 |
Inhoudsopgave T |  |
 |
||
| Maak uw keuze uit de hieronder getoonde lijst
Urgentiebepaling wanneer triage wordt gepleegd, waarbij de slachtoffers in vier klassen worden ingedeeld:
Eenvoudige triage wordt gebruikt op de locatie van een Mass Casualty om slachtoffers te kiezen die direct vervoer naar een geneeskundige inrichting vereisen in tegenstelling tot slachtoffers die later geholpen kunnen worden. Zie ook: triage.
Acroniem. Betekenis: Tactical Advance to Battle. Geforceerde mars in volle bepakking – meestal ± 20 kg – naar het vijandelijk doel aan het front, m.n. uitgevoerd op verharde wegen. De term is afkomstig van het Britse Parachute Regiment, de airborne infanterie van de Britse krijgsmacht. De TAB vindt plaats in een snelheid die hoger ligt dan wandelen maar lager dan rennen. In de praktijk houdt de geforceerde mars rekening met de meegenomen draaglast én het terrein: marsend op stijgende en moeilijk begaanbare terreindelen en waar mogelijk “tabbing”. De snelheid is 4 mijl per uur als 8 mijl in 2 uur moet worden afgelegd (6,44 km per uur, 12,87 km in 2 uur, 107,3 meter per minuut en 9,3 minuten per km). Bij de Britse Royal Marines wordt de term YOMP gebruikt, dus ook “yomping”. YOMP wordt gekscherend vertaald als “Your Old Mams Pace” of “ Your Own Marching Pace”
Betekenis: Tactical Beacon. In het Nederlands: tactisch baken.
Lichtgewicht 'radio direction-finding equipment' die sinds de jaren '50 wordt gebruikt – onder meer door Special Forces en neergeschoten piloten – om vanaf de grond op relatief korte afstand hulp te kunnen alarmeren bij geallieerde collega’s in helikopters en vliegtuigen (ground to air rescue beacon). Andere benamingen voor een TACBE zijn Personal Locator Beacon (PLB) of Search-And-Rescue Beacon (SARBE). Het communicatiemiddel wordt louter gebruikt als iemand daadwerkelijk in gevaar is en dringend hulp nodig heeft. De tweewegradio zendt een noodsignaal (distress signal) uit naar in de nabijheid passerende helikopters en vliegtuigen. Het noodsignaal wordt eveneens onophoudelijk verzonden aan Airborne Warning and Control System (AWACS-)vliegtuigen.
Op deze plaats verschijnt binnenkort het gehele artikel over het hierboven aangegeven onderwerp! Zie ook: Combat Application Tourniquet (CAT), contactdrill en M.A.R.C.H.
Tijdens een tactische situatie voorkomende toestand waarin militairen door grote mentale druk terecht kunnen komen. Het gaat hierbij om stresssituaties, zoals een hinderlaag of een TIC. Daarna is de militair 'verstijfd van schrik' en blijft als 'bevroren' op het strijdtoneel staan: hij/zij reageert niet meer. Hierdoor is een militair niet alleen voor zichzelf maar ook voor collega’s in de onmiddellijke nabijheid een gevaar. Zie ook: stress.
Strategie en tactiek zijn elementaire parameters die op alle niveaus, van groep tot legerkorps, een wisselwerking hebben. Tactiek is te allen tijde ondergeschikt aan strategie, reden waarom tactiek ook wel lagere krijgskunde wordt genoemd. Op de meest gunstige omstandigheden worden de plaatsen gerangschikt voor land-, lucht- en zeestrijdkrachten ten behoeve van het feitelijk contact maken met de vijand, te land, in de lucht of ter zee. Strikt gezien betekent tactiek hoe in een directe gevechtssituatie op de meest doelmatige wijze en met de minste verliezen kan worden aangevallen of verdedigd ten einde de overwinning te behalen. Om een tactiek uit te voeren wordt gebruik gemaakt van tactische eenheden ter grootte van een compagnie: een compagnie bij de infanterie, een eskadron bij de cavalerie en een batterij bij de artillerie. Tactische eenheden zijn kleinschalig ingesteld en kunnen op zeer korte termijn worden ingezet. De wapens om een tactiek uit te voeren zijn de zgn. tactische wapens: wapens die worden ingezet tegen militaire objecten (personeel, gevechtsstellingen en voertuigen) op het slagveld. Tot de tactische wapens behoren dan ook handvuurwapens, mitrailleurs, tanks en overig geschut. Zie ook: operationele niveaus en strategie.
TACTIEKEN, TECHNIEKEN & PROCEDURES Afgekort: TTP. In het Duits: Taktiken, Techniken und Verfahren. In het Engels: tactics, techniques and procedures. In het Frans: tactiques, techniques et procédures.
Het gaat erom de eigen troepen zo goed mogelijk aan te passen aan de TTP van de vijand. Wanneer de vijand te gronde gericht moet worden, moet de TTP van de vijand gekend zijn om die te kunnen toepassen. Hiermee kan (beter) worden geanticipeerd op het vijandelijk optreden en het eigen optreden worden aangepast. Behalve de TTP zijn de bedoeling (intent) en de belangrijkste actie (main effort) van de vijand essentieel, in relatie tot de most likely enemy course of action (MLECOA) en de most dangerous enemy course of action (MDECOA). Zodra de vijandelijke TTP inzicht heeft gegeven in mogelijkheden en beperkingen, dient hierop te worden geanticipeerd door eigen TTP te ontwikkelen, te standaardiseren en vast te leggen. Een TTP geldt in de regel een bepaald deel van het militaire optreden. Zie ook: interoperabiliteit.
In het Nederlands: einde van een patrouille dat de vijand in de gaten houdt. De militair die, in een enkel- of dubbelcolonne patrouille te voet , in allerlaatste positie verplaatst en van daaruit met name waakt over vijandelijkheden aan de achterzijde van de patrouille.
Letterlijk: "geknipt, perfect aangepast" . Concept waarmee wordt bedoeld dat verschillende capaciteiten ( gevechts-, gevechtsondersteunende en logistieke eenheden) voor een specifieke opdracht worden bijeengebracht met als intentie een zo toegesneden mogelijke gevechtskracht dan wel crisisbeheersingsvermogen te genereren. Uit elke capaciteit worden elementen genomen om een opdracht te vervullen. Algemeen wordt gesteld dat een eenheid ter grootte van een (pantserzware) gemechaniseerde brigade - een logistiek zelfstandig platform van verbonden wapens ter grootte van ± 2.500 militairen - tailor-made mag zijn samengesteld, maar dat de daaronder vallende manoeuvre-eenheden ter grootte van een bataljon (pantserinfanterie, tank, verkenning, vuursteun, genie) in organiek verband moeten blijven opereren.
Specificaties:
Nadeel van de Talon II 90C Retractable Handle Litter is dat deze niet geschikt is voor het draagbaarophangsysteem in zowel Chinook als Cougar.
Omdat het Man Transportable Robotic System gemakkelijk is te ontplooien in gebieden met een verhoogd risico, zijn de Talon UGV’s bijvoorbeeld s inds 2002 bij de U.S. Army in Afghanistan in gebruik in operaties tegen Al Qaida en Taliban. Op 17 juli 2006 zijn zes Talon-robots verkocht aan de Koninklijke Landmacht: vijf worden onmiddellijk ingezet in Afghanistan voor het onschadelijk maken van met name improvised explosive devices (die potentieel de meeste slachtoffers maken), één wordt in Nederland gehouden voor opleidingsdoeleinden. Met de eerste Europese order voor producent QinetiQ & Foster Miller was ruim € 870.000 gemoeid.
Een tank is een zwaar gepantserd militair gevechtsvoertuig dat is uitgerust met een zwaar kaliber kanon en in de regel één of meerdere coaxiale machinegeweren. De tank beweegt zich voort op rupsbanden (tracks) en heeft een draaibare geschutskoepel (toren), waarmee 360° rondom direct vuur kan worden uitgebracht op gronddoelen. De tracks zorgen ervoor dat de tank zijn mobiliteit beter aanwendt in open terrein dan op de verharde weg.
Voor beproevings- en demonstratiedoeleinden kochten de Nederlandse landstrijdkrachten aan de vooravond van W.O. II één exemplaar van de tank Renault FT-17. Alle overige bestelde lichte en middelzware tanks zouden niet tijdig voor de Duitse inval in Nederland worden afgeleverd. Sinds W.O. II is de tank doorontwikkeld tot een zelfvoorzienend bepantserd wapenplatform met grote vuurkracht, hoge zelfbeschermingsgraad en snelle verplaatsingsmogelijkheid. In de Tweede Wereldoorlog werden door de Duitsers de eerste ‘moderne’ tanks ontworpen: Tiger en Panther. Spoedig verrezen bij zowel de Duitsers als de geallieerden tankdivisies, die in Europa en Noord-Afrika tegenover elkaar kwamen te staan; Erwin Rommel en George Patton bleken gevreesde tankcommandanten. De huidige main battle tank is verworden tot een volwaardig, grotendeels gedigitaliseerd wapenplatform, waarin een goed samenspel van chauffeur, schutter en commandant nog altijd bepalend is voor optimale prestaties op het gevechtsveld. Hoewel sinds W.O. II de megagrote tankslagen – zoals Operatie Barbarossa – tot het verleden behoren, hebben beide Golfoorlogen (1990-’91 en 2003) overtuigend aangetoond dat moderne krijgsmachten met zware gevechtstanks toegerust moeten blijven. Voorbeelden van meest moderne main battle tanks (MBT’s) zijn de Amerikaanse M1A2 Abrams, Britse FV4030/4 Challenger 1, Duitse Leopard 2A6, Franse AMX-56 Leclerc, Israëlische Magach 7 en Merkava Mk4, Italiaanse Ariete 2 en Russische T-90. De moderne MBT kan, ondanks een gewicht van meer dan vijftig ton, wegsnelheden bereiken van 50 à 70 km per uur en het kanon is gestandaardiseerd tot kaliber 120 mm.
Behalve de 20ste letter uit het NATO-spelalfabet, de Engelstalige militaire codenaam voor ‘terrorist’ of ‘vijand'. Wordt eigenlijk alleen gebruikt door Special Forces en andere manoeuvre-eenheden.
In het Duits: Zapfenstreich. In het Engels: tattoo. In het Frans: défilé de fanfares militaires.
Overzichtsfoto's van de Nationale Taptoe zoals die van 1975 t/m 2004 in Breda werd gehouden Oorspronkelijk, vanaf de tijd van Prins Maurits (1567-1625), een militair signaal dat ’s avonds in de garnizoenen en kantonnementen werd geblazen om de militairen terug te roepen naar (nacht)kwartier of kazerne. De oorspronkelijke taptoe – in de betekenis van “Doe de tap toe” - werd gespeeld door tamboers, pijpers of hoornblazers en betekende letterlijk dat de tap van de kroeg dichtging. Als de manschappen vervolgens niet uit zichzelf terugkeerden, kwamen de officieren naar de kroegen om daar het bevel te geven dat de tap toe moest. In de 18de eeuw werd het taptoesignaal steeds meer gemuzikaliseerd doordat het één van de functies van militaire muziek was om geronselde militairen, veelal huurlingen, te enthousiasmeren naar het slagveld te gaan. Werd zo’n slag overleefd of, beter nog, gewonnen dan droeg de militaire muziek als vanzelfsprekend zorg voor de verheerlijking van natie, volk, eenheid en/of veldheer. Tegenwoordig is de taptoe een choreografisch verfijnd muziekspektakel. In de 20ste eeuw is de taptoe uitgegroeid tot haar huidige vorm, waarbij civiele en militaire fanfare-, muziek- en tamboerkorpsen alleen of gezamenlijk optreden. De Nationale Taptoe – in 2005 voor de 51ste maal gehouden (van 1954 tot 1974 in Delft, daarna tot en met 2004 in Breda, en in 2005 voor het eerst in ’s Hertogenbosch) - meet zich met de buitenlandse taptoes in bijvoorbeeld het Schotse Edinburgh en het Canadese Halifax. Omdat de Nationale Taptoe de enige internationale show van orkesten van de Nederlandse krijgsmacht is, is het voor het Ministerie van Defensie een uitgelezen gelegenheid de krijgsmacht aan een breder publiek te presenteren. De Nederlandse militaire muziek bestaat sinds 1 januari 2005, toen de bestaande orkesten binnen de Koninklijke Landmacht zijn gereorganiseerd, uit het Fanfarekorps Koninklijke Landmacht ‘Bereden Wapens’, de Koninklijke Militaire Kapel ‘Johan Willem Friso’ en de Regimentsfanfare Garde Grenadiers & Jagers. Daarnaast kent de KL nog het Cadetten Tamboer Korps 'Prins Bernard' op de Koninklijke Militaire Academie en de D rumfanfare Korps Nationale Reserve.
Detectie, herkenning, identificatie en gedetailleerde plaatsbepaling van een aangewezen doel – door (voorwaartse) waarnemers, sensoren en/of andere elektronische/optronische hulpmiddelen – om effectief wapens of andere beïnvloedingsactiviteiten te kunnen inzetten dan wel te ondersteunen. Target acquisition bestaat uit vier elementen:
De te gebruiken wapens zijn in de regel indirecte vuursteunmiddelen voor de lange afstand, de beïnvloedingsactiviteit is met name een informatieoperatie. Binnen de Koninklijke Landmacht onder andere uitgevoerd door 103 ISTAR-bataljon (Intelligence, Surveillance, Target Acquisition and Reconnaissance) dat inlichtingen verzamelt, analyseert en verspreidt.
In het Nederlands: tactisch essentieel gebied. Punten en gebieden in het terrein waar de vijand geen andere keuze heeft dan daar langs te verplaatsen. Omdat op deze locaties de vijand het gemakkelijkst zal kunnen worden aangegrepen, zijn hier in de regel de High Value Targets voorzien. TAI zullen vaak bestaan uit bruggen, doorschrijdingsplaatsen, open vlakten, verplichte doorgangen e.d. Het effect van de door eigen troepen ingezette aanvalsmiddelen zal zéér hoog zijn.
Letterlijk: richtlijnen voor doelen. Nederlandse richtlijnen voor doelselectie die van toepassing zijn indien een geweldsinstructie het gebruik van geweld toestaat en het toepassen van geweld plaatsvindt door de Nederlandse militairen. De targeting guidelines, vastgesteld door de Commandant der Strijdkrachten, zijn gebaseerd op het humanitair oorlogsrecht én de Conventies van Genève en worden gepresenteerd als aanvullende richtlijn. De nationale richtlijnen voor doelselectie geven in specifieke gevallen aanvullende kaders om zowel de legitimiteit van het doel als de wijze van bestrijding van het doel te bepalen. De beslissing om wapens in te zetten ligt in laatste instantie bij de individuele militair, die moet beoordelen of het doel het juiste is én of het doel voldoet aan de voorwaarden van de targeting guidelines. Zie ook: geweldsinstructie, red card holder en rules of engagement (ROE).
Bij tank- en pantserinfanterie-eenheden een onder eenhoofdig bevel voor een bepaalde opdracht geformeerde samenstelling van onder andere tanks en pantserinfanterie. De grootte kan variëren van peloton tot versterkte compagnie/eskadron. De organieke samenstelling van een team bestaat in elk geval uit minimaal één van de volgende elementen:
Zie ook: gemechaniseerd bataljon.
Het is belangrijk kennis te nemen van de teek om het aantal Diseases and Non-Battle Injuries (DNBI) in het kader van hygiëne en preventieve gezondheidszorg (HPG) te kunnen terugdringen. Met name twee soorten, met een bacterie besmette teken – Ixodes ricinus (schapenteek) in Europa en Ixodes dammini (hertenteek) in de VS – zijn verantwoordelijk voor de tekenbeet. De teken zuigen met het bloed op bij de ene mens en deponeren het opgezogen bloed, tezamen met maaginhoud en speeksel met de bacterie Borrelia burgdorferi, bij een andere mens. Teken komen vooral voor in loofboomgebieden, in lage begroeiing (brandnetels, heide, lang gras, rijshout en struiken tot ± 1½ meter hoogte), in zandige gebieden, gebieden waar knaagdieren voorkomen (dragers van de teek), normaliter tussen februari en november. Ook huisdieren kunnen teken bij zich dragen. Het meest voorkomende uiterlijke kenmerk van een tekenbeet - bij 20 tot 4% van de mensen – is erythema chronicum migrans (ECM): een rode papel (papula), d.i. een duidelijke weefselvermeerdering, op de huid van benen en romp, in de regel ± 7 dagen ná de tekenbeet. (De rode plek direct na de tekenbeet is slechts een algemene overgevoeligheidsreactie door binnendringing van ontstekingselementen.) Hoewel elk lichaamsdeel bij de teek in trek is, heeft de parasiet een voorkeur voor warme, vochtige plaatsen:
De eerste verschijnselen zijn algehele malaise, moeheid en griepachtige verschijnselen én lokale en allergische reacties, zoals bloedverlies en jeuk. Daarnaast komen, soms pas na weken of maanden, neurologische (hersenvliesontsteking, facialisverlamming), reumatologische (gewrichten) en cardiale problemen voor, met name bij de ziekte van Lyme (borreliose). Hoewel het aantal ziektegevallen laag is (43 op 100.000 in 1994), niet alle teken bacterieel besmet zijn (in Nederland ± 15%) én de ziekte van Lyme goed te behandelen is met antibiotica, is preventie belangrijk:
Het ver wijderen van teken vindt plaats door de teek met pincet of tekentang licht draaiend los én omhoog te trekken. Behandel de wond na verwijdering van de teek met een desinfectans (alcohol, chloorhexidine, jodium).
De verhouding tussen de “tanden” van de krijgsmacht en de “staart” daarvan. De “tanden” zijn daadwerkelijk gevechts- en direct gevechtsondersteunende militairen (infanterie, cavalerie en artilllerie) die tegen de vijand vechten, de “staart” is het ondersteunend personeel op administratieve, dienstverlenende, facilitaire en staffuncties – vaak, maar niet altijd, in het rear echelon. De operationele capaciteit (personele sterkte die inzetbaar is voor een operatie) is dus veelomvattender dan alleen de “tanden”. De “staart” bepaalt het operationele tempo van de “tanden”. Reden waarom de kwantiteit en kwaliteit moeten worden aangepast aan wat operationeel noodzakelijk is. Zo volgt de logistiek te allen tijde de manoeuvre, nooit andersom. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden de Amerikaanse strijdkrachten een teeth-to-tail-ratio van 1: 1, tegenwoordig een van 30:70. Een teeth-to-tail-ratio van 1:3 is 'normaal' voor een krijgsmacht zonder al te zware wapens, wapensystemen en uitrustingsstukken. In moderne krijgsmachten wordt de teeth-to-tail-ratio steeds groter, tot zelfs 1:10, wat betekent dat voor elke gevechtssoldaat tien (sic!) anderen klaarstaan om op een of andere manier te ondersteunen. Daarvan bevinden velen zich overigens vaak niet in het operatiegebied. In de Eerste en Tweede Golfoorlog tegen Irak was de teeth-to-tail-ratio van de Amerikaanse krijgsmacht 1:7, ofwel een proportie van bijna 15%. In onder andere de Nederlandse krijgsmacht is het de bedoeling dat de “staart” steeds minder tijd, energie en personeel vergt, waardoor de scheefgroei tussen tanden en staart wordt verbeterd, meer gevechtstroepen worden ingezet, het verhoudingsgetal kleiner wordt en een groter deel van de operationele capaciteit aan het gevecht deelneemt. Zie ook: third party logistics.
Afgekort: tpg. In het Engels: fuze-setting. In het Frans: régler l’évent. Letterlijk: “op tijd stellen”. Uitgesproken als “tèmpírring”. Het gereedmaken (confectioneren) en instellen van de tijdbuis op een artilleriegranaat, rekening houdend met de gewenste vluchttijd en springhoogte van de granaat boven de grond, en allerhande meteorologische gegevens. De (ontstekings)buis van een granaat bevindt zich in de regel in de kop. Zo kon een brisantgranaat vertraagd worden gesteld om bijvoorbeeld eerst een muur of dak te penetreren en dan pas te ontploffen. Zo'n vertraging is dan slechts 0,001 seconde of minder. Versneld ontsteken betekende een detonatie boven de grond of boven het doel voor brede werking van scherven en/of kartets. Later werd de methode ook gebruikt voor kernwapens en sub-projectielen zoals bij de ICM (Improved Conventional Munition). Onderscheiden worden nabijheids-, tijd- en schokbuizen. Schokbuizen detoneren op het doel, nabijheidsbuizen zodra een hard voorwerp door de (radar)buis wordt waargenomen en tijdbuizen boven het doel na het ingestelde tijdsverloop. Pas wanneer de granaat bij het afvuren de schietbuis (loop) verlaat, is de tijdbuis scherpgesteld. Doordat de ‘trekken en velden’ in de schietbuis zorgen voor het snel roteren van de granaat, breekt in de buis de veiligheidsvergrendeling. Na het detoneren van de ontstekingslading van de granaat detoneert de hoofdlading TNT of compound B. Er kan derhalve een vertraagde cq. versnelde schokontsteker worden aangebracht zodat niet direct bij impact (inslag) wordt ontstoken, maar vlak na impact. De hoofdlading zorgt voor versplintering van de stalen projectielmantel en verspreiding van de granaatscherven (shrapnel) en eventueel extra schrootvulling (bij brisantgranaat wordt die vulling brisantkartets genoemd). De schokbuis kan ook worden gecombineerd met een tijdontsteker: de tijdschokbuis. Er zijn ook projectielen met een ‘holle’ antitanklading. Zie ook: nabijheidsbuis, schokbuis en tijdbuis.
Ook: operationeel tempo (OPTEMPO). Van het Latijn “tempus” (tijd). Het controleren of veranderen van de snelheid van de inzet van eigen middelen om reële of potentiële bedreigingen het hoofd te kunnen bieden, in relatie tot de snelheid van de tegenstander (en gedurende alle aspecten van een militaire operatie). Het operationeel tempo geldt niet alleen de uitvoering van de operatie zelf, maar alle activiteiten die een eenheid uitvoert en in meer of mindere mate randvoorwaardelijk zijn: bevoorrading, informatievoorziening, logistiek, onderhoud, planning, recuperatie, vooroefenen van skills en drills. Tempo is de uitkomst van:
In manoeuvre-oorlogvoering is een hoger tempo dan dat van de vijand een essentiële voorwaarde om het initiatief en de bewegingsvrijheid te verkrijgen dan wel te behouden. Een sleutel voor het handhaven van een hoog operationeel tempo is timing (tijdigheid, d.w.z. de keuze van het juiste moment). Als (de timing van) het tempo goed is gekozen, reageert de vijand hierop:
Een hoog tempo wordt onder andere gerealiseerd door op een laag, gedecentraliseerd bevelsniveau in de organisatie beslissingen te laten nemen in de lijn van de commandant, zoals bij opdrachtgerichte commandovoering. Omdat in militaire operaties het operationeel tempo een kwetsbaar punt is, is het noodzakelijk dat wordt geanticipeerd op elke vijandelijke actie en blijft een hoog reactievermogen vereist. Hierdoor blijft het initiatief gehandhaafd, wat kan leiden tot verrassing.
Van links naar rechts: deserttenue, jungletenue en koudweertenue
Zie ook: camouflage.
Verlofvoorziening voor militairen die inhoudt dat in aansluiting op de definitieve terugkeer van een vredes- of humanitaire operatie van tenminste zes maanden of langer de militair 10 werkdagen vrij van dienst krijgt. Bij een uitzending met een duur korter dan 6 maanden wordt het aantal verlofdagen naar verhouding aangepast. Hoewel het Ter Beek-verlof aansluitend op de uitzending dient te worden genoten, kunnen er tussen de definitieve terugkeer en het toekennen van de verlofdagen een aantal dagen zitten in verband met administratieve, logistieke en medische afwikkelingen. Het Ter Beek-verlof staat los van het recuperatieverlof. Het Ter Beek-verlof is genoemd naar de toenmalige Minister van Defensie Relus ter Beek (1989-1994) in het kabinet-Lubbers III. Zie ook: inschepingsverlof en ontschepingsverlof.
Afgekort: TMD. Evenals de meteorologie een subeenheid van de artillerie. De TMD bepaalt door meetwerkzaamheden het precieze nulpunt (coördinaat) van een stuk of batterij in een stelling én de juiste richting waarin de stukken staan. De positie van de TMD zelf is dan ook het belangrijkst. Op deze manier worden nieuw in te nemen stellingen uitgezet én voorbereid met behulp van geavanceerde plaats- en richtingbepalende apparatuur. Zonder deze apparatuur duurt de plaatsbepaling door de TMD lang; vuursteun dient echter meestal snel te worden verleend – zowel voor de bestrijdings- als doelopsporingsmiddelen – en vergt derhalve tijdsdruk. De KL is ook in staat zelf punten te creëren: BEKAP’s (Beschrijvings Kaart Artillerie Punt (vaak: witte piketten die onder het maaiveld liggen). Nadeel is dat zelf gecreëerde punten up-to-date moeten worden gehouden.
Zichzelf inzicht verschaffen in de inrichting, situaties en vorm van het terrein door kaartstudie en/of door directe en systematische waarneming van het terrein met behulp van Global Positioning System, kaart, kompas, schets of anderszins elektronische, optische, communicatie- en/of andere middelen en/of methoden. Een terreinoriëntatie is onmisbaar voor een presentatie te velde (bijvoorbeeld met behulp van een maquette), zoals vóór aanvang van de uitgifte van een bevel of voorafgaand aan een verplaatsing. Directe en systematische terreinoriëntatie behoort tot het terrein van genisten en infanteristen. Belangrijk zijn:
De gezamenlijke Ministers van Justitie van de Europese Unie keurden op 6 december 2001 de volgende definitie van terrorisme goed: “Alle acties die de bevolking op een serieuze manier bedreigen, die regeringen dwingen om bepaald beleid uit te voeren of daar juist vanaf te zien, of de politieke, sociale en economische orde verstoren of vernietigen”. Terroristische daden ontwrichten het maatschappelijk, politieke en/of religieuze leven met als doelen de politieke stabiliteit te ondergraven – en zo de gewenste politieke veranderingen af te dwingen – én zoveel mogelijk slachtoffers te maken. Op 11 september 2001 vond de – tot op heden – grootste terroristische aanslag plaats: handlangers van Al Qaida kaapten in de Verenigde Staten verkeersvliegtuigen en vlogen in de Twin Towers in New York en het Pentagon in Washington D.C. Hierbij vielen bijna 3.000 doden. Na deze datum riep de Amerikaanse president George W. Bush de ‘War against Terrorism' uit, die onder andere resulteerde in interventies in Afghanistan en de Tweede Golfoorlog (2003) in Irak. Op 27 september 2001 vonden in Nederland grootschalige antiterroristische maatregelen plaats, nadat het kabinet ter ore was gekomen dat terroristische acties mogelijk op Nederlands grondgebied uitgevoerd zouden worden. Verkeersknooppunten en -tunnels e.d. werden zwaar beveiligd door speciale eenheden van krijgsmacht en politie. Terrorismepreventie en –bestrijding is ook een taak van de krijgsmacht, onder andere in inlichtingenverzameling (Militaire Inlichtingen en Veiligheids Dienst, I.S.T.A.R. e.a.) en het optreden van speciale eenheden als de BBE's (Bijzondere Bijstands Eenheden) van Korps Mariniers, krijgsmacht en politie, de BBE-SIE (Snelle Interventie Eenheid) van de DSI (Dienst Speciale Interventies), en de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten (BSB) van de Koninklijke Marechaussee.
De NAVO-definitie van terrorisme luidt: “Het onwettig of bedreigd gebruik van geweld tegen individuen of bezit om overheden of maatschappijen te dwingen dan wel bang te maken ten einde politieke, godsdienstige of ideologische doelen te bereiken.” Zie ook: soft target.
Letterlijk: gebonden geit-strategie. Met een ketting of touw vastgebonden geit om als lokaas een hongerige leeuw binnen het bereik van vuurwapens te krijgen om het dier vervolgens te kunnen doden.
Soort optreden (bij de uitvoering van een gevechtsactie) waarbij het gevecht zonder steun van de voertuigen wordt gevoerd. Er wordt opgetreden als ouderwetse infanterie, dus zonder pantser of niet luchtmobiel. Voetoptreden kan noodzakelijk zijn als het rijden door het terrein onmogelijk is of is gemaakt dan wel het vliegen met transporthelikopters onmogelijk is of is gemaakt.
Afgekort: 3PL. Letterlijk: derde-partijlogistiek. Alle activiteiten die een logistieke dienstverlener aanbiedt en uitvoert voor een opdrachtgever die gebruikmaakt van vervoersdiensten (verlader), zoals in- en uivoer, op- en overslag (transito) en vervoer. Voorheen hield de krijgsmacht de logistiek vooral in eigen beheer. Ondanks de invoering van een krijgsmachtbrede logistiek – waarbij kennis en expertise zijn gebundeld, standaardisatie wordt bevorderd, doublures worden tegengegaan en schaalvergroting ontstaat – worden steeds meer ketens in het logistieke proces in een of andere vorm uitbesteed. In Nederland wordt de joint logistiek goeddeels gerealiseerd door het Commando Diensten Centra (CDC), dat aan alle krijgsmachtdelen ondersteunende producten en diensten levert. Voorheen voerde de krijgsmacht alle taken binnen het logistieke proces zelf uit, maar in moderne militaire operaties – waarin zowel tempo als verhoudingen zijn toegenomen – maakt zij als opdrachtgever/verlader voor het afhandelen van vervoersdiensten e.d. steeds vaker gebruik van derden. De zwakte van militaire logistiek is dat personeel wordt onttrokken aan de core-business: het genereren van gevechtskracht. Hierdoor wordt de teeth-to-tail-ratio almaar schever. Uitbesteding kan tevens geld besparen, zeker als de logistieke ondersteuning op multinationale (combined) leest is geschoeid. Brandstof is bijvoorbeeld kosteneffectief: iedereen heeft het product nodig, dus hoe meer op de civiele markt kan worden ingekocht des te goedkoper het product. Zie ook: logistiek en teeth-to-tail-ratio.
Majoor Lodewijk (Willem Johan Karel) Thomson werd op 11 juni 1869 g eboren in Voorschoten. Hij wordt heden ten dage beschouwd als de eerste Nederlandse vredesmilitair uit de krijgsgeschiedenis, die bij dienstverrichtingen in den vreemde sneuvelde. Thomson leidde in 1914 een Nederlandse militaire missie in Albanië. Op 15 juni 1914 werd hij in de havenstad Dürres (Durazzo) door een sluipschutter doodgeschoten. Met de moord, op 28 juni van datzelfde jaar, door de Serviër Gavrilo Princip op de Oostenrijkse aartshertog Frans Ferdinand brak vervolgens de Eerste Wereldoorlog uit.
De toenmalige grote mogendheden - Engeland, Frankrijk, Italië, Oostenrijk-Hongarije en Rusland - waren sterk verdeeld over een oplossing voor het conflict, maar verzochten uiteindelijk toch onder andere het neutrale Nederland een delegatie (17 militairen) te sturen in het kader van een vredesmissie. Tijdens de Vredesconferentie van Londen in 1913 werd onder andere vastgelegd dat met de stichting van de onafhankelijke staat Albanië Servië van de kusten van de Adriatische Zee zou kunnen worden geweerd. Pas daarna - op 29 juli 1913 - is de onafhankelijkheid van Albanië officieel door de grootmachten erkend. Thomson, die net in Groningen een bataljon had opgericht werd aangesteld als hoofd van de Nederlandse missie: hij moest de gendarmerie in Albanië organiseren om daarmee de interne strijd tussen zwaar bewapende benden en taalgroepen te bedwingen. Bij Koninklijk Besluit werd hem in 1914 toestemming verleend om tijdelijk in Albanese krijgsdienst te treden. In februari 1914 kwam de officiersdelegatie in Albanië aan, waarvan onder meer de officier van gezondheid Reddingius en sergeant-verpleger Van Vliet deel uitmaakten. Een neef van Koningin Wilhelmina, de Duitse prins Wilhelm von Wied, werd aangesteld als vorst. Thomson werd door Von Wied benoemd tot regeringscommissaris voor Zuid-Albanië, in welke functie hij een overeenkomst sloot met de Grieken. De Grieken weigerden zich echter neer te leggen bij het onafhankelijke Albanië, waarna Thomson door de ontevreden Albanese regering uit zijn functie werd ontheven. De interventie leek bij voorbaat mislukt door gebrek aan inzicht ten aanzien van de Balkan. Toen ook Von Wied het veld had geruimd volgde een opstand, welke onder meer leidde in de aanslag op Thomson's leven door Albanese rebellen. Zijn stoffelijk overschot werd opgehaald door de pantserkruiser H.M.S. 'Noord-Brabant' met aan boord de latere schout-bij-nacht Karel Doorman. Thomson, die bekend stond om zijn moderne visie op de krijgsmacht, werd op 16 juli 1914 met groot ceremonieel begraven op de Zuiderbegraafplaats in Groningen. In Albanië wordt majoor Lodewijk Thomson heden ten dage als een held vereerd. In 2000 werd Thomson postuum ereburger van Dürres en ook de nieuwe militaire academie in Tirana is genoemd naar de Voorschotenaar. Op initiatief van Hendrik Colijn is Thomson in Den Haag geëerd met een plein, standbeeld en straat. Sinds 28 maart 2003 kijkt een borstbeeld van Thomson weer uit over de Groningse Hereweg, waar vroeger op de Rabenhauptkazerne ook een bronzen buste was geplaatst; sinds 16 juni 2003 is ook een borstbeeld van Thomson geplaatst in het Albanese Dürres. Zowel Jolien Berendsen-Prins als Hendrik Schönau (oud-voorlichter van het Ministerie van Defensie) zijn bezig met het schrijven van een boek over Thomson.
Letterlijk: Oorlog in drie blokken. Term die is geïntroduceerd door generaal Charles C. Krulak, de 31ste commandant van het U.S. Marine Corps (1995-1999). Generaal Krulak zag aan het einde van de jaren '90 dat de conflicten van de 21ste eeuw zich met name zullen afspelen op urbaan terrein (optreden in verstedelijkte gebieden). Ook zag hij in dat eenheden in hetzelfde operatiegebied gelijktijdig bezig kunnen zijn met het uitvoeren van operaties op drie verschillende niveaus binnen het geweldsspectrum, hetgeen drie verschillende taakstellingen veronderstelt. De blokken zijn:
De Amerikaanse krijgsmacht ervaarde in oktober 1993 tijdens operatie ‘Restore Hope’ in Somalië een three block war. Een actie in het centrum van Mogadishu – beschreven in het verfilmde boek ‘Black Hawk Down’ van Mark Bowden – mislukte doordat Somalische strijders twee Amerikaanse Black Hawk-helikopters neerschoten. Toen de U.S. Army Rangers de crashsites van de heli’s probeerden te bereiken, resulteerde dat in 19 gedode en 73 gewonde Amerikanen. Andere voorbeelden van three block wars zijn:
Zie ook: 3D-doctrine, comprehensive approach en Effects Based Operations (EBO).
Behalve een verouderd jachtvliegtuig van het type F84, is de groen-rood gekleurde thunderflash ("donderflits") de traditionele oefengranaat van de landmacht. Codenaam is 11C2. De gebruiksaanwijzing, te lezen op thunderflash zelf, luidt:
Betekenis: Troops In Contact. Engelstalige afkorting. Vuurcontact tussen eigen en vijandelijke troepen. De afkorting is in gebruik geraakt dankzij de uitzending van Nederlandse militairen naar de Afghaanse provincie Uruzgan vanaf 2006 (ISAF-Stage III). Vaak gaat het alleen om waarschuwingsschoten, maar het kan ook gaan om een urenlang vuurgevecht. Nederlanders kwamen in Uruzgan regelmatig, al dan niet bij hinderlagen van konvooien, onder vuur te liggen van opposing militant forces (OMF) of other enemy forces (OEF): Taliban, Al Qaida, ongeregelde troepen van drugsbaronnen of lokale meelopers.
Idealiter maakt een groepscommandant, na de analyse van de verstrekte opdracht, een tijdbalk; daarna wordt het waarschuwingsbevel (KVPOR) uitgegeven, mondeling of op papier. Ook maakt een tijdbalk integraal deel uit van een synchronisatiematrix – een document waarin de resultaten van de synchronisatie van alle aspecten van de manoeuvre worden vastgelegd. Aan de hand van een backward planning bepaalt een commandant het tijdstip waarop hij het bevel aan zijn ondercommandanten uitgeeft; dit tijdstip kan worden uitgezet op een tijdbalk. Bepalend voor dit tijdstip is de tijd die de ondercommandanten naast de eigen besluitvorming nodig hebben voor overige voorbereidingen. Het uitgangspunt hiervoor is een 1/3, 2/3 verdeling in tijd. Elke commandant neemt zelf 1/3 van de tijd en geeft 2/3 van de tijd aan zijn ondercommandanten.
Afgekort: tb. In het Duits: Zeitzünder. In het Engels: time fuse; fuze. In het Frans: fusée à temps. Ontstekingsmiddel met uurwerkmechanisme voor een artilleriegranaat. De tijdbuis zorgt ervoor dat de hoofdlading van de granaat na een vooraf ingesteld tijdsverloop tot detonatie zal worden gebracht, in de regel als de granaat vlakbij het doel is. Met de tijdbuis kan de tijd worden ingesteld tussen het moment van afvuren en het moment van detonatie van de hoofdlading; het tijdsverloop tussen beide momenten werd in het verleden gerealiseerd door de kortere of langere verbrandingstijd van de (vertragings)sas. Daarna kwam het mechanische uurwerk. Het gereedmaken (confectioneren) en instellen van de tijdbuis op een granaat wordt tempering genoemd. Tot op de dag van vandaag worden tijdbuizen gebruikt bij de artillerie. Ook combinaties van (ontstekings)buizen komen voor, zoals de Buis Tijd Schok Mechanisch (BTSM). Zie ook: nabijheidsbuis, schokbuis en tempering.
Een van de essentiële aspecten in het operationele besluitvormingsproces (beoordeling van toestand) is het proberen te beheersen dan wel uit te buiten van de tijd- en ruimtefactoren. Dit is maatgevend voor militair optreden: hoe lang duurt het voordat een actie is voorbereid en uitgevoerd – afhankelijk van de beschikbare tijd voor voorbereiding en uitvoering, alsmede van de inzetoptie (aard en omvang). Volgens de Pruisische generaal Carl von Clausewitz (1780-1831) is het de kunst om in oorlogstijd in een beperkte ruimte en tijd in staat te zijn aan te vallen of te verdedigen. Hoewel het gevechtsveld de laatste decennia ingrijpend is gewijzigd – onder andere als gevolg van de opkomst van het luchtwapen, mechanisering en motorisering, schaalvergroting en tempoversnelling – blijven (on)gunstige terrein- en/of weersomstandigheden, beschikbare middelen (personeel en materieel), beschikbare tijd (voor verkennen, ontplooien e.d.) en prioriteiten van commandanten invloed uitoefenen op de tijd- en ruimtefactoren. Op basis hiervan wordt uiteindelijk een optie bepaald om een troepenmacht zo effectief mogelijk in te zetten. Voorbeelden van tijd- en ruimtefactoren zijn hersteltijden (herstelcompagnie), laad-, los- en overslagtijd (bevoorrading en transport), omloopafstanden en –tijden, reactietijd (notice to move), verplaatsingstijd en vervoersafstand en –snelheid. Maar ook:
TIJDSLIMIETEN GENEESKUNDIGE DIENST Geneeskundig plangetal dat de basis vormt voor de organisatorische inrichting van het gezondheidszorgsysteem. De tijdslimieten zijn gebaseerd op het optimaliseren van de kansen op herstel van de slachtoffers, waarbij wordt uitgegaan van stoornissen in de algemene toestand door onvoldoende ventilatie (stoornissen in Airway en Breathing) onvoldoende circulatie (stoornis in Circulation) en infectiegevaar. Het beheersbaar maken van de algemene toestand van gewonden en zieken alsmede het voorkomen van infectie staan dan ook centraal. De omstandigheden (tijd- en ruimtefactoren) bepalen de haalbaarheid van de tijdslimieten:
Bepalend zijn de kwaliteit van de geneeskundige behandel- en afvoerketen en de organisatorische inrichting van het gezondheidszorgsysteem. Steeds zal worden gestreefd de tijdslimieten zo goed mogelijk te benaderen. Vanaf het moment van melden gelden planmatig de volgende tijdslimieten:
Ook genaamd: tijgeren. Evenals looppas, robbengang en snelle ren een verplaatsing die bij dag kan worden uitgevoerd onder vijandelijk vlakbaanvuur met medeneming van het persoonlijk wapen. De tijgersluipgang, die in tegenstelling tot de robbengang wordt uitgevoerd als de vuurdekking onvoldoende is, is het op de buik liggend verplaatsen waarbij het lichaam consequent zo dicht mogelijk bij de grond blijft. Voorbeelden waar de tijgersluipgang kan worden uitgevoerd zijn:
Begin jaren negentig reisde een gezelschap van een vijftiental Nederlanders van uiteenlopende signatuur af naar Kroatië om tegen de Serviers te vechten op het grondgebied van voormalig Joegoslavië. Het initiatief hiertoe werd toen genomen door de Nederlands Kroatische Werkgemeenschap, opgericht Douwe van der Bos. Onder de vrijwilligers de op 25 oktober 1963 in Enkhuizen geboren Johan Tilder.
In de weken voor zijn onopgehelderde dood werd hij door Serviërs uitvoerig verhoord over zijn rol als pelotonscommandant bij de etnische zuiveringen in vijf Servische dorpen in de Medak-enclave (Knin) in september 1993. In 1995 heeft de Servische regering in Belgrado dertien Nederlanders op een lijst gezet op verdenking van oorlogsmisdaden. De verdenkingen zijn gebaseerd op verklaringen van ooggetuigen, te weten “lange blonde soldaten” die een soort Duits spraken en aanwezig waren bij het uitroeien van een Servisch dorp. Op een video van de Servische politie staat ook een 'bekentenis' van één van de Nederlanders uit het groepje, Johan Tilder.
Dat geldt ook voor de film ‘Soldaat in den vreemde’ (2002) van regisseurs Arnold Folkerts en Ada van de Weijer; de filmische getuigenis van Tilder’s collega’s André en Raymond is rauw; het gaat hier over de motivaties, driften, aanvechtingen van oorlogvoering en alles wat militairen die naar den vreemde gaan bezielt. Of dat nu naïef te noemen huurlingen, idealisten of vakidioten of militairen op een Peace Support Operation.
Johan Tilder omcirkeld temidden van zijn maten Johan Tilder ligt als enige buitenlander begraven op het ereveld van Mirogoj Park Cemetery in Zagreb. Zie ook: 'De duiveljager' - Ron Sluik & Reinier Kurpershoek.
Uit het Frans: “tirer” (schieten) en “tirailler” (schermutselingen uitvechten). Ook: fuselier. Geweerschutter van de infanterie die het aanvallend gevecht niet aangaat in linieverband, maar verspreid vanuit opstellingen in de voorste gevechtslinie dan wel vóór de eigen linies (waar vervolgens vaak en ongeregeld schietend voorwaarts wordt gegaan). De tirailleurs treden tamelijk zelfstandig in groepsverband op. De tirailleur is in de 19de eeuw voortgekomen uit de voltigeur en de flankeur, waar het fenomeen ontstond binnen de Franse krijgsmacht. De tirailleur werd van origine in front van de eigen troepen gebruikt om de vijand te dwarsbomen. In de Eerste en Tweede Wereldoorlog waren met name de Algerijnse, Marokkaanse en Senegalese tirailleurs uit de voormalige Franse koloniën berucht: zij werden als kanonnenvlees naar voren geschoven om door in het wilde weg te schieten de vijand te weerstaan. Daarbij verloren de tirailleurs in enkele dagen vaak meer dan de helft van de manschappen. Binnen de huidige slagorde van de Koninklijke Landmacht zijn tirailleurs ingedeeld binnen de pantserinfanteriebataljons, en worden zij sinds 2001 opgeleid gedurende de 12 weken durende Tirailleur Functie Opleiding (vervanging van de voormalige Basis Infanterie Functie Opleiding). Zie ook: Nederlands Detachement Verenigde Naties. Zie verder: ‘De tirailleur van de Nederlandse infanterie, 1928-1940' door F.J.H.Th. Smits, in ‘Armamentaria', nummer 20, 1985, pagina 6 t/m 11.
In de militaire correspondentie en omgang is het goed gebruik om de juiste titulatuur te gebruiken. Deze titulatuur – titel die bij een militaire of regeringsautoriteit behoort – is:
Binnen de Defensieorganisatie geldt de titulatuur alleen voor officieren, niet voor onderofficieren.
Oorspronkelijk Maleis/Atjehs. Soldatentaal, overerfd uit Nederlands-Indië en Korea. Heuvel; hoogte; natuurlijke verheffing die niet zo hoog is als een berg. Het woord ‘tjot’ komt in het toenmalige Nederlands-Indië en huidige Indonesië voor in vele samengestelde plaatsnamen van vestingen (bentengs), die dan op een heuvel gelegen zijn. Ook komt ‘tjot’ voor in de boektitel ‘Tjot. Nederlanders in Korea’ (1952, herdruk 1990) van de Nederlandse oorlogscorrespondent Wim Dussel. Hij was in 1950 meegegaan met het Nederlands Detachement Verenigde Naties naar Korea om de oorlog te verslaan.
Op 28 juni 1995 boden de Ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken de Tweede Kamer een Toetsingskader aan dat kon dienen ter structurering van de gedachtewisseling met het parlement over de deelname van Nederlandse militaire eenheden aan internationale crisisbeheersingsoperaties (CBOps). Deze eerste versie van het Toetsingskader bevatte een checklist van veertien stringente besluitvormingscriteria voor de verantwoorde uitzending van Nederlandse troepen, onderverdeeld over politieke wenselijkheid en politieke haalbaarheid. Op 19 juli 2001 is de geactualiseerde, tweede versie van het Toetsingskader (2001) gepresenteerd, als gevolg van:
De nieuwe artikelen 97 en 100 van de Grondwet luiden:
Het geactualiseerde Toetsingskader 2001 bevat drie delen:
Klik hier voor een uitgebreide inhoudsopgave van het Toetsingskader 2001.
Behalve bij commando’s ook – met name in het buitenland – in gebruik bij andere Special Forces, zoals paratroopers e.d.
Voluit: Tijdelijke Oplossing Materieel Administratie. Opvolger van de Organisatie Tabel en Autorisatie Staat (OTAS) en voorloper van de SAP van de firma Atos Origin. Beiden zijn logistieke databases waar in vermeld staat welk materieel organiek binnen een eenheid aanwezig hoort te zijn. SAP-toepassingen maken deel uit van SPEER (Strategic Process and Enabled Reengineering), die de totale herinrichting van de informatietechnologische omgeving van het Ministerie van Defensie omvat. SAP zal zorgen voor een optimalisering en stroomlijning van logistieke activiteiten.
Afkorting voor: Tactische oefening op de kaart. Aan de hand van battlefieldtours en krijgshistorische analyses (KHA) kan een herkenbare verbinding worden tussen toenmalig en hedendaags optreden. Zowel battlefieldtours als KHA’s zijn uitermate geschikt voor het gebruik tijdens een tactische oefening zonder troepen (TOZT) of een tactische oefening op de kaart (TOOK). Militair-historische voorbeelden vormen een bijzonder nuttig hulpmiddel bij de tactische opleiding en training van de hedendaagse militairen op alle niveaus.
Touwhindernisbaan op de Oranjekazerne in Schaarsbergen, bijgenaamd 'Belle Hélène' De TOW is een sinds 1975 in de VS geproduceerd antitankwapen. Binnen de KL heeft het midden jaren '70 de 106 mm Terugstootloze Vuurmond (TLV) M-40 vervangen, een antitankwapen dat in 1959 bij de pantserinfanterie van de KL was ingevoerd. De TOW wordt nu onder andere verschoten vanaf afvuurinrichting op MB (Antitankpelotons luchtmobiel) en YPR-PRAT, voorheen ook vanaf M113, Nekaf-jeep en YP-408.
Afkorting TOW staat voor Tube-launched, Optically-tracked, Wire-guided. Gelanceerd vanuit een lanceerkoker, op koers gebracht met behulp van het gezichtsvermogen én geleid via een draad. Met het antitankwapen wordt een antitankbrisantgranaat vanuit de lanceerkoker verschoten ter bestrijding van zwaar gepansterde doelen op een afstand van 3.000 tot 3.750 meter. De granaat kan 50 à 60 cm dik homogeen pantserstaal vernielen. Gegevens:
Afkorting voor: Tactische oefening zonder troepen. Aan de hand van battlefieldtours en krijgshistorische analyses (KHA) kan een herkenbare verbinding worden tussen toenmalig en hedendaags optreden. Zowel battlefieldtours als KHA’s zijn uitermate geschikt voor het gebruik tijdens een tactische oefening zonder troepen (TOZT) of een tactische oefening op de kaart (TOOK). Militair-historische voorbeelden vormen een bijzonder nuttig hulpmiddel bij de tactische opleiding en training van de hedendaagse militairen op alle niveaus.
Afgekort: TOA. Formele overdracht van verantwoordelijkheid voor eenheden en/of goederen; deze overdracht van het commando (commando-overdracht) cq. de bevelsbevoegdheid aan een (multinationale) commandant vindt in de regel plaats na een verplaatsing in het kader van strategische mobiliteit. Na zo’n verplaatsing is de hoofdmacht van de eenheid in het operatiegebied aangekomen. Zodra het bevel over de eenheid (contingent, detachement of troepenmacht) is overgedragen kunnen de opgedragen taken worden overgenomen en uitgevoerd. Daarmee is de gebiedsverantwoordelijkheid in handen van de bevelvoerende eenheid. Vanuit een lead nation kunnen onderbevelstellingen plaatsvinden. Voorbeelden van TOA’s zijn:
Zie ook: lead nation.
Conflicten kunnen worden beslecht op interstatelijk, intrastatelijk of transnationaal niveau. Bij een transnationaal conflict is de ene partij doorgaans een soevereine staat, terwijl de andere partij(en) dat niet is / zijn. Een transnationaal conflict overschrijdt zowel territoriale als politieke grenzen van een soevereine staat. Dit is logisch, te meer omdat etnische, nationalistische, politieke, religieuze of anderszins cultureel bepaalde grenzen zelden hetzelfde zijn als de begrenzingen van staten. Een bekend voorbeeld hiervan is het Koerdisch conflict, waarbij de Koerden – een volk met een eigen cultuur en taal, dat woonachtig is in Koerdistan – zich uitstrekken over Armenië, Irak, Iran, Syrië en Turkije. Vaak ontstaat een transnationaal conflict doordat een intrastatelijk conflict overslaat naar de buurlanden.
Gebruik van de factor tijd door commandanten in de tactische en technische voorbereiding naar de uitvoering van een opdracht. De trappen van voorbereiding – richtinggevend voor het zo optimaal mogelijk gebruik maken van de voorbereidingstijd – kunnen aanvangen vanaf het moment dat het waarschuwingsbevel is ontvangen, met inbegrip van het vooroefenen van de komende actie (Full Force Dress Rehearsal).
De trappen van voorbereiding bepalen hoe uitgebreid uitvoering wordt gegeven aan de gegeven opdrachten. Hoe meer de plannen vorm hebben gekregen, des te meer kan in detail worden voorbereid. Op pelotonsniveau zijn er vier trappen van voorbereiding:
Letterlijk "letsel aan het hoofd". Trauma capitis is traumatisch letsel aan de schedel en/of de hersenen, dat is veroorzaakt door een ongeval, schotwond, val of iets dergelijks. Onder te verdelen in:
Ezelsbruggetje dat wordt gebruikt ter voorkoming van een transporttrauma van de patiënt bij het besturen van een (militaire) ziekenauto. Feitelijk zijn dit de tien geboden van de ziekenautochauffeur.
Tijdens het rijden met de ziekenauto wordt een "glijdend transport" nagestreefd. Beperk het rijden met licht- en geluidssignalen (ijltransport) tot ritten met een spoedeisend karakter (A1 in de burgermaatschappij). De beslissing tot het uitvoeren van een ijltransport ligt bij de arts. Dan zijn er nog de gebruikelijke tips en tools:
Ook genaamd: zijwaarts bijrichten. Het verrichten van richtpuntaanpassingen of -correcties in het horizontale vlak, d.w.z. in zijdelingse richting. De hoek waarin getraverseerd wordt heet traversehoek; deze kan bijvoorbeeld worden veranderd door de affuit te draaien. Richtpuntaanpassingen of –correcties in het verticale vlak, d.w.z. in de hoogte, wordt eleveren genoemd.
In het Duits: Sichtung. In het Engels: sorting. In het Frans: triage. Triage – van het Franse "triager" - is het indelen (triëren) van de slachtoffers bij aanvang van de geneeskundige hulpverlening die erop is gericht met zo weinig mogelijk beschikbare middelen (personeel en materieel) zoveel mogelijk levens te redden. De indeling vindt plaats aan de hand van de toestand van de ademweg (airway), ademhaling (breathing) en circulatie (circulation). Schaarste van middelen zorgt ervoor dat prioriteiten moeten worden gesteld. Van de slachtoffers met levensbedreigend letsel wordt prioriteit gegeven aan slachtoffers met de meeste overlevingskansen. Bij triëren wordt een beslissing gemaakt door het stellen van gerichte vragen en, indien nodig, het doen van enig lichamelijk onderzoek. Hierdoor wordt een prioriteit aan een slachtoffer gegeven, die de behandelingsvolgorde bepaalt en eventueel de afvoer. Dit is gebaseerd op de capaciteit van het gezondheidszorgsysteem. Kenmerken van triage zijn:
Er bestaan twee vormen van classificatie: de P-classificatie voor het optreden onder gevechtsomstandigheden én de T-classificatie voor het optreden onder rampomstandigheden. De prioriteiten P1 t/m P3 binnen de P-classificatie zijn:
Op een hulppost is de arts verantwoordelijk voor de triage; op een gewondentransportmiddel de Algemeen Militair Verpleegkundige. Triage behoort al tot de mogelijkheden wanneer een Algemeen Militair Verpleegkundige samen met zijn chauffeur op de plaats van ongeval arriveert en daar méér dan 2 patiënten aantreft. Triage is echter meer bekend in geval van een mass casualty (MASCAL). Zie ook: MASCAL en T-classificatie.
Voluit: Telefunken Radar Mobil Luftraumüberwachung.
De radar is van het type 'phased array' met een maximaal radarbereik van 200 km, d.w.z. korte en middellange luchtverkenning en -verdediging. Het TRML-radarsysteem, gebouwd op een shelter met een mast van maximaal 14 meter hoogte, is geplaatst op het onderstel van de MAN 8x8 SX 45 vrachtauto, geproduceerd door de Duitse MAN Nutzfahrzeuge Group. Specificaties MAN 8x8 SX 45:
Afgekort: TRIS.
Na aankomst in Suriname werden de troepen voor vier maanden aanvullende opleiding, waaronder een jungle-training, naar het Bosbivak Zanderij (Prinses Beatrix-kampement), ± 50 km ten zuiden van Paramaribo, gestuurd voor de vorming tot compagnie. Daarna volgden vier maanden van detacheringen in de westelijke grensplaats Nickerie aan de Corantijn-rivier, in de oostelijke grensplaats Albina aan de Marowijne-rivier en, sinds 1959, in Brownsweg aan het Van Blommestein-meer. De laatste maanden werden doorgebracht in en tegenover het Prins Bernhard-kampement in Paramaribo. Vier- tot vijfmaal per jaar gingen voet- en vaarpatrouilles voor 4 à 6 weken de binnenlanden in voor militaire werkzaamheden en waarnemingen ten behoeve van het gouvernement: het bestuur van het overzeese Nederlandse gebiedsdeel. In 1954, toen Suriname autonoom werd binnen het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, was de troepenmacht op volle sterkte: ± 1.100 man. Sinds 1957 heette de troepenmacht die verantwoordelijk was voor de beveiliging van Suriname officieel Troepenmacht in Suriname (TRIS) en kreeg zij in de buurt van Zanderij het gevechtsschietterrein OP Savanne. Op 25 november 1975, de dag van de Surinaamse onafhankelijkheid, werd de TRIS officieel opgeheven en gingen materieel, voorraden en gebouwen over naar de Surinaamse Krijgsmacht (SKM). Bronnen:
Volgens de overlevering duurde de Trojaanse oorlog van 1294 tot 1284 voor Christus. Gedurende 10 jaar belegerde een Grieks leger onder leiding van Agamemnon de stad Troje aan de westkust van het huidige Turkije. Troje (Ilium) lag aan de Hellespont in het noordwesten van Anatolië en was de zetel van de bejaarde koning Priamus. Troje was dus een strategische locatie aan de nauwe zeestraat die de Zwarte Zee verbindt met de Egeïsche Zee. Waarschijnlijk buitte Troje zijn gunstige geografische locatie - tevens de belangrijkste verbinding tussen Europa en Azië - uit om tol te vragen van passerende schepen en reizigers. Dergelijke praktijken verklaren in elk geval de rijkdom van Troje; voor de Grieken was het een motief om ten strijde te trekken tegen de stad, die immers aanhoudend hun handel via de Hellespont belemmerde. De Grieken laten ’s avonds een reusachtig houten paard achter voor de stadspoorten van Troje. In het paard - gebouwd door de timmerman/bokser Epeius met behulp van Pallas Athene - zitten de 30 beste Griekse soldaten, onder wie Odysseus zelf en Ajax. De overige Grieken doen alsof zij wegvaren, maar wachten in werkelijkheid onzichtbaar voor de Trojanen achter het eiland Tenedos.
Het Trojaanse paard, zoals te zien in de Amerikaanse speelfilm ‘Troy’ (2004, Wolfgang Petersen), met in de hoofdrollen Brad Pitt, Eric Bana en Orlando Bloom. Voor de stadspoorten wordt ook de zogenaamde deserteur Sinon achtergelaten. Hij moet de Trojanen overhalen het paard binnen te halen. Sinon vertelt de Trojanen dat hij is achtergelaten omdat hij ruzie heeft met Odysseus – de koning van Ithaca – die de krijgslist heeft bedacht. Ook vertelt hij dat het houten paard een geschenk is van de Griekse godin Pallas Athena – met opzet zo groot gemaakt dat de Trojanen het niet binnen de stadsmuren kunnen krijgen. Als de Trojanen de stadsmuur slopen, zo vertelt Sinon, garandeert Pallas Athena de onneembaarheid van de stad. De Trojanen trappen in het verzinsel, slaan een opening in de muur en halen het paard feestend, ten teken van de overwinning, de stad binnen. Dezelfde nacht haalt Sinon de Griekse soldaten uit het paard, waarmee de verovering van Troje een feit is. Tenslotte wordt de stad geplunderd en platgebrand. Zie ook: krijgslist en turfschip van Breda.
Afgekort: TCN. Een of meerdere landen die eigen nationale eenheden ontplooien om aan een joint operatie deel te nemen. De gezamenlijk ontplooide eenheden worden ter beschikking én onder bevel gesteld van de Force Commander van de betreffende operatie. Feitelijk kan na de onderbevelstelling de operatie beginnen. Tussen de hoofdkwartieren van de supranationale (onder andere Europese Unie) dan wel consensusorganisaties - onder andere Noord Atlantische Verdrags Organisatie (NAVO), Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en Verenigde Naties (VN) - die de ontplooide eenheden aansturen én de eenheden te velde, dienen zowel vóór als tijdens de operatie intensieve contacten te worden onderhouden. OVSE en VN hebben géén eigen strijdkrachten, dus zijn volledig afhankelijk van TCN die zowel personeel als materieel leveren voor een troepenmacht. De lidstaten van EU ( European Rapid Reaction Force) en NAVO hebben wél eigen strijdkrachten. Zie ook: lead nation, memorandum of understanding en rules of engagement.
Voluit: Trekker-Oplegger-Combinatie. In de burgermaatschappij 'dieplader' genoemd. De inzet van dieplader-vervoer wordt binnen een brigade gecoördineerd door de Sectie Verplaatsingen. In principe vinden alle verplaatsingen van rupsvoertuigen plaats met diepladers.
FTF MS-4050 trekker-oplegger-combinatie In combinatie met een 50-tons DAF YTS 10050 oplegger werd de opvolger, de FTF, opnieuw gebruikt voor het vervoer van tanks en zware pantservoertuigen. Tot 1988 was de FTF MS-4050 bij de KL in gebruik. Specificaties:
De Koninklijke Landmacht kent vandaag de dag nog vier tropco's:
Tropco's zijn nog altijd de geëigende transportmiddelen voor zwaar materieel, zoals brugdelen, bouwmachines, containers, (pantser)rupsvoertuigen en tanks. DAF XF95 Tropco 400 kN
De nieuwe generatie trekker-oplegger-combinaties: de DAF XF95 DAF XF95 Tropco 650 kN
Mercedes-Benz 2648 TROPCO 600kN
Mercedes-Benz 2648 trekker-oplegger-combinatie 600kN
DAF YTV-2300 trekker met Broshuis-oplegger 280 kN
Medio 2005 zijn alle DAF YTV-2300 trekker met Broshuis-oplegger 280 kN én Mercedes-Benz 2648 tropco's 600kN vervangen door de DAF FX95. Beide uitvoeringen van de DAF FX95 wordt geproduceerd in een samenwerkingsverband met de firma Broshuis uit Kampen. TROPENZAKBOEK VOOR DEN SOLDAAT
Op 27 februari 2009 stelde Staatssecretaris van Defensie Jack de Vries voor de maximale boete voor militairen die zich misdragen, te verhogen van € 45 naar maximaal € 350. Als een militair tijdens een buitenlandse missie over de schreef gaat, is de maximale boete € 700. De Vries wil de maximumboetes verhogen naar aanleiding van het rapport Ongewenst gedrag binnen de krijgsmacht. Rapportage over onderzoek naar vorm en incidentie van en verklarende factoren voor ongewenst gedrag binnen de Nederlandse krijgsmacht (gedateerd 29 september 2006) van voormalig Commissaris van de Koningin Boele Staal. Daaruit bleek dat er bij Defensie relatief veel sprake is van 'ongewenst gedrag', zoals pesten, discriminatie en seksuele intimidatie. Het gaat om boetes die door de krijgsmacht zelf worden opgelegd, in het kader van artikel 43 van de Wet militair tuchtrecht (WMT). De vakbonden vinden de nieuwe maximumboetes te hoog. Zij wijzen erop dat een soldaat der tweede klasse moet rondkomen van een maandsalaris vanaf € 923. Zij pleiten voor een alternatief in de vorm van een uitgaansverbod. De bewindsman houdt toch aan de bedragen vast en stelt daar tegenover dat lang niet in alle gevallen de maximale boete zal worden opgelegd. Op 12 maart 2009 is gebleken dat een meerderheid van de Tweede Kamer akkoord gaat met de verhoging van de boetes die commandanten militairen kunnen opleggen.
Bij tunnelen vindt het afbreken van het gevecht plaats vanaf de voorste man naar de laatste man, van buiten naar binnen. Idealiter vindt het tunnelen plaats bij het afbreken van een dubbelcolonne, waarbij de afbrekende man aan deze zijde wordt gesteund door de nog af te breken man aan gene zijde.
Animatie van het tunnelen
Eigenlijk: Grenadiersmars.
In 1929 werd François Dunkler Sr. (1779-1861) benoemd tot de eerste kapelmeester. Hij was afkomstig van de 11de afdeling Infanterie en woonde met zijn zoon, Frans Dunkler Jr. (1816 - 1878) , in de Haagse Oranjekazerne. (Zoon Frans zou in april 1849 vader François opvolgen als kapelmeester van het muziekkorps; onder diens leiding steeg het muziekkorps van het Garderegiment Grenadiers en Jagers tot ongekende hoogte; Koning Willem III verleende bij Koninklijk Besluit van 3 augustus 1876 aan de stafmuziek van het Regiment Grenadiers en Jagers de titel Koninklijke Militaire Kapel.) De Grenadiersmars is, enkele jaren na de oprichting van muziekkorps van het Garderegiment Grenadiers en Jagers, gecomponeerd door vader François Dunkler Sr. Hij baseerde zijn Grenadiersmars ‘Turf in je ransel’ op een thema dat was aangeboden door prinses Louise Augusta Wilhelmina Amalia van Pruisen (1808-1870). Het eerste openbare optreden van het muziekkorps van het Garderegiment Grenadiers en Jagers vond plaats op 8 april 1830 bij de viering van de zesde verjaardag van H.K.H. Prinses Wilhelmina Maria Sophie Louise (1824-1897). De KMK is door de jaren altijd het stafmuziekkorps van de Garderegiment Grenadiers en Jagers gebleven, dat als koninklijk regiment “Onder het Oog des Konings” dient en nauw is verbonden met de Hofstad Den Haag. Tegenwoordig is het Garderegiment Grenadiers en Jagers in de traditie verbonden met 11 Infanteriebataljon Luchtmobiel Air Assault van 11 Air Manoeuvre Brigade. Op 6 november 1919 vond de eerste radio-uitzending in Nederland plaats; de eerste plaat daarin te beluisteren was de Grenadiersmars ‘Turf in je ransel’. In 1976 verscheen het gelijkgetitelde herinneringsboek ‘Turf in je ransel. 100 jaar Koninklijke Militaire Kapel' van de hand van Lambrecht den Haan (Uitgeverij Van Holkema & Warendorf, ISBN 9026945574). In 2004 bestond de Koninklijke Militaire Kapel 175 jaar; bijna twee eeuwen is de Grenadiersmars ‘Turf in je ransel’ de herkenningsmelodie gebleven. Nederlandse variant van het Paard van Troje. Viel de stad Troje door de krijgslist van koning Oysseus met het houten paard waarin Grieken verborgen zaten, in de nacht van 3 op 4 maart 1590 viel de stad Breda door de krijgslist van het Turfschip van Breda. De schipper Adriaan van Bergen uit Leur benaderde Maurits, kapitein-generaal van het Staatse leger (de krijgsmacht van de in 1588 uitgeroepen Republiek der Zeven Provinciën), met een voorstel om Breda in te nemen. Van Bergen leverde regelmatig turf - gedroogd veen waarvan, door de schaarste aan hout, veelvuldig werd gebruikgemaakt als brandstof voor kachels - aan het Kasteel van Breda, de garnizoensplaats van de Bredase bezettingsmacht (en tegenwoordig huisvesting van de Koninklijke Militaire Academie). In naam van de Spaanse koning bestond het garnizoen uit vier compagnieën Italiaanse huurlingen die onder leiding stonden van Paolo Antonio Lanciavecchia, samen ± 350 soldaten. Omdat Van Bergen geregeld het Kasteel aandeed, werd zijn turfschip al tijden niet meer doorzocht en zou hij gemakkelijk een compagnie soldaten moeten kunnen binnensmokkelen. Op zaterdag 3 maart 1590 liep het turfschip bij hoogwater de slotgracht van de Bredase getijhaven binnen. In het ruim, verscholen onder dikke lagen turf, zaten 75 soldaten onder leiding van de Waalse bevelhebber Charles de Héraugière. Rond middernacht werd het Italiaanse garnizoen overrompeld door een verrassingsaanval van binnenuit, vergemakkelijkt door de bedronken carnavalsstemming onder de Italiaanse huurlingen. In de middag van zondag 4 maart 1590 trokken Maurits, zijn ondercommandant Filips van Hohenlohe-Langenburg (luitenant-generaal van Holland) en bijna 5.000 soldaten de stad binnen. Daarmee werd Breda de eerste stad die de opstandelingen na de dood van Maurits' vader - Willem van Oranje in 1584 - heroverde op de Spanjaarden. Deze militaire én morele overwinning betekende dat de Staten-Generaal voortaan gemakkelijker bereid waren oorlog te financieren. Breda werd garnizoensstad, De Héraugière gouverneur van de stad en Maurits had zijn faam als veldheer eensklaps op de kaart gezet. Zie ook: krijgslist en misleiding. TWEEDAAGSE MILITAIRE PRESTATIETOCHT
Met ingang van 2003 is de TMPT opengesteld voor alle militairen van alle krijgsmachtdelen en is de inhoud ervan aanzienlijk gewijzigd. De onderdelen die moeten worden afgelegd zijn:
Letterlijk: Twee-blikjes-regel.
Helaas zijn er met name tijdens multinationale operaties met meerdere bargelegenheden op compounds mogelijkheden te over om meer dan twee alcoholhoudende consumpties te drinken. Er zijn jammerlijk genoeg ook mensen die na twee alcoholhoudende consumpties niet meer kunnen tellen…… Laatste update:<17.05.2010 |
![[thin space]](/images/clip_image001_0002.gif){kind=small}
Army zelfs nog tijdens de Golfoorlog gebruikt.
