uur. De ziekenauto LandRover 7,5 kN, die zowel de DKW Munga type 4 en de jeep M38A1 Nekaf gewondentransport verving, bood naast de chauffeur en de gewondenverzorger plaats aan twee liggende en drie ambulante patiënten. Specificaties:
Landverraad is een niet op de Nederlandse wet gebaseerde noch in het Wetboek van Strafrecht opgenomen verzamelnaam voor misdaden waarbij de verrader in kwestie – genoemd: landverrader – al dan niet in oorlogstijd niet loyaal en trouw is aan zijn eigen land met als doel de staatsveiligheid van zijn land in gevaar te brengen. Voorbeelden van landverraad zijn:
Een voorbeeld van iemand die door velen wordt gezien als een landverrader is Jan ‘Poncke’ Princen.
Verplaatsbare draadversperring die gelijk is aan een Friese ruiter, maar dan driehoekig in plaats van rechthoekig.
De laplandversperring dient voor het sluiten van openingen in vaste versperringen, zoals onderbrekingen in een vaste hindernis(gordel). De versperring is met name bedoeld tegen personeel en voertuigen ter bescherming van eigen objecten en wordt vervaardigd van standaard versperringsmateriaal. Zie ook: Friese ruiter.
Van origine was de Last Post het op Britse kazernes geblazen signaal om het einde van de dag te markeren bij de (inspectie van de) wisseling van de laatste schildwacht. Het signaal duidde het moment aan waarop de militairen zich te rusten moesten begeven, omstreeks 22.00 uur, en was daarmee het tegenovergestelde van de reveille. Het gebruik rond bedtijd – gebaseerd op het signaal taptoe – dateert van de 17de eeuw, toen Britse troepen in de Nederlanden waren gestationeerd.
Het spelen van de Last Post symboliseert het afscheid ter nagedachtenis aan de overleden militair die de uiterste consequentie van zijn militaire plicht is nagekomen: om het leven gekomen. In de regel wordt hierna één minuut stilte gehouden. Meestal wordt de groet op een militaire begrafenis, ceremonie of herdenking geblazen op een bugel, signaalhoorn of trompet. Door import van de Britten en onder de Britten opgeleide Nederlandse militairen (Prinses Irene Brigade, No. 2 Dutch Troop) is de Last Post ook in Nederland ingemilitaird geraakt. Het militair ceremonieel maakt een onderscheid tussen begrafenissen en herdenkingen met een buitenlands karakter en die welke typisch Nederlands zijn. Bij de laatste, zoals de Nationale Dodenherdenking op de Dam te Amsterdam (4 mei) klinkt het signaal taptoe (infanterie en bereden wapens) vóór de twee minuten stilte. Bij de eerste, in het bijzonder bij ceremonieel dat een NAVO- of anderszins geallieerd karakter heeft, wordt de Last Post ten gehore gebracht. Vlak voor de gang naar de grafkelder van Z.K.H. Prins Bernhard op 9 december 2004 in de Nieuwe Kerk te Delft is voor het eerst in de geschiedenis van een begrafenis van een lid van het Koninklijk Huis de Last Post gespeeld. De eer viel te beurt aan sergeant-majoor der mariniers Peter van Dinther van de Marinierskapel van de Koninklijke Marine, die de Last Post op trompet blies. In het West-Vlaamse Ieper wordt sinds 24 juli 1929, met uitzondering van de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog, elke dag om 20.00 uur de Last Post gespeeld bij de Menenpoort, als eerbetoon aan de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog. Op 31 oktober 2001 werd hier, in aanwezigheid van de Britse prins Philip en de Belgische kroonprins Filip, voor de 25.000ste keer de Last Post geblazen. De van origine Britse Last Post mag niet worden verward met de organiek Amerikaanse Taps.
De latrine bevindt zich op een gedisloceerde plaats binnen cq. juist buiten het bivak, in elk geval minimaal 100 meter verwijderd van keukengroepen, voedselopslagplaatsen en wasgelegenheden. De oorspronkelijke latrine bestaat uit acht palen, acht touwen (om de palen rechtop te houden) en één latrinezeil van ± 30 meter lang en 2 meter hoog. Het gewicht bedraagt ± 60 kg. Het latrinezeil wordt in een U-vorm om de palen gespannen, waarbij één zijde als entree wordt opengehouden. Zo worden twee gescheiden ruimten gecreëerd met een totale oppervlakte van 10 x 10 meter. In elke ruimte wordt een sleuf gegraven. Naast de sleuf staat een pio-schop, zodat naderhand de ontlasting met zand kan worden bedekt om de verspreiding van geuren tegen te gaan. De latrine moet uit oogpunt van hygiëne eenmaal per etmaal worden verplaatst.
Bron: onder andere 'Landmacht', november 2004, pagina 23.
Voluit: Light Anti-tank Weapon. In het Duits: leichte Panzerabwehrwaffe. In het Frans: arme légère anti-char. De LAW M72 was binnen de KL de opvolger van de bazooka (jaren ’70) en de voorloper van de AT-4. Het wapen dateert uit de Vietnamoorlog en wordt geproduceerd door Talley Defense Systems.
Het Light Anti-tank Weapon M72 is een éénschotswapen voor het door één persoon aanvallen van gepantserde doelen op korte afstand (zoals bunkers, tanks en versterkte opstellingen). Het verschil met de AT-4 is dat bij de LAW vóór gebruik twee ineengestoken buizen uiteen moet worden geschoven. Het systeem bestaat uit 2 delen: een kop met holle lading (High Explosive Anti-Tank, HEAT) met doelzoeker en ontstekingsmechanisme én een raketmotor met vaste brandstof. De stabilisatievinnen ontplooien zich ± 10 meter na het afvuren en houden de raket op koers. De waterdichte lanceerkoker is gemaakt van fiberglas en uitgerust met een eenvoudig vizier dat bij het uiteenschuiven vanzelf uitklapt, evenals de oogdop. Bij het afvuren ontstaat een steekvlam achter het wapen, na het afvuren kan de lanceerkoker worden weggegooid. Specificaties:
Afgekort: LOAC. Wetten van het Gewapend Conflict. Oorlogvoering is gebaseerd op principes. Deze principes staan in de LOAC:
LDP (LANDMACHT DOCTRINE PUBLIKATIE) Binnen de Koninklijke Landmacht is haar militaire doctrine beschreven in de zgn. Landmacht Doctrine Publikaties (LDP), uitgegeven door de Doctrinecommissie van de Afdeling Doctrine Opleidings- en Trainingsbeleid van de Directie Beleid & Planning van de Landmachtstaf. Van de LDP's zijn vervolgens de Leidraden (LD's) en Handboeken (HB's) afgeleid. De doctrinepublicaties zijn in eerste instantie geschreven voor leidinggevenden (commandanten en staven op formatie- en eenheidsniveau). De LDP's vormen de basis voor de opleiding, training en operationele inzet van de eenheden van de Koninklijke Landmacht, dragen bij aan de ontwikkeling van haar doctrine op het gebied van joint en combined optreden, maar zijn géén draaiboeken voor concrete acties. Tot op heden zijn zes delen LDP verschenen:
Afgekort: LBE. Leiden door voorbeeldgedrag. Lead by example is een karaktereigenschap die binnen Defensie van leidinggevenden wordt verwacht. Een goede leidinggevende geeft én vraagt het goede voorbeeld door de gewenste gedragingen zelf te laten zien: voorbeeldgedrag (“Follow me, and do as I do”). Lead by example is én wordt aangemoedigd door correct voorbeeldgedrag: handelingen, omgangsvormen, taalgebruik en uiterlijk voorkomen. In de praktijk kan dit onder andere worden getoond door onder alle omstandigheden, ook bij slecht weer en na weinig slaap:
Zie ook: kerngedragingen instructeur en leidinggeven.
Afgekort: LN. Letterlijk: leidende natie. Procedure waarbij een natie (lidstaat) voor een afgesproken periode in een bepaald gebied de eindverantwoordelijkheid voor een multinationale strijdmacht (coalitie) draagt. De lead nation coördineert de besluiten en de activiteiten van vertegenwoordigers van de multinationale strijdmacht in die periode in dat gebied. De lead nation is de natie met de geschiktheid, de invloed, het vermogen én de wil om de benodigde elementen van diplomatiek/politiek overleg en militaire leiding te leveren om planning, voorbereiding en uitvoering van een multinationale strijdmacht te kunnen coördineren op strategisch, operationeel en/of tactisch niveau. In 2003 was Nederland bijvoorbeeld, samen met Duitsland, lead nation van de International Security Assistance Force in Afghanistan. De positie van de natie die het voortouw neemt garandeert enige invloed op zowel de besluitvorming als het verloop van een operatie. Behalve dat de leidende natie een functie vervult in het gemeenschappelijk buitenland- en veiligheidsbeleid en zodoende soms méér gewicht in de schaal kan leggen, ‘verplicht’ zij zich om bijvoorbeeld extra troepen en/of materieel in te zetten. Ook is zij, zeker wanneer zij als eerste in een operatiegebied leidend is, richtinggevend wat betreft de rules of engagement (ROE), hoewel de ROE in beginsel worden vastgesteld in overleg met de aan de missie deelnemende landen. Met de lead nation zal, voornamelijk bij onduidelijkheden, een memorandum of understanding (MOU) worden gesloten. Zie ook: memorandum of understanding, rules of engagement, transfer of authority (TOA) en troop contributing nation.
Boeken die, in een heruitgave, eveneens in aanmerking zouden kunnen komen voor opname in de Militair-Historische Leeswijzer Koninklijke Landmacht, zijn te vinden in de leeswijzer.
LEICA VECTOR KIJKEN/AFSTANDSMETER De Zwitserse Leica Vector 1000 7x42 DA is een waterdichte veldkijker (binoculair) in rubberen behuizing met geïntegreerde laserafstandsmeter (laser rangefinder) en een digitaal-magnetisch kompas. De Leica Vector is optronica bedoeld voor het detecteren en identificeren van doelen. De veldkijker wordt onder andere gebruikt door schutters-lange-afstand en sluipschutters.
Met de kijker kunnen, vanaf een bekend punt of de huidige GPS-positie, afstanden en kompashoeken tot de exacte positie van het doel worden gemeten. Na berekeningen kunnen ook afstanden tussen objecten onderling en hellingshoeken worden gemeten. Met deze waarden kunnen de richtmiddelen van wapens worden ingesteld. Zo is de kijker een goed hulpmiddel bij het bepalen van doelposities voor de underbarrel granaatwerper en bij close air support (CAS). De werking van de laserafstandsmeter berust op het uitzenden van een veilige laserstraal die door het object wordt teruggekaatst. De tijdsduur tussen het moment van uitstralen en het opvangen van de teruggekaatste laserstraal bepaalt, onder andere, de afstand. Te velde wordt de Leica Vector bewaard en vervoerd in een draagtas; voor transport per voertuig en voor opslag op vredeslocatie is een kunststof koffer beschikbaar. Specificaties:
LEIDERSCHAPSTRAINING EN -VORMING
Het einde van het rijtje SCML (Hilversum), OCDML (Grave en Breda), ILMO (Breda), D-Cie KMS (Weert) en SLO (Budel) lijkt niet in zicht. In de nabije toekomst worden, in het kader van de verpaarsing van de krijgsmacht, wellicht relevante opleidingen van de Koninklijke Luchtmacht - 132 DMLO Squadron in Woensdrecht (Didactiek, Militair Leiderschap en Opleidingen) – en de Koninklijke Marine – School voor Maritieme Vorming, Bedrijfsvoering en Onderwijskunde (SMVBO) in Den Helder – samengevoegd met de SLO. Een samenvoeging die kan bijdragen aan de samenhang in de krijgsmacht. Leiderschapstraining en -vorming (LTV) gaat uit van vijf leiderschapsgedragingen:
VOORBEREIDINGSVAARDIGHEDEN Systematisch de uitvoering van de opdracht voorbereiden:
UITVOERINGSVAARDIGHEDEN Volgens een gemaakt plan de opdracht (laten) uitvoeren:
EVALUATIEVE VAARDIGHEDEN Beschrijven en beoordelen wat wel of niet met de opdracht bereikt is en waaraan dat te danken of te wijten is:
COMMUNICATIEVE VAARDIGHEDEN Gedachten, gevoelens en wensen aan elkaar overbrengen:
SOCIALE VAARDIGHEDEN Rekening houden met behoeften en gevoelens van mensen:
Het totaal van vaardigheden behoort te resulteren in:
Voorbereiding, uitvoering en evaluatie dienen op communicatief- en sociaalvaardige wijze te worden toegepast. Voor het juist toepassen van de communicatieve en sociale vaardigheden geldt bovendien een eigen voorbereiding en evaluatie. De vijf basisvaardigheden vormen de bouwstenen van weloverwogen en doeltreffend leiderschap. Daarnaast zijn lichamelijke fitheid (fysieke vaardigheid) en vakbeheersing (vakkennis) uiteraard noodzakelijke vereisten.
Het leiderschap binnen de Koninklijke Landmacht is gebaseerd op een drietal pijlers:
LEOPARD 2A6 (NL) MAIN BATTLE TANK Volgens intimi is de Leopard 2A6, geproduceerd door Krauss-Maffei Wegmann GmbH (KMW) in München, 's wereld beste tank, met als nadeel dat deze niet ‘combat proven' is. Totdat de Leopard 2A6 in een oorlog zal worden ingezet, geldt de Amerikaanse M-1 Abrams als de beste gevechtstank.
Duitse uitvoeringen van de Leopard 2A6 Main Battle Tank De Leopard 2A6 is een verbeterde Leopard 2A5, die weer de opvolger is van de Leopard 1. Het grootste verschil met zijn voorganger is dat de Leopard 2A6 een langere schietbuis heeft. Daardoor kan de Leopard 2A6 in combinatie met de gebruikte nieuwe munitie dikker pantserstaal doorboren. De Leopard 2 is in productie genomen in 1979 en sindsdien in dienst in onder andere Denemarken, Duitsland, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Spanje en Zweden. Alleen Duitsland en Nederland hebben de sterk verbeterde Leopard 2A6 in de bewapening. Begin 2003 kwam de eerste van 180 2A6-upgrades de Koninklijke Landmacht binnen. De Leopard 2A6 verschiet de volgende soorten granaten:
Elk paraat tankeskadron heeft de beschikking over 14 stuks van de Leopard 2A6; elk tankbataljon telt er dus 42 (A-, B- en C-eskadron). Specificaties:
De Leopard 2A6 beschikt over een warmtebeeldsysteem voor zowel commandant als schutter, een volledig elektronisch vuurleidingssysteem en een gemodificeerde laserafstandsmeter. Daarnaast is er een tv-camera gemonteerd op de achterkant van de tank met een monitor ten behoeve van de chauffeur en beschikt de tank over een landnavigatiesysteem met geïntegreerd Global Positioning System.
Zie ook: main battle tank, Pionierpanzer 3 Kodiak (genie- en doorbraaktank) en tank. LEOPARD 2 'BUFFEL' BERGINGSTANK De Leopard 2 bergingstank, bijgenaamd ‘Buffel’ (Bergepanzer) is sinds 1993 in gebruik bij de tank- en verkenningsbataljons van de Koninklijke Landmacht.
Leopard 2 'Buffel' bergingstank 600 kN (© foto's Ministerie van Defensie) De bergingstank, met een brugclassificatie van 60 ton, is in in staat om tanks tot hetzelfde gewicht bij pech onderweg te bergen. Het voertuig beschikt over een kraan-, las-, lier- en snij-installatie. De effectieve kabellengte van de 33 mm dikke spil-winde-lier is 180 meter. De liercapaciteit heeft een constant vermogen van 35 ton. In plaats van een geschutskoepel op het dek beschikt de ‘Buffel’ over een kraan met een maximaal hijsvermogen van 30 ton. De kraan, rechtsvoor op de bergingstank geplaatst, kan 270 graden draaien. De ‘Buffel’ is hiermee onder andere in staat om het motorblok van een andere Leopard-tank in 35 minuten in- en uit te bouwen. Het onderstel van de 'Buffel' is voorzien van een loopwerkblokkering, die voorkomt dat de tank inveert bij de uitvoering van takelwerkzaamheden. Om het voertuig te verankeren en stabiel te houden is het uitgerust met een dozer- en steunblad. Tevens is het mogelijk om een reserve-krachtbron van een Leopard 2 op het achterdek mee te voeren. De bemanning van de bergingstank bestaat uit één commandant, één chauffeur en één monteur.
Op 8 mei 2001 vond tijdens de missie SFOR in Bosnië-Hercegovina een dodelijk ongeluk plaats met een bergingstank bij de compound Bugojno, waarbij de de 21-jarige kanonnier der eerste klasse Bas Alsemgeest om het leven kwam. Op 26 september 2009 hebben twee Leopard bergingstanks geassisteerd bij het bergen van de twee goederentreinen die op 24 september bij Barendrecht op elkaar waren gebotst. Ondanks eerdere pogingen, onder andere met hoogwerkers en kranen, lukte het niet om de wrakstukken van de treinen onder het viaduct van de snelweg A15 uit elkaar te trekken. Daarop deden de burgemeesters van Barendrecht en Rotterdam een beroep op militaire bijstand. De twee bergingstanks van 11 Tankbataljon Regiment Huzaren van Sytzama - dat deel uitmaakt van 13 Gemechaniseerde Brigade uit Oirschot – waren met diepladers naar Barendrecht gebracht. De bergingstank beschikt over zeer krachtige liercapaciteit, waarmee de locomotieven uit elkaar kunnen worden getrokken.
Het verwerven, verwerken en verstrekken van operationele ervaringsgegevens ten aanzien van de voorbereiding, uitvoering en afhandeling van operaties. De praktijk laat zien hoe iets anders of beter gedaan kan worden cq. hoe iets voortaan beter nagelaten kan worden. De operationele ervaringsgegevens, (laten) leren van elkaars ervaringen op grond van praktische feiten. Behalve de inzet (operationele taakuitvoering) zelf, gaat het hierbij ook om de instandhoudingsprocessen rondom de inzet. Tot de instandhoudingsprocessen behoren:
In 1993 heeft de Koninklijke Landmacht een Bureau Lessons Learned opgericht. Tot dan toe bleven de verzamelde lessons learned dikwijls steken op bataljons- of brigadeniveau. Andere eenheden trokken hierdoor géén of nauwelijks profijt van opgedane ervaringen. Het nieuw opgerichte bureau moest ook voorkomen dat bij iedere Peace Support Operation opnieuw het wiel werd uitgevonden. Met name bleek het lastig om in de voorbereiding op deelname aan de missie UNPROFOR in voormalig Joegoslavië om gebruik te maken van de lessons learned van 44 Pantserinfanteriebataljon tijdens de missie UNIFIL in Libanon.
Het proces om te komen tot Lessons Learned:
Zie ook: C.A.L.L., D.C.T.O.M.P.-factoren en war diarist. In het Duits: Hobbystratege. In het Engels: armchair general. In het Frans: général de fauteuil. Niet noodzakelijk – maar wel vaak – een oud-generaal die liefst vanuit de luie stoel, met een dikke bolknak tussen de lippen én bij de open haard Defensie als hobby becommentarieert. Leunstoelstrategie heeft dan ook niets met strategie en alles met gemakzucht en luiheid te maken. De generaals b.d. blijken hierin als gewezen militair soms opvallend kundiger dan toen zij als militair in werkelijke dienst de scepter zwaaiden. Leunstoelstrategen zijn echter met name klebu’s en nukubu’s die liefst 24 / 7 zappen tussen Al Jazeerah, BBC World Service en CNN, elkaar gemakshalve napraten en zich weigeren te verdiepen in de achtergronden. Toch leveren zij – gespeend van enige kennis – zelden meer dan negatieve kritiek op de krijgsmacht en haar verrichtingen. Stemmingmakerij is voor het leeuwendeel van de leunstoelstrategen het ultieme stokpaardje. De meeste leunstoelstrategen zijn dan ook IWAB’s van naam. Duits: Lewisiet. Engels: lewisite. Frans: lewisite. Bijnaam: “Dew of Death”. Chemische formule: C2H2AsCl3. Generieke naam: 2-chloorvinyl-dichloor-arsine. Code: L. Chemisch strijdmiddel dat behoort tot de blaartrekkende gassen (vesicantia), hoewel “gas” hier misleidend is: lewisiet komt voor als damp (aerosol) of vloeistof. Lewisiet heeft dezelfde uitwerking als (zwavel)mosterdgas maar met een hogere werkingssnelheid. De vergiftigingsverschijnselen openbaren zich hierdoor sneller en heftiger. Daarnaast is lewisiet verraderlijk: lewisietdamp is zwaarder dan lucht, waardoor het neerslaat in laaggelegen gebieden. Tot slot lost lewisiet op in de waterdamp in de lucht, waardoor het niet sterk genoeg kan worden ingeademd om onmiddellijk dodelijk te zijn; juist onder neerslagrijke omstandigheden is hierdoor de uitwerking zeer gering. Omdat de aerosoldruppels goed gedijen onder extreem koude en warme temperaturen, kan lewisiet echter lang in de omgeving blijven hangen. In 1918 is dit strijdmiddel, op basis van organische arseenverbinding, ontwikkeld door de Amerikaanse chemicus Winford L. Lewis (1878-1943); de eerste scheepslading van deze verbeterde versie van mosterdgas – met als specifieke eigenschap: penetratie van het rubber van de NBC-maskers (!) – bereikte Europa pas na het tekenen van de wapenstilstand van W.O. I. Hoewel de Verenigde Staten tot in de jaren ‘50 ± 20.000 ton lewisiet hebben geproduceerd, is het strijdmiddel nooit gebruikt. Lewisiet is bij uitstek 'buitengevechtstellend': na 10 à 20 seconden ontstaan stekende pijn en erythemen op de huid, na 30 minuten roodheid en binnen 12 uur blaren. Verdere verschijnselen zijn branderige en gezwollen ogen, irritatie tot en met verstikking van de luchtwegen, sepsis en multiple organ failure. Bij blootstelling aan grote hoeveelheden lewisiet volgt arseenvergiftiging. In tegenstelling tot bij (zwavel)mosterdgas bestaan er tegengiffen voor huidbesmetting met lewisiet: BAL (British Anti-Lewisite) en DMPS (2,3-dimercapto-1-propanesulfonisch zuur). Hoewel effectief kennen ze veel bijwerkingen en richten ze weinig uit tegen de lange-termijngevolgen van arseenvergiftiging. Specificaties:
Zie ook: CBRN-middelen, DS-2 en FM-12 (CBRN-masker). Uitwisseling van contact, bijvoorbeeld voor de coördinatie en planning van gezamenlijk optreden, tussen groepen of eenheden van krijgsmachten, in het bijzonder op joint niveau. Liaison vindt plaats ter garantie van:
Liaisons zijn vaak officieren of hoger gegradueerde onderofficieren. Zo kan een land met de plaatsing van liaisons in een ander land zich een beeld van de situatie ter plaatse creëren; later kan deze informatie worden aangewend bij een missie ter plaatse. Zo werkt Nederland binnen EUFOR (voorheen: SFOR) in Bosnië-Hercegovina met LOT’s (Liaison & Observation Teams). Vanuit huizen verspreid over het gehele operatiegebied hebben de LOT’s een bemiddelingsfunctie tussen burgers, lokale autoriteiten én internationale troepenmacht.
De afwezigheid van licht is essentieel voor het tactisch optreden van militairen. Licht is echter vaak onmisbaar: 80% van de zintuiglijke informatievoorziening vindt plaats met behulp van de ogen. Normaal gesproken wordt licht geproduceerd door zon, maan en sterren. De periode waarin de militair in meer of mindere mate gebruik kan maken van daglicht is gelegen tussen BNMS / zonsopkomst en zonsondergang / ENAS. Daarna is er sprake van de afwezigheid van natuurlijk licht: duisternis. Heeft daglicht nog een lichtopbrengst van ± 15.000 lux, bij schemering is dit nog maar 10 lux, bij volle maan 0,1 lux en bij een bewolkte nacht zonder maan éénduizendste lux.
Soms moet de militair echter vanuit een met kunstlicht verlichte ruimte de duisternis betreden. Een aantal seconden kan dan niets worden gezien. Pas na 20 minuten kunnen nagenoeg alle voorwerpen in de duisternis weer worden onderscheiden, omdat het wennen aan duisternis veel langzamer gaat dan de gewenning aan licht.
In de duisternis worden grijswaarden onderscheiden in plaats van kleuren. Zodra het donker is, wordt in de staafjes de lichtgevoelige stof gezichtspurper aangemaakt. Zodra het weer licht wordt, wordt gezichtspurper afgebroken en neemt de lichtgevoeligheid in het donker af. Daarnaast worden de pupillen groter bij minder licht (zodat de ogen meer licht kunnen opvangen) én neemt de diepte voor scherp zicht af. De staafjes bevatten ook rhodopsine (vitamine A). Dit is een lichtgevoelige zintuigcel (fotoreceptor). Wanneer het donker is en het licht daardoor het netvlies minder prikkelt, verandert rhodopsine in de staafjes van vorm, waarna de zenuwcellen het opgevangen restlicht in de hersenen omzetten naar beelden. Al na 1 minuut is door de veranderde vorm van de staafjes de lichtgevoeligheid 10 maal groter, na 20 minuten op z’n best. Zodra het oog wordt blootgesteld aan (kunst)licht, wordt rhodopsine weer afgebroken. Om in het donker licht te maken, wordt militairen aangeleerd om rood licht te gebruiken, omdat de staafjes het minst gevoelig zijn voor rood licht. Behalve dat rood licht matter, onscherper en minder waarneembaar is, zorgt het gebruik van rood licht voor de beste instandhouding van het nachtzicht. Rood licht heeft echter ook nadelen:
Het Amerikaanse Field Manual 3-20 (‘Camouflage, concealment and decoys’) zegt niet voor niets: “To reduce the chances of detection, replace red filters with blue-green filters and practice strict light-discipline”. De beste optie is onder een lichtdichte poncho zo weinig mogelijk licht te maken, liefst een zaklamp die op een minuscuul streepje na is afgetapet. Zie ook: breaklight, camouflage (lichtdiscipline), nautische avondschemering (BNMS en ENAS) en zaklamp MX-991/U.
Vaak wordt fosfor als lichtbron gebruikt. Zodra de lading het hoogste punt heeft bereikt, wordt een parachutesysteem gebruikt om de valsnelheid van de lichtbron te vertragen én de verlichting van het doelgebied te stabiliseren. Zowel defensief als offensief kan lichtmunitie worden gebruikt. Defensief bijvoorbeeld door nachtelijke patrouilles te ondersteunen met de inzet van lichtmunitie, offensief door vijandelijke artillerie-, mortier- en raketaanvallen te beantwoorden met lichtmunitie uit de eigen mortieren om vijandelijke troepen in het licht te zetten. Met name (hoge) gebouwen verminderen de effectiviteit van de verlichting door schaduwen te creëren, die overigens zeker ook ten eigen voordele kunnen worden uitgebuit. Zie ook: gevechtsveldverlichting.
Binnen de NAVO is deze lichtbron, analoog aan de roodgelakte patroonpunt, roodgekleurd (door toevoeging van strontiumnitraat), bij het voormalige Warschaupact en China groenkleurig (bariumnitraat). Witte lichtspoor, op basis van magnesium, is bedoeld voor gebruik overdag. Omdat lichtspoormunitie een duidelijk zichtbare vuurstreep in de lucht achterlaat, is de kogelbaan ook bij daglicht voor het blote oog waarneembaar. Doordat de kogelbaan kan worden gevolgd, is lichtspoormunitie ideaal voor correcties tijdens het vuren. Omdat het richten gemakkelijk kan worden aangepast, kan de schutter met één schot of vuurstoot het doel voor anderen aanduiden (markeren). In geschakelde munitie (band, magazijn) ten behoeve van mitrailleurs is vaak elke 5de patroon lichtspoor. Omdat brandstichting een neveneffect is van lichtspoormunitie, wordt zij niet tot de brandwapens gerekend. Nadelen van lichtspoormunitie:
LIDDELL HART, SIR BASIL (HENRY)
Deze aanvalsmethode kwam voort uit een infiltratietactiek uit 1917-’18. De ‘expanding torrent’ beschrijft een troepenconcentratie die zich richt op zwakke vijandelijke posities. Beslissend voor het succes zijn snelheid (momentum), het uitbuiten van verstoringen (frictie) en het zelfstandig optreden van grondeenheden. Doel van de ‘expanding torrent’ zijn verwarring, verstoring en demoralisatie teweegbrengen. In de praktijk moest een beweeglijke eenheid het front doorbreken om het achterland van de vijand te ontwrichten en vijandige troepen aan het front te isoleren (binden). Liddell Hart definieerde strategie als “the art of distributing military means to fulfil the ends of policy”. In 1923 raakte hij deels gehandicapt – waarschijnlijk als gevolg van de langetermijn-effecten van de gasaanval had hij in 1921 en ’22 lichte hartaanvallen gehad – Gedecoreerd vanwege dapperheid in WO I, verliet hij als kapitein in 1927 het leger. Vervolgens werkte hij als oorlogscorrespondent bij de Daily Telegraph (1925-’35), als militair adviseur bij The Times (1935-’39) en in de beginjaren van WO II opnieuw voor de Daily Telegraph. In 1937-’38 was hij persoonlijk adviseur van de Britse Minister van Defensie Leslie Hore-Belisha, een periode waarin vele van de door hem bepleitte voorstellen werden uitgevoerd en waarin hij stelde dat Groot-Brittannië oorlog op het Europese vasteland moest voorkomen omdat het land daar militair niet klaar voor was. Liddell Hart sprak zich uit voor diepe strategische binnendringing door tanks, geëscorteerd door gemotoriseerde infanterie en in nauwe samenwerking met vliegtuigen. Maar zijn poging om het leger met, bijvoorbeeld, tanks en luchtafweergeschut te mechaniseren werd door de meeste officieren gedwarsboomd. Uit deze tijd dateert waarschijnlijk één van zijn beroemdste citaten: “The only thing harder than getting a new idea into the military mind, is to get an old one out”. Bij de openbaarmaking van geheime MI5-archieven in 2006 kwam aan het licht dat Liddell Hart al drie maanden vóór D-Day achter de gedetailleerde plannen voor de geallieerde landingen was gekomen. Hij liet zich hierover tegenover politieke en militaire leiders kritisch uit en schreef in de Daily Mail ‘Some Reflections on the Problems of Invading the Continent’. Daarna werd hij door de Britse geheime dienst in de gaten gehouden en werden zijn telefoongesprekken afgeluisterd. In 1966 werd hij bij gelegenheid van New Year’s Honours door Queen Elizabeth II geridderd tot Knight Bachelor, waardoor hij de titel ‘Sir’ verkreeg. Opvallend is dat Liddell Hart en zijn vele boeken invloedrijker waren in Duitsland dan in Frankrijk en Groot-Brittannië. Zijn theorie van ‘expanding torrent’ werd, samen met de doctrines van generaal J.F.C. Fuller over de ontplooiing van tanks, overgenomen door de Duitse pionier op het gebied van tankoorlogvoering, Heinz Guderian. Dat werd de basis voor de Blitzkrieg, waarmee de Duitse Wehrmacht in 1939-’41 het Europese continent overrompelde. Liddell Hart beïnvloedde in het Interbellum ook de Duitse generaals Werner von Blomberg en Walter von Reichenau. Liddell Hart bestudeerde en bewonderde Flavius Belisarius, Napoleon, Sun Tzu en T.E. Lawrence, noemde de Amerikaanse generaal William Tecumseh Sherman (1820-‘91) “the first modern general”, duidde de Slag bij Cambrai in 1917 als “one of the landmarks in the history of warfare, the dawn of a new epoch"(“een van de mijlpalen in de geschiedenis van oorlogvoering, het begin van een nieuw tijdperk”) en zag weinig in Clausewitz (“Clausewitz contributed no new or striking progressive ideas to tactics or strategy. He was a codifying thinker, rather than a creative or dynamic one”). Ook verweet hij Clausewitz “the Mahdi of Mass” te zijn geweest. Wellicht komt zijn afkeer van Clausewitz voort uit het feit dat Liddell-Hart géén Duits las en moest putten uit slechte Engelse vertalingen van ‘Vom Kriege’. Liddell Hart was de auteur van vele militaire biografieën en boeken over militaire strategie, WO I (‘History of the first World War’, 1973) en WO II (‘History of the second World War’, 1970), onder meer over Scipio Africanus Major, W.T. Sherman en T.E. Lawrence. Na WO II interviewde hij Duitse generaals voor ‘The Other Side of the Hill’ (1948).
Mobiele kraan die in gebruik is bij eenheden van de genie.
De Liebherr mobiele kraan FKM is in eerste instantie bedoeld voor bergingswerkzaamheden, maar biedt daarnaast in een veelheid aan taken ondersteuning op velerlei gebied. De mobiele kraan valt in dezelfde categorie als aggregaten, betonmixers, compressoren, generatoren, graafmachines, graders, hijskranen, kippers, pompen, sneeuwruimers, trilwalsen en wiellaadschoppen. Het Military Load Classification-70-wegenmatsysteem wordt door deze kraan op het bijbehorende voertuig geplaatst. De mobiele kraan heeft een drie-assig onderstel met besturing op alle zes wielen. Ook is de kraan voorzien van een bergingslier. Tijdens het hijsen bevindt kraanplatform zich op 5 meter afstand van de last. Bij de mobiele kraan behoort een twee-assige 25kN aanhangwagen met hulpmiddelen als hijsbanden, hijshaken, kettingen en stempelplaten, opdat een veelheid aan werkzaamheden (overslaan van goederen, slepen en takelen) kunnen worden uitgevoerd. De bemanning van de Liebherr mobiele kraan FKM bestaat uit een chauffeur, tevens machinist, en een bijrijder, eveneens tevens machinist. Specificaties:
De Liebherr mobiele kraan FKM wordt geproduceerd door Liebherr Werk Ehingen/Donau GmbH in Duitsland. Zie ook: wegenmattenlegger MLC-70 en Werklust wiellaadschop UNIBOMA. Synoniem: alarmopstelling. Een ligsleuf is een gevechtsdekking die wordt gegraven om de individuele militair zichtdekking (tegen vijandelijke waarneming) en vuurdekking (tegen vlakbaanvuur) te kunnen bieden.
Militair in positie in ligsleuf Tevens dient een ligsleuf als vuurpositie: om zelf vuur te kunnen uitbrengen. Vandaar dat de ligsleuf, afhankelijk van terreinmogelijkheden en gevechtssituatie, onder een hoek van 30 à 45 graden op de schootsrichting van de (verwachte) vijand wordt gegraven met een diepte van 15 à 25 cm. Het lichaam van de militair in de ligsleuf bevindt zich dus deels onder en deels boven het maaiveld. De frontzijde van de ligsleuf is een vuurdekking (borstwering) in de vorm van een halve maan en correct gecamoufleerd. Het is mogelijk dat bij acute vijanddreiging, liggend op de zij, met de pioniersschop een ligsleuf moet worden gegraven, opdat zo snel mogelijk kan worden geprofiteerd van een aanvaardbare vuur- en zichtdekking. Indien reeds onderkend, is de vuurdekking belangrijker dan de zichtdekking. Van de uitgegraven grond wordt aan de frontzijde van de ligsleuf een vuurdekking (borstwering) gecreëerd, die uit minimaal 1 meter aangestampte aarde bestaat. Om vuur te kunnen uitbrengen in de opgedragen terreinsector (11 tot 1) bevindt zich in de vuurdekking de schietsleuf. De schietsleuf wordt gemaakt met behulp van een glijbalk ter ondersteuning van het persoonlijke wapen met aan weerszijden piketpalen ter afbakening van de - al dan niet - opgedragen terreinsector (11 tot 1). Het patroonmagazijn van het persoonlijke wapen rust nooit op de grond.
Op de plaats voor de voeten is de ligsleuf 10 cm extra verdiept. Binnen de ruimte van de ligsleuf moet de militair extra munitie, NBC-masker, pionierschop en veldfles binnen handbereik te hebben zonder boven het maaiveld uit te hoeven komen. Ondanks de goede camouflage van de ligsleuf – met name aan vijandzijde, hoewel ook de ligplaats zelf afgecamoufleerd dient te zijn met bladeren, mos e.d. – moet die ook ’s avond, ’s nachts en bij slecht zicht (mist) gevonden kunnen worden. De ligsleuf biedt, al dan niet in combinatie met een toegevoegde aarden wal, een redelijke bescherming tegen het effect van een luchtaanval. Voor de beste persoonlijke bescherming moet echter een schuttersput met bovendekking worden vervaardigd. Zie ook: kazemat, loopgraaf, schuttersput, vuur- en zichtdekking en vuurpositie. Het lineaire (op linie-) en niet-lineaire gevecht kunnen niet één op één worden gelijkgeschakeld met de omstandigheden vroeger en nu. Het niet-lineaire gevechtsveld is vaker te vinden in het kader van de asymmetrische oorlogvoering, terwijl het lineaire gevechtsveld meer karaktertrekken geniet van de symmetrische oorlogvoering. Grofweg zijn de verschillen tussen het lineaire en niet-lineaire gevechtsveld de volgende:
Zie verder: asymmetrische oorlogvoering en symmetrische oorlogvoering.
Afgekort: LOC; L of C. Aanvoer-, toevoer- of bevoorradingslijnen. Een fysieke route te land, ter zee, in de lucht, in de ruimte of anderszins van een operationele strijdmacht, met een daaraan gekoppelde logistieke basis. Over de route beweegt zich de aanvoer van goederen én versterkingen vanuit het eigen land – vanaf vredeslocatie op Nederlands grondgebied – naar het operatiegebied (externe of strategische LOC). Interne of tactische LOC bevinden zich in het operatiegebied. In beiden LOC dient te worden voorzien door één of meerdere krijgsmachten die in het operatiegebied werkzaam zijn. Overigens dienen de LOC evengoed voor de afvoer van ge- en verbruikte alsook defecte goederen naar achtergebied of gastland. Schematisch:
De beveiliging cq. het veiligstellen van een betrouwbare en open LOC beïnvloed het militair opereren in het operatiegebied zeer positief, omdat een strijdmacht te velde hoe dan ook dient te worden herbevoorraad om effectief en efficiënt functioneren mogelijk te maken. Doel is om optimaal gebruik te kunnen maken van bestaande of speciaal gecreëerde infrastructuur te land, ter zee, in de lucht en in de ruimte: binnenwateren, pijpleidingen, (spoor)wegen, vliegvelden en (zee)havens. Door de genie aangelegde delen van de "geitenpaden" uit de beginperiode van UNPROFOR (Bosnië) kunnen in dit verband worden gezien als gecreëerde infrastructuur. Mogelijkheden, beperkingen en kwetsbaarheid van primaire LOC, zoals Main Supply Routes, heeft permanent de aandacht, in het bijzonder aanleg, derouteringen (omleidingen), knelpunten en onderhoud.
Kaartje van de Lines of Communication, met van links naar rechts weergegeven de strategische mobiliteit, de operationele mobiliteit en de tactische mobiliteit. Binnen het operatietoneel bevinden zich het Point of Debarkation en het operatiegebied Het verbreken of verbieden (interdictie) van de aanvoer van essentiële goederen voor een strijdmacht – met name klasse I t/m V – blokkeert het optreden van een strijdmacht. Een voorbeeld van LOC is onderstaand stuk uit Landmacht Doctrine Publicatie 4 (‘Nationale operaties’), hoofdstuk 7, pagina 113 en 114: "Omdat de operatie van november 1990 niet Duitsland in, maar uit ging, vond zij plaats onder de naam Deforger, de samentrekking van Departure of Forces out of Germany. […] Deforger zou lopen over de volgende lines of communication : over de weg van Venlo naar Rotterdam en van Heerlen naar Rotterdam en Antwerpen, over het spoor van Venlo en Maastricht naar Rotterdam, van Maastricht naar de Eemshaven en van Arnhem naar Rotterdam en tot slot over de binnenwateren van Lobith naar Rotterdam en Antwerpen. Later kwamen daar nog de verbindingen naar Amsterdam bij.” Zie ook: 1 Legerkorps, Normal Framework Operations en planningsfactor.
Acroniem voor: Lightweight Infrared Observation Nightsight (LION). Nederlandse binoculaire warmtebeeldkijker met de afmetingen 20 x 22 x 10 cm. De LION vergoot 3 maal en heeft een gezichtsveld (field-of-view) van 10 graden (kokervisus). Met de LION is detectie mogelijk vanaf 2.300 meter, voertuigherkenning vanaf 800 meter en identificatie vanaf 400 meter. Het optisch hulpmiddel weegt 1.900 gram en wordt gebruikt voor het vanuit de hand waarnemen bij bewakings- en verkenningstaken bij slecht of verminderd zicht of complete duisternis.
Bij deze nieuwe generatie warmtebeeldkijker ontbreekt een stroomverslindend koelelement; bij vorige generatie kijkers was die aanwezig om de ruis die de beeldweergave belemmerde te onderdrukken. De ergonomische kijker (regelknoppen beeldcontrast en scherpstellen aan onderzijde; regelknoppen zwart/wit-warmtebeeld, crosshairs en zoom aan bovenzijde) werkt op 6 C-batterijen (lithium, oplaadbaar NiCad of alkaline) of op een adapter voor 24 Volt-aansluiting in voertuigen. De batterijvoeding geeft een werktijd van 8 à 10 uur. De scherpstelling van het beeld blijft, ongeacht de hoogte van de omgevingstemperatuur, gegarandeerd dankzij temperatuurcompensatie. Ondanks de gebruikmaking van speciale composietmaterialen, kan het niet-metalen omhulsel van de LION – dat slechts 1 mm dik is, zware schokken en trillingen aan.
Afgekort: LM. Bijnaam: loadie. Bemanningslid in de laadruimte van een transporthelikopter dat ervoor zorgt dat het vervoer van passagiers (pax) en vracht (cargo) – zowel interne als externe lading (underslung load) – op een correcte en veilige manier plaatsvindt. Hierbij ziet hij toe op de stabiliteit van het toestel én comfort/veiligheid van evt. passagiers, zowel tijdens in- en uitstappen als de vlucht. De loadmaster inspecteert of de aangeboden cargo kan worden meegenomen en, zo ja, dat de cargo op een veilige manier in of onder de helikopter wordt verdeeld en vastgesjord. Zijn werkzaamheden voert hij zowel overdag als bij duisternis uit, gebruikmakend van nachtzichtapparatuur (night vision goggles). Verder draagt de loadmaster zorg voor:
Zie ook: doorgunner en flight nurse.
Het geheel van activiteiten gericht op het beschikbaar stellen, het beheer van, de zorg voor, het op peil brengen dan wel houden en het afvoeren van personele en materiële middelen van formaties en eenheden, om deze in staat te stellen hun taken uit te voeren. Logistiek is te verdelen in vredeslogistiek en operationele (of gevechts-) logistiek. Gevechtslogistiek is gericht op de instandhouding van eenheden voorafgaande aan, tijdens en ná operaties. Op bataljonsniveau omvat gevechtslogistiek: Operationele materieellogistiek:
Operationele personeelslogistiek:
Volgens Joint Doctrine Publication (JDP) 4.0 zijn de vijf principes van logistiek Foresight, Efficiency, Co-operation, Simplicity en Agility. Deze principes zijn afgeleid van de beginselen van oorlogvoering.
De ommekeer in militaire logistiek is met name veroorzaakt door de lessons learned uit de Eerste Golfoorlog (1991), de operaties Desert Shield (voorbereiding; 2 augustus 1990 tot 17 januari 1991) en Desert Storm (aanval; 17 januari 1991 tot 28 februari 1991). De Eerste Golfoorlog was de grootste militair-logistieke operatie uit de geschiedenis:
Tijdens de Eerste Golfoorlog stelde generaal Norman H. Schwarzkopf één point of contact aan voor alle logistieke processen, “from bullets to beans”, luitenant-generaal (later generaal-majoor) William ‘Gus’ Pagonis. Pagonis was binnen de staf van het Central Command (CENTCOM) gedurende 1½ jaar de Chief of Logistics. Pagonis had meer autoriteit over logistiek dan enig andere commandant in de geschiedenis van de Amerikaanse krijgsmacht. Een typisch militair-logistieke verbetering van Pagonis was de locatie van voorraadpunten (logbases). Eeuwenlang hadden legers de logbases achter de eigen troepen gevestigd. Als het front verschoof, verschoven de logbases mee. Pagonis situeerde de logbases echter vóór de troepen. In de eerste fase van de Eerste Golfoorlog vielen de meeste slachtoffers dan ook niet onder de gevechtseenheden, maar onder de logistici. Tijdens Desert Shield en Desert Storm kwam tenminste 50% van de 390 slachtoffers van de Amerikaanse krijgsmacht om het leven tijdens logistieke processen. Pagonis heeft zijn ervaringen opgetekend in ‘Moving Moutains. Lessons in Leadership and Logistics from the Gulf War’ (1992, Harvard Business School Press, 248 pagina’s, ISBN 0875843603). De verbeteringen van Pagonis hebben mede als voorbeeld gediend voor het vernieuwende concept van de Fysieke Distributie binnen de Koninklijke Landmacht.
De logistiek binnen de Koninklijke Landmacht is het afgelopen decennium erg veranderd. Van een Legerkorps Logistiek Commando (LLC) werd een Divisie Logistiek Commando (DLC) gecreëerd, dat sinds 2005 dan weer 1 Logistieke Brigade (1 Logbrig) heet. In 2000 is het Dienstvak der Logistiek opgericht, waarin zijn opgenomen alle tot dan toe bestaande dienstvakken:
Zie ook: third party logistics.
LONG RANGE RECONNAISSANCE PATROL
Een LRRP stelt de commandant van een hogere eenheid in staat actuele, zeer betrouwbare informatie te verzamelen die met conventioneel-tactische verkenningsmiddelen niet kan worden verworven. Hieronder valt bijvoorbeeld het maken van gedetailleerde kaartstudies ter plaatse, scouten van locaties en sterkte van vijandelijke troepen of inrichten van dumppunten (cache supplies) voor gebruik in de nabije toekomst. Na de infiltratie en eyes on target wordt verwacht dat een LRRP, zonder herbevoorrading én zonder vijandcontact te maken, in staat is te exfilteren – hetzij direct naar eigen troepen, of naar een pick-up point (PUP).
Afgekort: LTBF. Delen van de krijgsmacht van een NAVO-lidstaat die op de lange(re) termijn kunnen bijdragen aan de opbouwen en het vergroten van een strijdmacht in het kader van een worst case-scenario of grootschalige operaties in het kader van artikel 5 van het Handvest van de NAVO. De strategische gereedheidstermijn voor deze eenheden – vaak mobilisabele en/of reserve-eenheden – is langer dan 365 dagen. De indeling van de gereedheidstermijnen binnen de NAVO is:
Zie ook: Forces of Lower Readiness (FLR) en High Readiness Forces (HRF). Afgekort in landmachtjargon: LBB. Functionaris binnen de Koninklijke Landmacht die zich bezighoudt met de wensen en mogelijkheden ten aanzien van het individuele loopbaantraject van een militair. De loopbaanbegeleider draagt, binnen het functietoewijzingsproces (bij functiewisseling aanwijzen van een volgende functie voor een bepaalde duur), zorg voor intensieve loopbaanbegeleiding met aandacht voor individuele wensen en mogelijkheden. De keuze van de militair voor een volgende functie moet passen binnen de mogelijkheden die de Koninklijke Landmacht kan bieden. De loopbaanbegeleiding dient dan ook zowel het persoonlijke als het organisatiebelang. De loopbaanbegeleider is werkzaam op de Afdeling Integraal Loopbaanmanagement (ILM) van de Directie Personeel en Organisatie (DP&O). Onderdeel daarvan worden de Regionale Loopbaancentra (RLC’s). De RLC’s worden het aanspreekpunt voor individuele militairen, commandanten en de Personeelsdiensten van de Resultaat Verantwoordelijke Eenheden (RVE’n), de zgn. P-diensten. Het daadwerkelijk aanwijzen van een volgende functie voor een bepaalde duur, vindt plaats door de monitor / functietoewijzer / plaatsingsautoriteit.
Duits: Schützengraben; Engels: trench; Frans: entranchement. In de grond gegraven smalle, ondiepe greppel waarin militairen gedekt tegen vijandelijk vuur kunnen lopen én de vijand onder vuur- en zichtdekking kunnen beschieten. Feitelijk is een loopgraaf het vervolg op de schuttersput. Een loopgraaf kan dienen als daadwerkelijke gevechtsopstelling, als verbindingsgang of als opslagplaats voor voorraden. In de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) deed het fenomeen loopgravenoorlog zijn intrede; met name deze vorm van statische oorlogvoering zorgde ervoor dat de oorlog langer zou duren.
Voorbeelden van de loopgravenoorlog die het grootste deel van de Eerste Wereldoorlog kenmerkte. De bewegings- of manoeuvreoorlog die het prille begin van de Eerste Wereldoorlog karakteriseerde, liep in september 1914 muurvast: de geallieerden brachten aan de Marne in het noorden van Frankrijk de Duitse aanval tot staan. Beide partijen lukte het niet meer om door te stoten, waarop een breedtefront ontstond dat jarenlang alleen maar verbreedde in plaats van verschoof. Een loopgraven- of stellingenoorlog was het gevolg. Bij aanvallen die de beslissende doorbraak in het front moesten forceren werden miljoenen militairen gedood, gewond of vermist. Gevechten bij Ieper, Verdun en aan de Somme volgden, totdat eerst dan in juli 1918, na opnieuw een veldslag aan de rivier Marne, de Duitsers definitief werden verslagen.
Geneeskundige verzorging in een loopgraaf tijdens de Eerste Wereldoorlog. Zie ook: kazemat, ligsleuf en schuttersput. Ezelsbruggetje om warm te blijven onder koude weersomstandigheden, evenals C.O.L.D. F.E.E.T.
Zie ook: C.O.L.D. F.E.E.T., koudeletsels en meerlagensysteem.
Ook adviseert en ondersteunt LO/Sport commandanten bij het plannen en evalueren van fysieke en mentale opleidings –en trainingsdoelen, afgestemd op de operationele taken. De eenheidscommandant stelt in samenwerking met C-LO/Sportgroep het LOFT-document op. In dit document (LOFT: Lichamelijke Oefening en Fysieke Training) staan gezamenlijke afspraken over taken en verantwoordelijkheden met betrekking tot voorbereiding, uitvoering, evaluatie en bijstelling van de fysieke vorming (LO en FT) van de eenheid. Omdat een goede fysieke fitheid, naast gezondheid en mentale fitheid, een essentiële voorwaarde is voor het goed uitvoeren van militaire taken, is het fysieke aspect een belangrijk onderdeel van het integrale opleidings- en trainingsprogramma. Hierin vindt de LO in principe plaats onder leiding van de LO/Sport-organisatie (fitness, hindernisbaan, touwhindernisbaan, veldloop, werken op hoogte, zelfverdediging, zwemmen) en de fysieke training onder leiding van leiding van de eenheidscommandant en gedelegeerd aan kaderleden van de eenheid (kerninstructeurs taakspecifieke fitheid): marsvaardigheid, physical training (PT), velddienst e.d. Daarnaast wordt tijdens en buiten de diensturen op vrijwillige basis gesport, voornamelijk ter ontspanning, al dan niet onder begeleiding van LO/Sport-personeel. Sport in het algemeen draagt bij aan:
Zie ook: hindernisbaan, parcours militair en touwhindernisbaan. Omdat het zeer relevant is dat geneeskundig personeel binnen alle geledingen van de Koninklijke Landmacht praktijkervaring opdoet - ook al is die praktijk dan in scène gezet - wordt zowel in de opleiding als binnen de trainingsmomenten voor het geneeskundig personeel gebruik gemaakt van zgn. LOTUS-slachtoffers. Ook tijdens de (her)examens op het Opleidingscentrum Militair Geneeskundige Diensten (OCMGD, tegenwoordig IDGO) te Hilversum wordt zoveel als mogelijk gebruik gemaakt van LOTUS-slachtoffers.
Het LOTUS-slachtoffer is prima in staat ernstige letsels en ziektebeelden in scène te zetten, zoals slagaderlijke bloedingen, brandwonden, ademhalingsstoornissen en amputaties. In weer en wind fungeren zij als "echt slachtoffer" in autowrakken, te velde en in oefendorpen.
Saracen (model 49) Grote rugzak voor de gevechtssoldaat, bedoeld voor operationele ernstinzet of oefeningen van langere duur. Sinds zijn introductie in 2000 is de Saracen de ultieme keus van vele speciale eenheden en deze load monster heeft zijn sporen inmiddels overal ter wereld verdiend. Niet alleen indrukwekkend door zijn enorme formaat, maar ook door zijn voorbeeldige gebruiksgemak, draagcomfort en degelijkheid. Volledig soldierproof, vervaardigd uit 1000TXN Cordura® en voorzien van oerdegelijk APS-rugpand met lengteverstelling en uitstekende bilaminaat heupband, waarmee zware lasten langdurig comfortabel kunnen worden gedragen.
Sting (model 50) Middenmaat rugzak voor de gevechtssoldaat, bedoeld voor operationele ernstinzet of oefeningen van langere duur. Sinds hun introductie in 2003 zijn de tweeling Sting en Stingray ook veelgevraagd evacuatiemodellen. Voorbeeldig in gebruiksgemak, draagcomfort en degelijkheid. Volledig soldierproof, vervaardigd uit 1000TXN Cordura® en voorzien van oerdegelijk APS-rugpand met lengteverstelling en lichtgewicht bilaminaat heupband.
Stingray (model 51) Middenmaat rugzak voor de gevechtssoldaat, bedoeld voor operationele ernstinzet of oefeningen van langere duur. Sinds hun introductie in 2003 zijn de tweeling Sting en Stingray ook veelgevraagd evacuatiemodellen. Voorbeeldig in gebruiksgemak, draagcomfort en degelijkheid. Volledig soldierproof, vervaardigd uit 1000TXN Cordura® en voorzien van oerdegelijk APS-rugpand met lengteverstelling en lichtgewicht bilaminaat heupband.
Strike (model 52) Kleine verkennings- en evacuatierugzak (grabbag) voor de gevechtssoldaat, bedoeld voor operationele ernstinzet of oefeningen van korte duur. Past opgerold in zijn grote broers. Voorbeeldig in gebruiksgemak en degelijkheid. Volledig soldierproof, vervaardigd uit 1000TXN Cordura®.
Voor meer informatie kijk op de website met militaire rugzakken van Lowe Alpine Benelux; op deze website zijn ook vele tips en Frequently Asked Questions met betrekking tot de rugzaktechnologie van Lowe Alpine te vinden. Lowe Alpine, steeds een stap verder... Zie ook: grabbag en Soldier Modernisation Programme.
Letterlijk: lage operatiën. Dag(deel) in een missiegebied waarop (sub)eenheden zijn vrijgesteld van werkzaamheden. Per (sub)eenheid wordt personeel bij toerbeurt in de gelegenheid gesteld tot Rest & Recreation (R&R). Een dergelijke dag, die afhankelijk van het geweldsspectrum (laag, hoog) bijvoorbeeld éénmaal per week, tweewekelijks of maandelijks kan worden genoten, w ordt veelal op de compound doorgebracht, waar met inachtneming van de force protection de bezetting zo minimaal als mogelijk is.
Van linksboven naar linksonder met de klok mee: pannenkoeken bakken op een Peak One-brandertje, volleyballen, darten en de two can rule. Het personeel dat vrijaf is, neemt het ervan: luieren in de prefab, airco cq. verwarming aan en wachten op de dingen die komen gaan. Een low ops-dag is, kortom, ideaal om lekker met zichzelf bezig te zijn. Voorbeelden van bezigheden die tijdens een low ops-dag niet-hoeven-maar-mogen worden uitgevoerd zijn darten, evalueren, koffiedrinken, onderhoud aan de eigen spullen, ondernemen van tours & trips, pannenkoeken bakken, post lezen en schrijven, sporten, teambuilding, telefoneren met het thuisfront, televisie kijken en vooral uitrusten. Voor alle betrokkenen is het tempo op een low ops-dag in elk geval laag.
Voluit: Luchtmobiel Speciaal Voertuig. De LSV wordt gemaakt door de Franse producent Lohr. Het voertuig is er in drie versies: algemene dienst (AD), antitank (AT) en gewondentransport (GWT). Het wordt hoofdzakelijk gebruikt door de eenheden van 11 Air Manoeuvre Brigade Air Assault, waar het vanaf 1998 is ingestroomd. De LSV is een multifunctioneel voertuig met een polyester carrosserie en opbouw. Omdat in de opbouw de bescherming afwezig is, komt die bij dit voertuig uit de combinatie mobiliteit, geringe waarneembaarheid (signatuur- en silhouetonderdrukking) en snelheid. Aangezien de liftcapaciteit en de actieradius van helikopters grenzen kennen, is de totale massa van de LSV bepaald op ± 1.350 kg. De LSV is voorzien van een automatische versnellingsbak en een permanente vierwielaandrijving. De lichtmetalen wielen zijn toegerust met een zgn. runflat-systeem, waardoor het meevoeren van een reservewiel niet nodig is.
Specificaties:
Duits: Fliegeralarm. Engels: air alert. Frans: alerte aérienne. Waarschuwingssignaal voor een dreiging of mogelijke dreiging van een luchtaanval (air raid). Het luchtalarm kan op verschillende manieren worden aangekondigd:
Duits: Luftbrücke. Engels: airbridge; airlift. Frans: pont aérien. Luchtoperatie, civiel en/of militair, die met een regelmatige verbinding van beschikbare transportcapaciteit wordt uitgevoerd om in het bijzonder humanitaire hulpverlening, logistieke bevoorrading (levens- en geneesmiddelen) en/of evacuatie mogelijk te maken in of vanuit gebieden die zijn afgesloten, geblokkeerd of omsingeld. Een luchtbrug, in de regel met transportvliegtuigen, kan worden uitgevoerd op gebieden die zijn getroffen door natuurrampen, tussen militaire operatiegebieden (door met een luchtlijn vijandelijk gebied te mijden) of om reden van onbruikbare (spoor)wegverbindingen en zeehavens. Als eerste belangrijke luchtbrug geldt die van de troepen van dictator Francisco Franco in de aanloop naar de Spaanse burgeroorlog in 1936. Met steun van nazistisch-Duitse Junkers Ju 52-transportvliegtuigen en Savoia-Marchetti SM.81-transportvliegtuigen uit het fascistische Italië werden in totaal ± 25.000 Francistische militairen van Spaans Marokko over de Straat van Gibraltar naar de Spaanse stad Sevilla gevlogen.
De bekendste luchtbrug was die ter overbrugging van het door het Warschaupact geblokkeerde West-Berlijn van 23 juni 1948 tot 12 mei 1949. Berlijn, gelegen in de geallieerde bezettingszone van de Sovjet-Unie, was door Stalin’s troepen afgesloten nadat in de westelijke bezettingszones (FR, UK en US) de Deutsche Mark was ingevoerd. Als reactie hierop bevoorraadden Groot-Brittannië en de |Verenigde Staten het westelijk stadsdeel via een luchtbrug op Flughafen Berlin-Tempelhof.
Ook genaamd: geneeskundig luchttransport. Tijdens het vliegen, met name boven 8 à 10.000 feet (± 3 km), wordt een patiënt aan geheel andere omstandigheden blootgesteld dan bij transport over de grond het geval zou zijn. Hiertoe behoren temperatuurdalingen, luchtdrukverschil (daardoor turbulentie) e.d. Deze factoren worden de ‘stresses of flight’ genoemd: fysiologische factoren die het verschil uitmaken tussen het milieu op de grond en in de lucht. De stresses of flight hebben een grote impact op luchtgewondentransport, zowel in voorbereiding en uitvoering als bij het vóór zijn van complicaties:
Andere risicofactoren zijn:
Verschillende termen met betrekking tot geneeskundig luchttransport:
Welke overwegingen van geneeskundige aard zijn van belang bij het vaststellen van de noodzaak van geneeskundig luchttransport:
Welke factoren bepalen de samenstelling van een geneeskundige bemanning ten behoeve van een geneeskundig luchttransport:
Zie verder: landing point commander (LPC) en Size, Surface, Slope, Shoot en Security.
Afgekort: luna(bij)bev. Duits: Fliegerabwehr. Engels: all arms air defence. Frans: défense aérienne toutes armes. Alle actieve en passieve maatregelen en middelen die een eenheid met de haar ter beschikking staande organieke middelen – niet zijnde: luchtverdedigingsmiddelen – neemt voor de beveiliging tegen vijandelijke luchtverkenningen, aanvallen vanuit de lucht en het beperken dan wel tenietdoen van de effectiviteit van vijandelijke luchtacties. Luchtnabijbeveiliging wordt gezamenlijk met luchtverdediging uitgevoerd tegen een dreiging vanuit de lucht, wat tijdens ernstoperaties een zeer reële dreiging is. Omdat luchtnabijbeveiliging – samen met grondnabijbeveiliging één van de vormen van nabijbeveiliging – moet worden gerealiseerd met eigen middelen, hangt de mate waarin en de wijze waarop een eenheid haar nabijbeveiliging realiseert nauw samen met de aard van de beschikbare middelen. Zo hanteert een pantserinfanteriebataljon een andersoortige luchtnabijverdediging dan een geneeskundige eenheid. De (geringe) luchtverdedigingsmiddelen zijn niet in staat een allesbedekkende bescherming te garanderen. Daarom is luchtnabijbeveiliging een noodzakelijke aanvulling op de capaciteiten van de luchtverdedigingsorganisatie en een verantwoordelijkheid van elke commandant. Luchtnabijbeveiliging wordt onderverdeeld in:
Vorm van consignatie, waarbij militairen van een eenheid tijdens verlof dagelijks naar radio moeten luisteren en/of televisie moeten kijken, omdat zij kunnen worden opgeroepen om onmiddellijk terug te keren naar de kazerne om dienst te verrichten. Tot 1996 kende Defensie de zgn. luisterplichteenheden, wat inhield dat een periodiek aan te wijzen eenheid ± 6 uur na de oproep inzetbaar was op locatie in het kader van militaire bijstand op basis van de Politiewet 1993 of de Rampenwet. Sinds de opheffing van de luisterplichteenheden kunnen in het kader van nationale operaties op grond van Opplan 10 eenheden tijdelijk luisterplicht krijgen voor een eventuele inzet bij rampen en zware ongevallen. Zie ook: Opplan 10.
LUITENANT-GENERAAL BESTKAZERNE
Voluit: Lying-Up Position. Voorwaartse post, idealiter gelegen vóór de forward operating base (FOB) – waar een verkenningspatrouille zich – gecamoufleerd én zo dicht mogelijk tegen het maaivlak – schuilhoudt in de nabijheid van een te verkennen object én wacht op een mogelijk doel. De LUP ligt liefst, evenals een schuilbivak, in dicht bebost gebied. Vanuit de LUP worden de routinematige handelingen op het doel 24/7 in de gaten gehouden. ’s Avonds en ’s nachts – tussen ENAS en BNMS – kunnen operaties worden uitgevoerd en kan de vijand worden aangegrepen. Zie ook: waarnemen. Laatste update:30.03.2013 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
