 |
||
 |
inhoudsopgave M |  |
 |
||
Maak uw keuze uit de hieronder getoonde lijst
Voluit: gemechaniseerde, gepantserde vuurmond M-109 A2/90. In de volksmond wordt de M-109 gemakshalve een houwitser genoemd. Ondanks het feit dat de U.S. Army als interim-oplossing de M-109 ingrijpend heeft gemodificeerd tot M-109/A6 Paladin (waarbij onder andere de schietbuis is vervangen), heeft Nederland ervoor gekozen de in 1968 in dienst getreden M-109’s bij de parate afdelingen veldartillerie medio 2006/2007 te vervangen door de Panzerhaubitze 2000 – aangekocht door de Koninklijke Landmacht op 1 mei 2002.
Een M-109-A2 wordt van een dieplader gereden. De M-109 behoort tot de vuursteunmiddelen van de gevechtsondersteunende eenheden. De M-109 met High Explosive (HE) granaten heeft een dracht heeft van 18,5 km. Van achter de frontlinie geeft de M-109 op verzoek van infanterie of cavalerie vuursteun in de eerste linie om vijandelijke artillerie en mortieren uit te schakelen. Met de zgn. ‘rocketpropelled’ DPICM (Dual Purpose Improved Conventional Munitions) granaten is de dracht van de M-109 zelfs 25 à 30 km. De te verschieten munitie kan worden onderverdeeld in brisantgranaten, clusterbommen met 88 subgranaten, fosfor- of brandgranaten, lichtkogels en rookgranaten (wit of gekleurd). Twee van de 6 stuksbedienden (kanonniers) van de M-109 verplaatsen zich in een YA-4442, waarmee tevens een deel van de uitrusting en 42 extra granaten worden vervoerd. Specificaties:
In Nederland is de M113 C&V als eerste verkenningsvoertuig met rupsbanden ingevoerd voor commandovoerings-, verkennings-, beveiligings- en bewakingstaken bij de cavalerie. De M113 verving de Franse AMX-13, eveneens een pantserrupsvoertuig. Tot 1989 werden er bijna 2.100 stuks afgeleverd of in licentie in Nederland geproduceerd door DAF, waarvan 218 in de C&V-uitvoering. In 1977 werd van de M113 C&V bij de voormalige Wilton Feijnoord scheepswerf (RSV) te Schiedam het oorspronkelijke boordwapen, de .50 inch mitrailleur op voertuigaffuit, vervangen door een geschutskoepel met een 25 mm Oerlikon KBA 25x137 snelvuurkanon (effectieve dracht 2.000 meter tegen gronddoelen én laagvliegende helikopters en vliegtuigen, vuursnelheid 50 schoten per minuut). De toren met Oerlikon-snelvuurkanon werd mechanisch bediend. In de toren zat naast de nachtzichtapparatuur (helderheidsversterker) een coaxiaal MAG 7.62-machinegeweer. Bij de M113 zat de turboloze motor achterin; het voertuig bood plaats aan 3 personen; zowel links- als rechtsvoor op het voertuig bevonden zich drie rookbuslanceerinrichtingen met een bereik van ± 50 meter. Aan het begin van de jaren ’90 bestond een verkenningseskadron uit een verkenningspeloton met 8 stuks M113 C&V, een tankpeloton met 4 Leopard-tanks en een tirailleurpeloton met 4 YPR-765’s.
De M113 Commando & Verkenning, bedoeld voor het uitvoeren van verkenningen door lichte cavalerie-eenheden en het verschaffen van tactische beweeglijkheid aan commandanten. In 1994 werd de M113 C&V geleidelijk aan vervangen door de YPR-765, een jaar later waren alle voertuigen uitgefaseerd. De M113 werd vervangen door Fennek, Boxer en CV-9035. In 2003 zijn torens van de M113 C&V via een Duits bedrijf verkocht aan de Chileense krijgsmacht. Specificaties:
De spotter (waarnemer) van het team kan hiermee zeer gericht waarnemen, bijvoorbeeld om windrichting en –snelheid te bepalen en het inschot van de schutter te observeren. De kijker is voorzien van een beschermdop en kan ook worden gebruikt vanaf een M15-driepoot.
Het voertuig kenmerkt zich door een verheven dakcompartiment achter het bestuurderscompartiment, die ervoor zorgt dat er binnenin voldoende werkruimte is. In het voertuig bevond zich vaak een kaartwand en communicatiemiddelen. De voeding van het geheel vond plaats door een generatoraggregaat op het dakcompartiment, dat met behulp van een handtakel op de grond kon worden gezet. In een tactische opstelling konden meerdere M577’s worden gekoppeld om een gesloten werkruimte te creëren.
Typisch militaire term voor het aardoppervlak. Zo worden landmijnen boven, op of onder het maaiveld geplaatst en horizontaal-effect-wapens op of boven het maaiveld. Special Forces, zoals leden van het Korps Commandotroepen, komen tijdens verkenningsacties achter de vijandelijke linies in de regel slechts incidenteel boven het maaiveld, d.w.z. uit een ondergronds onderkomen.
In het Engels: raking fire. Parallel aan het maaiveld afgegeven vuur door snelvuurwapens, zoals mitrailleurs en mitrailleuses. Effectief bereik van de kogelbaan of –bundel (bestreken ruimte) is noodzakelijk.
MAATSCHAPPELIJKE DIENST DEFENSIE Afgekort: MDD. De MDD levert bedrijfsmaatschappelijk werk voor alle personeelsleden van Defensie, militairen zowel als burgers, maar ook voor hun gezinsleden. In binnen- en buitenland is de MDD 24 uur per dag bereikbaar voor het Defensiepersoneel en het thuisfront. Commandanten, op alle niveaus, worden door de MDD van advies voorzien. Taakstelling van de MDD:
De MDD ressorteert onder het Commando Diensten Centra (CDC) van het Ministerie van Defensie. De MDD levert haar facilitaire diensten voor alle krijgsmachtdelen, maar ook voor het personeel van de Centrale Organisatie en het Defensie Interservice Commando (DICO). Behalve een regio in het Caribisch gebied, kent de MDD regio’s in Duitsland (m.n. gericht op de Legerplaats Seedorf, NASAG e.d.) en Noord, Noordwest, Oost, West en Zuid in Nederland. De MDD bevordert door haar taakstelling de motivatie en inzetbaarheid van het Defensiepersoneel. Tegenwoordig heet de MDD het DC BMW (DienstenCentrum BedrijfsMaatschappelijk Werk).
MAG-koppel aan het werk in Afghanistan
Afgekort: MBT. Tank ontworpen ten behoeve van gemechaniseerde oorlogvoering door de cavalerie, al dan niet in het gevecht van de verbonden wapens. Kenmerken van de main battle tank:
De MBT kan oneffen terrein met relatief hoge snelheid berijden, maar is veeleisend als het gaat om brandstof- en munitieverbruik én onderhoud. Ondanks de zware bepantsering zijn de gevaren voor MBT’s op het moderne slagveld talrijk, met name van lichtere tanks, artillerie, antitankwapens en antitankmijnen. De kwetsbare plaatsen van de MBT zijn bovendek, bodem en tracks. Enkele voorbeelden van moderne MBT’s:
Zie ook: Leopard 2A6 en tank.
Afgekort: MSR. In het Nederlands: Hoofdaanvoerweg (HAW). Route die wordt aangewezen binnen een operatiegebied; over deze route wordt het belangrijkste deel van de militaire verkeersstroom geleid die (in)directe steun levert aan alle eiegn militaire operaties. De MSR, een route die in de regel wordt gecleared op mijnen, valstrikken e.d., is de voornaamste bevoorradingsroute. Normaal gesproken is de MSR tenminste een verharde (geasfalteerde) weg waar ook het zwaardere militaire verkeer goed uit de voeten kan. Als op de MSR (door blokkades, filevorming, konvooien, ongevallen e.d.) de verkeersstroom ophoopt of dreigt op te hopen, dan wel om welke andere reden dan ook beperkt is, wordt het militaire verkeer gederouteerd over de zgn. Alternate Supply Route (ASR). De bekendste MSR is wellicht ‘Jackson', gelegen tussen Al Khidr en As Samawah in Irak, waar sergeant-majoor Eric O. van het Korps Mariniers op 27 december 2003 zijn waarschuwingsschoten afvuurde op plunderende Irakezen – met alle gevolgen van dien. Zie ook: Convoy Support Center (CSC), konvooi, Movement Control (MOVCON) en Rest / Remain Over Night (RON).
Term die onder andere wordt gebruikt door de Verenigde Naties (VN): een opdracht verstrekt namens het VN-Handvest dan wel verstrekt aan de hand van een resolutie van de VN-Veiligheidsraad.
Het mandaat voor militaire operaties namens de VN wordt in de regel gebaseerd op hoofdstuk VI of VII van het VN-Handvest. Hoofdstuk VI handelt over “Vreedzame regeling van geschillen”, terwijl hoofdstuk VII bepaalt wanneer het gebruik van gewapend geweld gemachtigd is om “besluiten ten uitvoer te brengen bij bedreiging van de vrede, verbreking van de vrede of daad van agressie”. Hoofdstuk VI betreft de vredeshandhavende operaties, hoofdstuk VII de vredesafdwingende operaties. Uit een mandaat vloeien Rules of Engagement (ROE) voort.
Ook andere volkenrechtelijke organisaties, zoals de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), kunnen een mandaat verstrekken ten behoeve van een militaire operatie. VN-operaties vinden normaliter plaats door militairen die een blauwe baret en/of helm dragen.
Eenheid die geschikt is voor het uitvoeren van manoeuvres: gevechtsoefeningen. De gevechtsoefeningen houden in dat de eenheid terrein(delen) in staat is om terrein(delen) te beheersen, bezet te houden of te vermeesteren. Vanaf brigadeniveau kunnen binnen de Koninklijke Landmacht de volgende manoeuvre-eenheden worden onderscheiden:
In het Duits: Manöverkrieg. In het Engels: maneuver warfare. In het Frans: guerre de manoeuvre. Strategisch concept van oorlogvoering waarbij door het beweeglijk optreden van de verbonden wapens de vijand op zwakke plekken wordt aangegrepen. Een structurele ontregeling van de vijand wordt gerealiseerd door het verbreken van de samenhang van het vijandelijk optreden én het breken van het vijandelijke moreel. De manoeuvreoorlog is in veel opzichten het tegenovergestelde van de uitputtingsoorlog. De manoeuvreoorlog gaat uit van een systematische aanpak:
Het planmatige karakter van de manoeuvreoorlog leidt al snel tot een chaotische, verwarrende en uiteindelijk onbeheersbare situatie waaraan de vijand niet of slechts zeer moeizaam het hoofd kan bieden. In wezen gaat de aanvaller cq. het aanvallend gevecht altijd uit van de manoeuvreoorlogvoering. Alle moderne oorlogen zijn voorbeelden van in hoofdzaak manoeuvreoorlogvoering:
Ondanks het bovenstaande kan gesteld worden dat elk militair optreden – van gevecht tot operatie en oorlog – een mix is van manoeuvre- en uitputtingsoorlogvoering. Zij vullen elkaar aan. In moderne oorlogvoering – ruwweg vanaf het einde van de Koude Oorlog – worden kleinere krijgsmachten geconfronteerd met het optreden over een breed front. In de praktijk betekent dit dat zij met minder troepen over een groot gebied moeten optreden. Het is tot slot onvermijdelijk dat zij vanuit de manoeuvreoorlogvoering zullen overgaan tot – elementen van de – uitputtingsoorlogvoering. (Bron voor het bovenstaande is onder andere het artikel ‘De manoeuvreoorlog in perspectief’ van kolonel Ton de Munnik, gepubliceerd in het tijdschrift Militaire Spectator en ook te vinden in ‘Jaarboek 2000- 2001’, pagina 5 t/m 16, van de Koninklijke Vereniging ter Beoefening van de Krijgswetenschap) Zie ook: uitputtingsoorlogvoering.
Persoonlijke uitrusting en bewapening worden te voet, bij uitgestegen optreden, meegenomen om een missie voor langere tijd te kunnen uitvoeren. Hierbij wordt in de regel geen gebruik gemaakt van voertuigen. Vaak luidt de opdracht: "living of the land". Manpacked opereren betekent dat de uitrusting en verbindingsmiddelen – zoals Extreme High Frequency-satcom, HF 7000, New Integrated Marines Communication and Information System (NIMCIS) en RT9200 – op de rug worden meegedragen. Het manpacked optreden betreft in hoofdzaak de lichte infanterie: 11 Luchtmobiele Brigade, Korps Commandotroepen en Korps Mariniers.
In het Duits: Modell. In het Engels: maquette; bird's eye view. In het Frans: maquette. Ook genaamd: zandbak.
Een driedimensionaal model dat te velde of ten burelen op schaal wordt vervaardigd ten behoeve van kaart- en/of terreinoriëntatie, doorgaans in het kader van een geplande actie. Een maquette – die een goede indruk geeft van de nagemaakte werkelijkheid – laat details tot zijn recht komen. De kenmerken van een maquette zijn:
Daarnaast worden in een maquette de verschillende coördinatiepunten uitgebeeld, zoals:
Maquettes worden, als tijd en middelen het toelaten, hoe dan ook gemaakt in het kader van een operationele analyse ná een verkenning, bijvoorbeeld een close target recce. In het terrein maakt de maquettebouwer – behalve van natuurlijke gelegengheidsmiddelen (bladeren, gras, mos, schelpen, stenen, takken e.d.) – gebruik van eventueel meegenomen artikelen (flessendoppen, karton, kurken). In een bevelsuitgifte of een chinese parliament kan een maquette van pas komen om een geplande opdracht met ondercommandanten of groepsleden te repeteren (rehearsal), waarbij het gedachte verloop van de actie wordt doorgesproken. De maquette vervangt dan schetsen of stafkaarten, al dan niet met oleaten. Zie ook: terreinoriëntatie.
Het acroniem M.A.R.C.H. wordt gehanteerd in het protocol van Tactical Combat Casualty Care (TCCC). Op individueel niveau geldt het ezelsbruggetje als leidraad voor het handelen binnen het TCCC-protocol:
Zie ook: contactdrill en Tactical Combat Casualty Care (TCCC).
Links de rotsen van Marche-les-Dames, rechts koning Albert I van België die hier in 1934 verongelukte
Gegevens:
Bij werkzaamheden conform de Politiewet gelden niet de doctrines van Defensie, maar de bevoegdheden vanuit het Wetboek van Strafvordering. De Nederlandse systematiek is dan ook anders dan die van de Military Police (MP) van zowel Groot-Brittannië als de Verenigde Staten. Zie ook: close protection.
Het door middel van Rode Kruis-tekens kenbaar maken van geneeskundige afvoermiddelen en inrichtingen. Dit biedt bescherming volgens de vier Conventies van Genève (1949) en de twee Additionele Protocollen (1977). De beslissing tot markeren, maskeren of camoufleren wordt gemaakt door de operationele commandant: de brigadecommandant of hoger. Role 1 geneeskundige inrichtingen (hulpposten) zullen in beginsel niet worden gemarkeerd; role 2 en role 3 geneeskundige inrichtingen worden in beginsel pas gemarkeerd na het uitbreken van de vijandelijkheden. Gedurende gewondentransport wordt altijd gemarkeerd, ook voor gewondentransportmiddelen die zijn ingedeeld bij role 1 geneeskundige inrichtingen. In beginsel geldt dat zodra er gewonden er dient te worden gemarkeerd.
Het gronddoek heeft drukknopen en bevestigingskoorden, waardoor meerdere gronddoeken gekoppeld kunnen worden om een groter oppervlak te verkrijgen. De kleur die wordt gebruikt is meestal die welke het best contrasteert met de omgeving, dan wel die welke in bevelen is afgesproken. De marker panel kan in nood ook worden gebruikt om een Pick-Up Point (PUP, zie: nine-liner) te markeren om de positie aan te geven voor bondgenoot- of vriendschappelijke (geallieerde) helikopters. Ook kan de marker panel worden gebruikt voor voertuigidentificatie ten behoeve van vliegers, wanneer bij verplaatsingen (colonnes, konvooien, patrouilles) helikopters of vliegtuigen worden ingezet. Voor het onderscheid van voertuigen in een marsserie worden normaal gesproken gele, rode en witte gronddoeken gebruikt, maar in noodgevallen kan ook de VS-17/GVX worden gebruikt. Hetzelfde geldt voor het visueel herkenbaar maken voor luchtstrijdkrachten dat een bericht op de grond dient te worden opgepikt. Zie ook: omgekeerde V.
Door de corridor zouden vervolgens de grondtroepen van het oprukkende 2 (UK) Army en 30 (UK) Corps – operatie ‘Garden’, waarin 150.000 militairen participeerden - bij Arnhem de Rijn kunnen oversteken, doorstoten naar het Ruhrgebied, daar het industriële hart innemen, en tot slot met Kerst 1944 Berlijn heroveren. Operatie ‘Market Garden’ verliep echter verre van vlekkeloos. Omdat een luchtlanding nabij de Rijnbrug als te risicovol werd beschouwd, werden de parachutisten gedropt boven de Edese, Ginkelse en Renkumse heide én boven Wolfheze, 10 tot 12 km van de brug. Daardoor was het verrassingseffect weg. Bovendien hebben de Britten niets gedaan met Nederlandse inlichtingen van het verzet uit de stad. Ook ontstaan er problemen met de herbevoorrading van de troepen, omdat door de snelle geallieerde opmars na de landingen in Normandië (afstand tot de frontlijn ± 650 km) én het gegeven dat bijna alle Kanaalhavens nog in Duitse handen zijn (weliswaar was de Antwerpse haven op 4 september 1944 bevrijd, maar de Scheldemonding nog niet). Tot slot zijn er niet voldoende vliegtuigen om alle troepen in één sortie over te vliegen naar het inzetgebied.De deelnemende luchtlandingseenheden aan de operatie 'Market Garden' waren:
Operatie 'Market Garden' begon op 17 september 1944. De Amerikanen slaagden in de uitvoering, maar de Britten kwam op de eerste dag niet verder dan de lijn Eindhoven-Valkenswaard. Daarnaast bleek de Duitse tegenstand - restanten van het uit Normandië teruggetrokken 2de SS Pantserkorps - onder leiding van veldmaarschalk Walter Model sterker dan verwacht; in september waren deze nu recupererende troepen aangekomen. Model was op dat moment oppperbevelhebber van alle Duitse troepen tussen Zeeland en de Eifel. Toen operatie ‘Market Garden’ aanving, was het hoofdkwartier van Model in Oosterbeek; Model vluchtte naar Doetinchem en leidde van daaruit het tegenoffensief. Model bepaalde dat de bruggen bij Arnhem en Nijmegen pertinent niet mochten worden opgeblazen, waardoor de Britten de verkeersbrug van Arnhem veroverden en de Amerikanen de spoorbrug van Nijmegen. Toch wist Model, onder andere door zwaardere bewapening, het geallieerde offensief tot staan te brengen. Op 25 september 1944 waren de lichtbewapende Britse luchtlandingseenheden genoodzaakt zich terug te trekken vanaf de noordzijde van de Arnhemse Rijnbrug. De Duitsers wonnen de Slag om Arnhem, maar verloren de oorlog. Door het mislukken van operatie ‘Market Garden’ heeft de Tweede Wereldoorlog in Europa naar alle waarschijnlijkheid een half jaar langer geduurd.In 2004 vond de 60ste herdenking van operatie 'Market Garden' plaats, onder andere met de Memorial Jump Market Garden op de Ginkelse Heide. Zie ook: rode baret.
Afgeleid van 'markentare', dat "verkopen" of "onderhandelen" betekent. Ook wel genaamd: cantinière, kleinhandelaar, zoetelaar(ster). Van oorsprong een dame die in de 16de en 17de eeuw met de schutterijen en legers te velde meetrok om de recupererende militairen na een veldtocht te voorzien van voedsel en drank (klasse I), maar ook van alcoholische dranken en tabakswaren. Het was voor de marketentster een ideale mogelijkheid om in de buurt van de echtgenoot te zijn; meestal was die echtgenoot de wasbaas van de troepen (een oudere militair beneden de rang van onderofficier), vandaar dat zij vanzelf de wasdame werd. De rats, kuch en bonen moesten de huursoldaten indertijd namelijk veelal zelf zien te regelen. De vrouw van de wasbaas maakte van de nood een deugd en bood ook anderen dan haar eigen echtgenoot voedsel en drank als koopwaar aan. Sterker nog: niet alleen de benodigdheden voor de maaltijden werden geleverd, deze werden vaak ook klaargemaakt. Op de kazerne verzorgde de marketentster de cantinedienst en het was- en naaiwerk aan de kleding van de militairen. Van lieverlede kreeg de marketentster een eigen uniform, dat overeenkwam met het uniform van haar legeronderdeel. K oning Willem I bepaalde dat er per compagnie één gehuwde vrouw (K.B. 15 april 1831) toegelaten mocht worden als wasvrouw; zij vervulde daarnaast meestal de functie van marketentster. Onder koning Willem I kreeg de marketentster daarnaast een legpenning, waaruit kon worden afgelezen uit welk legeronderdeel zij kwam. De laatste marketentster in de Nederlandse krijgsmacht, in de laatste decennia van de 19de eeuw, heette Goeie Louisa: zij voorzag de troepen van oude klare én verwende de troepen in de breedste zin des woords. Feitelijk was zij een prostituée, zoals dat in de Napoleontische tijd gewoonte was. De traditie van de marketentster is als symboolfunctie sinds jaar en dag gekoppeld aan het Regiment Intendancetroepen - tegenwoordig Regiment Bevoorrading & Transport geheten. De marketentster is aldus de voorloper van de cantinedienst (cadi) als de wegbereider van het fenomeen logistiek. Zie ook: aalmoezenier.
Punt dat vergelijkbaar is met een gewondennest, maar dan plaatsvindt bij een achterwaartse doorschrijding door het gevechtsveld. De achterwaartse doorschrijding is het tactisch van de vijand af verplaatsen van een eigen eenheid in het vertragend gevecht of verdedigend gevecht door het gebied van andere eigen troepen, waarbij het gevechtscontact wordt overdragen. Als een eigen eenheid het gevecht verlaat en terugkeert naar een (afwachtings)gebied, gebeurt dat na een link-up (aansluiting) met óf aflossing door andere eigen troepen. Zodra de eenheid die het gevecht verlaat het doorschrijdingspunt is gepasseerd, moeten pal langs de marsroute terug naar het (afwachtings)gebied marsgewondenverzamelpunten gereed zijn. Alle achterwaarts verplaatsende voertuigen kunnen bij de marsgewondenverzamelpunten halt houden om gewonden en zieken over te dragen, opdat zij de achterwaartse verplaatsing – die onder tijdsdruk plaatsvindt - zonder verder oponthoud kunnen voltooien. Achterwaarts verplaatsende gevechts(steun)eenheden kunnen de ontplooide marsgewondenverzamelpunten op de toegewezen routes beveiligen, maar dit is een lastige taak. De toegewezen route kan een hoofdaanvoerweg (main supply route) zijn, de marsgewondenverzamelpunten zijn idealiter hulpposten. De hulpposten zijn veelal onder bevel gesteld van de vooreenheden (voorbataljons) die het gevecht voeren. Zie ook: doorschrijding en gewondennest.
Ook genaamd: helikoptergids. In het Duits: Einwinker. In het Engels: aircraft marshaller. In het Frans: signaleur ; guide d’aéronef. Militair, in de regel voorzien van speciale neonkleurige sleeves (mouwen), die gerechtigd is met behulp van gidssignalen (arm-, hand- en visuele signalen) een helikopterpiloot aanwijzingen te geven ten behoeve van het landen, hoveren (standvlucht) of opstijgen. De marshaller geeft hierbij alleen maar de landingsplaats aan, terwijl de loadmaster – die zich in de helikopter bevindt – het toestel daadwerkelijk aan de grond gidst. Binnen 11 Air Manoeuvre Brigade is de functie van marshaller geïntegreerd met die van rigger. De rigger/marshaller (R/M) wordt gecontroleerd door de Landing Point Commander (LPC), de functionaris die verantwoordelijk is op een landing point of pick-up point (PUP). De rigger/marshaller is ook gerechtigd zelfstandig een lading voor in- en extern luchttransport – de zgn. under slung load (USL) – voor een helikopter voor te bereiden én de LPC of Helicopter Handling Instructor (HHI) te assisteren bij het uitzetten van landing points. Tot slot kan de rigger/marshaller optreden als staticprobe-man en hook on/off-man. De rigger/marshaller is bevoegd tot het dragen van het bijbehorende vaardigheidsembleem onder de klep van de linker- of rechterborstzak van de jas DT. Zie ook: chalk, hot LZ, landing point, pathfinder en riggen.
Ook genaamd: marsfractuur, soldatenvoet, vermoeidheidsfractuur. Stressfractuur in de voet.
Overzicht van de anatomie van de voet De banden in de middenvoet en, meer specifiek, de banden tussen de middenvoetsbeentjes (ossa metatarsalia) zijn zeer gevoelig voor intensieve en langdurige belasting. Deze banden zijn stroken bindweefsel die – bijvoorbeeld bij een lange mars – de schokken op de middenvoetsbeentjes behoren te dempen. Door overbelasting gaan de middenvoetsbeentjes echter ontsteken en toont (een deel van) de middenvoet de lokale ontstekingsverschijnselen: functieverlies, pijn, roodheid, warmte en zwelling. Uiteindelijk kunnen de klachten, als gevolg van de verminderde dempingsmogelijkheid, leiden tot een scheurtje (ruptuur) in één van de 5 middenvoetsbeentjes. De voorvoet is gezwollen en belasten is pijnlijk. Bij het lichamelijk onderzoek van de voorvoet is ter hoogte van de fractuur (as)drukpijn voelbaar. Röntgenfoto's van de voet kunnen de ruptuur aantonen. Zo’n scheurtje staat gelijk aan een breuk (fractuur). Meestal zal het 2de of 3de middenvoetsbeentje breken; dit heeft waarschijnlijk te maken met de natuurlijke afwikkeling van de voet, die verloopt vanuit de hiel, via de buitenste voetrand en de kleine teen naar de grote teen. De beste therapie voor een marsvoet is I.C.E. of RICE: rust, ijs (koelen), compressie (drukverband) en elevatie (hoogleggen). De vervolgbehandeling bestaat uit een steunende bandage of, met name bij een ruptuur of fractuur, (onderbeenloop)gips en relatieve rust. De duur van de genezing is ± 4 tot 6 weken.
Ook genaamd: foltering. In het Duits: Folterung. In het Engels: torture. In het Frans: torture. Iedere behandeling waardoor opzettelijk hevige pijn of hevig fysiek en/of psychisch leed aan een ander persoon wordt toegebracht met de bedoeling te dwingen, intimideren, laten bekennen (verkrijgen van inlichtingen) of straffen. In de regel vindt marteling plaats door of met instemming van een functionaris tegenover een persoon die zich onder zijn bewaking of controle bevindt dan wel door irreguliere strijdgroepen, bijvoorbeeld in Afghanistan en Irak. Uit nationalistische en/of religieuze motieven misbruikt de laatste groep martelingen als terreurmiddel tegen medeburgers en coalitietroepen. Behalve onmenselijk, vernederend en wreed wordt marteling binnen het oorlogsrecht gezien als zowel een oorlogsmisdaad (war crime) als een misdaad tegen de menselijkheid (crime against humanity). Voorbeelden hiervan zijn artikel 7 van het International Criminal Court, dat marteling beschrijft als één van de misdaden tegen de menselijkheid, en de Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment, aangenomen door de VN in 1984. Non-gouvernementele organisaties (NGO’s) als Amnesty International, Human Rights Watch en World Organisation Against Torture (OMCT) verzetten zich hardnekkig tegen marteling. Beproefde martelmethoden zijn de amputatie van lichaamsdelen, gebruikmaking van elektriciteit of water, messteken, schoppen, slaapdeprivatie en stok- of zweepslagen. Bij het ondervragen van krijgsgevangenen (en detainees) mag geen marteling of enig andere vorm van dwang worden toegepast. Geen enkele omstandigheid mag aanleiding zijn voor het martelen van krijgsgevangenen. In het algemeen geldt dat krijgsgevangenen menselijk dienen te worden behandeld. Na de aanslagen op het World Trade Center en het Pentagon van 11 september 2001 en de daaropvolgende oorlogen in Afghanistan en Irak, nam de internationale druk op de Amerikanen toe om niet te martelen.
Het door bedekking van Rode Kruis-tekens onherkenbaar maken van geneeskundige afvoermiddelen en inrichtingen. Dit biedt géén bescherming volgens de vier Conventies van Genève (1949) en de twee Additionele Protocollen (1977). Daarnaast is het risico van niet (tijdige) onderkenning door de tegenstander natuurlijk zeer groot. De beslissing tot markeren, maskeren of camoufleren wordt gemaakt door de operationele commandant: de brigadecommandant of hoger. Role 2 en role 3 geneeskundige inrichtingen worden in beginsel gemaskeerd en daarna, in elk geval na het uitbreken van de vijandelijkheden, gemarkeerd.
Afgekort: MOR. Voorheen: Gasmaskercontrolekamer. In de MOR worden oefeningen gehouden om het dragen van én werken met het NBC-masker FM-12 aan te leren dan wel te verbeteren. Doel van de oefeningen is:
Ook MOR-oefeningen zijn "nabootsingen van de werkelijkheid". Het is dus niet de bedoeling dat leerlingen angst aangekweekt krijgen voor de MOR, maar juist dat zij het zelfvertrouwen ontwikkelen om in een gasomgeving te werken. Tips vóór het draaien van een MOR-oefening:
In de MOR wordt het personeel blootgesteld aan CS-gas: een prikkelende maar onschadelijke stof die tijdelijk de plaats inneemt van zuurstof. CS-gas - gecreëerd door een met een windlucifer aangestoken CS-tablet - veroorzaakt een brandend gevoel in de ademhalingswegen en tranende ogen, maar het effect verdwijnt na 5 à 10 minuten in de buitenlucht. Alle informatie met betrekking tot de MOR kan worden nagelezen in VS 3-250 (NBC-masker). Zie ook: CBRN, COLPRO, FM-12 (CBRN-masker) en NBC-pak.
In het Engels: Weapons of Mass Destruction (WMD). Ook genaamd: non-conventionele wapens.
Tijdens de Koude Oorlog kwam het daarentegen – ondanks een wapenwedloop met WMD - nooit tot een directe confrontatie tussen de Verenigde Staten en de Sowjet-Unie, juist om reden dat de dreiging van een nucleaire oorlog véél te groot was. Zie ook: terrorisme.
Afgekort: MASCAL Om het even welk groot aantal slachtoffers dat in een relatief korte periode wordt veroorzaakt. Gewoonlijk als resultaat van één enkel incident, zoals een (militair) vliegtuigongeval, natuurgeweld of offensief / defensief militair geweld. Per definitie overweldigt de massaliteit van het aantal slachtoffers van een dergelijk incident de lokale logistieke middelen van de geneeskundige inrichtingen; het is zelfs mogelijk dat de massaliteit de middelen van een volledig gezondheidszorgsysteem overweldigt. De benadering van slachtoffers bij een mass casualty is volgens de T-classificatie.
Legendarische Nederlandse spionne ten tijde van de Eerste Wereldoorlog. De op 7 augustus 1876 als Margaretha Geertruida Zelle in Leeuwarden geboren Friezin, bleek via een liefdesrelatie met een hoge Franse militair te spioneren voor de Duitsers. Haar exotische gewaden en haar optredens zonder gewaden konden niet verhinderen dat zij in 1917 voor hoogverraad moest sterven. Ongewild werd zij de meest bekende Nederlandse spionne aller tijden maar ze was niet de enige Nederlandse onderdaan die in het buitenland werd geëxecuteerd. In Parijs presenteerde Zelle zich liefst als een oosterse danseres, waar zij voor die tijd gedurfde dansen opvoerde, zoals de ‘danse indienne’. Mede hierdoor werd zij al snel een femme fatale. Dankzij haar huwelijk met bijna twintig jaar ouder Rudolph MacLeod op 11 juli 1895, een beroepsmilitair uit het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger, kon zij verkeren in kringen van hoge militairen. Het gezin kreeg een zoon en dochter, maar het huwelijk was van meet af aan slecht omdat haar onafhankelijke gedrag door Rudolph werd gezien als overspel. Van 1897 tot 1902 woonden ze samen op Java en Sumatra. Ook paste zij niet in het keurslijf van officiersvrouw in Nederlands-Indië. Toen het gezin in 1902 terugkeerde naar Nederland, scheidden zij. In 1904 maakte ze in Parijs haar succesvol debuut als de oosterse danseres 'Lady MacLeod' in de salon van de Russische zangeres Madame Kiréevsky.
Mata Hari reist terug naar Nederland, waar ze zich in Den Haag vestigt bij haar getrouwde minnaar Edouard Willem baron Van der Capellen, kolonel der cavalerie (huzaren). In de lente van 1916 heeft ze contact met de Duitse inlichtingendienst. Ze verblijft onder meer in Köln en Frankfurt, waar ze wordt geïnstrueerd in het gebruik van onzichtbare inkt. Van de Duitsers krijgt ze de codenaam H21. Opnieuw reist ze naar Parijs, waar de Russische kapitein Vadime de Massloff haar vriend wordt. Bij toeval komt ze in contact met kapitein Georges Ladoux, chef van de Franse contraspionage, die haar vraagt als spionne voor Frankrijk te gaan werken. Op 13 februari 1917 werd ze op haar kamer in het Elysées Palace Hôtel gearresteerd, opgesloten in de Prison Saint-Lazare in het 10de arrondissement en in de daaropvolgende vier maanden veertien maal verhoord. Alleen bij het 1ste en 14de verhoor, op 21 juni 1917, is haar advocaat Edouard Clunet aanwezig; de overige verhoren zit Mata Hari alleen tegenover kapitein Pierre Bouchardon. Op 24 en 25 juli vindt achter gesloten deuren het proces voor de Franse krijgsraad plaats, met André Mornet als openbaar aanklager. Aan de hand van het rapport van Bouchardon beoordeelt een zevenkoppige jury unaniem dat ze schuldig is aan pro-Duitse spionageactiviteiten. In het vonnis wordt gesteld dat ze zich schuldig heeft gemaakt aan hoogverraad vanwege spionage voor de Duitsers. Mata Hari wordt ter dood veroordeeld. Hoger beroep helpt niets. Vruchteloos probeert het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken gratie voor Mata Hari te regelen, maar Koningin Wilhelmina wijst het gratieverzoek af omdat ze “niets te maken te willen hebben met de buitenechtelijke escapades van haar man, prins-gemaal Hendrik”. Op 15 oktober 1917 om 06.15 uur wordt Mata Hari, 41 jaar oud, door een vuurpeloton in het bos bij het Château de Vincennes in de nabijheid van Parijs ter dood gebracht. Haar laatste woorden waren: “Dood is niets, leven trouwens ook niet. Sterven, slapen, overgaan in niets, wat maakt het uit? Alles is een illusie." De beeldvorming rond haar persoon (ze cultiveerde talloze minaars, van wie velen officier), haar grote populariteit als beeldschone, erotische danseres en het feit dat ze waarschijnlijk slechts gedateerde informatie aan een Duitse geheim agent zou hebben doorgespeeld, maken het aannemelijk dat Mata Hari niet zozeer werd aangeklaagd vanwege spionage maar omdat ze zeer aantrekkelijk was en nu eenmaal veel frequenteerde in kringen van hoge officieren. Courtisane of prostituee lag veel meer voor de hand. Over officieren zei ze: “Mannen die niet tot het leger behoorden, hebben mij nooit geïnteresseerd. De officier is in mijn ogen een hoger wezen, een held, steeds bereid tot het trotseren van alle gevaren, tot het beleven van alle avonturen.” Uit op 26 januari 1999 in Londen openbaar gemaakte dossiers van de Britse geheime dienst MI5 bleek dat haar effectiviteit als spionne voor de Duitsers zeer gering is geweest. In 2017, 100 jaar na haar dood, zullen de archieven van de Franse autoriteiten worden geopenbaard. Pas dan zal duidelijk worden of Mata Hari het slachtoffer is geworden van een complot dat behendig achter de schermen van de Eerste Wereldoorlog is uitgespeeld.
Ook genaamd: mastworpknoop. De mastworp wordt gebruikt om een lijn vast te zetten die niet kan ontslippen of losgaan. In het bijzonder wordt de mastworp bevestigd aan de handvatten van een draagbaar wanneer deze wordt gebruikt in het kader van basisreddingstechnieken:
Boeken van Joep Hanssen. Beide delen bevatten de vertrouwde terminologie en vocabulaire die in gebruik zijn én waren in de maritieme en nautische wereld in zijn algemeenheid en bij de Koninklijke Marine en het Korps Mariniers in het bijzonder. Deel 1 van ‘Het Matrozen-ABC' verscheen in 2001, deel 2 in 2002. Feitelijk zijn beide boeken het maritiem-nautische equivalent van het bekende boekje pienter dat binnen de Koninklijke Landmacht regeert.
De boeken tellen beiden 80 pagina's, kosten elk € 11,00 en zijn uitgebracht door Uitgeverij Ceharo in Den Helder. ISBN van deel 1 is 9080623458, ISBN van deel 2 is 9080623466.
Signaal voor noodgevallen in de radiotelefonie, vergelijkbaar met de internationale morsecode S.O.S. (in punten en strepen weergegeven: ··· −−− ···) in de radiotelegrafie. De term is een verhaspeling van het Franse “m’aidez!” (“help mij!”). Bij het radiotelefonische verzoek om onmiddellijke assistentie bij een dreigende levensgevaarlijke noodsituatie, worden ontvangers van het signaal in eerste instantie verzocht enkel te luisteren, niet te antwoorden en radiostilte in acht te nemen. Het signaal wordt gebruikt in lucht- en scheepvaart en militaire kringen.
In 2008 zijn binnen Defensie 127 open terreinvoertuigen van Mercedes-Benz van het type G280 CDI binnengestroomd. De introductie van de voertuigen, die worden geassembleerd door DaimlerChrysler Nederland BV en € 132.000 per stuk kosten, is feitelijk een reactie op de modificaties bij MB's die in gebruik zijn bij het KCT en 11 Luchtmobiele Brigade; naar aanleiding van operationele evaluaties werden hierbij de achterassen, het chassis, de remmen en de vering verbeterd. De MB 280 CDI heeft een 185 pk (136 kW) sterke 3-liter (2.987 cm3) V6 Common-rail Diesel Injection (CDI)-motor en beschikt over een volautomatische 5-traps transmissie (versnellingsbak) met permanente vierwielaandrijving (4x4). Het motorvermogen is een verdubbeling ten opzichte van de oude MB, wat bijvoorbeeld in bergachtig terrein en met optrekken voordeel oplevert. In het terrein wordt de ABS uitgeschakeld (die daar tegenwerkt). Drie elektrisch geschakelde sperren - voor, centraal en achter - zorgen voor een evenredige verdeling van kracht over de wielen, waardoor rijden in zwaar terrein wordt vergemakkelijkt. De elektrisch geschakelde hoge en lage gearing kan tijdens het rijden worden in- of uitgeschakeld.
De 700 kg geïntegreerde carrosseriebepantsering aan de bodem en de zijkanten, inclusief een verzwaard onderstel, biedt bescherming tegen mijnen. Daarnaast zijn er diverse voorzieningen voor militaire uitrusting en wapens, zoals een ringaffuit voor een automatische granaatwerper (AGW), MAG, Minimi, mitrailleur .50 inch en in de toekomst het Gill MRAT-antitankwapen. Het gewicht is hiermee toegenomen tot 4.800 kg. De variant voor de KL is toegerust met een groot bagagerek aan de achterzijde en bezit daardoor een netto laadvermogen van 1.200 kg. Dankzij het versterkt chassis kunnen de terreinwagens met underslung onder een helikopter worden vervoerd. De MB G280 CDI 12 kN 4x4 voldoet in alle opzichten aan de AQAP-2110 (NATO quality assurance requirements for design, development and production). In de AQAP (Allied Quality Assurance Publications) worden de eisen beschreven voor het ontwerp, ontwikkeling en productie van Defensiematerieel). De MB voldeed als enige van de gekandideerde voertuigen volledig aan het programma van eisen. Chauffeurs moeten in het bezit zijn van een C-rijbewijs, omdat het gewicht van de MB G280 CDI 12 kN 4x4 ± 4.800 kg is. Onderhoudstechnisch is het voertuig een verbetering: door elektrosensoren kan de voertuigcomputer onder andere uitlezen wat het oliepeil is en waar zich eventuele defecten bevinden. Overige specificaties:
Het MRE kan worden verhit met een zgn. 'flameless heater', een chemische reactie die plaatsheeft door in een zak - waarin een aluminium zak met rantsoen is geplaatst - water (H2O) toe te voegen aan de daarin aanwezige ongebluste kalk/calciumoxyde (CaO). De exotherme reactie zorgt voor het zelfverwarmen van het voedsel. Een MRE is met de grootst mogelijke zorg ontwikkeld door het U.S. Army Soldier Systems Center, gevestigd in Natick, Massachusetts. Het MRE kan drie jaar worden bewaard bij een temperatuur van 26,5 graden Celsius.
© Commando Diensten Centra (CDC) Binnen de Nederlandse krijgsmacht, voor zover bekend, nog onbekend fenomeen. Op de tatoeage – al dan niet een getatoeëerde kopie van de dog tag (herkenningsplaatje) – staan naam, SSN (Social Security Number of sofi-nummer), religie en bloedgroep.
Op de foto: de meat tag van U.S. Navy-paramedic Paul “Doc” Errico uit Groveland, Massachusetts De meat tag is niet alleen een statussymbool van diep gevoelde loyaliteit, het is door de min of meer beschermde plaats onder een kogel- of scherfwerend vest vaak de enige manier om het menselijk lichaam nog te kunnen identificeren na de inwerking van geweld (aanslag, mijnincident). In dit opzicht kan de meat tag worden beschouwd als een veiligheidsmaatregel (“prep for combat”). De meat tag wordt bijvoorbeeld genoemd in het boek ‘My War. Killing Time In Iraq’ (2005) van Colby Buzzell. Zie ook: herkenningsplaatje.
Betekenis: Medical Civil Action Project. Spreekuur voor de burgerbevolking, al dan niet aangekondigd. In enkele uren of een dagdeel behandelen artsen, Algemeen Militair Verpleegkundigen en geneeskundig hulppersoneel van de strijdmacht die ter plaatse op missie is de lokale bevolking (“locals”) in hun eigen omgeving, soms in afgelegen gebieden en eventueel ondersteund door lokaal geneeskundig personeel. Het concept van het aanbieden van hoogstaande poliklinische patiëntenzorg kan deel uitmaken van de Civil-Military Co-operation (CIMIC), waarbij militaire betrokkenheid bij de burgerbevolking de Force Acceptance vergroot. Een belangrijk nevendoel is dan ook te proberen wederzijds respect en samenwerking tussen de strijdmacht en de burgerbevolking te intensiveren. Een variant van de MEDCAP is de DENCAP (Dental Civil Action Project).
Acroniem voor Medical Evacuation.
Voorbeeld van een MEDEVAC-helikopter is het verzorgen van een Incident Response Team vanuit Sipovo, Bosnië-Hercegovina, dat medische evacuatievluchten verzorgt binnen het inzetgebied van de Stabilisation Force (SFOR), Multinational Division Southwest (MND-SW). Binnen de Nederlandse krijgsmacht houdt 334 Squadron van de Koninklijke Luchtmacht zich bezig met het strategisch MEDEVAC-luchtgewondentransport. Daartoe beschikt de eenheid over transportvliegtuigen van het type C-130 Hercules en Fokker-60 Utility. Ten behoeve van tactische MEDEVAC, d.w.z. in het operatiegebied, maakt de Koninklijke Luchtmacht gebruik van de middelzware transporthelikopter Cougar MK II , die twee liggende patiënten op draagbaar kan vervoeren. In Nederland wordt het patientenvervoer door de Search and Rescue (SAR) 303 Squadron van de Koninklijke Luchtmacht vanaf de Waddeneilanden (Vlieland) naar de Vliegbasis Leeuwarden ook wel, maar ten onrechte, gezien als MEDEVAC. Verschilt derhalve van de CASEVAC. Zie ook: flight nurse.
De helikopters van het type Bell Huey UH-1 ten behoeve van MEDEVAC zitten niet in de Medical Task Force. De gewondentransportmiddelen worden beheerd door de role 1-geneeskundige installaties (GE en NL) en eerst dan na een gewondenmelding aangestuurd met behulp van FM-radio, Satcom en Iridium-telefonie. Patiënten met prioriteit 1 kunnen hierbij in aanmerking komen voor afvoer door middel van het luchtgebonden transportmiddel. Specifiek in het geval van een Mass Casualty (MASCAL) is het inzetten van het juiste gewondentransportmiddel van levensbelang. Na overdracht van de patiënt aan een geneeskundige installatie wordt het beheer van het gewondentransportmiddel weer overgedragen aan de commandopost van de Medevac Company. Binnen de MEDEVAC Company, geleid door een Nederlandse kapitein, opereren drie pelotons:
Het Nederlandse peloton telt twee statische role-1 geneeskundige installaties met elk zes tenten, zes Mercedes-Benz 10Kn-gewondentransportmiddelen (maximaal twee liggende gewonden) en twee wielgepantserde Patria-gewondentransportmiddelen.
De medic moet, gezien het optreden van de special operations ploeg (specopsplg), een gewonde door het uitvoeren van levensreddende en stabiliserende geneeskundige handelingen (voorbehouden handelingen) tenminste 72 uur in leven kunnen houden. Vanwege de risicovolle omgeving, in door de vijand beheerst gebied, èn het zelfstandige karakter van de inzet van Special Forces kan het immers dagen duren voordat de commando’s weer kunnen terugvallen op een civiel of militair gezondheidszorgsysteem. De medic wordt gedurende 13 weken opgeleid aan het Instituut Defensie Geneeskundige Opleidingen (IDGO), met name in traumazorg (Tactical Combat Casualty Care).
Missie bedoeld om feitenmateriaal te verzamelen en te onderzoeken, waarbij specifieke aandacht uitgaat naar de gezondheidsrisico’s die Nederlandse militairen lopen tijdens een militaire operatie én de geneeskundige aspecten die van belang zijn tijdens een operatie. Hierbij kan worden gedacht aan:
Zie ook: fact-finding mission.
Afgekort: MEDPUP. Landing Point dat specifiek is ingericht voor het oppikken van gewonden en zieken. Behalve een gedekte helilandingplaats van 100 bij 100 meter is de MEDPUP een hulppost(groep) van het hulppostpeloton van de geneeskundige compagnie van de gemechaniseerde brigade. De MEDPUP treedt op bij de voorbataljons (en het Brigade Verkennings Eskadron) en/of de hulpposten ten behoeve van de zo snel mogelijke afvoer van P1-gewonden. De voorbataljons komen de P1-gewonde met eigen gewondentransportmiddelen afvoeren naar de MEDPUP, die idealiter behalve behandel- ook verpleegcapaciteit (holding area) heeft (die nodig is in afwachting van de dedicated helikopter voor MEDEVAC). De MEDPUP ligt idealiter 1 à 1,5 km gecentraliseerd achter de hulpposten die de voorbataljons ondersteunen, omdat het gevecht van de voorbataljons te ver vooruit wordt gevoerd om probleemloos de geneeskundige afvoerketen in stand te kunnen houden.
Hoofdleveranciers voor de Nederlandse eenheden binnen de MedTF zijn:
Tezamen met Duitse en Belgische zustereenheden zullen deze eenheden deze nieuwe eenheid vormen en deel uitmaken van NRF-4. 43 Geneeskundige Compagnie wordt binnen de MedTF herverdeeld:
422 Hospitaalcompagnie levert het leeuwendeel van de Nederlandse role 2-compagnie, die feitelijk bestaat uit een samengaan van 422 Hospitaalcompagnie met 570 MOGOS-peloton; hierbij wordt MOGOS leading.
Afgekort: MGB. Letterlijk: middelmaat draagbalkbrug.
Er zijn constructiemogelijkheden tot 22 velden (maximale overspanning 49 meter 70) tot een Military Load Classification van 60. De fundamentele bouwdelen bestaan uit 7 componenten die zijn vervaardigd van een speciale legering van zink, magnesium en aluminium. Op enkele na zijn alle MGB-delen lichter dan 200 kg. De meeste delen kunnen gemakkelijk door 4 militairen worden gedragen, sommige door 6 militairen. Vele configuraties van de MGB zijn mogelijk. Voordelen van de MGB zijn het lichtgewicht, de gemakkelijke assemblage en luchttransportabiliteit (zowel in pallets als deels geassembleerd). De MGB is onder andere in gebruik bij Groot-Brittannië, Nederland, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten. Binnen 11 Air Manoeuvre Brigade wordt gestudeerd op een Air Portable en Air Droppable MGB. Zie ook: Baileybrug, genie, pontonnier en vouwbrug.
Afkorting van Medical Situation Report: dagelijkse verslag van de toestand van de (militaire) gezondheidszorg van één of meerdere geneeskundige inrichtingen en/of het militaire inzetgebied in zijn totaliteit. De MEDSITREP kan bijvoorbeeld informatie bevatten over:
Het meerlagensysteem is opgebouwd conform het koudweertenue zoals dat is omschreven in het Handboek KL-militair (VS 2-1352), hoofdstuk 11 (Hygiëne en Preventieve Gezondheidszorg). Welke kledinglagen worden aangetrokken, hangt af van de mate van koude, wind chill factor én aard/duur van de werkzaamheden die onder koude en/of natte weeromstandigheden moeten worden uitgevoerd. Van links naar rechts is in onderstaande fotoreeks de draagvolgorde in het meerlagensysteem te herkennen:
Onder natte maar zeker ook onder koude weersomstandigheden (isolerende werking) kan daarnaast de regenbroek ( “broek, natweer” ) worden gedragen. Zie ook: C.O.L.D. F.E.E.T., koudeletsels en L.O.R.D.
Johan Christiaan (Chris) Meijer wordt op 21 juli 1917 geboren in Dieren. De sergeant capitulant ("bijtekenaar") sterft op 12 mei 1940 op 22-jarige leeftijd voor een vuurpeloton van vijf marechaussees op de pistoolbaan van het Korps Mariniers in de Kaapse bossen in Doorn. Voor zover bekend is Chris Meijer de enige Nederlandse militair die na de Duitse aanval op Nederland in 1940 is geëxecuteerd (vanwege desertie). Het is zowel de eerste executie in Nederland sinds 1860 – toen in Maastricht Johan Nathan op een schavot voor het stadhuis aan de galg werd gehangen – als de laatste keer dat de doodstraf door een krijgsraad is uitgesproken.
Omdat de beschietingen de bovengrondse verbindingslijnen hebben vernield, kan Meijer bataljonscommandant Jacometti niet meer bereiken. Wanneer een granaat vlakbij zijn opstelling detoneert, besluit Meijer tijdens een vuurpauze om 11.00 uur ’s ochtends, met de voltallige stuksbemanning de zuidelijke post te verlaten. Dat gebeurt zonder toestemming van zijn directe commandant, reserve-kapitein W. Labots. De bemanning van het noordelijke stuk verzuimd hij in te lichten. Als hij zich terugtrekt is de afstand tussen Meijer’s stuk en de aanvallende Duitse troepen hemelsbreed 3 km; zijn stelling heeft slechts lichte schade opgelopen en geen van zijn manschappen is gewond noch gesneuveld.
Meijer rijdt op de motor voorop, gevolgd door de negen manschappen in een open PAG-trekker met pantserafweerkanon. Ze melden zich niet bij een nabijgelegen of naasthogere eenheid maar trekken naar het westen met het doel om in de Vesting Holland de strijd voort te zetten. Bij Loenen aan de Vecht, 45 km ten westen van het front, gaan Meijer en zijn mannen in een café een kop koffie drinken. Voor een lokale veldwachter loopt de groep in het oog; hij rapporteert de plaatselijke militaire autoriteiten en begeleidt de groep-Meijer goedwillig naar de Koning Willem III-kazerne in Nieuwersluis. Al op 12 mei wordt Meijer voor een inderhaast geformeerde krijgsraad te velde gebracht. De commandant van het 2de Legerkorps, generaal-majoor der artillerie Jacob Harberts heeft voor het instellen hiertoe de avond tevoren toestemming gekregen van de commandant van het Veldleger, J.J.G. baron Van Voorts tot Voorst jr. Generaal-majoor Harberts wenst een “afschrikwekkend voorbeeld” te stellen voor de door hem veronderstelde grote lafheid onder Nederlandse militairen. De verdediger van Meijer voor de krijgsraad is kapitein Van Erp.
Artikel 84 van de Wet Militair Strafrecht (WMS). Na een rechtszitting van drie kwartier veroordeelt de krijgsraad Meijer ter dood. Hij wordt op alle punten schuldig bevonden aan het tenlastegelegde – desertie: “in tijd van oorlog opzettelijk buiten noodzaak eigendunkelijk ontruimen en verlaten van zijn post” – en veroordeeld volgens lid 2, artikel 84 Wet Militair Strafrecht (WMS). (Formeel was er in het geval van Meijer geen sprake van desertie, dat in de WMS strafbaar wordt gesteld conform de artikelen 98-100.) Onmiddellijk bekrachtigt generaal-majoor Harberts het vonnis met een fiat executio: hij staat toe dat het doodvonnis wordt tenuitvoergelegd. Enkele uren later, op Eerste Pinksterdag om 15.00 uur, wordt Chris Meijer in Doorn gefusilleerd. In zijn twee nagelaten brieven, aan zijn ouders en zijn verloofde, suggereert Meijer dat hij ernstig gewond is geraakt en spoedig zal sterven. Twee dagen na Meijer’s executie wordt Harberts van zijn commando ontheven, omdat hij de controle over de situatie en zichzelf kwijt is: hij reageerde onvakkundig, schatte de slagkracht van de Duitse troepen verkeerd in en nam zijn ondergeschikte officieren en manschappen laf en slap gedrag kwalijk.
Dankzij deze aflevering van AVRO’s Televizier krijgt generaal-majoor b.d. Harberts veel kritiek over zich heen. Nog altijd staat hij achter het vonnis van Meijer en beweert onder andere "dat Meijer zijn dood eerlijk had verdiend" en zelfs: “De houding van het 2de Legerkorps was over het algemeen laf geweest”. Binnen een paar uur na de uitzending wordt zijn huis in Haarlem door woedende oud-strijders belegerd, moet hij onder politie-escorte zijn huis verlaten en verruilt hij uiteindelijk Nederland voor Schotland.
Alle publicaties leiden tot beroering, onder andere omdat tussen het vonnis van de krijgsraad en de executie minimaal 48 uur had moeten worden gewacht. Dit is niet gebeurd omdat Harberts een “afschrikwekkend voorbeeld” wilde stellen. En dit is niet gelukt: het bericht over Meijer’s executie heeft de troepen op de Grebbeberg nooit bereikt.
de Volkskrant, 21 mei 2010: de zaak-Chris Meijer wordt weer eens voor het voetlicht gebracht. Ditmaal dankzij Kamervragen van SP-Tweede Kamerlid Remi Poppe en een aanstaand proefschrift van de jurist Stan Meuwese.
Afgekort: MOU. Letterlijk: diplomatieke nota van overeenstemming. Document dat de samenwerking tussen partijen (eenheden), met name tussen de lead nation en troop contributing nation(s), regelt. De MOU beschrijft zaken van wederzijds belang, in een gezamenlijke bevoegdheid, in een bepaald gebied, gedurende een bepaalde looptijd en voor een bepaalde operatie. Hierin worden met name beleid, doel, onderlinge samenwerkingsstructuur, onduidelijkheden, procedures, taakverdeling, verantwoordelijkheden en voorwaarden van een operatie beschreven. Zie ook: lead nation en troop contributing nation.
Op zaterdag 18 september 2004 hebben elf veteranen - tien Britse en één Poolse - meegedaan aan de jaarlijkse Memorial Jump – herdenkingssprong - naar aanleiding van Market Garden. De Memorial Jump is een waardige herdenking van de gesneuvelde militairen van de luchtlandingseenheden tijdens de Slag om Arnhem. Locatie is het gebied aan de oostzijde van Ede – in de oorlog aangeduid als dropping zone ‘Yankee’ - op de Ginkelse Heide bij de schaapskooi ten zuidoosten van de Verlengde Arnhemseweg (N 224), de provinciale weg van Arnhem naar Ede.
In 2004 begon het programma met een verkenningssprong door militairen (Pathfinders) van het 4th Para Volunteer Battalion van het Britse Parachute Regiment. Daarna volgde de dropping van achttien Tsjechische militairen uit de partnerstad Chrudim. Vervolgens sprongen de veteranen uit een Norman Ylander (solo) en een Dakota (tandemsprong). Na de landing door de veteranen is er een demonstratie door 11 Air Manoeuvre Brigade met Chinook CH-47D en Cougar MK II-transporthelikopters. Tot slot waren er parachutesprongen aan zgn. “bolletjes”, zoals de valschermen die in 1944 werden gebruikt ook wel worden genoemd. Uit acht Amerikaanse, Britse en Nederlandse Hercules C-130 transportvliegtuigen en Dakota’s sprongen honderden militairen en vrijwilligers van het 2de en 4de Britse parachutistenbataljon en 11 AMB. Aansluitend aan de paradroppings had de traditionele kranslegging plaats bij het Airborne Monument aan de N 224 op de Ginkelse Heide. Op het monument staat de tekst uit Jesaja 40:31: “Zij zullen opvaren met vleugelen gelijk de arenden." Op de 60ste herdenking van de luchtlandingen op de Ginkelse Heide én de Memorial Jump Market Garden 2004 kwamen naar schatting 60.000 mensen af. Dit is de laatste Memorial Jump waaraan de veteranen uit de Tweede Wereldoorlog hebben deelgenomen.
Latijns gevleugeld woord. Betekenis: “Een gezonde geest in een gezond lichaam” (Duits: “Ein gesunder Verstand in einem gesunden Körper”, Engels: “A sound mind in a healthy body”, Frans: “Un esprit sain dans un corps sain”). De achterliggende gedachte van dit gevleugeld woord is dat beweging niet alleen goed is voor het lichaam, maar ook voor de geest. Het gevleugeld woord is afkomstig van de Romeinen, meer specifiek van de Romeinse hekeldichter Decimus Junius Juvenalis (± 62 - 142). Verschillende gevleugelde woorden zijn van Juvenalis afkomstig, zo ook bijvoorbeeld “Panem et circenses” (“Brood en spelen”). De kreet is onder andere terug te vinden op een bord aan de toegangsweg tot het oefenterrein Vogelsang in Duitsland.
Afgekort: MT (Nederlands) en MENTEX (Engels: “Mental Exercise”) Training waarbij militairen worden voorbereid op onverhoopte tegenvallers en worden getraind in doorzettingsvermogen. De bedoeling van een mental training is om militairen te leren omgaan met teleurstellingen. Militairen kunnen zowel in de opleidingstijd als bij de parate eenheden te maken krijgen met een mental training.
De Mercedes-Benz Geländewagen is sinds 1979 in productie. In land van herkomst Duitsland heet het voertuig LKW GL Leicht Wolf: Lastkraftwagen geländegängig leicht Wolf . Een terreinwaardige, lichte vrachtwagen.
Intussen rijden er ruim 4.000 MB’s rond, voor het vervoer van personen en goederen. In alle MB’s kan zend- en ontvangstapparatuur worden geplaatst. Alle varianten van de MB 290 GD zijn zowel per vliegtuig transportabel (Hercules C-130 en Transall C-160) als underslung lading van een transporthelikopter (Chinook CH-47 en Sea Stallion CH-53).
Specificaties:
Zie ook: ziekenauto Mercedes-Benz 290GD 10 kN GWT.
De lichtgewicht KL-messtins (samen 420 gram) zijn rechthoekig van vorm met buitenmaten van 18 x 13 x 6 cm (grote messtin) en 16 x 12 x 5½ cm (kleine messtin). Aan de korte zijde hebben de messtins een opklapbaar handvat. Behalve dat de messtin ideaal is om koffie of thee in te zetten of een ei in te bakken, kan er ook in worden gekookt. Dit is mogelijk op een open vuur (Peak One-brander, kochertje met vaste brandstof, b.v. esbit/hexamine) óf op een zelfgegraven veldoven. Gebruik hierbij de kleine messtin als kookgerei en de grote als deksel, opdat de kookwarmte binnen en ongewenst vuil uit het terrein buiten blijven.
Het schoonmaken van een aangekoekte en ingekookte messtin gaat het beste met het schuurmiddel zand. Het geniet echter de voorkeur te eten uit een eigen (koeken)pannetje: sinds 2001 mag binnen de KL niet meer van de messtins worden gegeten in verband met het onhygiënisch bevonden drievatensysteem. Heden ten dage wordt daarom van plastic, disposable borden gegeten. Naast de door de KL verstrekte drie-eenheid lepel, mes en vork in clip, is het meest gebruikte bestek de spork – een combinatie van lepel, mes en vork ineen.
Aanvraagprocedure in het kader van een MEDEVAC indien zich een ernstig ongeval met één of meer ernstige gewonden heeft voorgedaan. Zodra een first responder op de ongevalslocatie is, doet hij zo volledig mogelijk een METHANE-melding aan het hogere echelon (Med Cell of Med Ops).Zo spoedig mogelijk dient vervolgens onderstaande melding te worden gedaan aan de hulpverleningsautoriteit:
Terug naar BovenM.G.L.C.Voluit: Militair Geneeskundig Logistiek Centrum.
De groothandel levert in het leeuwendeel van de gevallen direct aan het MGLC, dat op haar beurt de goederen doorverstrekt aan de eenheden. Tot de BGGZ behoren verder de volgende onderdelen:
Voor de periode 2008-2011 is Alliance Healthcare de leverancier voor genees- en verbandmiddelen aan het MGLC. Het MGLC is gevestigd aan Haskeruitgang 102, 8447 AL te Heerenveen.
Zie ook: Centraal Militair Hospitaal (CMH), Instituut Defensie Geneeskundige Opleidingen (IDGO) en Militaire Bloedbank.
Engelse afkorting: Missing In Action. De term wordt gebruikt voor militairen die vermist zijn geraakt op het slagveld of zijn gevangengenomen door de vijand (Prisoner of War: POW) en niet naar huis zijn teruggekeerd. Houdt dus in dat de betrokken militairen voor een onbepaalde periode niet meer deelnemen aan het gevecht, al zouden zij willen. Volgens de maatstaf van de Algemene Verdedigingstaak zal een minderheid van het gevechtsverlies bestaan uit vermisten en gevangenen. Zie verder gevechtsverlies.
MIJNENLEGGER ffv-5821, MECHANISCHE Sinds 1988 binnen de Koninklijke Landmacht aanwezig uitrustingsstuk van de Zweedse wapenproducent Förenade Fabriks Verken (FVV) ten behoeve van het leggen van tactische mijnenvelden (contramobiliteit). Aanvankelijk stroomde het uitrustingsstuk in bij de pantsergeniecompagnieën en geniebataljons. Tegenwoordig zijn de mijnenleggers alleen nog ingedeeld bij de pantsergeniecompagnieën licht (2 stuks) van de gemechaniseerde brigades, waar zij worden ingezet in combinatie met de pantsergeniepelotons.
De mechanische mijnenlegger FFV-5821 is vandaag de dag in gebruik bij de pantsergeniecompagnieën licht van de gemechaniseerde brigades De mijnenlegger is geschikt om antitank-mijnen (AT-mijnen) van het type DM31 zowel op als onder het maaiveld te leggen. Het met de hand of mechanisch leggen van de DM31 – die voldoet aan de eisen van detecteerbaarheid en de-activering, een werkingstijd heeft van 40 dagen en niet tussentijds kan worden uitgeschakeld – is in vergelijking met verstrooien of verschieten echter zéér tijdrovend. Een geoefende bemanning kan - bij daglicht en zonder NBC-beschermingskleding – met behulp van de mijnenlegger in 1 uur ± 300 mijnen onder het maaiveld leggen. Blijven de mijnen op het maaiveld liggen, dan is een aantal van ± 500 haalbaar. De maximale legsnelheid van het trekkend voertuig is in beide gevallen 7 km per uur. Een in het midden onder het apparaat-met-dieselmotor gemonteerde holle ploeg trekt – in het geval onder het maaiveld mijnen moeten worden gelegd – een vore met een maximale ploegdiepte van 20 cm. Vervolgens schuiven via een transportband vanaf het trekkend voertuig de mijnen in een ontgrendelingsmechanisme en aansluitend met een instelbare tussenruimte van 6, 7½ of 10 cm in de vore. Een toeschuivend mechanisme achter de mijnenlegger dekt het rijenpatroon van de gelegde mijnen af.
Deel van het maaiveld waar landmijnen, zowel AP- als AV-mijnen, zijn gelegd. Landmijnen kunnen handmatig worden gelegd, met behulp van mechanische middelen, en kunnen worden verschoten of verstrooid.
Links een mijnenveld in Bosnië-Hercegovina, rechts op de Golan-hoogvlakte op de grens tussen Israël, Jordanië, Libanon en Syrië Er worden vier soorten mijnenvelden onderscheiden:
Normaliter hoort een kunstmatige hindernis als een mijnenveld zowel onder direct vuur als onder directe waarneming te liggen, anders heeft zij geen of zeer weinig effect. Een eenmaal gelegd mijnenveld moet zo gedetailleerd mogelijk op een zo klein mogelijke schaal in kaart worden gebracht, opdat het na een conflict eenvoudig, doelmatig en dus zo goedkoop mogelijk kan worden geruimd. Ook moeten mijnenvelden worden afgezet én gemarkeerd met waarschuwingsborden; deze zijn meestal rood van kleur met witte belettering.
(*) Evenals een brugvernieling, kratering, valblok of verhakking is een storend mijnenveld in de regel een situationele hindernis in het kader van contramobiliteit (gereedmaken van het terrein ten nadele van het optreden van de vijand). Zie ook: hindernis.
In het Duits: (artilleristische) Strich. In het Frans: millième (angulaire). In het Engels: mil. Een milliradian is een eenheid die éénduizendste van een radian aangeeft. Voor de werking van milliradians (mils) moet worden uitgegaan van twee constanten:
Hieruit volgt dat zich 6.283 milliradians in een cirkelomtrek bevinden. De NAVO-lidstaten hebben echter met elkaar afgesproken dat 1 mil gelijkstaat aan 1⁄6400 van een cirkel.
Het gezichtsveld van kijkers wordt aangegeven in mils. Zo heeft de dagrichtkijker een gezichtsveld van 130 mils, de nachtrichtkijker van 150 mils. Uitspraak: een breedte, hoogte of hoek van 1.400 mils wordt uitgesproken als “duizend-vierhonderd-duizendsten”. Zie ook: B.A.D.-formule, kaarthoekmeter en windroos.
MILIEUVOERTUIG MERCEDES-BENZ SPRINTER 311 CDI Sinds november 2007 beschikt de Koninklijke Landmacht over 21 milieuvoertuigen die met name zijn bedoeld voor intern gebruik op kazernes. De nieuwe voertuigen vervangen de omgebouwde Mercedes-Benz ambulances die voor hetzelfde doel werden gebruikt.
Milieuvoertuig van de Lokale Facilitaire Dienst. De laadbakopbouw is gerealiseerd door Hoekstra B.V. Carrosseriebedrijf te Winterswijk Het voertuig wordt door de Lokale Facilitaire Diensten op de kazernes van het KL gebruikt voor alle werkzaamheden die met het milieu te maken hebben, zoals de inzameling van het Klein Chemisch Afval (KCA, bijvoorbeeld batterijen, inktcartridges en TL-buizen), controle aan de ondergrondse tanks en de olie/water/slib-afscheiders.
Behalve een manier van leven die zich niet beperkt tot "nine-to-five" en zich voor de buitenwereld, helaas niet zelden, afspeelt in het duistere spectrum van stoere mannen en vrouwen die mensen doodschieten, iemand die zijn of haar professie uitvoert binnen de krijgsmacht.
Militair is een verzamelnaam, evenals krijgsman. Het door de media vaak ten onrechte gebruikte "soldaat" is daarentegen een onderscheid in rangen en standen - in dit geval een stand. In Nederland is de militair sinds 1 mei 1997 (opschorting van de dienstplicht) een vrijwillig dienende beroepsmilitair. Hierbij kan een onderscheid worden gemaakt tussen beroepsmilitairen voor bepaalde tijd (BBT’ers) en beroepsmilitairen voor onbepaalde tijd (BOT’ers). Vanaf 1 januari 2006 verdwijnt het onderscheid tussen BBT’ers en BOT’ers; vanaf 1 januari 2008 wordt iedereen aangesteld als militair bij de krijgsmacht in plaats van een krijgsmachtdeel.
De aan iedere militair te stellen minimale algemene eisen die moeten garanderen dat betrokkene in staat moet worden geacht om als militair te functioneren onder algemene operationele omstandigheden, na de juiste opleiding en training. De militair moet voldoen aan:
Militaire basiseisen zijn "een absolute ondergrens", ongeacht de functie die betrokkene vervult. Zij zijn van kracht met ingang van 1 november 1998. Overige functie-eisen - zoals aanvullende opleidingseisen, aanvullende fysieke eisen en aanvullende persoonlijkheidseisen - worden opgenomen in de functiebeschrijving. De militaire basiseisen zijn kenbaar gemaakt in bijlage A bij brief BLS (luitenant-generaal M. Schouten) KAB/1998/11628 d.d. 4 juni 1998. Aan deze eisen moet een militair zijn gehele loopbaan voldoen, wil er sprake zijn van militaire geschiktheid. Het niet voldoen aan de militaire basiseisen zal leiden tot ongeschiktheid voor de militaire dienst. Militaire basiseisen moeten niet worden verward met aanname- en keuringseisen. Lichamelijke eisen De militair:
Eisen van opleidbaarheid De militair beschikt over voldoende vooropleiding en/of intellectueel vermogen om de Algemene Militaire Opleiding met succes te kunnen afronden en beschikt tevens over voldoende algemene ontwikkeling om op het van hem/haar te verwachten niveau opleidbaar te zijn voor een militaire functie. Psychische eisen De militair:
Sociale eisen en vaardigheden De militair:
(Bron onder andere: brief BLS POO/98/33430 d.d. 29 oktober 1998)
Afgekort: MBB.
Omdat Nederland zich voor de duur van minimaal 2 jaar heeft gecommitteerd om aan drie hospitalen bloed(producten) te leveren tijdens ISAF Stage III (2006-2008), levert de MBB drie configuraties van één voorraad- en één werkcontainer voor respectievelijk:
Zie ook: herkenningsplaatje.
MILITAIRE INLICHTINGEN- EN VEILIGHEIDSDIENST Afgekort: MIVD. Geheime dienst van de Nederlandse krijgsmacht die rechtstreeks valt onder de Minister van Defensie en deel uitmaakt van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).
Rapporten zouden in elkaar worden geflanst met knip- en plakwerk: “Copy-pasten noemden we dat. Het schrijven om het schrijven. Want iedere morgen is er een ochtendbriefing, dus dan moet er iets zijn. Er is altijd wel iets, je pakt gewoon een lokale krant en kijkt wat er gaande is”. Van Halm hield zich, naar eigen zeggen zonder opleiding, bezig met de opsporing van oorlogsmisdadigers als Radovan Karadzic en Ratko Mladic. Hiertoe mocht ze in Bosnië een eigen inlichtingennetwerk opbouwen en onderhouden. Verder zei ze zonder opgaaf van redenen van de een op de andere dag te zijn ontslagen. De MIVD houdt de reden voor haar ontslag geheim en daarom klapte ze nu uit de school: “De reden van mijn ontslag staat in een geheim rapport en daar krijg ik geen inzage in.” Ook zegt ze na haar ontslag nooit een debriefing van de MIVD te hebben gehad, wat te doen gebruikelijk is bij medewerkers die in het bezit zijn van gevoelige informatie. Tot slot stelde Van Halm dat ze door haar baas is afgeluisterd. “Na mijn schorsing ben ik door de MIVD afgeluisterd. Interne bronnen zeggen mij dat het zo is”, aldus Van Halm, die zei dat ze dat niet kan bewijzen. Er loopt al een onderzoek door de Commissie van Toezicht Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) naar afluisterpraktijken tegen twee voormalig medewerkers. CDA, PvdA (Angelien Eijsink en Ton Heerts) en SP (Krista van Velzen) willen opheldering van Minister van Defensie Eimert van Middelkoop over het functioneren van de MIVD, maar de bewindsman herkent zich niet in het beeld dat Tamara van Halm schetst. In een reactie zegt Van Middelkoop dat de MIVD een professionele en betrouwbare organisatie is. Over de ruzie tussen Van Halm en de MIVD doet Defensie geen mededelingen, omdat de zaak nog onder de rechter is. Wel bekijkt Defensie op zijn beurt of de vrouw door het interview haar contractuele geheimhoudingsplicht heeft geschonden. Zie ook: Defensie Veiligheids- en Inlichtingen Dienst (DIVI), grondgebonden verkenningseenheid (103 en 104 GGVE), ISTAR-bataljon en verklaring van geen bezwaar (VGB).
MILITAIRE LICHAMELIJKE VAARDIGHEID Afgekort: MLV.
Tussen het met goed gevolg afleggen van de MLV-proeven en het opnieuw afleggen dient een periode van tenminste zes maanden in acht te worden genomen.
Dit is elke vorm van feitelijk militair optreden in vredestijd, tijdens een gewapend conflict of in oorlogstijd, dat voor een specifiek doel wordt uitgevoerd. Wanneer militairen of eenheden deelnemen aan een militaire operatie, is dat per definitie in tijd begrensd en heeft het een specifiek karakter. Zie ook: dimensies van militair optreden en operationele niveaus.
MILITAIRE SATELLIETCOMMUNICATIE Afgekort: MilSatCom. Officieel in gebruik genomen op 1 januari 2005. Militaire tegenhanger van Station 12, 'It Greate Ear' ('Het Grote Oor'), het grondstation voor civiele satellietcommunicatie op 1,5 km ten noordwesten van het Friese oord Burum (kaartcoördinaat 32 U FV 142076). 'It Greate Ear' is een achttien hectare groot terrein waarop zich paraboolantennes bevinden die in diameter variëren van 2,4 tot 32 meter. Via het gewone telefoonnet en straalzenders wordt het Europese en intercontinentale verkeer vanuit Nederland en een aantal omliggende landen verzameld. Antennes stralen het verkeer op naar één van de boven de aarde hangende satellieten. Op talrijke plaatsen ter wereld zijn soortgelijke stations gevestigd, die het satellietverkeer opvangen en via het eigen kabelnet doorzenden naar de bestemming. MilSatCom wordt uitgevoerd door vier schotels met een diameter tussen zeven en elf meter vanaf de Lodewijk Willem van Nassaukazerne in Zoutkamp, Groningen.
Ten behoeve van het ontvangen van én zenden met de eenheden in missiegebieden krijgt de Koninklijke Landmacht 32 tactische terminals (mobiele schotels). De tactische terminals worden ondergebracht bij 101 CIS-bataljon in Garderen, die elk exemplaar met twee personen opzet. In de eerste helft van 2005 maken de tactische terminals reeds deel uit van het communicatienetwerk voor de NATO Response Force . Op talrijke plaatsen ter wereld zijn soortgelijke stations gevestigd, die het satellietverkeer opvangen en via het eigen kabelnet doorzenden naar de bestemming. De behoefte aan militaire in plaats van civiele satellietcommunicatie komt voort uit de gewijzigde, flexibele inzet van de Nederlandse krijgsmacht en de sterk gestegen informatiebehoefte. Nadeel van civiele dus externe providers is dat de satellietcapaciteit niet gegarandeerd is. MilSatCom kan ook de verbindingen tussen operationele eenheden onderling verzorgen, bijvoorbeeld als de huidige verbindingsmiddelen (radio, straalzender) niet toereikend zijn. Zie ook: KL-VSAT.
Het oudste nog verschijnende tijdschrift van Nederland is de Militaire Spectator; waarschijnlijk is het zelfs het oudste nog bestaande militaire tijdschrift van de wereld. Het is in 1832 opgericht door de eerste luitenant dr. Jacob Cornelis van Rijneveld (1799-1851). Het eerste nummer van de eerste jaargang verscheen op 29 januari 1832; sindsdien heeft het blad zich geëvolueerd tot een toonaangevend internationaal vakblad op militair-wetenschappelijk gebied dat geldt als een opinieleider voor officieren van de Koninklijke Landmacht en Koninklijke Luchtmacht.
In 1842 verliet Van Rijneveld als majoor der artillerie de KMA om in 1848 naar Nederlands-Indië te vertrekken, waar hij het opperbevel voerde over de artillerie. Willem II beloonde in 1841 zijn diensten met de ridderorde van de Nederlandse Leeuw; in 1843 kreeg hij van de Koning van Pruissen de Orde van de Rode Adelaar. Zijn eindrang was kolonel. De inhoud van de Militaire Spectator bestaat onder meer uit uiteenlopende artikelen op krijgswetenschappelijk en militair-historisch gebied, opinie-artikelen, officiële mededelingen van beide krijgsmachtdelen, polemieken, recensies, vertalingen van buitenlandse artikelen e.d. Al in 1940 verschenen de eerste artikelen over de Duitse aanval op Nederland in 1940. De jaargangen 112 (1943) en 113 (1944) zijn als gevolg van de Tweede Wereldoorlog niet verschenen. De maandelijkse oplage bedraagt ± 10.000 exemplaren.
Zie ook: Heinrich Mathias Friedrich Landolt.
De MWO heeft voorrang boven alle ridderorden en andere onderscheidingen. Van 1815 tot mei 1940 kende Nederland slecht één militaire dapperheidsonderscheiding, maar sindsdien ook het Bronzen Kruis (1940), de Bronzen Leeuw (1944) en het Vliegerkruis (1941). Daarnaast kan de militair ook de civiele Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon (1822) verdienen. De meeste ridders traden naar voren tussen 1816 en 1927 in het voormalige Nederlands-Indië: Atjeh, Borneo, Celebes, Djambi en Lombok. In én na de Tweede Wereldoorlog is de MWO slechts ± 200 keer uitgereikt, onder andere aan:
Tijdens de herdenking van 125 jaar Militaire Willemsorde op 30 april 1940 sprak Z.K.H. Prins Bernhard de legendarische woorden: "Ik hoop en vertrouw dat alle militairen die nu onder de wapenen zijn, op het moment dat het er eens op aan zou komen, zich uwe daden zullen herinneren." Niet wetende dat hij, voor zijn verdiensten gedurende de Tweede Wereldoorlog, in 1946 zelf het Commandeurskruis der Militaire Willemsorde mocht ontvangen. In de loop der jaren is de MWO in totaal meer dan 6.000 maal uitgereikt. Volgens commandeur b.d. F.F. van Duim, zelf onderscheiden met de MWO voor zijn acties als commandant van de onderzeeboot 'O 21' tijdens de Tweede Wereldoorlog, "moest je [om in aanmerking te komen voor een MWO] tenminste het oogwit van de vijand hebben gezien." Bij het 180-jarig bestaan van de MWO, in 1995, waren er nog slecht 33 ridders MWO in leven. De laatste individuele Militaire Willemsorden werden op 12 juli 1955 uitgereikt op de Frederik Hendrikkazerne in Vught. Twee officieren ontvingen de onderscheiding uit handen van Z.K.H. Prins Bernhard, die de gebruikelijke ridderslag gaf. De gedecoreerden waren bij Koninklijk Besluit (KB) van 3 oktober 1953 de kapitein der infanterie Johan Heinrich Christoffel Ulrici (1921-2005), voor zijn aandeel in het Nederlandse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog en de Politionele Acties in Nederlands-Indië, en bij KB van 14 mei 1955 de toenmalige kapitein der infanterie Tivadar Emile Spier (1916), eveneens voor zijn daden tijdens de Politionele Acties in Nederlands-Indië.
Een van de laatste twee individueel met een Militaire Willemsorde gedecoreerden, kapitein der infanterie Tivadar Emile Spier (foto met dank aan Mw. Inez Spier).
Links luitenant-kolonel b.d. Spier naast luitenant-generaal b.d. Ted Meines in de Ridderzaal in 2007 (foto met dank aan Mw. Inez Spier).
MILITAIR GENEESKUNDIGE CAPACITEIT Afgekort: MGC. Militair geneeskundige hulp, zoals die – door het Ministerie van Binnenlandse Zaken – kan worden gevraagd van het Ministerie van Defensie bij het verlenen van geneeskundige hulp bij rampen. Het uitgangspunt is dat Defensie “indien het echt niet anders kan” om hulp zal worden gevraagd. In engere zin wordt met de MGC bedoeld: de expertise, de kwalitatieve en kwantitatieve capaciteit: personeel (Algemeen Militair Artsen, specialisten, Algemeen Militair Verpleegkundigen) en materieel (ambulances, OK-tenten, apparatuur). (Bron: artikel ‘Een integrale visie op veiligheid’ door kapitein ter zee-arts M.J.J. Hoeijenbos van de Koninklijke Marine in Marineblad, juli/augustus 2003, pagina 249 t/m 252.)
MILITAIR GENEESKUNDIG FACILITAIR BEDRIJF Afgekort: MGFB. Het Militair Geneeskundig Facilitair Bedrijf:
Het MGFB draagt hiermee bij aan de zorgverlening die de Geneeskundige Diensten van de vier krijgsmachtdelen leveren bij de inzet van operationele eenheden in het kader van:
Het MGFB levert deze ondersteuning bij:
De commandant van het MGFB is de Hoogste Medische Autoriteit (HMA). Het MGFB telt ± 600 medewerkers.
Dit is het geautoriseerd gebruik van geweld door militairen of het dreigen daarmee, waarbij het beschikken over militaire gevechtskracht een voorwaarde is voor succes. De wijze van militair optreden op de lange termijn (15 à 20 jaar) wordt vastgelegd in een operationeel concept, waarbij dat optreden gedeeltelijk zal plaatsvinden met toekomstige middelen. Voor de Nederlandse krijgsmacht gelden - in alfabetische volgorde - de volgende functies van militair optreden:
Zie ook: dimensies van militair optreden, operationele niveaus en operationele omgeving.
Vermogen van de krijgsmacht, dat volgens de Landmacht Doctrine Publicatie-deel I uit drie componenten bestaat:
Het bezit van militair vermogen vraagt om de bereidheid dat vermogen in te zetten. Zonder de bereidheid tot inzet van het militair vermogen verliest het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB) veel van zijn geloofwaardigheid. De bereidheid tot inzet van militair vermogen is afhankelijk van de politiek – die volgens a rtikel 98, lid 2 van de Grondwet, “het oppergezag over de krijgsmacht” heeft – en daarmee van de politieke geloofwaardigheid om het beleid daadwerkelijk uit te dragen. Sinds de CDS-leidraad 1 (Operationeel Concept Vredesoperaties, OCV, september 2002, pagina 15/16) én de Prinsjesdagbrief 2003 (‘Op weg naar een nieuw evenwicht: de krijgsmacht in de komende jaren') wordt ook gesproken over militair vermogen als een keten waarvoor zeven Essential Operational Capabilities – Essentiële Operationele Capaciteiten (EOC's) - nodig zijn.
MC 400/2, goedgekeurd door de Noord-Atlantische Raad van de NAVO op 16 mei 2000, is vertaald naar het Nederlandse Defensiebeleid en schetst de eisen waaraan de Nederlandse krijgsmacht in het kader van Peace Support Operations dient te voldoen:
In het Duits: militarisieren. In het Engels: militarize. In het Frans: militariser. Het voor de duur van de deelname aan een missie aan een burger verlenen van een tijdelijke aanstelling als militair bij het beroepspersoneel van de strijdkrachten op grond van artikel 11 (Tijdelijke aanstelling) van het Algemeen Militair Ambtenaren Reglement (AMAR). Militariseren – in de regel gepaard gaand met onder militair bevel brengen en het verkrijgen van de status van combattant – wordt in het bijzonder gedaan omdat een militair ruimere postactieve voorzieningen heeft bij een ongeval met bijzonder dienstverband. Naast een arbeidsongeschiktheidsuitkering en een diensttijdpensioen maakt de militaire status aanspraak op een invaliditeitsverhoging of een verhoogd nabestaandenpensioen. Verder is het belangrijk om de gemilitariseerde ambtenaar zichtbare internationale rechtsbescherming te geven en de mogelijkheid te bieden aanspraak te maken op militaire geneeskundige faciliteiten. Na de deelname aan een missie volgt het demilitariseren (in het Duits: entmilitarisieren, in het Engels: demilitarize, in het Frans: démilitariser).
MILITARY GRID REFERENCE SYSTEM Afgekort: MGRS. Ook genaamd: Military Geographic Reference System. In het Duits: UTM-Referenzsystem (UTMREF). In het Frans: système de référence de carroyage militaire; système de quadrillage UTM. Militair coördinatenstelsel dat gebruik maakt van het gestandaardiseerd kaartvierkant op schaal volgens het algemeen gebruikte UTM (Universal Transverse Mercator). MGRS is verfijnder en gemakkelijker in het gebruik dan UTM. Het militaire coördinatenstelsel, dat haar oorsprong heeft in de Amerikaanse krijgsmacht, gaat uit van een beginpunt binnen de kaartprojectie van het aardoppervlak. Hiermee is het mogelijk posities aan te geven of een berekening te maken van de richting naar cq. de afstand tussen verschillende punten in het coördinatenstelsel. Zo kan bijvoorbeeld met precisie een doellocatie worden bepaald. Worden UTM-coördinaten aangeduid in zonenummers, meters oostelijk (“easting”) en meters noordelijk (“northing”), MGRS maakt gebruik van een zone, gevolgd door een tweelettercode om een 100.000 metervierkant (100 km × 100 km) aan te geven en easting/northing-waarden. Het 100.000 metervierkant is bijgevolg een verdere opdeling van een UTM-zone. De MGRS-waarden corresponderen met de nummers in de UTM-eastings en –northings. Het voordeel van MGRS is het alfanummerieke: het coördinatenstelsel maakt alleen gebruik van cijfers en letters. Het beginpunt van MGRS is de 180°-meridiaan – tevens de internationale datumgrens. Deze meridiaan is het spiegelbeeld van de nul- of Greenwich-meridiaan (Londen). Vanuit het beginpunt worden de letters A tot en met Z (min de letters I en O) gebruikt om gebieden van 100.000 vierkante meter aan te duiden. Zoals gangbaar is bij het werken met kaart en kompas, wordt bij MGRS eerst de horizontale positie aangegeven, vervolgens de verticale positie. Het fictieve UTM-coördinaat 31 U (Easting) 12345 (Northing) 67890 is omgezet naar MGRS 31 U FT 345 890. Hierin is de zone 31 U en het 100.000 metervierkant FT (“Foxtrot Tango”). Nederland valt in de zones 31 U en 32 U.
De zones met de nummering. De nauwkeurigheid van MGRS neemt toe bij het gebruik van het aantal cijfers:
MILITARY TRAFFIC MANAGEMENT COMMAND Afgekort: MTMC. In Capelle aan den IJssel gelegen Amerikaanse commandocentrum van waaruit alle Amerikaanse militaire troepenbewegingen binnen Europa worden gecoördineerd. Ook de transit (doorvoer) van Amerikaanse militaire goederen en manschappen door Nederland door het MTMC wordt geregeld, bijvoorbeeld naar Duitsland. Belangrijkste overslagcentrum is de haven van Rotterdam, waar bijvoorbeeld op de snelle Amerikaanse transportschepen (Fast Sealift Ships) cargo kan worden overgeslagen. De Amerikaanse krijgsmacht beroept zich bij de transit van goederen en manschappen op het Status-of-Forces Agreement (SOFA), een in 1951 door de NAVO-landen gesloten verdrag. Het verdrag voorziet in een soepele regeling voor de doortocht en het verblijf van NAVO-troepen. Het MTMC geeft voor wat betreft het Nederlandse railtransport opdrachten aan Railion Nederland N.V. , Nederlands grootste railtransportbedrijf wier treinen dagelijks de zeehavens van Amsterdam, Delfzijl, Moerdijk, Rotterdam, Terneuzen en Vlissingen aandoen. Deze havens zijn allen in staat de Fast Sealift Ships te ontvangen: United States Naval Ships Algol, Altair, Antares, Bellatrix, Capella, Denebola, Pollux en Regulus. Zo hebben de havens een rol gespeeld in de voorheen jaarlijks te houden oefening REFORGER: Return of Forces to Germany. Het MTMC valt onder het Transportation Command (TRANSCOM). Onder het MTMC ressorteert de 598th Transportation Group, gestationeerd in Rotterdam, die verantwoordelijk is voor de havenverrichtingen en achterlandbewegingen van lading in Europa, Afrika en Zuidwest-Azië. Sinds 1983 is Rotterdam het belangrijkste knooppunt in Europa. Het eveneens in Rotterdam gestationeerde 838th Transportation Battalion is ondergeschikt aan de 598th Transportation Group. Sinds 1 januari 2004 heeft het Military Traffic Management Command een naamsverandering ondergaan: Military Surface Deployment and Distribution Command (SDDC).
Betekenis: Militaire Vrouwen Afdeling.
Binnen de vrouwenkorpsen LUVA, MARVA en MILVA vervulden vrouwelijke militairen – op grond van individuele vooropleiding, voortgezette (militaire) scholing en interesse, en vooral op grote persoonlijke inzet – functies bij:
In het Museum Verbindingsdienst in Ede een deel van de verzameling van het VHK/MILVA ondergebracht.
Traditionele benoeming van een militair van het wapen der genie die zich heeft gespecialiseerd in het plaatsen én tot detonatie brengen van allerhande soorten explosieven in het kader van vernielingen . De expertise van de mineur is gericht op breaching- en clearingoperaties, maar ook op (humanitaire) demining-operaties. In het verleden was de mineur specifiek belast met het graven van mijngangen alsook het ondergraven en met springmiddelen vernietigen van vijandelijke stellingen (mineren). Zie ook: genie, pionier, pontonnier en sappeur.
Het Mineurslied is het officiële lied van het Korps, Regiment of Wapen der Genie(troepen). Het is niet enkel het lied van de mineurs onder de genisten - militairen die zich traditiegetrouw bezighouden met explosieven – maar hét lied voor alle genisten. Het Mineurslied is ook bekend onder de naam ‘De Kolonel Van Heemskerck van Beestmars’, ergens in de jaren 1915/’20 gecomponeerd door de eerste luitenant Jan Zwart ( 1877-1937). Het Mineurslied werd opgedragen aan de toenmalige commandant van het Korps Genietroepen, officier der genie Jonkheer Johan van Heemskerck van Beest (1862-1935). Tijdens het spelen van het Mineurslied wordt onderstaande tekst, zoals dat heet: “staande gezeten” (met één voet op een stoel, de andere voet op de grond), meegezongen door de genisten: “Wij zijn de mineurs van het Nederlands leger, Wij dragen een jas met goudgehelmde knopen, En iedereen die mag het weten,
Het Mineurslied is te vinden op de genie-instructiekaart IK-GN-15.05.1748, uitgegeven door het Regiment Genietroepen op 1 november 1988.
Minimale militaire behoeften. Datgene wat een militaire eenheid tijdens een crisisbeheersingsoperatie (CBOps), Peace Support Operation (PSO) of Crisis Response Operation tenminste nodig heeft, zodat de eenheid aanvaardbare risico’s loopt tijdens het operationeel optreden. Deze Minimal Military Requirements worden gemeten naar:
Gefabriceerd door FN Herstal Liège in België. De Minimi is een luchtgekoeld, door gasdruk werkend licht machinegeweer voorzien van een verstelbare voorsteun. Het wapen, dat kan worden gedragen door één militair, wordt gevoed met bandgeschakelde munitie: NATO Standard SS 109 type 5.56 x 45 mm (.223 inch): 30-schots patroonmagazijn, 100-schots patroonbandtas, 200-schots patroonbandhouder of actiebanden van 50 patronen (de patronen komen in banden van 100 uit het munitiekistje).
Opengewerkt model van de Minimi Het wapen, dat in 1982 in massaproductie is genomen, is door de Amerikaanse krijgsmacht geadopteerd als het M-249 Squad Automatic Weapon (SAW). De Minimi is met name in gebruik bij de infanterie-eenheden van de Koninklijke Landmacht, ter vervanging van de grotere en zwaardere MAG. Specificaties:
Para-model van de Minimi met inschuifbare kolf; rechtsonder de Irbis-dagrichtkijker
Afgekort: MinDef. De Minister van Defensie is, als lid van het kabinet, verantwoordelijk voor het algemene Defensiebeleid en de uitvoering daarvan. Voor het Defensiebeleid, dat onderdeel is van zowel het nationale veiligheidsbeleid als van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, draagt de Minister van Defensie de eindverantwoordelijkheid.
Hoewel Van Middelkoop nooit zijn militaire dienstplicht vervulde, heeft hij als parlementariër van meet af aan een band met Defensie. Zo was hij in 2002 voorzitter van de tijdelijke commissie aanvullende onderwerpen NIOD-rapport, die de parlementaire enquête Srebrenica (Dutchbat-III) voorbereidde. Eind van dat jaar kreeg hij het voorzitterschap van de Interdepartementale Beleidsonderzoekcommissie Taakspecialisatie Europese Defensie. Ook geldt Van Middelkoop als de geestelijk vader van het Toetsingskader, dat de Tweede Kamer sinds de tweede helft van de jaren ‘90 hanteert om een goede parlementaire controle op militaire uitzendingen te garanderen. Als parlementariër bezocht hij de militairen in Eritrea, Bosnië en Afghanistan (Kabul, 2002). Over enkele weken zal hij de troepen in Uruzgan bezoeken. Van Middelkoop is zeer te spreken over het regeerakkoord waarin is afgesproken dat er niet weer bezuinigd zal worden op Defensie. Vóór Van Middelkoop - van 27 mei 2003 tot 21 februari 2007 - was Henk Kamp de Minister van Defensie. Kamp stond bekend als ijverig, nauwgezet, een politiek allrounder en dossiervreter. De Achterhoeker - voormalig inspecteur van de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) en wethouder in de Gelderse gemeente Borculo - stond in de periode 1998-2002 bij de VVD-fractie bekend om zijn stringente standpunten over integratie- en asielbeleid. Als Defensieminister is Henk Kamp onder andere eindverantwoordelijk geweest voor de moeilijke Nederlandse vredesmissies in Afghanistan (ISAF) en Irak (SFIR) en voor de militaire bijstand aan de Verenigde Staten tijdens de Tweede Golfoorlog. Zie ook: defensie en Staatssecretaris van Defensie.
In het Duits: Täuschung. In het Engels: deception. In het Frans: déception. In het gewone taalgebruik staat misleiding gelijk aan “op het verkeerde spoor brengen”. Misleiding is een actieve beschermingsmaatregel waardoor in een situatie wordt gedaan alsof. Hierdoor wordt de vijand overgehaald om te handelen op een voor eigen troepen gunstige wijze: zij krijgen hierdoor méér vrijheid van handelen en kunnen daardoor mogelijkerwijs verrassend optreden. Krijgslisten en misleiding zijn volgens het humanitair oorlogsrecht toegestaan, al is de scheidslijn tussenbeiden niet of nauwelijks te trekken. Omdat misleiding ingewikkeld is, vraagt zij om coördinatie op het hoogste niveau. Daarnaast vereist misleiding inzicht in de denk- en handelswijze van de vijand. Voorbeelden van misleiding zijn:
Zie ook: camouflage, elektronische oorlogvoering (EOV), emission control (EMCON), krijgslist, paradummy en radiostilte.
Letterlijk: kruipen voor een missie. Er wordt gesproken van mission creep als een militaire operatie geleidelijk, vaak sluipenderwijs wordt uitgebreid om andere taken en werkzaamheden op zich te nemen, uit te breiden of op te rekken - bijvoorbeeld civiele taken en werkzaamheden - die liggen voorbij de doelstelling en/of het mandaat van de organieke opdracht. Belangrijkste oorzaken van mission creep zijn het mislukken van de operatie door te veranderlijke of niet (voldoende) transparant gestelde doelen of het irrationeel reageren op frustraties en teleurstellingen. Als gevolg van mission creep wordt meer personeel en/of materieel naar het inzetgebied gestuurd, soms slechts vanuit de behoefte zichzelf in stand te houden of te bewijzen. Er is in elk geval sprake van een inbreuk op de organieke taak, waarbij het missiebeeld verschuift, bijvoorbeeld van ISAF naar Enduring Freedom of van SFIR naar Iraqi Freedom. Task Force Harvest in Macedonië (2001) wilde koste wat kost een mission creep uitsluiten: bij lokale belemmering van de troepenmacht zou de Task Force de eigen eenheden lokaal hergroeperen, maar bij grootschalige hervatting van de vijandelijkheden zou de Task Force zichzelf terugtrekken uit het inzetgebied. Het bekendste voorbeeld van mission creep is de Vietnam-oorlog: daar werd aanvankelijk slechts een kleine troepenmacht ontplooid, die later grote hoeveelheden personeel en materieel meesleurde om te proberen de vastgelopen operatie te redden. MISSION STATEMENT Op 18 april 1994 is het Mission Statement van de Koninklijke Landmacht (KL) - vastgesteld door de Legerraad aan de hand van onderzoek en workshops én in nauwe samenwerking met het Haagse Public Relations-adviesbureau Burson Marsteller BV - aan de generaals van de KL gepresenteerd. Op zoek naar een leidraad voor de veranderingsprocessen als gevolg van de Prioriteitennota stelde de KL een Mission Statement op, die motiverend en activerend moet werken. In het Mission Statement staat wat de organisatie is; waarom zij bestaat (doel); hoe zij het doel denkt te bereiken (uitvoering) en wat haar belangrijkste normen en waarden (commitment) zijn. Op 19 mei 1994 werden de diverse (onder)commandanten ingelicht. Het Mission bestaat uit vijf punten:
Daarnaast moet een overdracht tenminste de volgende relevante informatie bevatten: naam, geboortedatum (registratienummer), A.M.P.L.E., weersomstandigheden en vrijgekomen gevaarlijke stoffen. Zie ook: Advanced Trauma Life Support (ATLS) en A.M.P.L.E.
MITRAILLEUR .50 INCH BROWNING M2 HB Ook geschreven als .50 BMG (Browning Machine Gun). M2 HB staat voor Modification 2 Heavy Barrel. In de VS bijgenaamd "Ma Deuce".
Mitrailleur .50 inch Browning M2 HB De mitrailleur .50 inch Browning M2 HB, die ooit het grootste kleinkaliberwapen in de bewapening van de Koninklijke Landmacht was, staat in de militaire volksmond beter bekend als de “Punt 50” (naar het kaliber .50). Het is een luchtgekoeld wapen, waarmee zowel automatisch als schot voor schot kan worden gevuurd, maar het kan niet op veilig worden gesteld.
Tijdens de besluitvorming over uitzending van Dutchbat naar voormalig Joegoslavië werd het hoofdgeschut van de YPR-Pantser Rup Infanterie (PRI) – het snelvuurkanon 25 mm Oerlikon KBA – vervangen door deze mitrailleur, waardoor de affuit niet meer afdoende werkte en de bewapening in de effect van een groot kaliber (van 25 mm naar 12,7 mm) minder robuust werd.
Schieten met een punt 50-mitrailleur vanaf de 155mm-houwitser M-109 van 11 Afdeling Rijdende Artillerie Zie ook: Barrett M82-A1 snipergeweer.
Uitgeschreven: Multiple Launch Rocket System. Meervoudig raketlanceersysteem dat van 1988 tot 2004 in gebruik was bij 109 MLRS-batterij, officieel 109 Batterij Veldartillerie geheten. De batterij telde in totaal 22 MLRS-raketlanceersystemen.
M.L.R.S. in actie (© foto's linksboven en rechtsonder Liejon Schoot) De opheffing van de MLRS was een gevolg van bezuinigingen. De Panzerhaubitze 2000 nam een aantal taken van de batterij over. Door het opheffen van 109 Batterij Veldartillerie kwam een einde aan de raketartillerie binnen de Koninklijke Landmacht. De geschiedenis van de raketartillerie in Nederland begon in Nederland in 1959, toen de Honest John werd ingevoerd bij de 109 Afdeling Veldartillerie. De invoering van deze 30-inch ongeleide raket (8 meter 23 lang en 2.630 kg) lag in het verlengde van de NAVO-strategie van Massive Retaliation, die leidde tot de stationering van kernwapens in Europa. Het tactische kernwapen had een klein bereik (30 km) en was het eerste kernwapen waarover de Koninklijke Landmacht beschikte. Niettemin bleven de zich vanaf 1962 in Nederland bevindende kernladingen (Atomic Demolition Munition) voor deze raket Amerikaans bezit. In 1968 verdwenen de Honest John-batterijen van 19 en 49 Afdeling Veldartillerie; 109 en 119 Afdeling Veldartillerie behielden vooralsnog de Honest John. De KL oefende met de Honest John zowel op de Truppenübungsplatz Grafenwöhr als de Truppenübungsplatz Bergen- Hohne in Duitsland. In 1979 werd de Honest John vervangen door de overigens al in 1974 was aangekochte Lance, waarvan zes lanceerinrichtingen operationeel werden in de nieuw opgerichte 129 Afdeling Veldartillerie. Het bereik van de zelf-geleide Lance-raket – eveneens een tactisch kernwapen – was ruim 100 km, zodat voor schietoefeningen moest worden uitgeweken naar de NATO Missile Firing Installation (NAMFI) vlakbij de stad Chania op het Griekse eiland Kreta. In 1988 werd vervolgens de MLRS, ontwikkeld door de U.S. Army, verworven. Voordeel van de MLRS was de hoge mate van (terrein)mobiliteit, omdat het (rups)voertuig zelf verrijdbaar was. Een salvo van de MLRS genereerde binnen één minuut 7.728 stuks subprojectielen, waarvan naar schatting slechts 15% blindgangers was. Specificaties:
In 2007 heeft Defensie alle 22 MLRS verkocht aan Finland. De bijbehorende 7.500 MLRS-raketten, die worden gerekend tot de clustermunitie, zijn in 2008 vernietigd door het Duitse bedrijf Nammo Buck GmbH.
De MDI bevindt zich tussen de cabine en de shelter van de 10-tonner. De waterreinigingscapaciteit is 350 à 400 liter per uur, waarmee de MDI geschikt is voor functioneren op brigadeniveau (± 9.000 liter per dag).
In de MSK kunnen kant-en-klaarmaaltijden in gestandaardiseerde porties worden verwarmd én kan brood worden afgebakken. In elke combisteamer van de MSK passen maximaal 40 componenten. Deze componenten zijn 18 verschillende soorten zetmeelproducten, 28 verschillende soorten groente en 34 verschillende vleesproducten – te combineren door de keukengroep.
De logistieke aanvoer van de MSK-maaltijden is een knelpunt of uitdaging. De handeling van grote hoeveelheden kant-en-klaarmaaltijden via luchttransport is (nog) niet mogelijk door het ontbreken aan actieve koeling in transportvliegtuigen. Bij interrupties in de logistieke lijn moet worden teruggevallen op de verstrekking van gevechtsrantsoenen. De MSK is voor de eerste maal in uitzendgebied beproefd tijdens de missie Stabilisation Force Iraq (SFIR) in Irak. De nieuwe manier van voedselbereiding in de MSK levert de volgende voordelen op:
Zie ook: H.A.C.C.P. en mobiele veldkeuken (MVK).
In het Duits: Feldküche. In het Engels: field kitchen. In het Frans: roulante militaire. Afgekort: MVK. Voluit: veldkeuken AW 57/5.
De mobiele veldkeuken in bedrijf Op een aanhangwagen vervoerde kookinrichting voor het prepareren en koken van maaltijden te velde. Met de MVK kunnen tijdens oefeningen e.d. zowel verse maaltijden worden bereid als de blikken van de gevechtsrantsoenen worden verwarmd in de kookketels met water. In principe hadden, vóór de invoering van de fysieke distributie, eenheden van bataljonsgrootte en zelfstandige compagnieën minimaal één eigen keukengroep met een MVK. Na het bereiden wordt het voedsel ter plaatse genuttigd of opgevoerd met behulp van warmhoudende gamellen met een roestvrijstalen binnenzijde. De MVK – die drie kookketels (70, 85 en 100 liter) en een braadslede van 45 liter telt – werkt middels het vergassen van brandstof (benzine, diesel of kerosine). De MVK is de opvolger van de FKH-900, die was voorzien van drie dubbelwandige roestvrijstalen kookketels van elk 150 liter én een braadslede van 60 liter, samen afdoende voor het koken voor 250 militairen (compagnie+).
De FKH-900, voorloper van de MVK Zie ook: H.A.C.C.P. en mobiele satelliet keuken (MSK).
MOBIEL STRAALVERBINDINGSSTATION Afgekort: MSVSN. Het voertuig is een YCZ-2300, gebaseerd op de YAZ-serie. De officiële naam van het mobiele straalverbindingsstation is KL/MRC-2500. Tactisch voertuig dat kan worden ingezet als deel van een straalverbindingsnetwerk of bij een CP/HQ. De antennemast wordt hydraulisch opgezet met een minimale hoogte van 10 meter en een maximale hoogte van 28 meter. Bij transport ligt de mast over de cabine van het voertuig.
De MSVSN beschikt over 2 straalzenders, is binnen 10 minuten na aankomst operationeel gereed zonder tuidraden, heeft de beschikking over een ingebouwd generatoraggregaat van 6 kW en weegt in totaal 25.500 kg. Binnen de Koninklijke Landmacht zijn twee van dergelijke voertuigen.
Hierdoor kan nauwkeurig worden bepaald waar vriendschappelijke eenheden, vijanden en neutrale/onbekende eenheden zoals burgers zich bevinden. Het systeem, dat werkt op één 3 Volt-lithiumbatterij, is zichtbaar over een afstand van bijna 5 km te land (in het donker) en 10 km in de lucht. Met behulp van vijf witte Light Emitting Diodes (LED’s) van 10 mm – centraal en in alle windrichtingen geplaatst – produceert het in een frequentie van zestig maal per seconde een constant infrarood flitslicht. De Mockingbird weegt, inclusief batterij, 110 gram. Bij een incident, op 12 januari 2008 tijdens de operatie Kapcha As in het gebied rond Deh Rawod in Uruzgan, kwamen twee Nederlandse (soldaat Wesley Schol en korporaal Aldert Poortema) en twee Afghaanse militairen door friendly fire om het leven.
Schaalmodel op ware grootte waarmee de skills en drills van het helikopteroptreden kunnen worden gesimuleerd. Bij de Helikopter Instructie Groep (HIG) van 11 Luchtmobiele Brigade vindt ook de opleiding van personeel dat vanuit helikopters moet kunnen fastropen en abseilen onder andere vanuit mock-ups plaats.
Voorbeeld van een mock-up in een gemodificeerde container. De rijplaten dienen om voertuighandelingen met transporthelikopters te beoefenen. Het nabootsen van de werkelijkheid kan gebeuren aan de hand van een gelijkend schaalmodel voorzien van een realistische inrichting (Chinook, Cougar), maar ook aan de hand van één of meerdere containers.
Bijnaam van: Mevrouw M.L.C. Cornelissen-Dijken.
De MOGOS-configuratie bestaat uit een configuratie van dertien 20-voet-containers, waarvan de maatvoering luidt:
De dertien containers hebben de volgende functionaliteit:
Bij de medisch functionele, uitschuifbare containers neemt de breedte toe naar 4 meter 50, waardoor een oppervlaktevergroting ontstaat van 20 m². Alle containers bijeen beslaat de MOGOS-configuratie een oppervlakte van 55 bij 65 meter; omdat het systeem modulair is kan het, naar gelang de behoefte, groter worden gemaakt. De containers hebben harmonicaverbindingsmoffen om de containers met behulp van balgen en loopbruggen onderling aan elkaar te kunnen koppelen. Daarnaast beschikken ze over een auto-nivelleersysteem, waardoor de configuratie zichzelf elektronisch waterpas kan zetten, met een maximale stabiliseringshoogte van 60 cm.
De MOGOS-configuratie uitgebouwd op de Generaal Spoorkazerne in Ermelo, thuisbasis van 400 Geneeskundig Bataljon dat de MOGOS-eenheden herbergt In de containerconfiguratie zijn alle apparatuur en leidingen ten behoeve van brandstof (voor aandrijving van het generatoraggregaat), zuurstof (voor beademing van de patiënten), perslucht (voor allerlei medische apparatuur) en water ingebouwd.
Medio 1997 en '98 zijn vier MOGOS-configuraties ingestroomd: drie bij de parate hospitaalcompagnieën (420 Hospitaalcompagnie met 470 MOGOS-peloton, 421 Hospitaalcompagnie met 471 MOGOS-peloton en 422 Hospitaalcompagnie met 570 MOGOS-peloton) en één wordt gebruikt als tactische reserve. De eerste operationele inzet van MOGOS heeft van maart tot augustus 2003 plaatsgevonden tijdens de operatie ISAF op Kabul International Airport in Afghanistan.
Foto's van de opbouw en gereedheid van het Mobiel Operationeel Geneeskundig Operatiekamer Systeem tijdens de eerste operationele inzet in Kabul in 2003 (© sgt1 Patrick Kooij, 471 MOGOS-peloton) De huidige drie MOGOS-pelotons worden in het kader van zowel de veranderingen binnen de (Geneeskundige Dienst van de) Koninklijke Landmacht als het optreden voor de NATO Response Force omgebouwd tot MOGOS-compagnieën (medio 2005/2006).
Dankzij de aanwezigheid van de multiresistente Acinetobacter baumannii-bacterie (MRAB) – die niet schadelijk is voor gezonde personen maar uiteraard wèl voor patiënten met een sterk verminderde weerstand, zoals net geopereerde patiënten of (beademde) patiënten op de Intensive Care – staat sinds 24 januari 2008 op de parkeerplaats van het ziekenhuis Medisch Centrum Twente te Enschede een mobiele Intensive Care. Deze mobiele IC is gebouwd door 472 MOGOS-compagnie, één van de eenheden van 400 Geneeskundig bataljon uit Ermelo. De tijdelijke Intensive Care-voorziening, die zes units met elk 2 bedden telt, is op 28 januari 2008 in gebruik genomen. (© sgt¹-vplk Van der Wielen) Zie ook: Fysieke Distributie, Scania vrachtauto 165 kN 8X8 WLS en Wissel Laad Systeem.
Deze simpele maar doeltreffende 'bom' werd als eerste door de Finnen gebruikt als antitankwapen in de Winteroorlog tussen de Sowjet-Unie en Finland. De Finse militairen noemden de benzinebom spottend naar de toenmalige Minister van Buitenlandse Zaken van de Sowjet-Unie, Vyacheslav Molotov. Nadat de keiharde onderhandelaar Molotov samen met de Duitse Minister van Buitenlandse Zaken Joachim von Ribbentrop in september 1939 het beruchte Molotov-Ribbentrop Pact had gesloten – in naam een niet-aanvalsverdrag – stelde de Sowjet-Unie ook eisen aan Finland. In plaats van deze eisen af te wachten, begon de Sowjet-Unie echter zonder oorlogsverklaring op 30 november 1939 een aanval op de Finnen. Op 13 maart 1940 eindigde de Winteroorlog met een staakt-het-vuren. De molotovcocktail wordt vandaag de dag nog steeds gebruikt, onder andere in het kader van pantsernabijbestrijding (pantserrupsvoertuigen, pantserwielvoertuigen en tanks). Molotov-cocktails kunnen, mits geworpen op de juiste plek, veel schade aanrichten en zelfs het voertuig uitschakelen. De meest gebruikte mengsels voor het maken van een molotov-cocktail zijn:
Let op!!! Volgens het Wetboek van Strafrecht is het ten strengste verboden molotov-cocktails te maken dan wel te gebruiken. De molotov-cocktail is een bijzondere handgranaat.
Op 24 mei 1844 zond Morse zelf het eerste bericht over de eerste telegraaflijn in de VS, van Washington naar het 40 mijl (65 km) verderop gelegen Baltimore: “What hath God wrought!” (“Wat heeft God gewrocht/gemaakt!”) – een Bijbeltekst uit Numeri 23:23. In Nederland werd morse in 1851 voor het eerst gebruikt op de telegraaflijn van Amsterdam naar Nieuwendiep. In december 1853 kwam de Nederlandse Rijkstelegraafdienst in functie, die weldra ook een deel van het militaire berichtenverkeer verzorgde. In militaire kringen was een zuiver militaire telegraafdienst een punt van discussie, maar in 1868 begon die toch aan zijn bestaan. In 1874 richt het leger de afdeling Veldtelegrafie op, registratief ingedeeld bij het Bataljon Mineurs en Sappeurs. De Veldtelegrafie – die het begin markeert van de huidige Verbindingsdienst – beschikte in den beginne over drie morsetoestellen, 25 morsetelegrafisten en enkele transportwagens voor telegraafmaterieel. Op 5 mei 1923 werd Radio Kootwijk als lange golfzender voor morseseinen in gebruik genomen, in het bijzonder voor telegraafverkeer met Nederlands-Indië. Behalve op een telegraaf kan morse ook visueel (rooksignalen, seinlamp, vlaggen) of auditief (fluit) worden overgedragen. Tot de komst van de telefoon werd de – sobere en daardoor geniale – morsetaal veel gebruikt. Zo maakten radiotelegrafisten/marconisten vanaf de Krimoorlog (1854-’56), Amerikaanse Burgeroorlog (1861-’65) en Russisch-Japanse oorlog (1904-’05) tot en met de Eerste en Tweede Wereldoorlog, Korea- en Vietnamoorlog frequent gebruik van morse. In de Nederlandse krijgsmacht wordt morse sinds het einde van de jaren ’90 niet meer aangeleerd; in 2000 werd het seinen met morse bij de luchtmacht en marine afgeschaft. Belgische paracommando’s wordt nog wel in morse onderwezen. Zelfs in slechte, voor andere communicatiemiddelen storingsgevoelige atmosferische omstandigheden, als alle overige verbindingsmiddelen uitvallen en zonder veel hulpmiddelen (een stuk draad of een hekwerk van prikkeldraad) biedt morse mogelijkheden voor zenden en ontvangen. Het is een beproefd hulpmiddel voor overleven op het gevechtsveld. De Internationale Maritieme Organisatie heeft de morsecode per 1 februari 1999 afgeschaft als officieel communicatiemiddel voor koopvaardij en marine. Het heeft plaatsgemaakt voor satellietcommunicatie. De bekendste morsecode is die van het internationale noodsignaal SOS: drie punten, drie strepen, drie punten (mayday).
Mortieren zijn krombaan- of worpgeschut, in tegenstelling tot bijvoorbeeld kanonnen. Een mortier is een korte vuurmond met een zeer korte, nagenoeg verticaal geplaatste loop, die granaten verschiet. De mortiergranaten komen tot ontbranding doordat zij door de lader worden ingeworpen op de vaste slagpin van de mortier. De bedienaar/lader krijgt de mortiergranaat aangereikt door de munitiebewerker. De mortiergranaten komen op relatief korte afstand neer, juist vanwege de lage aanvangssnelheid en de steile baan waarin de mortiergranaten worden verschoten. Zoals bij alle krombaangeschut is de nauwkeurigheid van de mortier beperkt, omdat de wind de baan van het projectiel sterk kan beïnvloeden.
Linksboven: mortier 120 mm, rechtsboven: tekening Amerikaanse mortier 60 mm, linksonder: Amerikaanse mortier, rechtsonder: mortier 81 mm De diameter van de schietbuis van het mortier bepaalt het kaliber. Er zijn mortieren in bijvoorbeeld de kalibers 60, 81, 120 en 155 mm. Mortierpelotons en –compagnieën zijn, evenals antitank en verkenners, zgn. wapenspecialistische eenheden. Mortieren zijn ingedeeld bij de pantser- en lichte infanterie, zoals 11 Air Manoeuvre Brigade Air Assault en het Korps Mariniers. Zo beschikt het Korps Mariniers als indirecte vuursteun over 60 mm mortieren op pelotonsniveau, 81 mm mortieren bij de Ondersteuningscompagnieën van de bataljons en 120 mm mortieren bij het Gevechtssteunbataljon. Bij de pantserinfanterie zijn acht stuks mortieren 120 mm ingedeeld. Binnen de infanteriecompagnieën van 11 Air Manoeuvre Brigade Air Assault is een mortiergroep 81 mm ingedeeld, die zorgdraagt voor vuursteun op compagnies-, bataljons- of zelfstandig niveau. 11 Mortiercompagnie Luchtmobiel Regiment Stoottroepen Prins Bernhard heeft weer de beschikking over mortieren 120 mm. In beginsel zijn de mortieristen van de lichte mortieren (60 en 81 mm) verantwoordelijk voor de beveiliging van locaties door middel van het afgeven van mortiervuur (explosief, licht en/of rook) én om een vijand buiten het gezichtsveld direct te kunnen bestrijden indien eigen troepen direct onder vuur liggen. De mortieristen van de zware mortieren (120 en 155 mm) doen feitelijk hetzelfde, maar met zwaarder geschut en een grotere dracht. Mortier 120 mm, getrokken, H(otchkiss) B(randt), Rayé
De stuksbediening bestaat uit 5 man. De hoofdonderdelen van de 120mm-mortier H.B. Rayé zijn het affuit met tweewielig onderstel, de grondplaat, de grondplaatklemband, de schietbuis met het bodemstuk en het trekoog. Met deze mortier kunnen brisant-, licht- en springstofgranaten worden verschoten. Volgens het project Licht Indirect Vurend Wapensysteem staat de vervanging van de 120 mm-mortier gepland voor de jaren 2011-’14; de kosten hiervan bedragen tussen € 100 en € 250 miljoen.
Mortier 120mm in actie Mortier 81 mm
Mortier 81 mm in actie Mortier 60 mm
In Afghanistan beschikken de Special Forces en verkenners over de draagbare 60 mm mortier. De lichtgewicht mortieren zijn voorzien van een nieuw bodemstuk, singelband om de loop om de mortierbuis met de hand te kunnen vastpakken tijdens het vuren, een waterpasje en een draag/richtriem. De lengte van de 60 mm mortier is 85 cm, het gewicht 8,1 kg en de schootsafstand minimaal 100 en maximaal maar liefst 1.050 meter effectief.
Voluit: Mortieropsporingsradar AN-TPQ-36. Afgekort: MOR.
Doel van de MOR is het achterhalen van de herkomst van afgevuurde vijandelijke projectielen zoals artillerie, mortieren en raketten – en eventueel ook de activiteit van kleinkaliberwapens – opdat de positie van de vijandelijke schutters kan worden achterhaald om daar nog sneller een patrouille naartoe te sturen. De MOR heeft een radarbereik van 15 km en computers kunnen zeer snel de meest waarschijnlijke (af)vuurlocatie van een projectiel tot op 24 km afstand berekenen. Door het plaatsen van één of meerdere mortieropsporingsradar zal een compound in een missiegebied veiliger worden in het kader van de passieve verdediging van force protection.
In het Duits: Kampstoff LOST (samentrekking van de namen van Bayer AG-medewerkers Wilhelm LOmmel en Wilhelm STeinkopf); Senfgas. In het Engels: mustard gas; sulfur mustard; Yellow Cross liquid. In het Frans: gaz moutarde. Chemische formule: C4H8Cl2S. Generieke naam: 1,1-thiobis(2-chloorethaan). Bijnaam: yperiet. Code: HD. Blaartrekkend chemisch strijdmiddel dat in vloeistofvorm pijnlijke blaren en roodheid op de huid veroorzaakt, de longen beschadigt en de ogen prikkelt. Wanneer mosterdgas – het meest beruchte strijdgas – in aerosol- of dampvorm wordt ingeademd, werkt ze sterk prikkelend en blaartrekkend. In gasvormige toestand is ze geel en plakkerig en blijft ze in uniformen plakken. Bij lagere temperaturen is mosterdvloeistof zeer persistent. In België zijn de slagvelden uit W.O. I nog altijd verontreinigd met mosterdgas. De dampen zijn ruim 5 maal zwaarder dan lucht en kunnen in diepgelegen terreindelen tot enkele dagen actief blijven. Mosterdgas werd voor het eerst geproduceerd in 1822, maar de toxische eigenschappen van mosterdgas zijn voor het eerst beschreven door de Duitse chemicus dr. Albert Niemann in 1860.
Het effect van mosterdgas is niet zozeer dodelijk alswel buitengevechtstellend. De eerste symptomen openbaren zich 2 tot 24 uur na de blootstelling. Ruim 30 jaar na W.O. leden veteranen nog steeds aan oogaandoeningen en chronische ademhalingsstoornissen als gevolg van de blootstelling aan mosterdgas. Tijdens de Irak-Iranoorlog (1985-‘88) werd mosterdgas in grote hoeveelheden door Irak aangewend. Hierbij werden naar schatting 50.000 burgers en militairen besmet. Ook zette Irak mosterdgas in tegen de eigen Koerdische bevolking in het noorden; dieptepunt hierbij was de genocide in Halabja (maart 1988), waarbij duizenden inwoners om het leven kwamen door een gifgasaanval met onder andere mosterdgas. In 1935-’36 zette het fascistische Italië mosterdgas in tijdens de oorlog in Abessinië (Ethiopië). De Japanners wendden mosterdgas herhaalde keren aan in de oorlog in en met China van 1937 tot ’45. Aan het einde van W.O. II werd onder meer 50.000 ton mosterdgas in de Baltische Zee ten oosten van het Deense eiland Bornholm afgezonken. Het proces van rood worden en blaarvorming verloopt langzamer bij een aerosol- of dampbesmetting met mosterdgas dan bij een vloeistofbesmetting. Vooral vochtige huidgedeelten zijn kwetsbaar. Ook de ogen zijn zeer gevoelig voor damp; brandende pijn en tranenvloed zijn het gevolg. Inhalatie van damp veroorzaakt na enige uren irritatie van de luchtwegen, schorre keel, hoesten, pijn in de borst, benauwdheid, bloederige afscheiding uit de neus en keel, mogelijk beschadiging en afsterven van longweefsel. Wie is besmet met mosterdgas loopt, vanwege het verzwakte immuunsysteem, zeer groot risico op secundaire infecties en, door het carcinogeen karakter, op vormen van kanker. Specificaties:
Zie ook: FM-12 (CBRN-masker).
Acroniem voor Monitoring, Observation, Surveillance and Targeting. Daarnaast is "most" het Servo-Kroatische woord voor "brug", zoals onder andere te zien in de benaming Stari Most voor de beroemde Oude Brug van Mostar.
Per 21 april 2004 is de naam van MOST veranderd in Liaison Observation Team (LOT). De LOT zijn, voor wat de informatievergaring betreft, een belangrijke component van de MNTF. De LOT, bestaande uit 16 teams van elk 8 à 16 militairen, is voor de Bosnische bevolking het meest zichtbare deel van SFOR. De teams vergaren informatie over de veiligheidssituatie in het inzetgebied met als doel inzicht te verkrijgen in de:
Bovendien fungeren de teams als liaison tussen SFOR en zowel Non-Gouvernementele Organisaties (NGO's) als Internationale Organisaties (IO's).
In het Duits: motorisieren. In het Engels: motorize. In het Frans: motoriser. Het voorzien van de krijgsmacht van motorvoertuigen. Ook wel genoemd: “op de wielen zetten”. Een voorbeeld van het belang van motoriseren is dat volgens het boek ‘De Japanse aanval op Java’ het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) in maart 1942 al na een week een verpletterende nederlaag leed op Java na de aanval van de Japanners, onder andere door “de geringe motorisering en mobiliteit”. Zie ook: mechaniseren.
Betekenis: Movement Control. Internationale benaming voor het personeel van een Verkeers- en Vervoersdetachement, in Nederland een specifiek detachement van de Defensie Verkeers- en Vervoers Organisatie (DVVO).
Een van de taken van MOVCON is het laden en lossen van treinwagons DVVO, onderdeel van het Commando Diensten Centra, voert onder andere binnen de Koninklijke Landmacht de verkeers-, vervoers- en verplaatsingsopdrachten uit in het kader van lucht-, rail-, weg- en zeetransporten; daartoe zijn VV-detachementen – organiek ondergebracht bij 1 Logistieke Brigade – gedetacheerd bij alle brigades van de KL. Zo regelt MOVCON onder veel meer de aanwezigheid bij grensoverschrijdende verplaatsingen, het begeleiden van transporten, het laden en lossen van treinwagons en roll-on roll-off schepen, de opmaak van cargo- en flight-manifests, het uitreiken van vliegtickets en het uitbrengen van een Convoy Support Center. Zie ook: Convoy Support Center (CSC), konvooi, Main Supply Route (MSR) en Rest / Remain Over Night (RON).
De standaardkleur is olijfgroen. De zaklamp werkt op 2 D-cel batterijen van 1,5 Volt (BA-30, onder koudweeromstandigheden BA-3030), heeft een reservelampje PR6 (0,3 ampère en 0,74 Watt) en gekleurde lensfilters: blauw, geel, groen, rood en opaak (transparant t.b.v. blackout-verlichting). De diameter van de zaklamp is 4,5 cm. Het NATO Stock Number van de MX-991/U is 6230-00-264-8261/0. Op de rug van het handvat bevindt zich een clip om de zaklamp aan een uitrustingsstuk te bevestigen; aan de onderzijde zit een ring met eenzelfde functie. Op de zijkant zit een metalen schuifje om de lamp aan/uit te zetten; hierboven zit een knopje voor 2 posities: continu licht of morse. Hoewel de gebruikmaking van een zaklamp absoluut niet tactisch is, wordt die in sommige situaties gedoogd. Zie ook: breaklight en licht.
Doel van MULAN is dan ook een kwaliteits-technische verbetering van werkplekken en netwerken. Met MULAN heeft elke medewerker altijd en overal zijn gegevens binnen handbereik. Op verschillende niveaus is opslag van én toegang tot informatie beveiligd, terwijl zowel intern als extern e-mail verstuurd en ontvangen kan worden. Ook is er een betere aansluiting op externe informatiesystemen, zoals internet, NAVO-netwerken en netwerken van nationale openbare orde- en veiligheidsorganisaties. MULAN maakt deel uit van een reeks verbeter projecten binnen Defensie, dat compatibiliteit heeft met het operationele communicatienetwerk TITAAN (Theatre Independent Tactical Army and Airforce Network) en e-mail volgens MMHS (Military Message Handling System). Allen in het kader van Network Centric Warfare. Aan het einde van 2006 zijn alle naar schatting 45.000 werkplekken én netwerken voorzien van MULAN. Elke medewerker binnen Defensie dient de beschikking te hebben over de nieuwste versies van het besturingssysteem Windows XP met de applicaties Excel, Office, PowerPoint, Word en e-mail. Daarnaast blijven standaardapplicaties als anti-virussoftware, routeplanner en telefoongids als vanouds aanwezig. MULAN wordt gerealiseerd door de Defensie ICT Uitvoeringsorganisatie (DICTU) van het Commando Diensten Centra (CDC).
Het boek ‘Multinationale Befehlsausgabe. English for Military Leaders’ van Oberstleutnant (luitenant-kolonel) Rainer Oestmann (1945) mag met recht een standaardwerk genoemd worden. Oestmann, gespecialiseerd in Midden- en Oost-Europa, geeft sinds 1996 les aan de Führungsakademie der Bundeswehr in Hamburg.
Het boekwerk is volledig Engels-Duits en Duits-Engels, en zo niet een must dan toch op zijn minst een welkome aanvulling in het kader van multi- en internationale samenwerking, zoals die bijvoorbeeld in zijn algemeenheid plaatsvindt binnen de NAVO en de NATO Response Force in het bijzonder. Het boek telt hoofdstukken over:
‘Multinationale Befehlsausgabe. English for Military Leaders’ wordt uitgegeven door Walhalla Fachverlag uit Regensburg (Duitsland), telt 280 bladzijden, heeft als ISBN 3802964586 en kost € 24,95.
Afkorting voor: Multifunctioneel Veldtelefoonsysteem. Ringleidingtelefoonsysteem dat sinds 1995 in gebruik is bij de Koninklijke Landmacht bij eenheden op het niveau van bataljon en zelfstandige compagnie. Multitel behoort tot de laatste generatie telecommunicatiemiddelen. Het veldtelefoonsysteem vervangt een tweetal verouderde generaties veldtelefoonsystemen uit de jaren ’50 en ’80 en bestaat uit de variaties Multitel-1 en -2. Het systeem, geleverd door het Britse Racal Accoustics Ltd. (daar genaamd: Matel), kan onder andere worden aangesloten op civiele telecommunicatiesystemen, ZODIAC (Zone Digital Automatic Encrypted), radio (FM9000), SATCOM en – uiteraard – WD-1/TT.
Door middel van Multitel kan met één enkele WD-1/TT een automatisch veldtelefoniesysteem worden gecreëerd: de ringleiding. De uiteinden van de WD-1/TT worden niet met elkaar verbonden, maar afgesloten met een End Terminator (weerstand). Het telefoontoestel wordt met behulp van een Highway Connector met één simpele draaibeweging aangesloten op een willekeurige plek op de WD-1/TT. Ook kan gebruik worden gemaakt van T-splitsingen om aftakkingen in de ringleiding te creëren. Voordat kwaliteitsverlies in de ringleiding optreedt, kan met een intacte WD-1/TT, uitgaande van maximaal 30 abonnees, een ringleiding van ± 2.500 meter lengte worden uitgelegd. Door middel van een nummerplan beschikt de eenheid over de toestelnummers van alle abonnees. De telefoontoestellen werken op penlite (AA) batterijen. Het systeem biedt de volgende mogelijkheden:
Onderdelen:
Zie ook: FM9000, Harris HF7000, KL-VSAT en radiotelefonieprocedure.
Plat op de buik gaan liggen, met beide handen de beide enkels aan dezelfde lichaamskant vastpakken en zichzelf kruipend op de buik door het voorterrein voortbewegen. De techniek is om deze voortbeweging, à la de vlinderslag bij het zwemmen, in één vloeiende beweging uit te voeren. Mumselen wordt nogal eens uitgevoerd als ludiek-fysiekverzwaard tijdverdrijf tijdens de uitvoering van de kpl1- of sgt1-test dan wel als tijdspassering voor zich vervelende infanteristen te velde.
De gestandaardiseerde NAVO-kleurcoderingen voor munitie met een diameter/kaliber kleiner dan 20 mm zijn:
De anderen zijn het dragen van de overall én de toggle-roge (touw met lus en dwarshout om muren en rotsen te beklimmen en ravijnen over te steken), zoals de eerste cursisten – van No. 2 (Dutch) Troop – dat in 1942 deden in het Schotse Achnacarry. Voor de mutsdas geldt zelfs een heuse mutsdas-exercitie. Na het voltooien van de ECO wordt de mutsdas vervangen door de groene baret.
De commando in opleiding draagt ter onderscheiding een mutsdas Zie ook: Korps Commandotroepen
Laatste update:21.06.2010 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
