LEESWIJZER
Terug naar de homepage
 

Maak uw keuze uit de hieronder getoonde alfabetische lijst

Boeken gezocht!

NAAR EER EN GEWETEN - BERT SCH‹SSLER

Omslag van 'Naar eer en geweten'

titel

Naar eer en geweten

auteur

Luitenant-kolonel b.d. RMWO Bert Schüssler

ISBN

9080404535

jaar

1998

pagina’s

242

uitgeverij

De Bookmakers

 

Als ik bepaalde boeken lees, moet ik onmiddellijk denken aan een zinsnede in het kader ‘De gevechten bij Goose Green in 1982’ in het hoofdstuk ‘Functies van militair optreden’ in het tweede deel van de Landmachtdoctrine Publicatie: “Een oordeel vellen over commandovoering is een gevoelige bezigheid. Enerzijds staat zeer veel op het spel: de commandant ‘bewijst’ met zijn bevelen wat hij werkelijk waard is. Anderzijds komt het rapportcijfer vaak van buitenstaanders, met name leunstoelstrategen die in de geborgenheid van hun studeerkamer de gevechtshandelingen in alle rust nog eens op een rijtje hebben gezet.” Nu waren de gevechten bij Goose Greene op de Falklands van een geheel andere orde dan die ten tijde van de Tiendaagse Veldtocht of welke Nederlandse actie dan ook. Luitenant-kolonel b.d. Gijsbertus Johannes Schüssler (1925-2001), voor intimi Bert, was buitenstaander noch leunstoelstrateeg. Schüssler kwam als militair, als commando, tot wasdom na de Tweede Wereldoorlog en maakte het allemaal mee.

Op het moment dat de je denkt dat het plafond van die heroïeke expedities, acties of krijgsverrichtingen bereikt is, valt in dit boek alsnog een spectaculair, heldhaftig wapenfeit op! Eerst gaat Schüssler naar Nederlands-Indië om daar vanuit de gelederen van het Korps Speciale Troepen orde op zaken te stellen; vervolgens wordt hij in de Verenigde Staten opgeleid tot jachtvlieger en aansluitend vertrekt hij voor deelname aan de Koreaanse oorlog. Hij heeft het écht allemaal meegemaakt. Voor zijn acties in de Oost is hij op 24-jarige leeftijd voorgedragen voor de hoogste dapperheidsonderscheiding die Nederland kent: de Militaire Willemsorde (MWO).

Na Korea volgt een plaatsing aan de KMA, wat niet bepaald zijn meest toegejuichte periode blijkt te zijn. Vervolgens volgden een representatieve functie als ‘diplomaat’ in Paramaribo, twee uitzendingen als waarnemer in het Midden-Oosten (tijdens de eerste zit hij plotseling middenin de uitgebroken Zesdaagse Oorlog), enzovoorts…… Op 1 mei 1981 verliet hij de actieve dienst als commandant van 42 Pantserinfanterie Brigade Treinenbataljon. Iedere militair die zijn loopbaan probeert te vergelijken met die van Schüssler, staat bij hem in de schaduw. Weinigen kunnen zich in welke conduitestaat dan ook met hem meten.

Laat ik ermee eindigen dat ‘Naar eer en geweten’ een vlotgeschreven boek is dat het ruimschoots verdient om gelezen te worden door iedereen die twijfelt aan de integere bedoelingen van de Nederlandse krijgsmacht, haar uitvoerenden en iedereen die voor een goede zaak de wapenrok hebben gedragen of nog dragen. Of zoals Z.K.H. Prins Bernhard tijdens de herdenking van 125 jaar Militaire Willemsorde op 30 april 1940 sprak: “Ik hoop en vertrouw dat alle militairen die nu onder de wapenen zijn, op het moment dat het er eens op aan zou komen, zich uw daden zullen herinneren.” Niet voor niets is het voorwoord van ‘Naar eer en geweten’ eveneens van de Prins: “Het is het boeiende levensverhaal van een Ridder M.W.O., vlieger en bovenal commando, die liever zijn aandacht naar beneden richtte dan naar hem die boven hem waren gesteld”.

Schüsslers verhaal is eerlijk en oprecht, waarbij je naar het einde toe beschaamd moet vaststellen dat de Nederlandse krijgsmacht weinig respect jegens hem heeft betuigd. Dat heeft zonder twijfel te maken met onderstaande twee citaten: “Huil je mee met de honden in het bos, dan ben je niet bedreigend. Pas je je niet aan, dan steek je boven het maaiveld uit, en wacht de zeis.” (blz. 101) en “Alleen zolang je je gedeisd houdt en onder of gelijk met het maaiveld blijft, laat iedereen je met rust.” (blz. 209) Zijn Militaire Willemsorde ligt dan ook “in dat plastic tasje op zolder”. Dat tekent de ware militair die wars is van heroÔsch vertoon.

Al in ‘Naar eer en geweten’ maakte Schüssler bekend dat hij tijdens zijn anderhalf jaar durende stationering in 1970 in Amman voor Israël heeft gespioneerd. In 2003, twee jaar na zijn overlijden, werd deze onverkwikkelijkheid door de publicatie van ‘Waarnemers op heilige grond. Nederlandse officieren bij UNTSO, 1956-2003’ van Athur ten Cate (NIMH), pagina 112 t/m 117, opgerakeld.

In de periode 1970–’72 was Schüssler commandant van het hoofdkwartier van de United Nations Truce Supervision Organization (UNTSO) in Tiberias in het noordoosten van IsraŽl. Daar werd hij, zoals alle officieren in die tijd, benaderd door de IsraŽlische veearts Uzi Ghanoch. Ghanoch vroeg Schüssler of hij voor de IsraŽlische inlichtingendienst wilde werken.

Schüssler stemde toe op voorwaarde dat hij “geen enkele vergoeding” kreeg. Schüssler gaf IsraŽl foto’s van sites van raketopstellingen van surface-to-air missiles (SAM’s) in SyriŽ en inlichtingen over de Palestijnse fedayeen in JordaniŽ.

Ten Cate onthulde een tweede Nederlander: majoor IJsbrand W. Smit van de Koninklijke Luchtmacht. Tweemaal was hij UNTSO-waarnemer: van 1968 tot ’70 en van 1974 tot ’76. In zijn tweede periode werd hij “ingekapseld” door de Israëlische schone Dahlia, een Mossad-operateur, die hem aanzette tot spionage.

Het zou tot december 1983 duren voordat hij werd ontmaskerd als mol voor de IsraŽlische inlichtingendienst en werd gearresteerd op verdenking van spionage. Na zijn UNTSO-missie had IJsbrand Smit, die zijn roots had als analist bij de Luchtmacht Inlichtingendienst (LUID), nog op het NAVO-hoofdkwartier in Bergen gewerkt en voor de Inlichtingendienst Buitenland (IDB) in Den Haag. Volgens Ten Cate was Smit “de man die in militaire kringen bekendheid zou verwerven als de ‘Nederlandse Jonathan Pollard’ […]” Pollard, een joodse Amerikaan, werd in 1985 gearresteerd – eveneens op beschuldiging van spionage voor IsraŽl.

De zaak-Smit werd door de militaire rechtbank achter gesloten deuren behandeld en uiteindelijk besloot het Openbaar Ministerie niet tot vervolging over te gaan: het OM accepteerde Smit's verdediging dat de samenwerking tussen IsraŽlische en Nederlandse inlichtingendiensten zo goed was dat de informatie hoe dan ook tussen beiden zou worden gedeeld. Dus werd Smit na zijn voorarrest “om reden van algemeen belang” op vrije voeten gesteld, officieel wegens “gebrek aan bewijs”.

Smit vertrok naar IsraŽl. Intussen werd beweerd dat zijn vrijgeleide was ‘geregeld’ door de Israëlische premier Yitzhak Shamir en bemoeienis van Koningin Beatrix.

Terug naar Boven

 

NA DE MISSIE - ERWIN KAMP & MICHAELA SCHOK

titel

Na de missie. Tips en tools voor militairen, veteranen en het thuisfront

auteur

Erwin Kamp & Michaela Schok

ISBN

9789059726413

jaar

2012

pagina's

136

uitgeverij

Eburon

 

 

 

Terug naar Boven

 

NIEMAND IS BELANGRIJKER DAN HET TEAM - OTTO VAN WIGGEN

titel

Niemand is belangrijker dan het team. Een militaire visie op leiderschap

auteur

Otto van Wiggen (m.m.v. Laurens van Aggelen)

ISBN

9789079763146

jaar

2016

pagina's

144

uitgeverij

White Elephant Publishing

 

Terwijl de horizontale slagregens hen in kubieke meters tegelijk teistert is een goed militair leider in staat om zijn manschappen aan te voeren naar het grote donkere dierenbos en iedereen nog steeds een 'big smile' te laten behouden. Ik heb het weleens iemand horen zeggen en, eerlijk is eerlijk, soms heb ik dit zelf ook gebruikt.

Volgens mij zou dit op waarheid kunnen berusten, althans wanneer de leidinggevende de actieve rol op zich neemt door te inspireren en de leiding te houden (lead from the front).

De Deense officier Søren Sjøgren, schrijver van 'Med støvlerne på' ('Met laarzen aan', 2011), stelt op zijn website niet voor niets de vraag wie je zou volgen: de leider die op de compound blijft hangen en over de radio opdrachten geeft of de leider die zich bij zijn manschappen 'in the line of fire' bevindt en mondeling orders uitgeeft?

De vraag is wat mij betreft retorisch, maar de praktijk is weerbarstiger dan de theorie.

Brigadegeneraal Otto van Wiggen, bijna veertig jaar actief in de Koninklijke Landmacht, beschrijft in 'Niemand is belangrijker dan het team' zijn visie op leiderschap. Een oordeel als militair, dat evengoed bruikbaar is voor niet-militairen.

Dat bewijzen, omgekeerd, ook tal van leiderschapstheorieŽn die in de 'burgermaatschappij' gemeengoed zijn en door de krijgsmacht worden omarmd.

Een voorbeeld is de Evolutionaire Leiderschapstheorie, die door professor Mark van Vugt en evolutionair psycholoog Max Wildschut wordt beschreven in hun boek 'Gezag' (2012).

In de context van zijn boek is het bijna niet toevallig te noemen dat dit het "beste boek" is dat Van Wiggen ooit over leiderschap heeft gelezen.

Volgens generaal Van Wiggen is een goed leider vakman, integer en bereid het eigenbelang ondergeschikt te maken aan het teambelang.

Citaat uit 'Niemand is belangrijker dan het team', p. 133 (Epiloog).

Leiderschap mag dan, volgens brigadegeneraal Van Wiggen, niet te leren zijn, je kunt jezelf verbeteren als je openstaat voor reflectie en bereid bent om kritisch naar je eigen gedrag te kijken.

Zijn ervaring binnen de KL doet hem constateren dat leiderschap niet te leren is, wťl verder te ontwikkelen. De tools hiervoor zijn (onder andere) feedback en zelfreflectie.

Door het vragen van feedback aan anderen kun je het effect dat je, al dan niet, hebt bereikt vergelijken met wat je van plan was te doen. Anders gezegd: komt 'feitelijk' wel overeen met 'gewenst'? Als je ervoor openstaat om jezelf te verbeteren, kun je die feedback simpelweg van anderen krijgen. Ook wel genoemd: gratis advies.

Reflectie, en dan in het bijzonder het vermogen tot zelfreflectie, is van vergelijkbare orde. Bij zelfreflectie spiegel je je eigen gedrag door de bril van anderen. Dat kan bijvoorbeeld in de 360-gradenbenadering, waarbij je collega's rondom vraagt een (waarde)oordeel over jouw gedrag te vormen. Als je op deze manier kritisch naar je eigen gedrag durft te kijken, voorkom je bijvoorbeeld dat je een (van nature) positiever beeld van jezelf hebt dan gerechtvaardigd is. Al komt het tegenovergestelde ook voor.

Feedback en (zelf)reflectie kunnen, als je er tenminste iets mee doet, leiden tot een kritischer zelfbeeld. En dat is een van de essenties voor de teamleider die onder risicovolle omstandigheden voorop gaat in de strijd en met zijn team wil overleven.

Van Wiggen omschrijft in zijn boek persoonlijk leiderschap als "het vermogen om je gedrag bewust te kiezen en niet te laten bepalen door emoties en impulsen". Met als karaktereigenschappen: emotionele stabiliteit, empathie (en goed kunnen luisteren), eerlijkheid en bescheidenheid.

Met het vermijden van emotioneel en/of impulsief gedrag is de leider er nog niet. Wil het team effectief zijn, succesvol dus, moet dit aan een zestal voorwaarden voldoen:

► gedeelde visie;

► goed en geaccepteerd leiderschap;

► de teamleden kennen hun rol in het grote geheel;

► een drive om tot absolute topprestaties te komen;

► de teamleden vertrouwen elkaar blindelings;

► de teamleden zijn aan elkaar gehecht en bereid er samen volledig voor te gaan.

Niet voor niets, zo stelt Van Wiggen, is leiderschap "een groepsproces". Voor de leider is "het vermogen om te communiceren en te inspireren" onmisbaar.

Maar dan nog, zelfs als die leider, als die leidinggevende aan alle 'voorwaarden' binnen de teamcontext voldoet, dan is de doeltreffendheid van zijn leidinggevende capaciteiten niet per definitie gekoppeld aan de prestaties van zijn team.

Zou het kunnen dat een leider 'verkeerd' is 'gemaakt'; niet afdoende is gevormd; in het verleden te weinig feedback heeft gekregen dan wel hierom heeft gevraagd; nog onvoldoende ervaring heeft opgebouwd; of niet authentiek genoeg is?

'Niemand is belangrijker dan het team' is een prachtig geschreven boek, mede dankzij Laurens van Aggelen. Het leiderschap binnen de KL wordt in vele casussen uit de praktijk onder de loep genomen. En al die voorbeelden laten overtuigend zien dat je onder andere met gezag - in plaats van dominantie - het beste uit je personeel kunt halen. Als dit in de werksituatie mogelijk is met participatief leiderschap en coachen. 'Niemand is belangrijker dan het team' is een must voor iedereen die als leidinggevend (onder)officier of korporaal binnen de KL werkzaam is.

Terug naar Boven

 

NL-PEACEKEEPER - BARRY HOFSTEDE

titel

NL-PEACEKEEPER. Dagboekfragmenten, theaterteksten en columns van een BosniŽ-veteraan

auteur

Barry Hofstede

ISBN

9789491826016

jaar

2013

pagina's

214

uitgeverij

Gelderland

 

 

 

Terug naar Boven

 

WAT ZEGGEN DE STERREN?
Absoluut lezen
Een aanrader
Redelijk goed
Niet eerste keus
Beter nooit lezen*

(* troep, tinnef, rommel, bagger)

Terug naar Boven